به فراخور دهم اَمرداد، زادروز محمود دولت‌آبادی

پُک زدن به سیگار هیچ معنایی ندارد، اِلّا نوعی لجاجت با خود،و حتی لجاجت در تداوم ِ نوعی عادت! عجیب ترین خوی ِ آدمی این است که می داند فعلی بد و آسیب رسان است، اما آن را انجام می دهد و به کَرات هم، هر آدمی دانسته و ندانسته، به نوعی در لجاجت و تعارض با خود بِسر می برد، و هیچ چیز دیگری ویرانگرتر از خود ِ آدمی نسبت به خودش نیست.

سلوک

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خبر

✅ بازگشت فروغ آزادی؛ روزنامه‌ای که از دل تاریخ برخاست

✅مدیر مسئول و صاحب امتیاز روزنامه «فروغ آزادی»، از احیای یکی از قدیمی‌ ترین رسانه‌های مکتوب تبریز می‌گوید؛ رسانه‌ای که پس از ۳ دهه‌ خاموشی، اکنون دوباره به صحنه مطبوعات بازگشته است.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

صالح سجادی


دوزون آختارساز چوخداندیر  قدیمکی‌لر کیمی  اوزون اوزون  آراشدیرمالار فیلان حاضیرلاییب   بوردا پایلاشیب جروبحثه انرژی، انگیره و حوصلم یوخ.   هر زاد آنلامین ایتیر میش بیر دوروم دا  بئله بئله ایشلر گولونج گلیر آداما. هر حالدا  بو ائو بوش بئکار اوز حالینا بوراخماق دا ایسته میرم. او اوزدن دئدیم باری ان آزی بیر ماهنی پایلاشیم‌سزیله:
(گوگوشون "دوپنجره" ماهنی‌سینا باشقا بیر  باخیش)

بیز دیوارا گؤز اولموشوق
دیوار بیزه اولوب بدن
بیر دیواردا آچیلمیشیق
ایکی پنجره، سنله من
*
دیوار بیزی آییرسا دا
من اوندا تقصیر گؤرمورم
سن یانیمدا اولان یئرده
اؤزومو اسیر گؤرمورم
*
قوجاقلاشا بیلمه‌‌سک‌‌ ده
یانیندا یاتا بیلیرم
طاغ‌لاریمیز آچیلاندا
الیندن توتا بیلیرم
*
من بو دیواری سئویرم
سنی منه باغلاییبدیر
او بیزیم اوچون اؤزونو
آیاق اوسته ساخلاییبدیر

*
بو دیوار اوچسا سئوگیلیم!
داها سنی ایتیره‌‌رم
آیری دونیالاردا سنی
هاردان تانییا بیلرم؟!
*
بو دیواردا یانیمدا قال!
من داها هئچ سؤز دئمیرم
بیز بوردا اسیر اولساق دا
من آزادلیق ایسته‌میرم

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

توتقون

عومور کوهله نی آخساییر،
گونو، گوندن سولور دنیا
بو نه قورقو، نه اویوندو؟
ساچلارینی یولور دنیا

درد و غمی، غصه سی وار،
دستانی وار، قصه سی وار،
هره یه بیر حسسه سی وار،
نئجه ده پای، بولور دنیا

اود آلیب، ایچیندن یانیر،
شعله چکیب، آلاولانیر
ندیر بئله چالخالانیر،
ائله بیل کی اولور دنیا

کیم لیلله تدی بو دئنیزی،
سولدو، سارالدی بنیزی
تپه دن، دیرناغا دوزی
قوپ قورو قورولور دنیا

بوللو شیله، شورباسی وار
هم زری، هم زورباسی وار،
سوموک دولو تورباسی وار
هئی بوشالیر، دولور دنیا

قوجالیبدیر، چوخدور یاشی،
آنجاق مصنوعی دیر هوشو،
گور نئجه دئشیلیر دوشو،
آسید، کربن، کلر دنیا


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مثل 13: اؤزوندن ائششه یین گؤروبسن؟

💥کاربرد مثل:
این مثل زمانی به کار می رود که شخصی بی حیا  به صورت مستقیم تو‌هین کند.

قصه پژوه : فاطمه محمودی
ویراستار فارسی:حسن محمدی
ویراستار ترکی : حمید حسینی - مینا ابراهیم پور
طراح جلد: سمیرا خانزادی
زبان کتاب : ترکی با ترجمه فارسی
انتشارات: نظامی گنجوی
موسیقی :Uzundərə
آهنگساز: شهریار صدیق
کتاب مین بیرمثل، مین بیر حئکایه ، مجموعه ای کامل از مثل های ترکی، به همراه قصه های آن به صورت مینیمال در 10 جلد کار شده. و1001 داستان و مثل دارد. این مجموعه به صورت صوتی اجرا شده و در  کانال تلگرام  به اشتراک گذاشته می شود.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سولدوزلو شاعیر،یازیچی اوستاد "محرم پریزاد" سورگون ادبیات سئونلر گوزگوسونده

زمان:سه شنبه1404,5,14
ساعات:9
چکیلش: ادبیات سئونلر

آپاریجی :کریم قربان زاده

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

      بیر پارا مصلحتلی سؤزلر...  
     برتولت برشت (1956- 1898). آلمان شرقی 
توپلاییب، چئویرن؛ م. صفا

   -حقیقتی بیلمه‌ین آخماق‌دیر. لاکین حقیقتی بیلن و اونو اینکار ائد‌ن جینایتکاردیر.
   -اؤلومدن چوخ، پیس حیاتدان قورخمالی‌سان.
   -بو دُنیادان گئدنده، یاخشی اینسان اولماق کیفایت دئییل. عکسینه، یاخشی دُنیانی ترک ائتمه‌یه چالیشمالی‌سان.
   -انحطاتا اوغرامیش (آلچاتمیش) جمعیّتلرده یاخشی‌لیق قباحت، یاخشی انسان ایسه گناهکار‌دیر!
  -اؤزونو اولدوغو کیمی گؤسترمه‌ین اؤزونه ضرر وئریر، اما اؤزونو اولمایان کیمی گؤسترن باشقالارینا ضرر وئریر.
وای او خالقین حالینا کی، قهرمان لازیم‌دیر.
   -طبقاتی توپلوملاردا، ماسکاسیز یاشایا بیلمزسن.
   -آنلایان اؤزو اذیت چکیر، باشا دوشمه‌ین باشقالارینی اذیته سالیر. آجی چکدیرمکدن‌سه، اذیت چکمک داها یاخشی‌دیر.
   -وای او گونه کی، یاخشی‌لیق استثنا اولور.
   -اینسانلیق، بشریّتین طالئعی اولدوغو بیر دؤورده یاشاییریق.
   -حقیقتی گیزلتمه‌یین ان یاخشی یولو، غیر-معیّن دانیشیق‌دیر.
   -انسانلارین گونده‌لیک حیاتی اقتصادیاتا تابع اولدوغو کیمی، اونلارین شعور و دوشونجه‌لری ده، اقتصادی وضعیتدن تأثیرله‌نیر.
   -اقتدار، یادداشین گوجونو ضعیفله‌دیر و مقصد یئرینه چاتدیقدان سونرا، شخص اونوتقان اولور. 
   -ایپک قوردونون تور فیرلاتماق سببی، اونون قورد کیمی حیاتینی داوام ائتدیرمک‌دیرسه، اونون ماهیّت‌جه حامبال (داشی‌ییجی) اولدوغونو سؤیله‌مک لازیم‌دیر.
   -نه فایدا یاخشیلیغا؟ 
یاخشیلار ازیلَن زامان!
آزادلیغین نه فایداسی وار؟
آزاد اینسانلار زنجیرلرده یاشایاندا!
بیلیگین نه فایداسی وار؟  
جاهیل‌لر چؤره‌یی الده توتاندا.
هر کسه لازیم اولان زمان!
   -اؤزونوز یاخشی اولماق عوضینه،
یاخشی‌لیقلاری ممکون ائد‌جک بیر پلان حاضیرلاماغا چالیشین.
   -یالنیز اؤزونوز آزاد اولماق عوضینه،
آزادلیغی ممکون ائد‌جک بیر پلان حاضیرلاماغا چالیشین.
   -یالنیز اؤزونوز مودریک اولماق یئرینه،
دُنیادا آخماق‌لیغی آرادان قالدیرماغا چالیشین.
  - بؤیوک بئیین‌لری چوخ عاغیل‌سیزجاسینا استفاده ائتمک اولار. بونو هم گوج‌لولر، هم ده، بؤیوک بئینی اولانلار ائدیر. اصلینده، ان آخماق و ضعیف ادّعالاری و یا سیستئم‌لری قورماق اوچون گوجلو فیکیرلری ایشه گؤتورورلر.
-حقیقتی تاپماق، بؤیوک و دوشونجه‌لی عاغیل‌لارین ایشی دئییل. اونلار حاق‌سیزلاری استثمار ائتمک اوچون بیر یول تاپماغا چالیشیرلار. اونلار اؤز راضی‌لیقلارینی آختارمیرلار.
اونلار اوچون دویموش و راضی اولان بیر قارین،کیفایت‌دیر.
   -آخماقلار، حیاتی عقیده و فیکیر توپلاماسیندان دولایی ایسته‌ییرلر، حالبوکی، عاغیل صاحیبلری عقیده‌نی یاشاماق اوچون توپلاییرلار.  
   -چؤرک و ارزاق باها و یا قیتلیق اولاندا، ایشچی معاشی آز اولاندا و یا انسانلار ایش‌سیز اولان دورومدا، یوخسوللوق اخلاقا قاریشمالی‌دیر کی، کاسیبلار اوغورلوق ائتمه‌سینلر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کیان خیاو

بیر دیرینین بیر اؤلو یئرینده ساعاتلارجا اوتورماغینین نه آنلاما گلدییینی آنلامادیم سونوندا. بیزیم توپلوم یاس اوستاسیدیر گئرچکدن. شنلیکلری دیشلاییب یاساقلایا‌راق اؤلوم کولتورونو یایماقلا اوغراشیریق. بیر یاندان یاس یئرلری شنلیکلری یاساقلاییر، بیر یاندان دا شنلیکلر بوتون یاساقلارا، بوتون دیشلانان شئیلره ایذین وئریر. تانیش بیر اؤلونون یئرینه گئتمیرسن بیر سورون، گئدیرسن ده یوز سورون. اؤرنه‌یین بیر کرئمی کؤینک گئییرسن، یارین دؤرد بیر یانیندان شیدیرقی گیلئیلر باشلانیر. بو گیلئیلرین اؤنونده سرت دایانیب گولومسه‌مک بؤیوک بیر چیلقینلیق ایستر. اؤیله- بؤیله قولای بیر چیلقینلیق دا یوخ، دئوریم گرک؛ دوشونجه‌ده یارانان بیر دئوریم! تکباشینا چیلقینلیق تانریسی اولما‌لیسان. تانریسال بیر "اؤز" و "تؤز" یییه‌سی یعنی؛ دییونیزوس. همن "فرئدریک نیچه" و "ژورژ باتای" ین چئشید کیتابلاردا قاورادیقلاری شنلیک و اسریمه تانریسی. آجیلی، آغریلی، یاسلی توپلوملاردا گئرچکدن دییونیزوسون یئری بوشدور. یوخ، من بورادا بوش- بوشونا اسریمه، بوش- بوشونا شنلیک دئمیرم، آنجاق ان آزیندان بیر ایچدن گولومسه‌مه، بیر کرئمی کؤینک گئیمه یانلیسییام. آنجاق بیزیم توپلومدا بو "ان آزیندان" ا بئله یئر یوخدور. بیر یاس یئرینه قارا کؤینک گئیمزسن، بؤیوک سوچلاما‌لارلا قارشیلاشارسان. کوتله‌نین عاغلی دئییر: "یاخین بیر اؤلون واردیرسا، اوچونده، قیرخیندا، ایلینده بئله قارا گئیمه‌لیسن!" و سن اؤز ایچینده، "بو نه پوزقون بیر کؤکدور؟ بو نه پوزقون بیر کؤکون اوستونده یاشام سورمکدیر؟ بو نه پوزقون بیر کؤکون اوستونده یاشام سورمه‌یه بویون ایمکدیر؟" دئیه، کوتله‌نین عاغیل قوراللارینا قارشی دوروب یئنه ده کئرمی کؤینک گئیمک گؤیلوندن کئچر. و بو، بیر تور تانریساللیق دئییلمی؟ داها اؤنجه دئدیییمی باشقا بیر دئییشله یئنه‌له‌مه‌لییم: اوسا دایا‌لی اولمایان قوراللارا قارشی، قولایجا بیر دیونیزوسلوق گره‌کیر!...

"اوتورما‌لیسان! دورما‌لیسان! گئیمه‌لیسن! گئیمه‌مه‌لیسن! یئمه‌لی- یئمه‌مه‌لیسن! ایچمه‌لی- ایچمه‌مه‌لیسن! و ب!..." بو هانکی اوسا دایا‌لی بیر تؤره‌نین، بیر اولکونون، بیر ایده‌آلین، بیر ایدئولوژینین یؤنلندیردییی آشیریلیقدیر؟ بو گون هانکیسا بیر کرئمینی قولایلیقلا قارالانماغا معروض قویانلار، یارین دا قولایلیقلا اؤلومه محکوم ائده‌بیلرلر. بو محکوم ائتمه‌لر هاردان گلیر، نه‌دن قایناقلانیرلار؟ باخیر، گؤرور، دوشونورم: بو محکوم ائتمه‌لر اؤزو بیر سیرا‌لاری اوچون بیر تور شنلیک دئمکدیر؛ بیر چئشید اسریمه یعنی. اؤزونو قوربان ائدیجی سانا‌راق باشقا‌لارینی قوربان ائتمک اَیلَمیدیر. بیر دیری دؤرد- بئش گوندن بیر قارا گئیمک زوروندا قالا‌جاقسا، کرئمی بیر یاشاییشین دادینی هاچان آنلایا‌جاق؟ بیزیم توپلوم بو دادلاری قاچیرماق اوستاسیدیر. توپلوم دئیه، کوتله دئیه، تؤره دئیه، هانکیسا بیر ایدئولوژی دئیه بیر شئی دوشوندویومده، هر زامان باشیمدان آشیری بیر قارماقاریشیقلیق توستوله‌نیر. بیر دیری بیر یاخین اؤلوسونون گؤزل آنیلارینی زامان- زامان بئیین- بلله‌یینده دیری ساخلاماقلا، او آنیلاری کیمی زامان یاخین چئوره‌سینه آنلاتماقلا دا او اؤلویه ده‌یر وئره‌بیلر. اؤلونو ده، دیرینی ده سئومک بودور ذاتاً دئیه دوشونورم من. یوخسا هانکیسا بیر اورتامدا نه گئییب نه گئیمه‌یه‌جه‌یینی اؤزون سئچه بیلمه‌یه‌جکسنسه، ان دوغرو ایش او اورتامدان وازکئچیشدیر. من ده بؤیله وازکئچیشین اوستاسییام ایللردیر. و بونا چوخ سئوینیرم، سئوگیلی دوستلار! یانیلماسام، "ژان پول سارتر" دا هارداسا بونا بنزر بیر سؤز دئمیش: "بعضن ان گؤزل سئچمکدیر، وازکئچمک!..."

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بو یازی اصلین‌ده سایین هادی قاراچای طرفیندن لاتین الفباسی ایله یازیلمیش، آنجاق عرب الفباسینا کؤچورولموش و سیزلره تقدیم اولونور.

«هادی قاراچای»
«ویدا حشمتی‌»نین اؤیکو توپلوسو «سون قاپی» اوچون قیسا بیر گؤروش

«گونئی‌ده سون قاپیلار، ایلک قاپیلاردی»

بو گونومو ویدا خانیم حشمتی‌نین سون قاپی اؤیکو توپلوسویلا باشلادیم. باشلانغیجدا، اوخوجو اؤزومون ایچی دینج دئییلدی، اؤزومو چوخ دا یاخشی گؤرموردوم. یازی و تایپ یانلیشلیقلاری‌نین یانیندا یازیچی‌نین دا آرا-سیرا یول وئردییی دیل یانلیشایقلاری کند یوللاری کیمی کله-کؤتور و یوروجو گلیردی. باسیلان کیتابلارا اؤن سؤز یازان دئییل، رئداکتور گرکدییینی بیر داها دوشونملی اولموشدوم. ایره‌لی گئتدیکجه یازیچی‌نین دیلی گؤزه‌للشیر، تصویرلر دورولور و آچدیغی پنجره‌نین بؤیوکلویو، گؤستردییی گؤرونتولرین گؤزه‌للییی خیالیمی اوخشاییردی. آنلاشیلان بو اؤیکولر یازیچی‌نین اوزون ایللرده یازدیغی اؤیکولرین تاریخی یازیلیشی ایله وئریلیبدیر. ایره‌لی گئتدیکجه یازیچی‌نین داها چوخ اوستالاشدیغینی دویورسان.
ماوی دوشونجه آدلی سون اؤیکو، سؤزون بوتون آنلامی ایله گؤزل و اوغورلو بیر اؤیکو کیمی منی ائتگیله‌ییر. کیتابی بوکدویومده یورغونلوغوم ایتیبدیر، ایچیمده راحاتلیق، دینجلیک، ممنونیت دویغولاری وار. نه یاخشی ویدا خانیم یورولمادان یازیبدیر، نه یاخشی بو کیتابی یاییبدیر، نه یاخشی من ده بو کیتابی اوخویانلارین ایچینده‌یم دئیه موتلولوق دویغوسو ایچیمی بورویور. کیتابی بوکموشم آنجاق الیمدن یئره قویماق ایسته‌میرم. سانکی قورتارماییب، سانکی هله ایچیمده داوام ائدن بیر اؤیکو وار. سون جمله‌نین سونونا قویولان سون نقطه‌ده قالا بیلمیرم و ماس-ماوی بیر دوشونجه‌نین ایچینده اوزه‌ر قالیرام.
گونئیلی‌سن‌سه سون قاپی، ایلک قاپیدیر. اونو آچمالی، ایچینی گزمه‌لی، گیزلرینی آختارمالی‌ییق. ایران‌دا تورکجه یازماق اوچون دیره‌نن بیرَر یازیچییا سایغیم وار. اؤز دیلینده هئچ بیر ائیتیم شانسی اولمایان یازیچی‌نین اؤز دیلینده یازماق عشقی دگرلی، سایغیلی، قوتسال بیر سئوگی‌دیر. بیز ده ایچدن‌لیکله آلقیشلاییریق.
ویدا خانیم بو کیتابلا ادبیاتیمیزین اولدوزو اولمایاجاق، آنجاق بو اؤیکو توپلوسوندا سونولان ۱۲ اؤیکونو، اونون کئچدییی اوزون ایللرین یول خریطه‌سی کیمی گؤتوره بیلسک، یاخین گله‌جکده اونو بیر پارلاق اولدوز کیمی گؤره‌جه‌ییمیزه قوشقونمورام.
ویدا خانیمی ایچدن‌لیکله قوتلاییر، اونو هپ بونجا ماوی، بونجا دوشونجه‌لی اؤیکولرین یارادیجی‌سی کیمی گؤرمک ایسته‌ییرم. منه، بیر اوخوجوسو کیمی وئردییی ذوق و لذّت اوچون اونا میننتدارام.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar