اوشاق ادبیاتی

‍ 💧سو تفنگیم💧
✍:محمد_عابدین‎پور

سو تفنگیم الیمده
بارماغیم تتیینده
گزیرم دوشمن تاپام
دوشمنه آتش آچام
بیر کؤلگه گئچدی بیردن
پالتارگئیمیش دمیردن
کوشون کوشون ائله‎دیم
کؤلگه‎نی گول‍له‎له‎دیم
میسا میسا گئدیردیم
هر یئری فتح ائدیردیم
بیر سس دویدوم اوتاقدان
ماریغا یاتدیم او آن
بیردن چیخدیم پوسقودان
قالمادی بیر زاد سودان
آنام قیشقیردی ائی وای
توفنگیم سیندی ائی وای!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
یازان :جئمیناخانیم

"سو تفنگیم" (تفنگ آبی من) سروده‌ای کودکانه و پرتحرک از محمد عابدین‌پور است که با زبانی ساده و روان، دنیای بازی‌ها و تخیلات کودکانه را به تصویر می‌کشد. این شعر با قافیه‌های جذاب و ریتمیک خود، به راحتی می‌تواند با مخاطب کودک ارتباط برقرار کند.
​تحلیل و نقد:
​موضوع و درون‌مایه: موضوع اصلی شعر، بازی کودکانه با تفنگ آبی است. شاعر به زیبایی هیجان و شور و شوق کودک در این بازی را نشان می‌دهد؛ از گشتن به دنبال دشمن خیالی تا شلیک به سایه‌ها و فتح کردن مناطق مختلف. این شعر به نوعی بیانگر دنیای پر از ماجراجویی و تخیل کودکان است که در آن اشیا ساده‌ای مانند تفنگ آبی، به ابزاری برای خلق داستان‌ها و قهرمانی‌ها تبدیل می‌شوند.
​زبان و بیان: زبان شعر بسیار ساده، صمیمی و کودکانه است. واژگان انتخابی، همگی در دایره لغات یک کودک قرار می‌گیرند و به همین دلیل، شعر به راحتی برای کودکان قابل فهم است. استفاده از افعال و اصطلاحات مربوط به بازی مانند "کوشون کوشون ائله‌دیم" (صدای تفنگ) و "میسا میسا گئدیردیم" (شاید کنایه از راه رفتن مخفیانه یا با احتیاط) به جذابیت بیشتر شعر افزوده است.
​ریتم و قافیه: شعر دارای ریتم تند و پرانرژی است که با مضمون خود هماهنگی کامل دارد. قافیه‌های پایانی مصرع‌ها ("الیمده/تتیینده"، "تاپام/آچام"، "بیردن/دمیردن" و...) به شعر آهنگینی خاصی بخشیده‌اند که خواندن آن را لذت‌بخش می‌کند و به حفظ آن در ذهن کودک کمک می‌کند.
​ساختار و روایت: شعر ساختاری روایی دارد و داستانی کوتاه از یک بازی کودکانه را تعریف می‌کند. آغاز شعر با آماده‌باش کودک و تفنگش است، سپس به پیدا کردن دشمن و نبرد با او می‌رسد و در نهایت با یک شوخی و غافلگیری شیرین به پایان می‌رسد؛ جایی که مادر وارد صحنه می‌شود و پایان بازی را اعلام می‌کند. این پایان غیرمنتظره و طنزآمیز، جذابیت شعر را دوچندان کرده است.
​تصویرسازی: شعر پر از تصاویر زنده و ملموس است که به خواننده، به خصوص کودکان، کمک می‌کند تا فضای بازی را به خوبی تجسم کنند. تصاویری مانند "سایه دمیرپوش" (پالتارگئیمیش دمیردن) که به دشمن آهنین اشاره دارد، یا "در کمین خوابیدن" (ماریغا یاتدیم او آن) به خوبی فضای تخیلی و پر جنب و جوش بازی را نشان می‌دهد.
​نقاط قوت:
​سادگی و روانی زبان.
​ریتم و آهنگین بودن.
​تصویرسازی قوی از دنیای کودکانه.
​پایان‌بندی طنزآمیز و جذاب.
​انتقال شور و هیجان بازی.
​جمع‌بندی:
​"سو تفنگیم" شعری موفق در حوزه ادبیات کودک است که به خوبی توانسته دنیای بازی‌ها و تخیلات کودکان را با زبانی شیرین و ریتمیک به تصویر بکشد. این شعر هم از نظر محتوا و هم از نظر فرم، برای مخاطب کودک بسیار مناسب و جذاب است و می‌تواند حس هیجان و سرگرمی را در آن‌ها برانگیزد.
​https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"اورهان ولی" دن بیر نئچه شعیر

لیمانا دوغرو
دنیزی گؤره جکسن
اصلا چاشمایاسان .

***

گؤزله ییرم
ائله بیر هاوادا گل کی
واز کئچمک اصلا مومکون اولماسین .
***

آنکارا ،۱۹۳۸
ساعات :۱۰
بیر آیدان بری ایش آختاریرام ،
بیر قوروشسوز !.
اَیین _باش دا یوخدو
اونو سئومه سه یدیم،
بلکه ده گؤزله مزدیم
انسانلار اوچون اؤله جه ییم گونو .

***


نه قدر گؤزلدی،
یولون اوستون ده کی بینا
ییخیلدیغی زامان
بیلینمه ین بیر افق گؤرمک.

***
استانبول اوچون :
آپرئل...
مومکون دئییل
شعر یازماق ،
عاشیق سن سه اگر ،
و یازماق
آیلاردان آپرئل دی سه .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

آیدین باخیش

یورولاجاق قانادی
گؤیدن یئره گلینجه.
نئجه کئچیر حیاتی
گؤیدن یئره گلینجه؟

بیلمیر گولسون، آغلاسین،
اؤلسه، توتان یوخ یاسین.
کیمه اوره‌ک باغلاسین
گؤیدن یئره گلینجه؟

نه اود گؤرور، نه اوجاق،
گؤرمور ایپ- ایستی قوجاق،
ناواخ گونه چیخاجاق
گؤیدن یئره گلینجه؟

دوغولاندان اویاقدی،
یوخدو یاتماغا تاختی،
نئجه توی توتاجاقدی
گؤیدن یئره گلینجه؟

بیلمیر واختی، ساعاتی،
دوغوم‌گونو، وفاتی،
هر یاغیشین حیاتی
گؤیدن یئره گلینجه.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

آدونیس

برخاستم
            از سپیده پرسیدم
                                    بیدارشده است؟

اطراف خانه بر هر شاخه‌ای
نقش چهره‌ات را دیدم
بامداد از شانه‌ام گریخت:
                                 او آمد
       یا رویا فریبم داد؟
پرسیدم ازشبنم روی شاخه‌ها
پرسیدم از آفتاب آیا ردپاهایت را خواند؟
کجا بود که آستانه را لمس کردی؟
گل‌های خانه و درخت
                    چگونه همراهت بودند؟

من روزهایم را دونیم خواهم کرد تا دو نیمه شوم
خون من آنجا - تنم برگ کاغذی اینجا
کشیده تا به جهان تباهی
                               به دست شراره‌ها.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نسیم جعفری

ساچلاریمی داراما آنا!
گونه باخانلار توکولر
بوغدالار داغیلار
کورت دوشن چیل چیل تویوقون
ساپ-ساری یومورتالاری سینار باشیمدا
کوچه ده کند آروادلاری
شایعه دولاندیرار
کئچل قیزین دردی وار!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"ودود دوستی"

بیز غریب، بیز یارالی، آه! اوووموز آغلامالی
ایچیمیزده بوغولان سس سوووموز آغلامالی
کرمین سؤیله بیزی اصلی میزه قایتارسین
یوخسا یاش گؤزله نه یانماق، قوووموز آغلامالی
سن گؤیرچین لرینی ائیله ابابیل قاداسی!
بیز کؤتوک پاسلی قیلینجیق، سوووموز آغلامالی
اود دا اولساق بئله جه اولدوغوموز یئر یانماز
دالا آددیملاییریق هئی، توووموز آغلامالی
بیزه گلدیکده گؤیون قاش قاباغی یئرله گئدیر
یاشاییش آدلی قوماردا دوووموز آغلامالی
بونجا نیسگیللی کؤنولدن بیری یوخدور اووونا
اوووموز، آه اوووموز، آه اوووموز آغلامالی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رامیز -روشن

گل، ال-اله توتوب گئدک،
گئدک بیز اولمایان یئره
هر دردی اونودوب گئدک،
دردیمیز اولمایان یئره.

بوردا قویاق اؤزوموزو،
بو قؽریشان اۆزوموزو،
بو کؤهنَه لن سؤزوموزو،
گئدک سوز اولمایان یئره.

بیر کیمسه توتماسین خبر
گل چؽخیب گئدک بیرتهر.
بو ائو، بو کۆچه، بو شهر،
بو دنیز اولمایان یئره.

آتام اوغلو آز چاپالا،
سن دئین چتین تاپیلار،
بو رامیزی کیم آپارار،
بو رامیز اولمایان یئره؟!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رسول اسمعیلیان

.
به بهانه‌ی درگذشت دکتر محمد حسین مبین:

در طول تاریخ، "رنج دیگری" همواره آزمونی است برای عقل و اخلاق و رشد انسان. اغلب ما در مواجهه با آن دچار خطای شناختی می‌شویم: می‌ترسیم، طرد می‌کنیم، قضاوت می‌کنیم، و گاه فراموش می‌کنیم که پشت هر درد، انسانی ایستاده است. جذام؛ در این معنا، نه تنها بیماری است، بلکه آیینه‌ای است از ترس و ناتوانی ما در فهم حقیقت دیگری.
دکتر "محمدحسین مبین"، اما، با حضور و خرد خود، نه تنها خطای شناختی جامعه را آشکار کرد، بلکه جذام را نیز واداشت تا خود را بازبیند و بازاندیشی کند. رنج، که سال‌ها دشمن قلمداد می‌شد، با نگاه او معلم شد؛ معلمی برای فهم و احیای کرامت انسان‌ها.
او آموخت که فهم واقعی رنج، نه در اجتناب یا انکار، بلکه در مواجهه و تأمل است. انسانیت، در مسیر دوطرفه آشکار می‌شود: جامعه و رنج، هر دو نیازمند خرد، همدلی و بازنگری پیش‌فرض‌های خود هستند. دکتر مبین، با عمل و نگاه خویش، ما را از خطای شناختی رهانید و افق تازه‌ای از اخلاق و فهم گشود؛ افقی که هنوز، سال‌ها پس از رفتنش، بر ما روشن است.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ناصر- داوران


باليق قولاغي و دنيز
بولوددان دفتريمه 
مينلرله يول چكيلير
قاتي كوله ك، يارپاغي يئندييي زمان.
آنام يئنه ده بوينو چيينينده 
يارپاغين آناسين دوشونور.
دئميشدين بيزه گلنده
باليق قولاغي گتيره جكسن
اوشاقلار اوچون
دنيز اود توتوب يانير 
بس نه دن
سؤز ـ صحبتينده؟
دونن تلويزيون
اينترنته قويولموش
گؤزه ل بير پورترتي
نمايش ائتديريردي
بنلادن آغ دون ايچينده
نه ده معصوم گؤرونوردو!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رحیم -گوزل


1

بیر سایخاش کوچه‌نین گیره‌جه‌یینده
ایکی سونوک آرابانین آراسینی دوشه‌یرک
بیر ملک؛
ایچین چالان کورپه‌سینی حزین-حزین اوووندورور...
سویچولوقلا سوواریلمیش دوشونجه‌می سویا وئرن غریب‌لییی
آرالیدان گوزه وورور.
یا خسته‌دیر
یا دا
خسته گتیرمیشدیر حکیمه.
آدام
بونو دئیه کیمه،
آخی ندن
بو محتشم خیاوانین
بیر مسافر پارکی یوخدور؟!.

2



سن گئده‌لی
بیز
یاشامین کوپوسونو یاشاییریق.
کئشگه
بیر ده گلیب
اونو
اصله
آربا ائده‌سن،
اوندان سونرا گئده‌سن!..


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خالق شاعری «رامیز روشن‌»له مصاحبه

«اصل پوئتیک سؤزون هئچ بیر سسه، پافوسا احتیاجی یوخدور»(حقیقی شاعرانه سؤزون سسه-کویه و گؤستریشلی دویغولارا احتیاجی یوخدور)

هم‌صحبتيميز – آذربايجان ادبيّاتينا يئنی نَفَس، روح، آهنگ و رنگ گتيرن، ياراديجيلیغین‌دا اینسانين داخيلی عالمينی، حياتين فلسفی و ملّی منظره‌لرینی پوئتيك اؤنجه‌لیك‌له عكس ائتديرن، آثارینی اوخوجولارين قلبين‌ده درين ايز بوراخان، چاغداش پؤئزييانين ان دويوغولو و دوشونجه‌لی سيمالاريندان بيری، شاعر، ترجومه‌چی و پوبليسيست، آذربايجانين خلق شاعری رامیز روشن‌دير...
بو مصاحبه نی چرشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar