"دومان بختیاری"
آچ سینهنی پرده پرده
حزین حزین آغلا سازیم
اورهگیمین سینان یئرده
یاراسینی باغلا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم
داغیلمیشام ائلدن ائله
یاشات منی گیله-گیله
بو حسرته بو نیسگیله
اورهگینی داغلا سازیم
منه بیر آز،آغلا سازیم
دوداغیمدا دار هاواسین
یارامیزدا یار هاواسین
قارا گونده قار هاواسین
کؤکله باغچا باغلا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم
یازیمیزدا آغری گولور
نهلر چکدیم آلله بیلیر
حسرتایله قول چکیلیر
آرامیزدا، داغلا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم
بیر آز یورغون، بیر آز خسته
دوشون منی سون نفسده
لال دردینی سینهم اوسته
چاغلا، چاغلا، چاغلا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آچ سینهنی پرده پرده
حزین حزین آغلا سازیم
اورهگیمین سینان یئرده
یاراسینی باغلا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم
داغیلمیشام ائلدن ائله
یاشات منی گیله-گیله
بو حسرته بو نیسگیله
اورهگینی داغلا سازیم
منه بیر آز،آغلا سازیم
دوداغیمدا دار هاواسین
یارامیزدا یار هاواسین
قارا گونده قار هاواسین
کؤکله باغچا باغلا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم
یازیمیزدا آغری گولور
نهلر چکدیم آلله بیلیر
حسرتایله قول چکیلیر
آرامیزدا، داغلا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم
بیر آز یورغون، بیر آز خسته
دوشون منی سون نفسده
لال دردینی سینهم اوسته
چاغلا، چاغلا، چاغلا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
بابا_وزیراوغلو
چیخ قاطار یولونا باهار گَلَنده
مَن سَنه چیچکلی باهار گؤندریم
ووصال مئیوهسیندن دادا بیلمهدیک
سَنه هَر مئیوهدن نوبار گؤندریم
چیخ قاطار یولونا پاییز اولاندا
اوچان دورنالارا سالام یئتیریم
چیخ قاطار یولونا قاش قارالاندا
او غَریب آخشامی، غَمی ایتیریم
چیخ قاطار یولونا کولک اَسَنده
داغیلان ساچینی داراییم سَنین
چیخ قاطار یولونا، سَنی ایتیرسم
بیلیم کی، مَن هاردا آراییم سَنی
چیخ قاطار یولونا یاغیش یاغاندا
باشینین اوستونده چَتیر توتارام
چیخ قاطار یولونا، ائله اؤزوم ده
مَنزیله یئتمهین غَریب قاطارام
چیخ قاطار یولونا هَر آخشام، سَحَر
چیخ قاطار یولونا، مَنی قارشیلا
بَلکه بیر عؤمورلوک چَکدی بو سَفَر
مَن گَله بیلمهدیم، مَنی باغیشلا.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
چیخ قاطار یولونا باهار گَلَنده
مَن سَنه چیچکلی باهار گؤندریم
ووصال مئیوهسیندن دادا بیلمهدیک
سَنه هَر مئیوهدن نوبار گؤندریم
چیخ قاطار یولونا پاییز اولاندا
اوچان دورنالارا سالام یئتیریم
چیخ قاطار یولونا قاش قارالاندا
او غَریب آخشامی، غَمی ایتیریم
چیخ قاطار یولونا کولک اَسَنده
داغیلان ساچینی داراییم سَنین
چیخ قاطار یولونا، سَنی ایتیرسم
بیلیم کی، مَن هاردا آراییم سَنی
چیخ قاطار یولونا یاغیش یاغاندا
باشینین اوستونده چَتیر توتارام
چیخ قاطار یولونا، ائله اؤزوم ده
مَنزیله یئتمهین غَریب قاطارام
چیخ قاطار یولونا هَر آخشام، سَحَر
چیخ قاطار یولونا، مَنی قارشیلا
بَلکه بیر عؤمورلوک چَکدی بو سَفَر
مَن گَله بیلمهدیم، مَنی باغیشلا.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
ادبیات سئونلر:
ائششهیین تاپیلماغی و یا «داناباش کندینین احوالاتلاری»
ندا تراگیزم ،
متی عثماناوغلو
کوچورن:ویدا حشمتی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ائششهیین تاپیلماغی و یا «داناباش کندینین احوالاتلاری»
ندا تراگیزم ،
متی عثماناوغلو
کوچورن:ویدا حشمتی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ادبیات سئونلر:
ائششهیین تاپیلماغی و یا «داناباش کندینین احوالاتلاری»
ندا تراگیزم ،
متی عثماناوغلو
کوچورن:ویدا حشمتی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر
من اونیوئرسیتئتی «داناباش کندینین احوالاتلاری»: بدیعی دئتال و «تفرّوعات مؤضوعسوندا دیپلوم ایشی مدافعه ائلهییب بیتیرمیشم. دیپلوم ایشینی یازارکن اثری دفعهلرله اوخوموشدوم. او واخت منی داها چوخ جلب ائلهین اثردهکی تفرّوعاتلارین و دئتاللارین گولوش یاراتماقدا رولو، بدیعی گولوشون مکممللییی ایدی. ائله ایندی ده بو قناعتدهیم». اثر جمعيّتین بوتون آغریلارینی، دردلرینی، عئیبهجرلیکلرینی، تضادلارینی، ضديّتلرینی گولدوره-گولدوره آچیر دئسم، یقین کی دئییلنلری تکرار ائتمیش اولارام. جمعيّتین آغریلارینی اؤزونه گولدوره-گولدوره گؤسترمک جلیل محمدقولوزاده یارادیجیلیغینین تعییناتیدیر.
ایندی اونیوئرسیتئتده ادبيّات تاریخیمیزین ۲۰-جی عصرین اوّللرینی احاطه ائدن دؤورونو تدریس ائدیرم و موحاضیرهلره حاضرلاشارکن یادداشیمی تزهلهمک اوچون دفعهلرله اوخودوغوم متنلری یئنیدن نظردن کئچیریرم.
قریبهدیر کی، «احوالاتلار» سون واختلار منی داها چوخ تراگیزمی مضمونونون و بدیعی سیستمینین فاجعهویلییی ایله دوشوندورور...
آنتیک یونان فیلسوفو سقراطدان آلینمیش «قلبیمدن گلن سس... پاک و تمیز اینصافیمین سسیدیر...» ائپیقرافی ایله باشلایان اثر سونا قدر مولیفین سسی ایله مشایعت اولونور و انسان اورگینی پارچالایان تراگیک بیر بدیعی دئتاللا تاماملانیر: «زیبا آغلایا-آغلایا گیردی آناسینین قوجاغینا. ائو قارانلیق اولماق جهته زیبانین بورنونون قانی سئچیلمیردی. «ولیقولو»نون آنجاق ایندی یادینا دوشدو کی، زیبا آناسینین اوست-باشینی قانا باتیراجاق؛ اوزونو توتدو زینبه:
-آنا، زیبانین بورنو قانیییبدی، قویما سورتسون اوستونه.
زینب زیبانی قوجاقلایاندا گؤردو کی، قیزینین اوست-باشی یاشدی. آمّا ائله خیال ائلهدی کی، گؤز یاشیدیر.
پاک و تمیز وجدانین سسی ایله مشایعت اولونان متن بویونجا اوخوجو گؤزیاشینین ماتمین ایچیندن کئچیریلیر: «او محلهده بینوا زینبین و اوشاقلارینین ماتمی، بو محلهده یازیق شرفین و بالالارینین ماتمی... او محلهده ده فقیر محمّدحسن عمینین و بوتون کولفتین ماتمی...»
اثرین پئرسوناژلاری: زینب ده، محمّدحسن عمی ده، ولیقولو دا، لاپ ائله خودایار بیگ ده، اونون انلیکدن-کیرشاندان اوزو تانینمایان تزه آروادی دا زامانین و محیطین بدبخت ائتدییی بیر-بیرینه بنزهمهین زاواللی انسانلاردیر. بو انسانلارین دؤیهنی ده بدبختدیر، دؤیولنی ده. اثر باشدان سونا قدر فاجعه ایله مشایعت اولونور. بونا باخمایاراق، اثرین بدبخت پئرسوناژلاری آراسیندا فاجعهوی قهرمان آدی چکمک چتیندیر. بس اثرین اوخوجونو آغری ایله یوکلهین متندن اوخوجویا آغری اؤتورن فاجعهوی قهرمانی کیمدیر؟ عمومیّتله اثرده بئله بیر قهرمان وارمی؟
بو سوالا جاواب وئرمک اوچون متن بویو اوخوجو ایله اونسيّت قوران، بعضاً اؤز ائموسییالارینی، دویغولارینی، حادثهلره و انسانلارا مناسیبتینی اوخوجودان گیزلتمهین، بعضا ده احوالاتلاردان آیریلیب اوخوجویا سانتیمانتال مئلودراماتیک رجعتلرله مراجعت ائدن مؤلف اوبرازی آیریجا تحلیل و آراشدیرما طلب ائدیر.
ف.م. داستایئوسکینین هله گنجلیک دؤورونده فوتو سرگیسی ایله باغلی قئیدلرینده ماراقلی بیر ملاحظه وار... ایستر شکیل اولسون، ایستر حئکایه، ایستر موسیقی اثری اورادا مؤلفین اؤزو مطلق گؤرونهجکدیر. او، ایختیارسیز اولاراق، حتی اؤز ارادهسینین عکسینه عکس اولوناجاق، اؤزونون بوتون باخیشلاری ایله، اؤز کاراکتئری ایله... تظاهر ائدهجک.
بؤیوک سؤز اوستاسینین بو ملاحظهسینی عمومی شکیلده بئله ایضاح ائتمک مومکوندور کی، تصویری صنعتین آیری-آیری نوعلرینده اولدوغو کیمی، ادبيّاتدا دا ایستهنیلن متنین «بدیعی» اولماسینی، شرطلندیرن اورادا مولفین اؤز اوبرازینین موجودلوغودور. بدیعی اثردهکی حادثهلر و انسانلار جانسیز گوزگودهکی کیمی عکس ائتدیریلمیر، اوخوجو بونلاری مؤلفین گؤزوندن گؤرور. مؤلف فوتو چکنده فوتویا، شعر، یاخود حئکایه یازاندا بدیعی متنه اؤز اوبرازینی یئرلشدیریر. اوخوجو ایله اونسيّتده اؤز اوبرازینین دونیاسیندان، فردی اجتماعی و ائستئتیک باخیشلاریندان چیخیش ائدیر.
سونرادان بدیعی متنده مؤلف اوبرازی فیلولوگییا علمینین آراشدیردیغی جدّی مسئلهلردن بیرینه چئوریلمیشدیر. روس عالیمی «و.و. وینوگراد اوو» قئید ائدیر کی، یازیچینین اوبرازی بدیعی اثرده همیشه تظاهر ائدیر. سؤزون مضمونوندا تصویرین تقدیمینده مؤلّفین سیماسی حیسّ اولونور. بو، یازیچینین رئال حیاتداکیندان فرقلهنن «آکتیور» سیماسیدیر.
۱
ائششهیین تاپیلماغی و یا «داناباش کندینین احوالاتلاری»
ندا تراگیزم ،
متی عثماناوغلو
کوچورن:ویدا حشمتی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر
من اونیوئرسیتئتی «داناباش کندینین احوالاتلاری»: بدیعی دئتال و «تفرّوعات مؤضوعسوندا دیپلوم ایشی مدافعه ائلهییب بیتیرمیشم. دیپلوم ایشینی یازارکن اثری دفعهلرله اوخوموشدوم. او واخت منی داها چوخ جلب ائلهین اثردهکی تفرّوعاتلارین و دئتاللارین گولوش یاراتماقدا رولو، بدیعی گولوشون مکممللییی ایدی. ائله ایندی ده بو قناعتدهیم». اثر جمعيّتین بوتون آغریلارینی، دردلرینی، عئیبهجرلیکلرینی، تضادلارینی، ضديّتلرینی گولدوره-گولدوره آچیر دئسم، یقین کی دئییلنلری تکرار ائتمیش اولارام. جمعيّتین آغریلارینی اؤزونه گولدوره-گولدوره گؤسترمک جلیل محمدقولوزاده یارادیجیلیغینین تعییناتیدیر.
ایندی اونیوئرسیتئتده ادبيّات تاریخیمیزین ۲۰-جی عصرین اوّللرینی احاطه ائدن دؤورونو تدریس ائدیرم و موحاضیرهلره حاضرلاشارکن یادداشیمی تزهلهمک اوچون دفعهلرله اوخودوغوم متنلری یئنیدن نظردن کئچیریرم.
قریبهدیر کی، «احوالاتلار» سون واختلار منی داها چوخ تراگیزمی مضمونونون و بدیعی سیستمینین فاجعهویلییی ایله دوشوندورور...
آنتیک یونان فیلسوفو سقراطدان آلینمیش «قلبیمدن گلن سس... پاک و تمیز اینصافیمین سسیدیر...» ائپیقرافی ایله باشلایان اثر سونا قدر مولیفین سسی ایله مشایعت اولونور و انسان اورگینی پارچالایان تراگیک بیر بدیعی دئتاللا تاماملانیر: «زیبا آغلایا-آغلایا گیردی آناسینین قوجاغینا. ائو قارانلیق اولماق جهته زیبانین بورنونون قانی سئچیلمیردی. «ولیقولو»نون آنجاق ایندی یادینا دوشدو کی، زیبا آناسینین اوست-باشینی قانا باتیراجاق؛ اوزونو توتدو زینبه:
-آنا، زیبانین بورنو قانیییبدی، قویما سورتسون اوستونه.
زینب زیبانی قوجاقلایاندا گؤردو کی، قیزینین اوست-باشی یاشدی. آمّا ائله خیال ائلهدی کی، گؤز یاشیدیر.
پاک و تمیز وجدانین سسی ایله مشایعت اولونان متن بویونجا اوخوجو گؤزیاشینین ماتمین ایچیندن کئچیریلیر: «او محلهده بینوا زینبین و اوشاقلارینین ماتمی، بو محلهده یازیق شرفین و بالالارینین ماتمی... او محلهده ده فقیر محمّدحسن عمینین و بوتون کولفتین ماتمی...»
اثرین پئرسوناژلاری: زینب ده، محمّدحسن عمی ده، ولیقولو دا، لاپ ائله خودایار بیگ ده، اونون انلیکدن-کیرشاندان اوزو تانینمایان تزه آروادی دا زامانین و محیطین بدبخت ائتدییی بیر-بیرینه بنزهمهین زاواللی انسانلاردیر. بو انسانلارین دؤیهنی ده بدبختدیر، دؤیولنی ده. اثر باشدان سونا قدر فاجعه ایله مشایعت اولونور. بونا باخمایاراق، اثرین بدبخت پئرسوناژلاری آراسیندا فاجعهوی قهرمان آدی چکمک چتیندیر. بس اثرین اوخوجونو آغری ایله یوکلهین متندن اوخوجویا آغری اؤتورن فاجعهوی قهرمانی کیمدیر؟ عمومیّتله اثرده بئله بیر قهرمان وارمی؟
بو سوالا جاواب وئرمک اوچون متن بویو اوخوجو ایله اونسيّت قوران، بعضاً اؤز ائموسییالارینی، دویغولارینی، حادثهلره و انسانلارا مناسیبتینی اوخوجودان گیزلتمهین، بعضا ده احوالاتلاردان آیریلیب اوخوجویا سانتیمانتال مئلودراماتیک رجعتلرله مراجعت ائدن مؤلف اوبرازی آیریجا تحلیل و آراشدیرما طلب ائدیر.
ف.م. داستایئوسکینین هله گنجلیک دؤورونده فوتو سرگیسی ایله باغلی قئیدلرینده ماراقلی بیر ملاحظه وار... ایستر شکیل اولسون، ایستر حئکایه، ایستر موسیقی اثری اورادا مؤلفین اؤزو مطلق گؤرونهجکدیر. او، ایختیارسیز اولاراق، حتی اؤز ارادهسینین عکسینه عکس اولوناجاق، اؤزونون بوتون باخیشلاری ایله، اؤز کاراکتئری ایله... تظاهر ائدهجک.
بؤیوک سؤز اوستاسینین بو ملاحظهسینی عمومی شکیلده بئله ایضاح ائتمک مومکوندور کی، تصویری صنعتین آیری-آیری نوعلرینده اولدوغو کیمی، ادبيّاتدا دا ایستهنیلن متنین «بدیعی» اولماسینی، شرطلندیرن اورادا مولفین اؤز اوبرازینین موجودلوغودور. بدیعی اثردهکی حادثهلر و انسانلار جانسیز گوزگودهکی کیمی عکس ائتدیریلمیر، اوخوجو بونلاری مؤلفین گؤزوندن گؤرور. مؤلف فوتو چکنده فوتویا، شعر، یاخود حئکایه یازاندا بدیعی متنه اؤز اوبرازینی یئرلشدیریر. اوخوجو ایله اونسيّتده اؤز اوبرازینین دونیاسیندان، فردی اجتماعی و ائستئتیک باخیشلاریندان چیخیش ائدیر.
سونرادان بدیعی متنده مؤلف اوبرازی فیلولوگییا علمینین آراشدیردیغی جدّی مسئلهلردن بیرینه چئوریلمیشدیر. روس عالیمی «و.و. وینوگراد اوو» قئید ائدیر کی، یازیچینین اوبرازی بدیعی اثرده همیشه تظاهر ائدیر. سؤزون مضمونوندا تصویرین تقدیمینده مؤلّفین سیماسی حیسّ اولونور. بو، یازیچینین رئال حیاتداکیندان فرقلهنن «آکتیور» سیماسیدیر.
۱
«حئکایهچی-یازیچینین نطقده یارانیشیدیر و حیکایهچینین اوبرازی (او اؤزونو مؤلّف کیمی تقدیم ائدیر) یازیچینین بدیعی آکتیورلوغونون فورماسیدیر. (وینوگراد اوو و.و) پروبلئما، اوبرازا، آوتورا و خودوژئستوئننوی لیتئراتورئ // وینوگراد اوو و.و او تئوری خودوژئستوئننوی رئچی. موسکوا: ۱۹۷۲. ستر ۱۹۱).
و.و. وینوگراد اوو مؤلّف اوبرازینا اثرین بدیعی سیستمینی بیر مرکزه جمعلشدیرن اؤزک کیمی یاناشیر: «مؤلّفین اوبرازی- نیطقین سادهجه سوبیئکتی دئییلدیر. بو، اثرین ماهیّتینین بیر یئره جمعلشدیریلمیش ایفادسیدیر، پئرسوناژلارین نطقلرینین بوتون سیستمینی تحکیهچی، حئکایهچی و یا حئکایهچیلر ایله مناسبتده بیر آرایا گتیریر و اونلارین واسطهسیله بوتؤولوکده ایدئیا-اوسلوب مرکزینی، فوکوس نقطهسینی تشکیل ائدیر». (اورادا سه ۱۱۸).
بو باخیمدان، هر بیر اثرده یازیچینین بیوگرافیک کیملییی ایله یاناشی، اثر بویو اوخوجونو مشایعت ائدن بدیعی اوبرازی دا ماراق دوغورور. «احوالاتلار»دا مؤلّفین اوبرازی حادثهلرده بیرباشا اشتراک ائتمهسه ده، اوخوجو-متن، اونسيّتینی فعال شکیلده اداره ائدیر. مؤلف تحکیه بویونجا اوخوجودان آیریلمیر، اوخوجویا متندهکی اشتراکینی حیسّ ائتدیریر. متنین آلت قاتینداکی مطلبلر، اثرین معنا چکیسی، کومیکلیگین و فاجعهویلیگین ماهیّتی بو اونسيّتده اوزه چیخیر.
«احولاتلار»ین بیر یونگولواری مقدّمهسیندن سونونا زینبین قیزی ۱۱ یاشلی زیبانین دؤیولهرک خودایار بَیین ائویندن آغزی بورنو، اوست-باشی قانلی آناسینین اوستونه گلدییی آنا قدر اوخوجو ایله اویون قورآن مؤلف اوبرازی سونرادان جلیل محمدقولوزادهنین نثرینین دراماتورگییاسینین پوبلیسیستیکاسینین ایچیندن کئچیر، بو اوبراز ادیبین، ژانریندان آسیلی اولمایاراق، بوتون اثرلرینده اؤزونو تراگیک قهرمان کیمی گؤستریر.
میرزه جلیل «احوالاتلار»ین مقدّمهسینده اثرین یازیلماسیندا بیلا واسیطه ایشتیراک ائدن ایکی شخص تقدیم ائدیر: «ناغیل ائدیبدی لاغلاغی صادق. یازییا گؤتوروبدو قزئتچی خلیل». اصلینده متنی تقدیم ائدن مؤلّفین بو جور ایکیلی تعییناتی متنین پوئتیک ستروکتورونون معيّنلشدیریلمهسی باخیمیندان داهییانه بیر یاناشمادیر. بو، هئچ شوبههسیز کی، جلیل محمدقولوزاده نین بدیعی سؤزو-غیری عادی یارادیجیلیق دوهاسی ایله حیسّ ائتمهگیندن ایرلی گلیر. «احوالاتلار» او واخت هله نثر،تجروبسی دئمک اولار،کی اولمایان آذربایجان دیلینده اوخوجویا بدیعی نطقین ایکی سويّهسینده تقدیم ائدیلهجکدی: یازی-پوزو بیلمهین لاغلاغی صادق احوالاتلاری دوزوب-قوشوب دانیشاجاق، قزئتچی خلیل ایسه قلمه آلاجاق، یازاجاقدی.
بئلهلیکله «احوالاتلار» دا دانیشیق، شفاهی نطق اوسلوبو ایله آذربایجان دیلینین هله اؤزونو آختارماقدا اولان، سینتاکسیسی، «وطن دیلی» درسلییینین جاذیبه ساحهسیندن کنارا چیخماقدا چتینلیک چکن نثر اوسلوبو بیر آرایا گتیریلیب سینتئزلشدیریلیر.
جلیل محمدقولوزاده تحکیهچینین فونکسییاسینی دقیقلشدیریر: «اوّل منیم آدیمی قویدولار ناغیلچی؛ آمّا سونرا گؤردولر کی، بو آد منه یاراشمیر. -خلاصهی کلام، منیم آدیم قالدی قزئتچی». بو آدی قویان، بو تعییناتی دوشونن، اثرین ستروکتوروندا ناغیلچی ایله قزئتچی واریانتلارینی مقایسه ائدن، سئچیم آپاران، اصلینده مؤلّفین اؤزو ایدی. او، لاغلاغی صادیغین دانیشدیقلاری ایله قزئتچی خلیلین یازدیلارینی بیر آرایا گتیرمکله تحکیهدهکی شفاهی و یازیلی نطق اوسلوبلارینین سرحدینی دقیقلشدیریر.
متنده لاغلاغی صادیغین وارلیغی نظره چارپمیر، بونونلا بئله، متنین ستروکتوروندا «لاغلاغی - لطیفه پوئتیکاسی آیریجا یئر.توتور.
مؤلفین متنده اؤز آدیندان دانیشماغا «وکالت» وئردییی، من - قزئتچی خلیل اوبرازی ایسه متنه «ناغیلچی» کیمی دئییل، محض یازیچی (قزئتچی) کیمی مداخلهلر ائدیر (باخمایاراق کی، متنده ناغیل پوئتیکاسیندان گلن اِلِمنتلر ده کیفایت قدردیر». اونو دا دئمهیی ضروری حساب ائدیرم کی، بورادا «قزئتچی» تعیینینی ایندیکی پوبلیسیست آنلاییشی ایله قاریشیق سالماماق لازیمدیر. بو سؤز متنی قلمه،آلان یازان معناسیندا ایشلهدیلیب.
اثرین سوژئتی او قدر ده مرکّب دئییل: تقدیم اولونان حئکایهنین سرلؤحهسی (ائششهیین ایتمکلییی) سوژئت حاقیندا اوّلجهدن حاضر تصوّر یارادیر. سرلؤحهدن ده گؤروندویو کیمی، سوژئتین آنا خطتینی ائششهیین ایتمهسی تشکیل ائدیر. متنی اوخویاندا ایسه بو قناعت حاصل اولور کی، جلیل محمدقولوزادهنین مقصدی هئچ ده ائششهیین ایتمهسی اوزهرینده مرکّب سوژئت قوروب، اوخوجونو حادثهلرین «خوشبخت(و یا بدبخت)» سونلوغونون انتظاریندا ساخلاماق دئییل.
۲
و.و. وینوگراد اوو مؤلّف اوبرازینا اثرین بدیعی سیستمینی بیر مرکزه جمعلشدیرن اؤزک کیمی یاناشیر: «مؤلّفین اوبرازی- نیطقین سادهجه سوبیئکتی دئییلدیر. بو، اثرین ماهیّتینین بیر یئره جمعلشدیریلمیش ایفادسیدیر، پئرسوناژلارین نطقلرینین بوتون سیستمینی تحکیهچی، حئکایهچی و یا حئکایهچیلر ایله مناسبتده بیر آرایا گتیریر و اونلارین واسطهسیله بوتؤولوکده ایدئیا-اوسلوب مرکزینی، فوکوس نقطهسینی تشکیل ائدیر». (اورادا سه ۱۱۸).
بو باخیمدان، هر بیر اثرده یازیچینین بیوگرافیک کیملییی ایله یاناشی، اثر بویو اوخوجونو مشایعت ائدن بدیعی اوبرازی دا ماراق دوغورور. «احوالاتلار»دا مؤلّفین اوبرازی حادثهلرده بیرباشا اشتراک ائتمهسه ده، اوخوجو-متن، اونسيّتینی فعال شکیلده اداره ائدیر. مؤلف تحکیه بویونجا اوخوجودان آیریلمیر، اوخوجویا متندهکی اشتراکینی حیسّ ائتدیریر. متنین آلت قاتینداکی مطلبلر، اثرین معنا چکیسی، کومیکلیگین و فاجعهویلیگین ماهیّتی بو اونسيّتده اوزه چیخیر.
«احولاتلار»ین بیر یونگولواری مقدّمهسیندن سونونا زینبین قیزی ۱۱ یاشلی زیبانین دؤیولهرک خودایار بَیین ائویندن آغزی بورنو، اوست-باشی قانلی آناسینین اوستونه گلدییی آنا قدر اوخوجو ایله اویون قورآن مؤلف اوبرازی سونرادان جلیل محمدقولوزادهنین نثرینین دراماتورگییاسینین پوبلیسیستیکاسینین ایچیندن کئچیر، بو اوبراز ادیبین، ژانریندان آسیلی اولمایاراق، بوتون اثرلرینده اؤزونو تراگیک قهرمان کیمی گؤستریر.
میرزه جلیل «احوالاتلار»ین مقدّمهسینده اثرین یازیلماسیندا بیلا واسیطه ایشتیراک ائدن ایکی شخص تقدیم ائدیر: «ناغیل ائدیبدی لاغلاغی صادق. یازییا گؤتوروبدو قزئتچی خلیل». اصلینده متنی تقدیم ائدن مؤلّفین بو جور ایکیلی تعییناتی متنین پوئتیک ستروکتورونون معيّنلشدیریلمهسی باخیمیندان داهییانه بیر یاناشمادیر. بو، هئچ شوبههسیز کی، جلیل محمدقولوزاده نین بدیعی سؤزو-غیری عادی یارادیجیلیق دوهاسی ایله حیسّ ائتمهگیندن ایرلی گلیر. «احوالاتلار» او واخت هله نثر،تجروبسی دئمک اولار،کی اولمایان آذربایجان دیلینده اوخوجویا بدیعی نطقین ایکی سويّهسینده تقدیم ائدیلهجکدی: یازی-پوزو بیلمهین لاغلاغی صادق احوالاتلاری دوزوب-قوشوب دانیشاجاق، قزئتچی خلیل ایسه قلمه آلاجاق، یازاجاقدی.
بئلهلیکله «احوالاتلار» دا دانیشیق، شفاهی نطق اوسلوبو ایله آذربایجان دیلینین هله اؤزونو آختارماقدا اولان، سینتاکسیسی، «وطن دیلی» درسلییینین جاذیبه ساحهسیندن کنارا چیخماقدا چتینلیک چکن نثر اوسلوبو بیر آرایا گتیریلیب سینتئزلشدیریلیر.
جلیل محمدقولوزاده تحکیهچینین فونکسییاسینی دقیقلشدیریر: «اوّل منیم آدیمی قویدولار ناغیلچی؛ آمّا سونرا گؤردولر کی، بو آد منه یاراشمیر. -خلاصهی کلام، منیم آدیم قالدی قزئتچی». بو آدی قویان، بو تعییناتی دوشونن، اثرین ستروکتوروندا ناغیلچی ایله قزئتچی واریانتلارینی مقایسه ائدن، سئچیم آپاران، اصلینده مؤلّفین اؤزو ایدی. او، لاغلاغی صادیغین دانیشدیقلاری ایله قزئتچی خلیلین یازدیلارینی بیر آرایا گتیرمکله تحکیهدهکی شفاهی و یازیلی نطق اوسلوبلارینین سرحدینی دقیقلشدیریر.
متنده لاغلاغی صادیغین وارلیغی نظره چارپمیر، بونونلا بئله، متنین ستروکتوروندا «لاغلاغی - لطیفه پوئتیکاسی آیریجا یئر.توتور.
مؤلفین متنده اؤز آدیندان دانیشماغا «وکالت» وئردییی، من - قزئتچی خلیل اوبرازی ایسه متنه «ناغیلچی» کیمی دئییل، محض یازیچی (قزئتچی) کیمی مداخلهلر ائدیر (باخمایاراق کی، متنده ناغیل پوئتیکاسیندان گلن اِلِمنتلر ده کیفایت قدردیر». اونو دا دئمهیی ضروری حساب ائدیرم کی، بورادا «قزئتچی» تعیینینی ایندیکی پوبلیسیست آنلاییشی ایله قاریشیق سالماماق لازیمدیر. بو سؤز متنی قلمه،آلان یازان معناسیندا ایشلهدیلیب.
اثرین سوژئتی او قدر ده مرکّب دئییل: تقدیم اولونان حئکایهنین سرلؤحهسی (ائششهیین ایتمکلییی) سوژئت حاقیندا اوّلجهدن حاضر تصوّر یارادیر. سرلؤحهدن ده گؤروندویو کیمی، سوژئتین آنا خطتینی ائششهیین ایتمهسی تشکیل ائدیر. متنی اوخویاندا ایسه بو قناعت حاصل اولور کی، جلیل محمدقولوزادهنین مقصدی هئچ ده ائششهیین ایتمهسی اوزهرینده مرکّب سوژئت قوروب، اوخوجونو حادثهلرین «خوشبخت(و یا بدبخت)» سونلوغونون انتظاریندا ساخلاماق دئییل.
۲
بورادا یازیچینی (و اثردهکی مؤلف اوبرازینی) احوالاتلاردان چوخ احوالاتلارین باش وئردییی محیط، او محیطده یاشایان انسانلارین حیاتی، دوشونجهسی، قایغیلاری ماراقلاندیریر. محیطین اوزهرینده ایسه بیر ماتم روزگاری دولاشماقدادیر: «مثلا، ایندی بو ساعت بورادا خودایار کاتدا لذّتله ییخیلیب یاتدی. آمّا ائله بو ساعت داناباش کندینده اوچ یئرده ماتم قورولوبدو. اوچونه ده خودایار بی اؤزو باعث اولوبدور.
دوزونه قالسا، سوژئت « خوشبخت» سونلوقلا تاماملانیر: دؤرد ایل سونرا ائششک اؤز آیاغی ایله گلیب محمّدحسن عمینین قارشیسینا چیخیر. ائششهیین تزه صاحبی داناباش کندیندن کئچنده محمّدحسن عمی ائششهیینی تانیییر و خودایار بی ائششهیین تزه صاحبینی زوغال آغاجینین آلتینا سالیر، دؤیه-دؤیه ائششهیی اونون الیندن آلیب، محمّدحسن عمییه قایتاریر. محمّدحسن عمی ده خودایار بَیه دوعا ائلهیه-ائلهیه ائششهیی آپاریب تؤولهیه سالیر. او دا ماراقلیدیر کی، اثرده ائششهیین ایتمهسی یومورلا بدیعی گولوشله، تاپیلماسی ایسه حوزن و کدرله تقدیم اولونور.
روس ادبيّاتشوناسی ب.م. ائیخئنباوم قوقولو «شینئل» اثرینین پوئتیکاسیندان دانیشارکن اثرین پریمیتیو نووئللالاردان فرقینی وورغولایاراق یازیردی کی، پریمیتیو نووئللا تحکیهنی تانیمیر و اونون تحکیهیه احتیاجی دا یوخدور، چونکی بو جور اثرلر حادثه و وضعيّتلرین سرعتله دگیشمهسی جوربهجورلویو اوزهرینده قورولور. پریمیتیو نووئللانین تشکیل ائدیجی باشلانغیجی موتیولرین و اونلارین اساسلاندیریلماسینین (موتیواسییاسینین) چولغالاشماسیندان عبارتدیر. بو، کومیک نووئللایا دا عایددیر: اونون اساسینا تحکیهدن کنار اولان کومیک وضعيّتلرله دولو لطیفه قویولور.
" کومپوزیسییا او واخت تامامیله ديگیشیر کی، ... سوژئت تشکیل ائدیجی رولونو ایتیریر. باشقا سؤزله، حئکایهچی سوژئتدن یالنیز آیری-آیری استیلیستیک اوصوللارین بیر آرایا گتیریلمهسی اوچون استفاده ائدهرک نه یوللاسا اؤزونو اؤن پلانا گتیریر. بو زامان آغیرلیق مرکزی سوژئتدن (بورادا آغیرلیق مینیموما قدر) آزالیر، تحکیهنین اوصوللارینا اؤتورولور. اساس کومیک رول گاه ساده سؤز اویونلاری ایله کیفایتلهنن، گاه دا کیچیک لطیفهلره قدر اینکیشاف ائتدیریلن کالامبورلارا (کالامبور یا سؤز اویونو، بیر سؤزون بیردن چوخ معناسی اولانیا اوخشار سؤزلردن استفاده ائتمک) کئچیریلیر. کومیک اِفکتلره تحکیه مانئراسی(یازارا عاید اولان طرز و سبک)
ایله نایل اولونور. اونا گؤره ده بو جور کومپوزیسییانین(ترکیببندی یا انشا) اؤیرنیلمهسی اوچون اثره سپَلنمیش محض بو «خیردالیقلار» چوخ موهومدور. اونلاری گؤتورسن، نووئللانین
قورولوشو داغیلار.
بنزر پوئتیک (ادبیلشمیش دیل) قورولوشو احوالاتلاردا دا گؤروروک. بورادا سوژئت متن اوخوجو اونسيّتینده تشکیل ائدیجی اهميّت داشیماقدان داها چوخ ایرونیک(کنایهلی) تون یاراتماغا خدمت ائدیر. متنین آیری-آیری تفرّوعاتلارلا و بدیعی دئتاللارلا تظاهر ائدن ایرونییا قاتی دقتی سوژئتدن آییریب مؤلفین قویدوغو درین اجتماعی مسئلهلره یؤنهلدیر. اونا گؤره ده بو اثرین تحلیلی زامانی تدقیقاتچیلار متنین پوئتیک سیستمینین تحلیلیندن داها چوخ، مؤلّفین اجتماعی گؤروشلرینین آراشدیریلاماسینا اوستونلوک وئریرلر. چونکی ایرونییا یاراتماغا خدمت ائدن سوژئتین شرطی سجّیه داشیدیغی متن اوخوجونو، تدقیقاتچینی مؤلّفین ایرونییا پردهسینین آلتیندا دئمک ایستهدییی حیات حقیقتلرینی آشکارلاماغا، درک و ایضاح ائتمهیه تحریک ائدیر.
«احوالاتلار» دا ائششهیین ایتیب-تاپیلماسی اوخوجو ایله متن آراسیندا اوستالیقلا قورولان اویوندور. اویون اوخوجونون گؤزلرینین قارشیسیندا باش وئریر و اوخوجو گؤردوکلرینه گولمهیه دعوت اولونور: «دوغرودان، چوخ گولملی احوالاتدی و چوخ قشنگ احوالاتدی. اوندان اؤترو قشنگ احوالاتدی کی، آدام گولور، اورگی آچیلیر. یوخسا نیه لازیمدیر غم و قوصّه گتیرن حکایت!؟».
اویونون آرخاسیندا درین اجتماعی آغریلار، بؤیوک بشری کدر، قیریلان، محو اولان انسان طالعلری و طالعلرین دوچار اولدوغو ماتمدن اورگی پارچالانان مؤلف اوبرازی دایانیر. ائششک تاپیلماغینا تاپیلیر... آمّا تعجبلو شئی بودور کی ایندییه کیمی محمّدحسن عمینین اوغلو احمد گؤروکمور. ایندییه کیمی بو قدر قیشقیریغا بو قدر جمعيّت ییغیشیب، نه احمد آداملارین ایچینه گلدی، نه ده محمّدحسن عمینین عؤورتی باشینی قاپیدان ائشییه اوزاتدی کی، گؤرسون بو نه مرکدی. ائششهیین تاپیلماسی متنه داها درین و داها حوزنلو تراژیک تون علاوه ائدیر، مؤلف اوبرازینین چاره سیزلیگینی قاباردیب اؤن پلانا گتیریر.
" احمد ده،اؤلوبدو محمّدهه سن امینین عؤورتی ده اؤلوبدو. احمدی بیلدیر بوغاز آغریسی توتوب اؤلدو. آناسی اونون ایکی آی قوصّهسینی ائیلهییب آخیری بیر درده مبتلا اولدو و عومرونو باغیشلادی محمّدحسن عمییه.
۳
دوزونه قالسا، سوژئت « خوشبخت» سونلوقلا تاماملانیر: دؤرد ایل سونرا ائششک اؤز آیاغی ایله گلیب محمّدحسن عمینین قارشیسینا چیخیر. ائششهیین تزه صاحبی داناباش کندیندن کئچنده محمّدحسن عمی ائششهیینی تانیییر و خودایار بی ائششهیین تزه صاحبینی زوغال آغاجینین آلتینا سالیر، دؤیه-دؤیه ائششهیی اونون الیندن آلیب، محمّدحسن عمییه قایتاریر. محمّدحسن عمی ده خودایار بَیه دوعا ائلهیه-ائلهیه ائششهیی آپاریب تؤولهیه سالیر. او دا ماراقلیدیر کی، اثرده ائششهیین ایتمهسی یومورلا بدیعی گولوشله، تاپیلماسی ایسه حوزن و کدرله تقدیم اولونور.
روس ادبيّاتشوناسی ب.م. ائیخئنباوم قوقولو «شینئل» اثرینین پوئتیکاسیندان دانیشارکن اثرین پریمیتیو نووئللالاردان فرقینی وورغولایاراق یازیردی کی، پریمیتیو نووئللا تحکیهنی تانیمیر و اونون تحکیهیه احتیاجی دا یوخدور، چونکی بو جور اثرلر حادثه و وضعيّتلرین سرعتله دگیشمهسی جوربهجورلویو اوزهرینده قورولور. پریمیتیو نووئللانین تشکیل ائدیجی باشلانغیجی موتیولرین و اونلارین اساسلاندیریلماسینین (موتیواسییاسینین) چولغالاشماسیندان عبارتدیر. بو، کومیک نووئللایا دا عایددیر: اونون اساسینا تحکیهدن کنار اولان کومیک وضعيّتلرله دولو لطیفه قویولور.
" کومپوزیسییا او واخت تامامیله ديگیشیر کی، ... سوژئت تشکیل ائدیجی رولونو ایتیریر. باشقا سؤزله، حئکایهچی سوژئتدن یالنیز آیری-آیری استیلیستیک اوصوللارین بیر آرایا گتیریلمهسی اوچون استفاده ائدهرک نه یوللاسا اؤزونو اؤن پلانا گتیریر. بو زامان آغیرلیق مرکزی سوژئتدن (بورادا آغیرلیق مینیموما قدر) آزالیر، تحکیهنین اوصوللارینا اؤتورولور. اساس کومیک رول گاه ساده سؤز اویونلاری ایله کیفایتلهنن، گاه دا کیچیک لطیفهلره قدر اینکیشاف ائتدیریلن کالامبورلارا (کالامبور یا سؤز اویونو، بیر سؤزون بیردن چوخ معناسی اولانیا اوخشار سؤزلردن استفاده ائتمک) کئچیریلیر. کومیک اِفکتلره تحکیه مانئراسی(یازارا عاید اولان طرز و سبک)
ایله نایل اولونور. اونا گؤره ده بو جور کومپوزیسییانین(ترکیببندی یا انشا) اؤیرنیلمهسی اوچون اثره سپَلنمیش محض بو «خیردالیقلار» چوخ موهومدور. اونلاری گؤتورسن، نووئللانین
قورولوشو داغیلار.
بنزر پوئتیک (ادبیلشمیش دیل) قورولوشو احوالاتلاردا دا گؤروروک. بورادا سوژئت متن اوخوجو اونسيّتینده تشکیل ائدیجی اهميّت داشیماقدان داها چوخ ایرونیک(کنایهلی) تون یاراتماغا خدمت ائدیر. متنین آیری-آیری تفرّوعاتلارلا و بدیعی دئتاللارلا تظاهر ائدن ایرونییا قاتی دقتی سوژئتدن آییریب مؤلفین قویدوغو درین اجتماعی مسئلهلره یؤنهلدیر. اونا گؤره ده بو اثرین تحلیلی زامانی تدقیقاتچیلار متنین پوئتیک سیستمینین تحلیلیندن داها چوخ، مؤلّفین اجتماعی گؤروشلرینین آراشدیریلاماسینا اوستونلوک وئریرلر. چونکی ایرونییا یاراتماغا خدمت ائدن سوژئتین شرطی سجّیه داشیدیغی متن اوخوجونو، تدقیقاتچینی مؤلّفین ایرونییا پردهسینین آلتیندا دئمک ایستهدییی حیات حقیقتلرینی آشکارلاماغا، درک و ایضاح ائتمهیه تحریک ائدیر.
«احوالاتلار» دا ائششهیین ایتیب-تاپیلماسی اوخوجو ایله متن آراسیندا اوستالیقلا قورولان اویوندور. اویون اوخوجونون گؤزلرینین قارشیسیندا باش وئریر و اوخوجو گؤردوکلرینه گولمهیه دعوت اولونور: «دوغرودان، چوخ گولملی احوالاتدی و چوخ قشنگ احوالاتدی. اوندان اؤترو قشنگ احوالاتدی کی، آدام گولور، اورگی آچیلیر. یوخسا نیه لازیمدیر غم و قوصّه گتیرن حکایت!؟».
اویونون آرخاسیندا درین اجتماعی آغریلار، بؤیوک بشری کدر، قیریلان، محو اولان انسان طالعلری و طالعلرین دوچار اولدوغو ماتمدن اورگی پارچالانان مؤلف اوبرازی دایانیر. ائششک تاپیلماغینا تاپیلیر... آمّا تعجبلو شئی بودور کی ایندییه کیمی محمّدحسن عمینین اوغلو احمد گؤروکمور. ایندییه کیمی بو قدر قیشقیریغا بو قدر جمعيّت ییغیشیب، نه احمد آداملارین ایچینه گلدی، نه ده محمّدحسن عمینین عؤورتی باشینی قاپیدان ائشییه اوزاتدی کی، گؤرسون بو نه مرکدی. ائششهیین تاپیلماسی متنه داها درین و داها حوزنلو تراژیک تون علاوه ائدیر، مؤلف اوبرازینین چاره سیزلیگینی قاباردیب اؤن پلانا گتیریر.
" احمد ده،اؤلوبدو محمّدهه سن امینین عؤورتی ده اؤلوبدو. احمدی بیلدیر بوغاز آغریسی توتوب اؤلدو. آناسی اونون ایکی آی قوصّهسینی ائیلهییب آخیری بیر درده مبتلا اولدو و عومرونو باغیشلادی محمّدحسن عمییه.
۳
آمّا محمّدحسن عمی ایندییهدک آند ایچیر کی، احمدی ده، عؤورتینی ده ائششهیین دردی اؤلدوردو».
«اؤلولر» ده ایسگندر آتاسیندان کربالایی فتحاللاهین «دیریلمه» خبرینی ائشیدنده، سانکی شرابین تأثیریندن آییلیب جدّی شکیلده تعجبلهنیر، آتاسی بو خبری اونون تأکیدی ایله تصدیقلهیندن سونرا ایسه ایسگندر دوزهلیب، اوزونو دؤندهریر کنارا و ایستهییر گولمهیینی ساخلاسین، آمّا تاب گتیره بیلمهییب، بیردن قاه-قاه چکیب گولور و قاچیر ائشییه».
«احوالاتلار»داکی مؤلف اوبرازینین دا گولمکدن باشقا چارهسی یوخدور. گولوش اونون اوچون چیخیش یولو دئییل، چارهسیزلیکدیر!..
مؤلف ناغیل ائدیلن تراژیک احوالاتلارا لطیفه حاضرجاوابلیغی و ییغجاملیغی وئرمکله دقتی اساس مسئلهیه «غم و قوصّه گتیرن حکایت»ه، محیطین فاجعهسینه، اجتماعی مناقشهلره یؤنلدیریر. بورادا ایشین ان مرکّب طرفی فاجعهنی «غم و قوصّه گتیرن حکایت»ی، لطیفه دیلینده تقدیم ائتمکدیر. بو دا تصادفی دئییل کی، جلیل محمدقولوزاده تأسیس ائتدییی و اوغروندا عومرونو قویدوغو ژورنالا شرقین ان مودریک(مدرن) لطیفه قهرمانین آدینی وئرمیش، اؤزونه ده مولّا نصرالدین تخلّوصو گؤتورموشدو.
آنجاق جلیل محمدقولوزادهنین ایستر نثر اثرلرینده، ایسترسه ده «مولّا نصرالدین/ ژورنالیندا تقدیم ائتدییی متنلر لطیفهدن تامامیله فرقلی، کومیزمله تراژیزمین چولغالاشماسینا شرایط یارادان، دیلیمیزین یئنی پوئتیک سويّهسینی معيّنلشدیرن ادبيّات حادثهلریدیر.
ادیبین نثر اثرلرینده لاغلاغینین یازییا چئوریلمسی، یازی اوسلوبوندا تقدیم اولونماسی اوچون ایرونییا تام گوجو ایله ایشه سالینیر. متنین تحکیهسینی داشیماق اوچونسه لطیفه ده گوجسوز گؤرونور. اونا گؤره ده اثر بویونجا لطیفه ژانرینین استیلیزاسییا(سبک پردازی) اولونماسینا، لطیفهدن فرقلی یئنی ژانرا احتیاج یارانیر. ادبيّاتشوناسلیغیمیز همین یئنی ژانرین «مولّا نصرالدین» ده «فئلیئتون»(پاورقی) اولدوغو قناعتیندهدیر. دریندن دقت یئتیرنده فئلیئتون ژانری میرزه جلیلین ژورنالدا نشر ائتدییی یازیلارین اگنینه گلمیر یاخود دار گلیر.
بونا باخمایاراق ج محمدقولوزادهنین مختلف حجملی و مضمونلو نثر اثرلرینده حادثهلرین تقدیماتی ائپوس(حماسه ژانری) گئنیشلیگیندن و درینلیگیندن داها چوخ لطیفه، حاضرجاوابلیغینا مودریکلیگینه و سرراست لیغینااساسلانیر. اونا گؤره ده متن بویو اوخوجو ایله اونسيّتده اولان مؤلف اوبرازی حادثهلری بیزه داها سویوققانلی و «یطرف» چاتدیرماغا، اوستونلوک وئریر. بو، لطیفه دانیشان آدامین اؤز دانیشدیغی لطیفهیه گولمهمهسی، دانیشدیغینی دینلهیهنه جدّی حادثه کیمی چاتدیرماغا جهد ائتمهسی کیمی باشا دوشوله بیلر. لطیفهنی دانیشان آدام اؤز مؤقعیینی نه قدر گیزلی ساخلاییرسا اونون دانیشدیغی دا او قدر تأثیرلی اولور.
اونو دا قئید ائتمهلییم کی، «داناباش کندینین احوالاتلاری» اثرینی کونکرئت(ملموس، محسوس) بیر کنده، یاخود کونکرئت انسانلارا باغلاماق فیلولوژی(متن پژوهی) باخیمدان کؤکوندن یانلیشدیر و زیانلیدیر. ««داناباش، ایتقاپان»» کیمی یئر آدلاری گیردیکحسن، دوهحئیدر، یالانچی سبزلی، ائششک موختار، دوشان قاسیم، کیمی لقبلر میرزه جلیلین متناوخوجو اویونوندا استفاده ائتدییی واسطهلردیر و اونلارلا باغلی تحلیل باشقا یازینین موضوعسودور.
میرزه جلیلی درین میلّی فاجعه کیمی داخیلاً سارسیدان داناباشلیق ایسه بیر کندین، محدود جغرافیانین پروبلئمی دئییل. چونکی قالدیردیغی پروبلئملرین قویولوشونا، «دیل، دیل؛ دیل، میللت، میللت؛ میللت، وطن، وطن، وطن!» معیاری ایله یاناشان میرزه جلیل، یارادیجیلیغینین بوتون کؤکلری و بوداقلاری ایله دیله، میللته و وطنه باغلی شخصیّتدیر. اونون اثرلریندهکی وطنین جغرافی حدودلاری ۱۹۱۷-جی ایلده قلمه آلدیغی «آذربایجان» ائسسئسینده
دقیق گؤستریلیب.
ادیبین یاراتدیغی پئرسوناژلارین(شخصیت داستانی) کیملییی ایسه اوخوجودان او قدر ده اوزاقدا دئییل: «اگر بیلمک ایستهسهنیز کی، کیمین اوستونه گولورسونوز، او واخت قویونوز قاباغینیزا آینانی و دقت ایله باخین جامالینیزا».
۴
بو کدرلی تفرّوعاتدان سونرا، متنین آهنگی دگیشیر. سوژئتین «خوشبخت» سونلوغو اعلان ائدیلیر: «غرض ائششک تاپیلدی». آرادان ایللر کئچندن سونرا ائششه یین تاپیلماسی آبسورددان(بیمعنا، پوچ) باشقا بیر شئی دئییلدی: بو حادثهیه سئوینهجک انسان- محمّدحسن عمینین اوغلو احمد اؤلموش، محمّدحسن عمینین زیارت آرزوسو گؤزونده قالمیشدی. او دا باشقا مسئلهدیر کی، بالاجا احمدین و آناسینین تربیهسی، محمّدحسن عمینین عائله مناسبتلری، حیات طرزی مؤلف اوبرازینین گؤزوندن تقدیم اولونان تراژیک اجتماعی ناطرازلیقلاردیر
«اؤلولر» ده ایسگندر آتاسیندان کربالایی فتحاللاهین «دیریلمه» خبرینی ائشیدنده، سانکی شرابین تأثیریندن آییلیب جدّی شکیلده تعجبلهنیر، آتاسی بو خبری اونون تأکیدی ایله تصدیقلهیندن سونرا ایسه ایسگندر دوزهلیب، اوزونو دؤندهریر کنارا و ایستهییر گولمهیینی ساخلاسین، آمّا تاب گتیره بیلمهییب، بیردن قاه-قاه چکیب گولور و قاچیر ائشییه».
«احوالاتلار»داکی مؤلف اوبرازینین دا گولمکدن باشقا چارهسی یوخدور. گولوش اونون اوچون چیخیش یولو دئییل، چارهسیزلیکدیر!..
مؤلف ناغیل ائدیلن تراژیک احوالاتلارا لطیفه حاضرجاوابلیغی و ییغجاملیغی وئرمکله دقتی اساس مسئلهیه «غم و قوصّه گتیرن حکایت»ه، محیطین فاجعهسینه، اجتماعی مناقشهلره یؤنلدیریر. بورادا ایشین ان مرکّب طرفی فاجعهنی «غم و قوصّه گتیرن حکایت»ی، لطیفه دیلینده تقدیم ائتمکدیر. بو دا تصادفی دئییل کی، جلیل محمدقولوزاده تأسیس ائتدییی و اوغروندا عومرونو قویدوغو ژورنالا شرقین ان مودریک(مدرن) لطیفه قهرمانین آدینی وئرمیش، اؤزونه ده مولّا نصرالدین تخلّوصو گؤتورموشدو.
آنجاق جلیل محمدقولوزادهنین ایستر نثر اثرلرینده، ایسترسه ده «مولّا نصرالدین/ ژورنالیندا تقدیم ائتدییی متنلر لطیفهدن تامامیله فرقلی، کومیزمله تراژیزمین چولغالاشماسینا شرایط یارادان، دیلیمیزین یئنی پوئتیک سويّهسینی معيّنلشدیرن ادبيّات حادثهلریدیر.
ادیبین نثر اثرلرینده لاغلاغینین یازییا چئوریلمسی، یازی اوسلوبوندا تقدیم اولونماسی اوچون ایرونییا تام گوجو ایله ایشه سالینیر. متنین تحکیهسینی داشیماق اوچونسه لطیفه ده گوجسوز گؤرونور. اونا گؤره ده اثر بویونجا لطیفه ژانرینین استیلیزاسییا(سبک پردازی) اولونماسینا، لطیفهدن فرقلی یئنی ژانرا احتیاج یارانیر. ادبيّاتشوناسلیغیمیز همین یئنی ژانرین «مولّا نصرالدین» ده «فئلیئتون»(پاورقی) اولدوغو قناعتیندهدیر. دریندن دقت یئتیرنده فئلیئتون ژانری میرزه جلیلین ژورنالدا نشر ائتدییی یازیلارین اگنینه گلمیر یاخود دار گلیر.
بونا باخمایاراق ج محمدقولوزادهنین مختلف حجملی و مضمونلو نثر اثرلرینده حادثهلرین تقدیماتی ائپوس(حماسه ژانری) گئنیشلیگیندن و درینلیگیندن داها چوخ لطیفه، حاضرجاوابلیغینا مودریکلیگینه و سرراست لیغینااساسلانیر. اونا گؤره ده متن بویو اوخوجو ایله اونسيّتده اولان مؤلف اوبرازی حادثهلری بیزه داها سویوققانلی و «یطرف» چاتدیرماغا، اوستونلوک وئریر. بو، لطیفه دانیشان آدامین اؤز دانیشدیغی لطیفهیه گولمهمهسی، دانیشدیغینی دینلهیهنه جدّی حادثه کیمی چاتدیرماغا جهد ائتمهسی کیمی باشا دوشوله بیلر. لطیفهنی دانیشان آدام اؤز مؤقعیینی نه قدر گیزلی ساخلاییرسا اونون دانیشدیغی دا او قدر تأثیرلی اولور.
اونو دا قئید ائتمهلییم کی، «داناباش کندینین احوالاتلاری» اثرینی کونکرئت(ملموس، محسوس) بیر کنده، یاخود کونکرئت انسانلارا باغلاماق فیلولوژی(متن پژوهی) باخیمدان کؤکوندن یانلیشدیر و زیانلیدیر. ««داناباش، ایتقاپان»» کیمی یئر آدلاری گیردیکحسن، دوهحئیدر، یالانچی سبزلی، ائششک موختار، دوشان قاسیم، کیمی لقبلر میرزه جلیلین متناوخوجو اویونوندا استفاده ائتدییی واسطهلردیر و اونلارلا باغلی تحلیل باشقا یازینین موضوعسودور.
میرزه جلیلی درین میلّی فاجعه کیمی داخیلاً سارسیدان داناباشلیق ایسه بیر کندین، محدود جغرافیانین پروبلئمی دئییل. چونکی قالدیردیغی پروبلئملرین قویولوشونا، «دیل، دیل؛ دیل، میللت، میللت؛ میللت، وطن، وطن، وطن!» معیاری ایله یاناشان میرزه جلیل، یارادیجیلیغینین بوتون کؤکلری و بوداقلاری ایله دیله، میللته و وطنه باغلی شخصیّتدیر. اونون اثرلریندهکی وطنین جغرافی حدودلاری ۱۹۱۷-جی ایلده قلمه آلدیغی «آذربایجان» ائسسئسینده
دقیق گؤستریلیب.
ادیبین یاراتدیغی پئرسوناژلارین(شخصیت داستانی) کیملییی ایسه اوخوجودان او قدر ده اوزاقدا دئییل: «اگر بیلمک ایستهسهنیز کی، کیمین اوستونه گولورسونوز، او واخت قویونوز قاباغینیزا آینانی و دقت ایله باخین جامالینیزا».
۴
بو کدرلی تفرّوعاتدان سونرا، متنین آهنگی دگیشیر. سوژئتین «خوشبخت» سونلوغو اعلان ائدیلیر: «غرض ائششک تاپیلدی». آرادان ایللر کئچندن سونرا ائششه یین تاپیلماسی آبسورددان(بیمعنا، پوچ) باشقا بیر شئی دئییلدی: بو حادثهیه سئوینهجک انسان- محمّدحسن عمینین اوغلو احمد اؤلموش، محمّدحسن عمینین زیارت آرزوسو گؤزونده قالمیشدی. او دا باشقا مسئلهدیر کی، بالاجا احمدین و آناسینین تربیهسی، محمّدحسن عمینین عائله مناسبتلری، حیات طرزی مؤلف اوبرازینین گؤزوندن تقدیم اولونان تراژیک اجتماعی ناطرازلیقلاردیر
محمّدحسن عمی باشینا گلنلری قدرین یازیسی ایله باغلاییر. مؤلف اوبرازینین آجیدیغی مسئلهلردن بیری ده بو پسیخولوگییا ایدی. ایستر محمّدحسن عمینین، ایسترسه ده خودایار بگین بدبختلییی اونلاری گلهجهیه باغلایان ایدئاللارین پوچلوغودور. محمّدحسن عمی افراط «ایدئالیست»دیر، خودایار بَی ده ایفراط «ماتئریالیست». محمّدحسن عمینین ایدئالی اونو بو دونیادان آییریر، خودایار بگی بو دونیایا باغلایان «ماتئریالیزم» ایسه بوتون انسانی دگرلری هئچه ساییر، آیاقلاییر، محو ائدیر. بونا گؤره ده مؤلّفین اوبرازی بعضا یازیچینین نظارتیندن چیخیر. مؤلف اوبرازینین حادثهلردن دوغان ائموسییالاری(هیجان، احساسلار) آغریلاری سانتیمانتال(احساسی-عاطفی) "مئلودراماتیک(اغراق امیز) بویالارلا «آخ آنا! سن نه گؤزل زادسان!» کیمی دیله گتیریلیر، متنه زامان-زامان مؤلف اوبرازینین آغریلی نیدالاری، «وجدانین پاک سسی» سپلهنیر. اثرین هم زینبله هم ده محمّدحسن عمی ایله باغلی آیری-آیری ائپیزودلاریندا مؤلف اوبرازی «لاغلاغی» رولوندان چیخیب، تراژیک ریتوریکایا(بلاغت) کئچیر. چونکی او، هر شئیین اصلینی گؤرور، درک ائلهییر، آنجاق الیندن یانماقدان باشقا بیر چاره گلمیر.
«خودایار بی گئنه حربه-قاداغا کسیب قاسیملی و هر ایکی کربلایی ایله اوز قویدو گلمکلییه قاضیگیله. محمّدحسن عمی بیر-ایکی قدم اونلارین دالینجا گلیب دوردو و مات-مات گؤزونو دیکدی بو گئدن آغالارا. بونلار دؤنگهنی دؤنوب گؤزدن ایتدیلر. آمّا یازیق محمّدحسن عمی واقعاً آغلادی، واللاه، بالله آغلادی. یعنی نئجه آغلادی؟ اوشاق کیمی آغلادی».
و یا
«ایندیکی حالیندا زینب بنزهییردی بیر ائله شخصه... زهر شوشهسینی قاباغینا قویوب باخیر و بیلمیر نه ائلهسین: ایچسین؟ یا یوخ ایچمسه درد، قوصّه و غم اونو اؤلدورهجک. ایچسه زهر اؤلدورهجک، پس مصلحت بودور کی، ایچیم- دئییب شوشهنی چکیر باشینا».
اثرده مؤلف اوبرازینین تراژیزمی بیر ده محیطه قاریشا بیلمهمهسینده محیطله «کنار آدام» رولوندا دانیشماق مجبورییتینده اولماسیندادیر. «کنار آدامین» (اونو روس اصطلاحی ایله «آرتیق آدام» دا آدلاندیرا بیلریک) اعتراضینین ان تأثیرلی ایفادسی ایسه تراژیک حادثهنی «لاغلاغییا» چئویرمک، حیرصیندن، غضبیندن دیشینی-دیشینه سیخیب گولمکدیر. بو نقطهدن یاناشاندا اثرین ستروکتوروندا(ساختار-پیکره) یازی «قزئتچی» اوسلوبو داها چوخ تراژیزمین شفاهی اوسلوب (لاغلاغی) ایسه گولوشون داشیییجیسی کیمی چیخیش ائدیر.
«احوالاتلار» دا خودایار بگین باعث اولدوغو ماتم محیطی ایله ادیبین سونرادان قلمه آلدیغی «اؤلولر» عالمی آراسیندا بؤلونمز بیر بوتؤولوک وار. خودایار بی اؤلموش دوستونون یئتیملرینین وار-دؤولتینه صاحب اولور، اونون ناموسونو آیاقلاییر، اولادلارینی گؤزویاشلی قویور. «اؤلولر» محیطینین اؤلن دوغمالارینین قارشیسینا چیخماغا اوزو اولمایان، اونا گؤره ده اؤلولرینین دیریلمهسینی آرزولامایان «دیریلرینین» ایسه هرهسی اؤزلویونده بیر خودایار بگدیر.
«احوالاتلار»دا حادثهلره قاریشمایان مناسبتلرین گئدیشینه تأثیر گؤسترمهین قیراقدان باخیب ایچین-ایچین یانان مؤلف اوبرازی ایله «اؤلولر»دهکی کئفلی ایسگندر آراسیندا سئمانتیک(معناشناسی) سسلشمه وار. بو اوبرازلارین ریتوریکاسینداکی(بلاغت-فن بیان) اونلاری جمعيّتدن کنارا ایتلهین شرطلردهکی بنزرلیک نظردن قاچمیر. بونلاردان بیری جمعيّتین ایشینه قاریشمیر، جمعيّتین کدرلی احوالاتلارینی یازییا آلیب گولور، او بیریسی ایسه جمعيّتین ایچینده اولسا دا، اؤزونو اطرافینداکی انسانلاردان ایچکی ایله تجرید ائدیر. بو معنادا «احوالاتلار»داکی مؤلف اوبرازی کئفلی ایسگندرین سلفی حساب ائدیله بیلر. فرق بوندادیر کی، ایسگندر محیطین ایچیندهدیر، اوراداکی انسانلارلا تماسدادیر. سؤزونو اونلارا دئمک، اونلارین اوزونه توپورمک ایمکانی وار. «احوالاتلار»داکی مؤلف اوبرازی ایسه یالنیز اوخوجو ایله اونسيّت قورور. اونون محیطه اعتراضینین ان تأثیرلی واسطهسی ایسه زینبلی محمّدحسنلی خودایارلی محیطه گولمکدیر.
۵
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«خودایار بی گئنه حربه-قاداغا کسیب قاسیملی و هر ایکی کربلایی ایله اوز قویدو گلمکلییه قاضیگیله. محمّدحسن عمی بیر-ایکی قدم اونلارین دالینجا گلیب دوردو و مات-مات گؤزونو دیکدی بو گئدن آغالارا. بونلار دؤنگهنی دؤنوب گؤزدن ایتدیلر. آمّا یازیق محمّدحسن عمی واقعاً آغلادی، واللاه، بالله آغلادی. یعنی نئجه آغلادی؟ اوشاق کیمی آغلادی».
و یا
«ایندیکی حالیندا زینب بنزهییردی بیر ائله شخصه... زهر شوشهسینی قاباغینا قویوب باخیر و بیلمیر نه ائلهسین: ایچسین؟ یا یوخ ایچمسه درد، قوصّه و غم اونو اؤلدورهجک. ایچسه زهر اؤلدورهجک، پس مصلحت بودور کی، ایچیم- دئییب شوشهنی چکیر باشینا».
اثرده مؤلف اوبرازینین تراژیزمی بیر ده محیطه قاریشا بیلمهمهسینده محیطله «کنار آدام» رولوندا دانیشماق مجبورییتینده اولماسیندادیر. «کنار آدامین» (اونو روس اصطلاحی ایله «آرتیق آدام» دا آدلاندیرا بیلریک) اعتراضینین ان تأثیرلی ایفادسی ایسه تراژیک حادثهنی «لاغلاغییا» چئویرمک، حیرصیندن، غضبیندن دیشینی-دیشینه سیخیب گولمکدیر. بو نقطهدن یاناشاندا اثرین ستروکتوروندا(ساختار-پیکره) یازی «قزئتچی» اوسلوبو داها چوخ تراژیزمین شفاهی اوسلوب (لاغلاغی) ایسه گولوشون داشیییجیسی کیمی چیخیش ائدیر.
«احوالاتلار» دا خودایار بگین باعث اولدوغو ماتم محیطی ایله ادیبین سونرادان قلمه آلدیغی «اؤلولر» عالمی آراسیندا بؤلونمز بیر بوتؤولوک وار. خودایار بی اؤلموش دوستونون یئتیملرینین وار-دؤولتینه صاحب اولور، اونون ناموسونو آیاقلاییر، اولادلارینی گؤزویاشلی قویور. «اؤلولر» محیطینین اؤلن دوغمالارینین قارشیسینا چیخماغا اوزو اولمایان، اونا گؤره ده اؤلولرینین دیریلمهسینی آرزولامایان «دیریلرینین» ایسه هرهسی اؤزلویونده بیر خودایار بگدیر.
«احوالاتلار»دا حادثهلره قاریشمایان مناسبتلرین گئدیشینه تأثیر گؤسترمهین قیراقدان باخیب ایچین-ایچین یانان مؤلف اوبرازی ایله «اؤلولر»دهکی کئفلی ایسگندر آراسیندا سئمانتیک(معناشناسی) سسلشمه وار. بو اوبرازلارین ریتوریکاسینداکی(بلاغت-فن بیان) اونلاری جمعيّتدن کنارا ایتلهین شرطلردهکی بنزرلیک نظردن قاچمیر. بونلاردان بیری جمعيّتین ایشینه قاریشمیر، جمعيّتین کدرلی احوالاتلارینی یازییا آلیب گولور، او بیریسی ایسه جمعيّتین ایچینده اولسا دا، اؤزونو اطرافینداکی انسانلاردان ایچکی ایله تجرید ائدیر. بو معنادا «احوالاتلار»داکی مؤلف اوبرازی کئفلی ایسگندرین سلفی حساب ائدیله بیلر. فرق بوندادیر کی، ایسگندر محیطین ایچیندهدیر، اوراداکی انسانلارلا تماسدادیر. سؤزونو اونلارا دئمک، اونلارین اوزونه توپورمک ایمکانی وار. «احوالاتلار»داکی مؤلف اوبرازی ایسه یالنیز اوخوجو ایله اونسيّت قورور. اونون محیطه اعتراضینین ان تأثیرلی واسطهسی ایسه زینبلی محمّدحسنلی خودایارلی محیطه گولمکدیر.
۵
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Forwarded from ادبیات سئونلر
✅✅✅سایین کانالداشلار
چرشنبه گونلری ادبیات سئونلر قروپوندا یالنیز نثر یازیلارین پایلاشیریق .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
چرشنبه گونلری ادبیات سئونلر قروپوندا یالنیز نثر یازیلارین پایلاشیریق .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بالاجا آغ بالیق / ائلمان موغانلی
قارا ناققانین دیش لری آراسیندان یاشاما قاییتمیش بالاجا آغ بالیق، ساحیلین دینج یئرینده قوم لارین اوستونه سپلنمیش آغ یومرو داش لارین آراسیندا آلا جان دوشدو، آغیر بیر یوخودان آییلاندان سونرا، یاواش-یاواش جانلانیردی، آنجاق هله ده قورخو جانیندایدی. داش لار اونون اؤز رنگینده اولدوغونا اونو دوشمان گؤزوندن ایتیریردیلر، اونا گؤره ده کیمسه سیز بالیغین گؤزونده او یومرو داش لار دنیز دیبینین ان سئومه لی شئی لری ایدیلر. گونو گونوندن، بالیق اونلارا آرتیق اورک باغلاییردی، اونلارین آغ بویاغی بالیغین تکجه دیلخوشلوغو ایدی اون اوچون ده سحردن آخشاما بالیغین ایشی دالغالار قوندوران توز-تورپاغی داش لارین اوزوندن سیلمک ایدی، بالاجا آغ بالیغین قولاغی سانیردی آغ داش لار دانیشیرلار، یازیق بالا بالیق سئوینجدن اوچماغا قانات چیخاردیردی، و او سس لر هر گون داها آرتیق گوجله نیردیلر، بالاجا بالیق یاواش-یاواش قورخونو اونوتموشدو و یئنی بیر یاشام یاشاماقدایدی، قولاغینی توتوردو داش لارین قارنینا، اونلاری ائشیدیردی اونلارلا دانیشیردی و گون لری گؤز قیرپیمی کیمی باشا ووروردو.
آنجاق بیر گون، گون اورتاغا چاغی دونیا اوچماغا باشلادی بالیغین باشینا، یومورتالار بیر-بیر سینیردیلار و بالاجا بالیغا تانیش گلمه ین قورخونج حئیوان لار چیخیردیلار دنیزه، بالاجا بالیق گؤزلرینه اینانا بیلمیردی، آغ یومرو داش لارین ایچیندن چیخان چیرکین حئیوان لار بالیغین بورنوندان گتیریردی آغ داش لارین یانیندا داددیغی آغ گون لری، یازیق بالیق گؤردوگو هر بیر شئیین ایچینده نه اولدوغونا فیکیرلشیردی اوره یینده دئییردی باشقا داش لارین ایچینده کی لر ندیر؟ قوم لارین ایچ بویاسی نه؟ دنیزده کی تپه لرین ایچی نئجه؟ و بالیغین بئینینه جومموش بونلارا تای فیکیرلر، اونو دلی ائتمکده ایدیلر، هر بیر ساعات بیر ایل کئچیردی آغ بالیغا، گئجه یارییا چاتمیشدی، آی دنیزین دیبینی ائله ایشیقلاندیرمیشدی سانکی آی دا بالیغین ایچینده کی فیکیرلری بیلمک ایستیردی، پلمه آیین قاباغینی کسن همن، بالاجا بالیق یورغون گؤزلرینه دینجلیک وئرمه میش، اؤزگه لشمیش ساحیل قیراغی نین داشینی بیر یوللوق آتیب و لئی کیمی سیخدی دنیزین اوره یینه.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قارا ناققانین دیش لری آراسیندان یاشاما قاییتمیش بالاجا آغ بالیق، ساحیلین دینج یئرینده قوم لارین اوستونه سپلنمیش آغ یومرو داش لارین آراسیندا آلا جان دوشدو، آغیر بیر یوخودان آییلاندان سونرا، یاواش-یاواش جانلانیردی، آنجاق هله ده قورخو جانیندایدی. داش لار اونون اؤز رنگینده اولدوغونا اونو دوشمان گؤزوندن ایتیریردیلر، اونا گؤره ده کیمسه سیز بالیغین گؤزونده او یومرو داش لار دنیز دیبینین ان سئومه لی شئی لری ایدیلر. گونو گونوندن، بالیق اونلارا آرتیق اورک باغلاییردی، اونلارین آغ بویاغی بالیغین تکجه دیلخوشلوغو ایدی اون اوچون ده سحردن آخشاما بالیغین ایشی دالغالار قوندوران توز-تورپاغی داش لارین اوزوندن سیلمک ایدی، بالاجا آغ بالیغین قولاغی سانیردی آغ داش لار دانیشیرلار، یازیق بالا بالیق سئوینجدن اوچماغا قانات چیخاردیردی، و او سس لر هر گون داها آرتیق گوجله نیردیلر، بالاجا بالیق یاواش-یاواش قورخونو اونوتموشدو و یئنی بیر یاشام یاشاماقدایدی، قولاغینی توتوردو داش لارین قارنینا، اونلاری ائشیدیردی اونلارلا دانیشیردی و گون لری گؤز قیرپیمی کیمی باشا ووروردو.
آنجاق بیر گون، گون اورتاغا چاغی دونیا اوچماغا باشلادی بالیغین باشینا، یومورتالار بیر-بیر سینیردیلار و بالاجا بالیغا تانیش گلمه ین قورخونج حئیوان لار چیخیردیلار دنیزه، بالاجا بالیق گؤزلرینه اینانا بیلمیردی، آغ یومرو داش لارین ایچیندن چیخان چیرکین حئیوان لار بالیغین بورنوندان گتیریردی آغ داش لارین یانیندا داددیغی آغ گون لری، یازیق بالیق گؤردوگو هر بیر شئیین ایچینده نه اولدوغونا فیکیرلشیردی اوره یینده دئییردی باشقا داش لارین ایچینده کی لر ندیر؟ قوم لارین ایچ بویاسی نه؟ دنیزده کی تپه لرین ایچی نئجه؟ و بالیغین بئینینه جومموش بونلارا تای فیکیرلر، اونو دلی ائتمکده ایدیلر، هر بیر ساعات بیر ایل کئچیردی آغ بالیغا، گئجه یارییا چاتمیشدی، آی دنیزین دیبینی ائله ایشیقلاندیرمیشدی سانکی آی دا بالیغین ایچینده کی فیکیرلری بیلمک ایستیردی، پلمه آیین قاباغینی کسن همن، بالاجا بالیق یورغون گؤزلرینه دینجلیک وئرمه میش، اؤزگه لشمیش ساحیل قیراغی نین داشینی بیر یوللوق آتیب و لئی کیمی سیخدی دنیزین اوره یینه.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
احمدرستم اوغلو
اومسوق رومانیندان بیر پارچا
یاواش یاواش چورویوردوم.بیر دوستاق کیمی گونلرله هفته لرله ائودن چؤله چیخمیردیم.گئجه لر اون بئشینجی سینه قاپاندیغیم ایگیرمی مرتبه لی تیکینتی نین دامینا قالخیب بایقوش کیمی سحره جن اوردا قالیردیم.هردن سحره جن اوتوردوغوم یئردن ترپنمیردیم.هردن اوتوردوق یئره یوخلاییردیم.هردن آرخاسی اوسته اوزانیب گنج چاغلاریمدا کی کیمی گؤزومو گؤیه تیکنده تئز یورولوب گؤزلریمی یوموردوم.هر نه یین آنلامی بئینیمده پوزولموشدو.تکجه بیر زادی باشا دوشوردوم:
یاواش یاواش اؤلومه ساری سورونوردوم.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اومسوق رومانیندان بیر پارچا
یاواش یاواش چورویوردوم.بیر دوستاق کیمی گونلرله هفته لرله ائودن چؤله چیخمیردیم.گئجه لر اون بئشینجی سینه قاپاندیغیم ایگیرمی مرتبه لی تیکینتی نین دامینا قالخیب بایقوش کیمی سحره جن اوردا قالیردیم.هردن سحره جن اوتوردوغوم یئردن ترپنمیردیم.هردن اوتوردوق یئره یوخلاییردیم.هردن آرخاسی اوسته اوزانیب گنج چاغلاریمدا کی کیمی گؤزومو گؤیه تیکنده تئز یورولوب گؤزلریمی یوموردوم.هر نه یین آنلامی بئینیمده پوزولموشدو.تکجه بیر زادی باشا دوشوردوم:
یاواش یاواش اؤلومه ساری سورونوردوم.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Forwarded from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
حیکایه
«باریش کؤرپوسو»
یازان: ویدا حشمتی
حاضیرلایان: ادبیات سئونلر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
حیکایه
«باریش کؤرپوسو»
یازان: ویدا حشمتی
حاضیرلایان: ادبیات سئونلر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
حیکایه
«باریش کؤرپوسو»
یازان: ویدا حشمتی
حاضیرلایان: ادبیات سئونلر
ایکی کند واریدی. آراسیندان سولو بیر چای آخاردی. چایین اوستونده، آغاجدان بیر کؤرپو واریدی، آدملار او کؤرپودن گئدیر، گلیردی.
آمّا بیر گون، ایکی کندین بؤیوکلرینین آراسیندا، کوسلوک اولدو و اوندان سونرا، کؤرپو ییخیلدی. بیر داها دا، هئچکس اونو دوزتمهدی. هامی اؤز طرفینده قالدی و دئدی:
«بیزیم او کؤرپویله هیچ ائشیمیز یوخدور!».
آمّا اوشاقلار فرقلی ایدی.
چایین بیر طرفینده، گولشن آدیندا قیز اوشاغی و دوستلاری یاشاییردیلار. دیگر طرفینده یاشار آدلی بیر اوغلان اوشاغی و اونون یولداشلاری.
اوشاقلار، چایین قیراغینا گلیردیلر، دانیشماسالار دا، اللری ایله سلام و محبت گؤندریردیلر. هئچ بیری، دوستلوقدان واز کئچمهدیلر.
گونلردن بیر گون، گولشنین معلمی دئدی:
-«اوشاقلار! بیر نقاشی یاریشماسی (مسابقه) ترتیب ائدهجهییک».
اوشاقلار سئوینیب، گولوشدولر. گولشن دئدی:
-«معلّمیم، اولار کی، او طرفین اوشاقلاری دا قاتیلسین؟»
معلّم بیراز دوشوندو، سونرا دئدی:
-«اگر آنا-آتالار بیزیمله موافق اولسا، چوخ دا یاخشی اولار»
گولشن و یولداشلاری، چایین او طرفیندهکی اوشاقلارا مکتوب یازیب، بیر شوشهنین ایچنه قویدولار و اونو چایا سالدیلار.
بیر گوندن سونرا یاشار و دوستلاری اؤز جوابلارینی گؤندردیلر:
– «بیز ده قاتیلماق ایستهییریک!»
معلّملر چوخ زحمتدن سونرا بؤیوکلری راضی سالدیلار. آمّا شرط قویولدو:
«اوشاقلار نقاشی چکسین، آنجاق هامی، اؤز کندینده قالمالیدیر. بیزیم اونلارلا علاقهمیز یوخدور.»
اوشاقلار، نقاشی چکمهیه باشلادیلار.
نقاشیلاردا گونش، گؤل، آغاج و قوش چکدیلر.
اونلار، نقاشیلاری گؤسترمک ایستهدیلر، آمّا چای، یوللارینی باغلامیشدی و کؤرپو سینیق ایدی.
یاشار دئدی:
-«بیر کؤرپو لازیمدیر!»
گولشن دئدی:
-«نقاشی کؤرپوسو!»
اوشاقلار، معلّملرینین یاردیمیلا، آغاج پارچالارینی الوان-الوان بویاییب، اونلاری، ایپ و میخلا بیر-بیرینه باغلادیلار.
کندین آداملاری قاش-قاباقلا باخیردی. بیر نفر دئدی:
-«گؤر، بو اوشاقلار بیزدن آغیللیدیر...»
سون کؤرپوپارچاسی باغلانان گون، اوشاقلارین هامیسی، کؤرپونون اوستونه چیخیب، هایلادیلار:
– «بیز دوستلوق ایستهییریک!»
آداملار یاخینلاشدیلار. بیر قاری، بیر آنا، سونرا، آیری دوشن ایکی قارداشدان بیری، آغیر-آغیر کؤرپویه چیخدیلار.
هئچکس بیلمهدی ایلک، کیم گولدو، یا کیم الینی قالخیزدی، آمّا آرالاریندا بیر محبت حسّ اولدو.
کؤرپو، نقاشیلارلا، اورکدن، اورهیه گئدن بیر یول اولدو.
او گوندن سونرا، کؤرپو یئنه جانلاندی. نقاشیلار اورادا قالدی کی، هامی بیلسین
«باریشی اوشاقلار گتیردی».
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
حیکایه
«باریش کؤرپوسو»
یازان: ویدا حشمتی
حاضیرلایان: ادبیات سئونلر
ایکی کند واریدی. آراسیندان سولو بیر چای آخاردی. چایین اوستونده، آغاجدان بیر کؤرپو واریدی، آدملار او کؤرپودن گئدیر، گلیردی.
آمّا بیر گون، ایکی کندین بؤیوکلرینین آراسیندا، کوسلوک اولدو و اوندان سونرا، کؤرپو ییخیلدی. بیر داها دا، هئچکس اونو دوزتمهدی. هامی اؤز طرفینده قالدی و دئدی:
«بیزیم او کؤرپویله هیچ ائشیمیز یوخدور!».
آمّا اوشاقلار فرقلی ایدی.
چایین بیر طرفینده، گولشن آدیندا قیز اوشاغی و دوستلاری یاشاییردیلار. دیگر طرفینده یاشار آدلی بیر اوغلان اوشاغی و اونون یولداشلاری.
اوشاقلار، چایین قیراغینا گلیردیلر، دانیشماسالار دا، اللری ایله سلام و محبت گؤندریردیلر. هئچ بیری، دوستلوقدان واز کئچمهدیلر.
گونلردن بیر گون، گولشنین معلمی دئدی:
-«اوشاقلار! بیر نقاشی یاریشماسی (مسابقه) ترتیب ائدهجهییک».
اوشاقلار سئوینیب، گولوشدولر. گولشن دئدی:
-«معلّمیم، اولار کی، او طرفین اوشاقلاری دا قاتیلسین؟»
معلّم بیراز دوشوندو، سونرا دئدی:
-«اگر آنا-آتالار بیزیمله موافق اولسا، چوخ دا یاخشی اولار»
گولشن و یولداشلاری، چایین او طرفیندهکی اوشاقلارا مکتوب یازیب، بیر شوشهنین ایچنه قویدولار و اونو چایا سالدیلار.
بیر گوندن سونرا یاشار و دوستلاری اؤز جوابلارینی گؤندردیلر:
– «بیز ده قاتیلماق ایستهییریک!»
معلّملر چوخ زحمتدن سونرا بؤیوکلری راضی سالدیلار. آمّا شرط قویولدو:
«اوشاقلار نقاشی چکسین، آنجاق هامی، اؤز کندینده قالمالیدیر. بیزیم اونلارلا علاقهمیز یوخدور.»
اوشاقلار، نقاشی چکمهیه باشلادیلار.
نقاشیلاردا گونش، گؤل، آغاج و قوش چکدیلر.
اونلار، نقاشیلاری گؤسترمک ایستهدیلر، آمّا چای، یوللارینی باغلامیشدی و کؤرپو سینیق ایدی.
یاشار دئدی:
-«بیر کؤرپو لازیمدیر!»
گولشن دئدی:
-«نقاشی کؤرپوسو!»
اوشاقلار، معلّملرینین یاردیمیلا، آغاج پارچالارینی الوان-الوان بویاییب، اونلاری، ایپ و میخلا بیر-بیرینه باغلادیلار.
کندین آداملاری قاش-قاباقلا باخیردی. بیر نفر دئدی:
-«گؤر، بو اوشاقلار بیزدن آغیللیدیر...»
سون کؤرپوپارچاسی باغلانان گون، اوشاقلارین هامیسی، کؤرپونون اوستونه چیخیب، هایلادیلار:
– «بیز دوستلوق ایستهییریک!»
آداملار یاخینلاشدیلار. بیر قاری، بیر آنا، سونرا، آیری دوشن ایکی قارداشدان بیری، آغیر-آغیر کؤرپویه چیخدیلار.
هئچکس بیلمهدی ایلک، کیم گولدو، یا کیم الینی قالخیزدی، آمّا آرالاریندا بیر محبت حسّ اولدو.
کؤرپو، نقاشیلارلا، اورکدن، اورهیه گئدن بیر یول اولدو.
او گوندن سونرا، کؤرپو یئنه جانلاندی. نقاشیلار اورادا قالدی کی، هامی بیلسین
«باریشی اوشاقلار گتیردی».
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اوشاق ادبیاتی
کریل الفا بئتیندن کوچورن :ادبیات سئونلر
خندان یئمک ایسته میر
هئچ واخت آجمیشام دئمیر
قوشولوب اوغلانلارا
یورویور اورا بورا
بوتون گونو قارنی آج
قاچدی ،توتدو گیزلن قاچ
داوا-داوا اویناییر
اویناماقدان دویماییر
ناهار واختی گلمیر او
یاتمیراو دینجلمیر او
آناسی اونا دئییر
گل هامی خوره ک یئییر
یو الینی اوزونو
بئله گئتسه اوزونو
لاپ الدن سالاجاقسان
بالاجا قالاجاقسان
واختی - واختیندا یئمک
بویومک دیر -بویومک
آدام سوزه باخماسا
اونون بویو اوجالماز
کیم کی یئمک ایسته میر
او بویومک ایسته میر
قایناق:گویرچین درگیسی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کریل الفا بئتیندن کوچورن :ادبیات سئونلر
خندان یئمک ایسته میر
هئچ واخت آجمیشام دئمیر
قوشولوب اوغلانلارا
یورویور اورا بورا
بوتون گونو قارنی آج
قاچدی ،توتدو گیزلن قاچ
داوا-داوا اویناییر
اویناماقدان دویماییر
ناهار واختی گلمیر او
یاتمیراو دینجلمیر او
آناسی اونا دئییر
گل هامی خوره ک یئییر
یو الینی اوزونو
بئله گئتسه اوزونو
لاپ الدن سالاجاقسان
بالاجا قالاجاقسان
واختی - واختیندا یئمک
بویومک دیر -بویومک
آدام سوزه باخماسا
اونون بویو اوجالماز
کیم کی یئمک ایسته میر
او بویومک ایسته میر
قایناق:گویرچین درگیسی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اوشاق ادبیاتی
« چال خوروز و حکیم فره »
یازان : علی صمدلی
کؤچورن : علی آغ گونئيلی - ابرازی
کتاب : ژنرالین اوشاقلیغی - ناغیللاربؤلومو
چال خوروزون اؤزونه گؤره آدی – سانی وارایدی . او، هیندن چیخاندا تویوقلار ، بئچه لر ، فرلر هامیسی بیر ـ بیرینه دیردی . بانلایاندا سسیندن آزقالاردی قولاق توتولسون .
آی اؤتدو ، ایل دولاندی ، چال خوروز ائوله نه سی اولدو . بوتون تویوغلار ، بئچه لر اونا ائلچی دوشدوب ، فره آختاردیلار. آختاردیلار ، آختاردیلار ، آختاردیلار بیرپاپاقلی گؤزه ل – گؤیچک فره تاپدیلار. اوزوده دئدیلرکی ، گول کیمی صنتی ده وار حکیم دیر. چال خوروز بیرکؤنولدن مین کؤنوله وورولدو حکیم فره یه . خوروزلار خوروز بئچه لر ییغیشیب آغیز – آغیزا وئریب بانلادیلار . تویوغلار، فره لر ییغیلیب حکیم فره نی چال خوروزون هینینه گلین گتیردیلر. همین گوندن ، همین هینه هئچ بیر تویوق ، فره ، بئچه ، حتی جوجه لرینده آیاغی دیمدی .تزه بی له ، تزه گلین شاد ـ خرم یاشاماغا باشلادیلار.
آنجاق بوخوشبختلیک چوخ سورمه دی . تویدان اوچ جه گون سونرا ،حکیم فره خوروزبَیی باشقا تویوقلارا ،فره لره قیسقانما باشلادی. آخشاملاریازیق خوروز هینه دؤنن کیمی اونو سورغو ـ سوالا توتوردو :
ــ هاردا اولموسان ؟! کیمله دنلمیسن ؟! نئچه دفعه بانلامیسام ؟! نییه پیپییین ، سا ققالین بئله قیزاریب ؟!
چال خوروز یازیق ـ یازیق جاواب وئردی :
ــ حیطده اولموشا ، تک دنلمیشم ، ایکیجه دفعه بانلامیشام .
ــ بس پیپییینین ، ساققالینین قیرمیزیلیغی ؟
ــ بیزخوروزلارین همیشه پیپیی، ساققالی قیرمیزی اولار.
بوسئواللارین جاوابلارینین هئچ بیری فره خانیمی راضی سالمیردی . باشلاییردی باشقا سئواللار وئرمه یه .
سورغو ـ سئوال اوقدر اوزانیردی کی ، خوروز بیرده باخیب گؤروردوکی ،سحر آچیلیر ،اونون بانلاماغا بئله طاقتی قالماییب .
ائله کی سحر آچیلیردی ، چال خوروز سئوینجک اولوردو . سئوینیردی کی ، سحر هینی ترک ائدیب حیطه چیخمالی ،باغی – باغچانی گزییب تویوق ــ بئچه یه باش چکمه لی دیر. بوایسه اونون قولاق دینجلییی ایدی . آخشام دوشنده خوروز قارا گونونو قابلاییردی .هر آخشام فره خانیمین سورغو – سئواللاری چوخالیر،سسی گئتدیجه داها اوجادان گلیردی ، آرادا برک عصبی لشنده هیککه سیندن چال خوروزو عملی – باشلی دیمدیکله ییردی . حتی ائله گونلر اولوردو کی ، پیپییی اوز – گؤزو دیدیلدیییندن یازیق خوروز اوتاندیغیندان سحرلر تویوق – بئچه نین ایچینه چیخا بیلمیردی . سوروشانلارین هره سینه یالاندان بیر جاواب وئریردی. کیمینه دئییردی : ــ کئفیم یوخدو، کیمینه دئییردی : ــ بوغازیم آغریییر ، کیمینه ده دئییردی : ــ قیزدیرمام وار .
بیرگئجه اونلارین مباحیثه لری لاپ قیزیشدی . فره خانیم چال خوروزو اوقدر جانا گتیردی کی ، اودا فره نین ککیللی باشینا یاواشدان بیر دیمدیک چالدی.
کیمه ، کیمه فره خانیما دیمدیک چالماق اولاردی ؟ او ساعات چال خوروزون اوستونه جومدو . و اونون بوتون اوز – گؤزونو دیمدیی ایله آل – قانا غرق ائتدی . سحر آچیلاندا چال خوروزو باخیب گؤردو کی ، اونون ایشی آنجاق حکیملیکدیر . سوزالا – سوزالا حکیمه گئتمک اوچون هیندن چیخدی . اونو آلقان ایچینده گؤرن تویوق – بئچه لر تعجب ائتدیلر :
ــ ای باشیمیزین بؤیویو ، سنی بوگونه کیم سالیب ؟ ــ دئدیلر .
چال خوروز اوتانا – اوتانا : ــ هینده باردان ییخیلمیشام ، دئدی .
ــ بس ایندی هارا گئدیرسن بئله ؟
ــ حکیمه .
بیر آناش تویوق اوزونو قا با غا وئره رک :
.ــ سنین کی فره خانیمین حکیمدیر ــ دئدی .
چال خوروزون سسی چیخمادی . بئچه لر اؤز آرالاریندا پیچیلتی ایله :
ــ ائله یازیغی بو گونه سالان حکیم خانیم دیر ، ـ دئدیلر.
۱۹۸۵
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
« چال خوروز و حکیم فره »
یازان : علی صمدلی
کؤچورن : علی آغ گونئيلی - ابرازی
کتاب : ژنرالین اوشاقلیغی - ناغیللاربؤلومو
چال خوروزون اؤزونه گؤره آدی – سانی وارایدی . او، هیندن چیخاندا تویوقلار ، بئچه لر ، فرلر هامیسی بیر ـ بیرینه دیردی . بانلایاندا سسیندن آزقالاردی قولاق توتولسون .
آی اؤتدو ، ایل دولاندی ، چال خوروز ائوله نه سی اولدو . بوتون تویوغلار ، بئچه لر اونا ائلچی دوشدوب ، فره آختاردیلار. آختاردیلار ، آختاردیلار ، آختاردیلار بیرپاپاقلی گؤزه ل – گؤیچک فره تاپدیلار. اوزوده دئدیلرکی ، گول کیمی صنتی ده وار حکیم دیر. چال خوروز بیرکؤنولدن مین کؤنوله وورولدو حکیم فره یه . خوروزلار خوروز بئچه لر ییغیشیب آغیز – آغیزا وئریب بانلادیلار . تویوغلار، فره لر ییغیلیب حکیم فره نی چال خوروزون هینینه گلین گتیردیلر. همین گوندن ، همین هینه هئچ بیر تویوق ، فره ، بئچه ، حتی جوجه لرینده آیاغی دیمدی .تزه بی له ، تزه گلین شاد ـ خرم یاشاماغا باشلادیلار.
آنجاق بوخوشبختلیک چوخ سورمه دی . تویدان اوچ جه گون سونرا ،حکیم فره خوروزبَیی باشقا تویوقلارا ،فره لره قیسقانما باشلادی. آخشاملاریازیق خوروز هینه دؤنن کیمی اونو سورغو ـ سوالا توتوردو :
ــ هاردا اولموسان ؟! کیمله دنلمیسن ؟! نئچه دفعه بانلامیسام ؟! نییه پیپییین ، سا ققالین بئله قیزاریب ؟!
چال خوروز یازیق ـ یازیق جاواب وئردی :
ــ حیطده اولموشا ، تک دنلمیشم ، ایکیجه دفعه بانلامیشام .
ــ بس پیپییینین ، ساققالینین قیرمیزیلیغی ؟
ــ بیزخوروزلارین همیشه پیپیی، ساققالی قیرمیزی اولار.
بوسئواللارین جاوابلارینین هئچ بیری فره خانیمی راضی سالمیردی . باشلاییردی باشقا سئواللار وئرمه یه .
سورغو ـ سئوال اوقدر اوزانیردی کی ، خوروز بیرده باخیب گؤروردوکی ،سحر آچیلیر ،اونون بانلاماغا بئله طاقتی قالماییب .
ائله کی سحر آچیلیردی ، چال خوروز سئوینجک اولوردو . سئوینیردی کی ، سحر هینی ترک ائدیب حیطه چیخمالی ،باغی – باغچانی گزییب تویوق ــ بئچه یه باش چکمه لی دیر. بوایسه اونون قولاق دینجلییی ایدی . آخشام دوشنده خوروز قارا گونونو قابلاییردی .هر آخشام فره خانیمین سورغو – سئواللاری چوخالیر،سسی گئتدیجه داها اوجادان گلیردی ، آرادا برک عصبی لشنده هیککه سیندن چال خوروزو عملی – باشلی دیمدیکله ییردی . حتی ائله گونلر اولوردو کی ، پیپییی اوز – گؤزو دیدیلدیییندن یازیق خوروز اوتاندیغیندان سحرلر تویوق – بئچه نین ایچینه چیخا بیلمیردی . سوروشانلارین هره سینه یالاندان بیر جاواب وئریردی. کیمینه دئییردی : ــ کئفیم یوخدو، کیمینه دئییردی : ــ بوغازیم آغریییر ، کیمینه ده دئییردی : ــ قیزدیرمام وار .
بیرگئجه اونلارین مباحیثه لری لاپ قیزیشدی . فره خانیم چال خوروزو اوقدر جانا گتیردی کی ، اودا فره نین ککیللی باشینا یاواشدان بیر دیمدیک چالدی.
کیمه ، کیمه فره خانیما دیمدیک چالماق اولاردی ؟ او ساعات چال خوروزون اوستونه جومدو . و اونون بوتون اوز – گؤزونو دیمدیی ایله آل – قانا غرق ائتدی . سحر آچیلاندا چال خوروزو باخیب گؤردو کی ، اونون ایشی آنجاق حکیملیکدیر . سوزالا – سوزالا حکیمه گئتمک اوچون هیندن چیخدی . اونو آلقان ایچینده گؤرن تویوق – بئچه لر تعجب ائتدیلر :
ــ ای باشیمیزین بؤیویو ، سنی بوگونه کیم سالیب ؟ ــ دئدیلر .
چال خوروز اوتانا – اوتانا : ــ هینده باردان ییخیلمیشام ، دئدی .
ــ بس ایندی هارا گئدیرسن بئله ؟
ــ حکیمه .
بیر آناش تویوق اوزونو قا با غا وئره رک :
.ــ سنین کی فره خانیمین حکیمدیر ــ دئدی .
چال خوروزون سسی چیخمادی . بئچه لر اؤز آرالاریندا پیچیلتی ایله :
ــ ائله یازیغی بو گونه سالان حکیم خانیم دیر ، ـ دئدیلر.
۱۹۸۵
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اوشاق ادبیاتی
ملیحه عزیز پور
شکیل
گلین بیر شکیل چکک
شکیل ده چیچک چکک
چیچک اوسته کپنک
قانادینی چیل چکک
سونرا گؤزل رنگ لیه ک
اؤیرتمنه پای وئرک
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ملیحه عزیز پور
شکیل
گلین بیر شکیل چکک
شکیل ده چیچک چکک
چیچک اوسته کپنک
قانادینی چیل چکک
سونرا گؤزل رنگ لیه ک
اؤیرتمنه پای وئرک
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.