مثل 13: اؤزوندن ائششه یین گؤروبسن؟

💥کاربرد مثل:
این مثل زمانی به کار می رود که شخصی بی حیا  به صورت مستقیم تو‌هین کند.

قصه پژوه : فاطمه محمودی
ویراستار فارسی:حسن محمدی
ویراستار ترکی : حمید حسینی - مینا ابراهیم پور
طراح جلد: سمیرا خانزادی
زبان کتاب : ترکی با ترجمه فارسی
انتشارات: نظامی گنجوی
موسیقی :Uzundərə
آهنگساز: شهریار صدیق
کتاب مین بیرمثل، مین بیر حئکایه ، مجموعه ای کامل از مثل های ترکی، به همراه قصه های آن به صورت مینیمال در 10 جلد کار شده. و1001 داستان و مثل دارد. این مجموعه به صورت صوتی اجرا شده و در  کانال تلگرام  به اشتراک گذاشته می شود.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سولدوزلو شاعیر،یازیچی اوستاد "محرم پریزاد" سورگون ادبیات سئونلر گوزگوسونده

زمان:سه شنبه1404,5,14
ساعات:9
چکیلش: ادبیات سئونلر

آپاریجی :کریم قربان زاده

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

      بیر پارا مصلحتلی سؤزلر...  
     برتولت برشت (1956- 1898). آلمان شرقی 
توپلاییب، چئویرن؛ م. صفا

   -حقیقتی بیلمه‌ین آخماق‌دیر. لاکین حقیقتی بیلن و اونو اینکار ائد‌ن جینایتکاردیر.
   -اؤلومدن چوخ، پیس حیاتدان قورخمالی‌سان.
   -بو دُنیادان گئدنده، یاخشی اینسان اولماق کیفایت دئییل. عکسینه، یاخشی دُنیانی ترک ائتمه‌یه چالیشمالی‌سان.
   -انحطاتا اوغرامیش (آلچاتمیش) جمعیّتلرده یاخشی‌لیق قباحت، یاخشی انسان ایسه گناهکار‌دیر!
  -اؤزونو اولدوغو کیمی گؤسترمه‌ین اؤزونه ضرر وئریر، اما اؤزونو اولمایان کیمی گؤسترن باشقالارینا ضرر وئریر.
وای او خالقین حالینا کی، قهرمان لازیم‌دیر.
   -طبقاتی توپلوملاردا، ماسکاسیز یاشایا بیلمزسن.
   -آنلایان اؤزو اذیت چکیر، باشا دوشمه‌ین باشقالارینی اذیته سالیر. آجی چکدیرمکدن‌سه، اذیت چکمک داها یاخشی‌دیر.
   -وای او گونه کی، یاخشی‌لیق استثنا اولور.
   -اینسانلیق، بشریّتین طالئعی اولدوغو بیر دؤورده یاشاییریق.
   -حقیقتی گیزلتمه‌یین ان یاخشی یولو، غیر-معیّن دانیشیق‌دیر.
   -انسانلارین گونده‌لیک حیاتی اقتصادیاتا تابع اولدوغو کیمی، اونلارین شعور و دوشونجه‌لری ده، اقتصادی وضعیتدن تأثیرله‌نیر.
   -اقتدار، یادداشین گوجونو ضعیفله‌دیر و مقصد یئرینه چاتدیقدان سونرا، شخص اونوتقان اولور. 
   -ایپک قوردونون تور فیرلاتماق سببی، اونون قورد کیمی حیاتینی داوام ائتدیرمک‌دیرسه، اونون ماهیّت‌جه حامبال (داشی‌ییجی) اولدوغونو سؤیله‌مک لازیم‌دیر.
   -نه فایدا یاخشیلیغا؟ 
یاخشیلار ازیلَن زامان!
آزادلیغین نه فایداسی وار؟
آزاد اینسانلار زنجیرلرده یاشایاندا!
بیلیگین نه فایداسی وار؟  
جاهیل‌لر چؤره‌یی الده توتاندا.
هر کسه لازیم اولان زمان!
   -اؤزونوز یاخشی اولماق عوضینه،
یاخشی‌لیقلاری ممکون ائد‌جک بیر پلان حاضیرلاماغا چالیشین.
   -یالنیز اؤزونوز آزاد اولماق عوضینه،
آزادلیغی ممکون ائد‌جک بیر پلان حاضیرلاماغا چالیشین.
   -یالنیز اؤزونوز مودریک اولماق یئرینه،
دُنیادا آخماق‌لیغی آرادان قالدیرماغا چالیشین.
  - بؤیوک بئیین‌لری چوخ عاغیل‌سیزجاسینا استفاده ائتمک اولار. بونو هم گوج‌لولر، هم ده، بؤیوک بئینی اولانلار ائدیر. اصلینده، ان آخماق و ضعیف ادّعالاری و یا سیستئم‌لری قورماق اوچون گوجلو فیکیرلری ایشه گؤتورورلر.
-حقیقتی تاپماق، بؤیوک و دوشونجه‌لی عاغیل‌لارین ایشی دئییل. اونلار حاق‌سیزلاری استثمار ائتمک اوچون بیر یول تاپماغا چالیشیرلار. اونلار اؤز راضی‌لیقلارینی آختارمیرلار.
اونلار اوچون دویموش و راضی اولان بیر قارین،کیفایت‌دیر.
   -آخماقلار، حیاتی عقیده و فیکیر توپلاماسیندان دولایی ایسته‌ییرلر، حالبوکی، عاغیل صاحیبلری عقیده‌نی یاشاماق اوچون توپلاییرلار.  
   -چؤرک و ارزاق باها و یا قیتلیق اولاندا، ایشچی معاشی آز اولاندا و یا انسانلار ایش‌سیز اولان دورومدا، یوخسوللوق اخلاقا قاریشمالی‌دیر کی، کاسیبلار اوغورلوق ائتمه‌سینلر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کیان خیاو

بیر دیرینین بیر اؤلو یئرینده ساعاتلارجا اوتورماغینین نه آنلاما گلدییینی آنلامادیم سونوندا. بیزیم توپلوم یاس اوستاسیدیر گئرچکدن. شنلیکلری دیشلاییب یاساقلایا‌راق اؤلوم کولتورونو یایماقلا اوغراشیریق. بیر یاندان یاس یئرلری شنلیکلری یاساقلاییر، بیر یاندان دا شنلیکلر بوتون یاساقلارا، بوتون دیشلانان شئیلره ایذین وئریر. تانیش بیر اؤلونون یئرینه گئتمیرسن بیر سورون، گئدیرسن ده یوز سورون. اؤرنه‌یین بیر کرئمی کؤینک گئییرسن، یارین دؤرد بیر یانیندان شیدیرقی گیلئیلر باشلانیر. بو گیلئیلرین اؤنونده سرت دایانیب گولومسه‌مک بؤیوک بیر چیلقینلیق ایستر. اؤیله- بؤیله قولای بیر چیلقینلیق دا یوخ، دئوریم گرک؛ دوشونجه‌ده یارانان بیر دئوریم! تکباشینا چیلقینلیق تانریسی اولما‌لیسان. تانریسال بیر "اؤز" و "تؤز" یییه‌سی یعنی؛ دییونیزوس. همن "فرئدریک نیچه" و "ژورژ باتای" ین چئشید کیتابلاردا قاورادیقلاری شنلیک و اسریمه تانریسی. آجیلی، آغریلی، یاسلی توپلوملاردا گئرچکدن دییونیزوسون یئری بوشدور. یوخ، من بورادا بوش- بوشونا اسریمه، بوش- بوشونا شنلیک دئمیرم، آنجاق ان آزیندان بیر ایچدن گولومسه‌مه، بیر کرئمی کؤینک گئیمه یانلیسییام. آنجاق بیزیم توپلومدا بو "ان آزیندان" ا بئله یئر یوخدور. بیر یاس یئرینه قارا کؤینک گئیمزسن، بؤیوک سوچلاما‌لارلا قارشیلاشارسان. کوتله‌نین عاغلی دئییر: "یاخین بیر اؤلون واردیرسا، اوچونده، قیرخیندا، ایلینده بئله قارا گئیمه‌لیسن!" و سن اؤز ایچینده، "بو نه پوزقون بیر کؤکدور؟ بو نه پوزقون بیر کؤکون اوستونده یاشام سورمکدیر؟ بو نه پوزقون بیر کؤکون اوستونده یاشام سورمه‌یه بویون ایمکدیر؟" دئیه، کوتله‌نین عاغیل قوراللارینا قارشی دوروب یئنه ده کئرمی کؤینک گئیمک گؤیلوندن کئچر. و بو، بیر تور تانریساللیق دئییلمی؟ داها اؤنجه دئدیییمی باشقا بیر دئییشله یئنه‌له‌مه‌لییم: اوسا دایا‌لی اولمایان قوراللارا قارشی، قولایجا بیر دیونیزوسلوق گره‌کیر!...

"اوتورما‌لیسان! دورما‌لیسان! گئیمه‌لیسن! گئیمه‌مه‌لیسن! یئمه‌لی- یئمه‌مه‌لیسن! ایچمه‌لی- ایچمه‌مه‌لیسن! و ب!..." بو هانکی اوسا دایا‌لی بیر تؤره‌نین، بیر اولکونون، بیر ایده‌آلین، بیر ایدئولوژینین یؤنلندیردییی آشیریلیقدیر؟ بو گون هانکیسا بیر کرئمینی قولایلیقلا قارالانماغا معروض قویانلار، یارین دا قولایلیقلا اؤلومه محکوم ائده‌بیلرلر. بو محکوم ائتمه‌لر هاردان گلیر، نه‌دن قایناقلانیرلار؟ باخیر، گؤرور، دوشونورم: بو محکوم ائتمه‌لر اؤزو بیر سیرا‌لاری اوچون بیر تور شنلیک دئمکدیر؛ بیر چئشید اسریمه یعنی. اؤزونو قوربان ائدیجی سانا‌راق باشقا‌لارینی قوربان ائتمک اَیلَمیدیر. بیر دیری دؤرد- بئش گوندن بیر قارا گئیمک زوروندا قالا‌جاقسا، کرئمی بیر یاشاییشین دادینی هاچان آنلایا‌جاق؟ بیزیم توپلوم بو دادلاری قاچیرماق اوستاسیدیر. توپلوم دئیه، کوتله دئیه، تؤره دئیه، هانکیسا بیر ایدئولوژی دئیه بیر شئی دوشوندویومده، هر زامان باشیمدان آشیری بیر قارماقاریشیقلیق توستوله‌نیر. بیر دیری بیر یاخین اؤلوسونون گؤزل آنیلارینی زامان- زامان بئیین- بلله‌یینده دیری ساخلاماقلا، او آنیلاری کیمی زامان یاخین چئوره‌سینه آنلاتماقلا دا او اؤلویه ده‌یر وئره‌بیلر. اؤلونو ده، دیرینی ده سئومک بودور ذاتاً دئیه دوشونورم من. یوخسا هانکیسا بیر اورتامدا نه گئییب نه گئیمه‌یه‌جه‌یینی اؤزون سئچه بیلمه‌یه‌جکسنسه، ان دوغرو ایش او اورتامدان وازکئچیشدیر. من ده بؤیله وازکئچیشین اوستاسییام ایللردیر. و بونا چوخ سئوینیرم، سئوگیلی دوستلار! یانیلماسام، "ژان پول سارتر" دا هارداسا بونا بنزر بیر سؤز دئمیش: "بعضن ان گؤزل سئچمکدیر، وازکئچمک!..."

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بو یازی اصلین‌ده سایین هادی قاراچای طرفیندن لاتین الفباسی ایله یازیلمیش، آنجاق عرب الفباسینا کؤچورولموش و سیزلره تقدیم اولونور.

«هادی قاراچای»
«ویدا حشمتی‌»نین اؤیکو توپلوسو «سون قاپی» اوچون قیسا بیر گؤروش

«گونئی‌ده سون قاپیلار، ایلک قاپیلاردی»

بو گونومو ویدا خانیم حشمتی‌نین سون قاپی اؤیکو توپلوسویلا باشلادیم. باشلانغیجدا، اوخوجو اؤزومون ایچی دینج دئییلدی، اؤزومو چوخ دا یاخشی گؤرموردوم. یازی و تایپ یانلیشلیقلاری‌نین یانیندا یازیچی‌نین دا آرا-سیرا یول وئردییی دیل یانلیشایقلاری کند یوللاری کیمی کله-کؤتور و یوروجو گلیردی. باسیلان کیتابلارا اؤن سؤز یازان دئییل، رئداکتور گرکدییینی بیر داها دوشونملی اولموشدوم. ایره‌لی گئتدیکجه یازیچی‌نین دیلی گؤزه‌للشیر، تصویرلر دورولور و آچدیغی پنجره‌نین بؤیوکلویو، گؤستردییی گؤرونتولرین گؤزه‌للییی خیالیمی اوخشاییردی. آنلاشیلان بو اؤیکولر یازیچی‌نین اوزون ایللرده یازدیغی اؤیکولرین تاریخی یازیلیشی ایله وئریلیبدیر. ایره‌لی گئتدیکجه یازیچی‌نین داها چوخ اوستالاشدیغینی دویورسان.
ماوی دوشونجه آدلی سون اؤیکو، سؤزون بوتون آنلامی ایله گؤزل و اوغورلو بیر اؤیکو کیمی منی ائتگیله‌ییر. کیتابی بوکدویومده یورغونلوغوم ایتیبدیر، ایچیمده راحاتلیق، دینجلیک، ممنونیت دویغولاری وار. نه یاخشی ویدا خانیم یورولمادان یازیبدیر، نه یاخشی بو کیتابی یاییبدیر، نه یاخشی من ده بو کیتابی اوخویانلارین ایچینده‌یم دئیه موتلولوق دویغوسو ایچیمی بورویور. کیتابی بوکموشم آنجاق الیمدن یئره قویماق ایسته‌میرم. سانکی قورتارماییب، سانکی هله ایچیمده داوام ائدن بیر اؤیکو وار. سون جمله‌نین سونونا قویولان سون نقطه‌ده قالا بیلمیرم و ماس-ماوی بیر دوشونجه‌نین ایچینده اوزه‌ر قالیرام.
گونئیلی‌سن‌سه سون قاپی، ایلک قاپیدیر. اونو آچمالی، ایچینی گزمه‌لی، گیزلرینی آختارمالی‌ییق. ایران‌دا تورکجه یازماق اوچون دیره‌نن بیرَر یازیچییا سایغیم وار. اؤز دیلینده هئچ بیر ائیتیم شانسی اولمایان یازیچی‌نین اؤز دیلینده یازماق عشقی دگرلی، سایغیلی، قوتسال بیر سئوگی‌دیر. بیز ده ایچدن‌لیکله آلقیشلاییریق.
ویدا خانیم بو کیتابلا ادبیاتیمیزین اولدوزو اولمایاجاق، آنجاق بو اؤیکو توپلوسوندا سونولان ۱۲ اؤیکونو، اونون کئچدییی اوزون ایللرین یول خریطه‌سی کیمی گؤتوره بیلسک، یاخین گله‌جکده اونو بیر پارلاق اولدوز کیمی گؤره‌جه‌ییمیزه قوشقونمورام.
ویدا خانیمی ایچدن‌لیکله قوتلاییر، اونو هپ بونجا ماوی، بونجا دوشونجه‌لی اؤیکولرین یارادیجی‌سی کیمی گؤرمک ایسته‌ییرم. منه، بیر اوخوجوسو کیمی وئردییی ذوق و لذّت اوچون اونا میننتدارام.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دئییرم: ذوقون اؤلن‌ده، آرزولارین سولاندا، یقینن ایچین‌ده اؤلوم باشلانییب.

آتام کوله‌بوی بیر کیشی ایدی، قوجامان بیر سینه دفتر، شیرین-شیرین داستان دئییردی. قوهوم-اقربا بیر یئره ییغیشاندا ایستک‌لری، آتامین داستان دئمه‌سی ایدی. داستانی ائله یئرلی- یاتاقلی دئییردی کی، هامی دؤرد قولاقدا بورج آلاردی.
یاشا دولدوقجا خصوصی‌له آتمیش بئشی آشاندان سونرا، کوله‌بویو، گونو-گوندن شوملاییردی. بایراما بیر آی قالیردی، خیالیمدان بیرزاد کئچیردی: دوروم گئدیم آتامین گؤروشونه، گوتوروم آپاریم بایرام اوچون کت-شلوار آلیم. آخشام اوستو آتا اوجاغینا یوللاندیم، یولدا اوز-اوزه گلدیک، اؤپوش-گؤروشدن سونرا میندیردیم ماشینا بازارا گئتدیک. دست تامام گئیندیردیم، من باخدیقجا ذوقا دولوردوم آمما آتام مطلق ذوق ائله‌میردی. اوستوندن اوزون زمان کئچمه‌دی بیر باهار گونو حیاتینی دییشدی.
بوگون، هامان پالتالاری یووب اوتوله‌میشم. او آخشام بیر آندا گؤزومون اؤنوندن کنارا گئتمه‌ییر‌. اؤز-اؤزومه دئییرم: ذوقون اؤلن‌ده، آرزولارین سولاندا یقینن ایچین‌ده اؤلوم باشلانییب.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

به نظر شما برق چه کسی را باید قطع کرد
مردم یا سود جویان و رانتحواران؟



مصرف ماینرهای کشور ۴ برابر نیروگاه اتمی بوشهر و به اندازۀ مصرف ۲.۶ میلیون خانه است!

گزارش تحقیقی «فرهیختگان» دربارۀ ماینرهای غیرقانونی و اقتصاد پشت‎ صحنۀ آنها نشان می‌دهد: مجموع مصرف برق ۲۶۳ هزار دستگاه ماینر کشف‌شده از سال ۹۸ تا تیر ۱۴۰۴، معادل مصرف ماهانه ۲.۶ میلیون واحد مسکونی بود. از سوی دیگر و آن‌طور که مسئولان شرکت توانیر می‌گویند، مصرف ماینر‌های کشف شده در کشور معادل ۴ نیروگاه به اندازه ظرفیت تولید نیروگاه اتمی بوشهر است

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

« سیچان بالالارینین فندی » 
یازان : علی صمدلی 
کؤچورن : علی آغ گونئيلی  -  ابرازی 
کتاب :‌ ژنرالین اوشاقلیغی  -

ناغیللاربؤلومو 
بوایل دوغولان سیچان بالالاری ، کئچن ایل دوغولان بالالارینا اصلا اوخشامیردی . داها چئویک  داها جلد وداها فندگیر ایدیلر. اونلار آنادان اولان کیمی  ایلیم – ایلیم ایتدیلر. بیز آنامیزا ، آتامیزا یوک اولماق ایسته میریک ، - دئدیلر. آنالاری وارسسی ایله باغیریب دئییردی : 
ــ سیز محو اولاجاقسینیز سیزی پیشیکلر « هوپ » ائله ییب اوداجاق .
اونلار ایسه هئچ نیه باخمیردیلار. آنالارینا بیرجه کلمه دئییردلر : 
ــ  سیزبیزی چوخدا عاوام بیلمه یین . بیز بو زمانه نین سیچانلاریییق . 
سیچان بالالاری گئتدیلر ، ............. بو کنددن چیخیب باشقا بیرکنده وارد اولدولار . اونلار یاخشی بیلیردیلر کی ، هر بیر کندده آنباردا وار، مطبخ ده ، هله اوسته لیک دیرماندا . آنالارینین دئدیی کیمی اونلاری « هوپ» ائله ییب اودا بیلن پیشیکلرده .  
بیرگون ، ایکی گون ، اونلارباخیب گؤردولرکی ، دوغرودان دا ، هر بیر آنبارین ،هر بیر مطبخین ، هر بیردییرمانین گئجه لر شام کیمی گؤزلری یانان پیشیکلری وار.
بو پیشیکلر اونلاری گؤز آچماغا قویمورلار. هامیسی بیر یئره ییغیلیب مشورت ائله دیلر
بیری دئدی : 
ــ  پیشییین گؤزلرینی باغلاماق لازیمدی کی ، بیزی گؤره بیلمسین . 
او ، بیری دئدی: 
ــ  اونا چاخیر ایچیریب پییان ائتمک لازیمدیر، کئفلنسین بیزی توتا بیلمه سین . 
بیری دئدی :‌
ــ  اونون بوینوندان زیقیرو آسماق لازیمدی کی ، گلنده سسینی ائشیدک ، قاچاق .
اونلارین ایچینده بیر باش بیلن وارایدی . بوتکلیفلرین هئچ بیرینی بینمیردی. 
او، دئدی : 
ــ  آختاریب پیشیکلرین دوشمنینی تاپماق لازیمدو . 

ــ  پیشیکلرین ان بؤیوک دوشمنی ایت دیر. ایتین اونو گؤرمه یه گؤزو یوخدور.
باش بیلن سیچان دئدی :
ــ  هه ، باخ بیزه ائله بو لازمدیر. ایندی بیز ایتله دوست اولوب ،اونو پیشیکلرین اوستونه قالدیرمالیییق . ائله کی پیشیکلر اؤز جانلارینین هاییندا اولدولار، بیز اونلارین یادیندان تامام چیخاجاییق .
چیچانلاردان بیری دئدی:
ــ  بیزایتله نئجه دوست اولابیلریک ؟
ــ  چوخ آسان – دئیه باش بیلن سیچان دیللندی : ـ باخ بیزیم الیمیزده ، مطبخ وار ، آنبار وار ،دییرمان وار .بونلارین هامیسی ایتین خوشونا گلن یئمکلرله دولودور. صاباحدان ایشه باشلاماق لازیمدی .آنجاق بیر شرطله .
سیچان بالالاری هامیسی اؤز باش بیلنلرینین اوزونه باخدیلار .
ــ  او ، هانسی شرطدیر ، ــ  دئدیلر . 
ــ  ایتلره یئمه یی بیر دامجی وئرین . آغزی دادا گلسین .سونراسینی طلب ائدنده دئیین کی ، ــ  پیشیکلر گؤزوموزو آچماغا قویمور کی ، سیز جنابلارا دویونجا یئمک گتیرک ،ایشین دالیسی اؤزو دوز گلجک . 
سیچانلاردان ان بالاجاسی جیویلده دی : 
ــ منجییز هئچ نه باشا دوشمدیم ، ــ  دئدی.
باشقا بیرسی اونا قاپاز ووراراق : 
ــ  سنی باشا سالماق چتیندیر ، ــ دئدی . نه دئییرلر اونو دا ائله .
بومشورتین ائله سحری گونو سیچانلار ایشه باشلادیلار. اونلار مطبخ ده ، آنباردا ، دییرماندا گؤزلرینه گؤرونن ،اللرینه کؤچن یئمه لی شئیلرین هره سیندن بیرقیریق داشیییب ایتلره وئردیلر.ایتلرین آغیزلاری دادا گلدی .ایتلر آغیزلارینی یالایا ـ یالایا :
ــ  آی سیچانلار ، بو دادلی یئمک لردن نییه آز گتیریریسینیز ؟ ــ دئدیلر.
سیچانلارین جاوابی حاضیرایدی :
ــ  پیشیکلر قویورکی گؤزوموزو آچاق .
ایتلر پیشیکلره هوجوم ائتدیلر. هاردا گؤزلرینه پیشیک گؤرونوردی جوموردولار اوستلرینه .پیشیکلرده جانلارینین قورخوسوندان قاچیب داغیلدیلار .سیچانلارین شاد گونلری باشلاندی . اونلار مطبخین ، آنبارین ، دییرمانین دادلی یئمکلریندن هم اؤزلری دویونجا یئییردلر ، همده داشیییب ایتلره وئریردیلر. سیچانلارین بو فراوان گونلری، کند ساکینلرینین ایتلرین خیانتیندن خبر توتانا کیمی داوام ائتدی .
 
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
آنا دیلی، لایلاسی ،نغمه سی هر دیلده دئییل سه گوزل دیر،

https://t.me/Adabiyyatsevanlar