" یتیم_ائیواز"

‍ واختیندا گلمه‌دیم بو دونیایا من
اوتوز-قیرخ ایل قاباق گله‌یدیم، آللاه!
قوشولوب «جاوید»ه، «احمد جاواد»ا،
«سیٖبیٖر» چؤللرینده اؤله‌یدیم، آللاه!

داهی «خاقانی»نی گؤروب بو اؤلکه،
«کربلا»دا یاتیر «فضولی» آنجاق.
بۆرۆسه دونیانی بولودلا کؤلگه،
«نظامی» اونسوز دا ایشیق سالاجاق.

هانی «موشفیق»یمین، هانی مزاری؟!
گئدیم سجده ائدیم، زیارت ائدیم.
کیملر پوچ ائیله‌ییب بو آرزولاری،
آخی، من کیملره شیکایت ائدیم؟!

قیمتی بیلینمز دیَرلی سؤزون،
هره‌نین قلبینده سؤز شوعاری وار.
دولانیم باشینا آنام «تبریز»ین،
چونکی شاعیر اوغلو «شهریار»ی وار.

او وصف ائله‌ییبدی نئچه گؤزَلی،
بعضاً مئیدانلار دا دوروب آیاغا.
نئچه گؤزل شعری، نئچه غزلی،
چایخانادا یازدی «واحد علی‌آغا».

اورا «قالاآلتی‌»دی، بیل‌گینن اونو،
اوندا دا بیر غملی شاعیر «ائیواز» وار.
یاشاسین، آی قارداش، آزربایجانی!
چونکی شاعیر اوغلو «ممّد آراز» وار.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar


‍

پانتومیم *در حسرت رفیق*

برنده ۶ جایزه بین المللی
( تقدیم به نگاه پر مهرتان
به یاد تمامی رفقا و اسیران خاک )

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

◽️هیچ جنگی آزادی برای زنان به همراه نمی‌آورد

💔چند قاب از زندگی زنان و دخترانی که اسرائیل نابود کرد:
نیلوفر قلعه
مهرنوش حاجی سلطانی
تارا حاج‌میری
باران اشراقی
حدیث فخاری
سارا جودت
تبسم پاک
هلنا غلامی
یاسمین باکوئی...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✍️: رقیه کبیری

قادین اثرلر کیتابخاناسی‌نین «یاز» آدلی داخلی درگی‌سینین بیرینجی سایی‌سی نشر اولوندو. درگی کیتابخانانین بیر ایل‌ بویو کولتورل و ادبی فعالیت‌لرینی عکس ائتدیریب. درگی‌ده یئر آلان بؤلوم‌لر سرمقاله، حیکایه‌لر، اوشاق ادبیاتی، سس کارگاهی‌نین چالیشمالاری، فیلم تنقیدی، کیتاب تانیتیمی و روایت‌لردن عیبارت‌دیر.
کولتورل و ادبی فعالیت‌لری مکتوب ائدیب، سندلشدیرمک بو چالیشمالار و اثرلرین قورونماسینا یاردیمجی اولار. قادین اثرلر کیتابخاناسی «یاز» درگی‌سی ایله آذربایجانین ادبی محیطینده اؤزونه بیر تاریخچه یازماغا آددیم آتیب. درگی‌نین ایشیق اوزو گؤرمه‌سی موناسیبتیله درگی‌نین باش رداکتورو فرانک خانیم فرید، مهندس علیرضا صرافی و بو مجموعه‌ده چالیشان بوتون ادبیاتچی قادین‌لاریمیزی تبریک ائدیب، اوغورلار دیله‌ییرم.

https://t.me/ruqayyekabiri
https://t.me/El_Bilimi

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خبر

اساطیر ،افسانه، اینانج لار،ایشیق اوزو گوردو

ترتیب ائدن:ع آ جال اوغلو-ج بیدیلی
توپلاییب ادبی لشدیرن:ویدا حشمتی
ویراست و ایضاحلار: حسن عبدالهی جهانی (اومود اوغلو )ومهدی محمدی مهر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"کریم گول اندام"

آی سارساق دونیا!

اوتان ،سوس !
ای قورخاق دونیا !
بیر قورخاغین  ایشله دیگی سوچلاریندان  ،
اوتاندیغی،سوسدوغو کیمی !

آی سرسم توتموش 
آی سارساق دونیا
هر جینایته گوُزلرینی یوم!
باخا-باخا گوُر !
گوُره -گوره  توم !
اوُز خیرینی بوس،
اعتیناسیز بیر سارساغین اوُزخیرینی بوسدوغو کیمی
حاقسیزلیغا سوس
آی آلچاق دونیا !

سنه نه وارکی !
غزه آدلانان
یارالی بیرخارابانین  دوُنگه لرینده

قودوزلار قان -قان دئییب
آی بنیزلی جوجوقلاری اوولاماغا
ویرنیخیب کئچر !

هرسحر ،آخشام
  داغیدیلمیش بینالارین بوغازلارینا

قومبارا تاخار، ییخیب کئچر!

سنه نه وارکی ،
آنالارین  هارایلارینا
تانری اوُزوده
  اوتانجیندان گوُزلرین یوموب،
قولاقلارینی  تیخیب کئچر  !

آی یالتاق دونیا
سنه نه وارکی
هرشفقده ،
قالدیریملاردان
  قان ایزلرین سیلن بولودلار 
کروان -کروان آغلاییب ، کوُینکلرینی
سیخیب کئچر !

آی قورخاق دونیا!
یازیقلار سنه 
عاراولسون منه
یازیقلار  بیزه
عار اولسون جینایتی ،
گوُررکن  سوسان هر بیریمیزه !

اورمو -۱۴۰۴-نجو ایل
   
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عجیبه جماعت دیر شاعیر ،یازیچی...
بربری نین بیری یئدی مین دی بیزکوچه دن کئچنه موفته شعر ،موفته موسیقی موفته گروه ،موفته کانال... تقدیم ائدیریک .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

⚡️⚡️میللی مطبوعاتیمیزا یاردیم اولاق.


🔶 مجله‌ی هنر و جامعه شماره‌ی 15 منتشر شد..برای خرید تک نسخه‌ای شماره 15 مجله «هنروجامعه»- در 324 صفحه- می توانید مبلغ 370 هزار تومان به حساب شماره زیر واریز نمایید.
کارت بانک تجارت:
5859831065829292
به نام: علی حامد ایمان

🔷 مدیر مسؤول : علی حامد ایمان


🔷 فهرست موضوعی مجله‌ی هنر و جامعه شماره‌ی ۱۵ ⬇️⬇️


امضا/ پرونده/ هنر مدرن/ هنر معاصر/ نقاشی/ تصویر و نگاه/ نقاشیخط/تئاتر/ تآملات/ ادبیات و روانشناسی/ هنر و ادبیات ترکیه/ادبیات معاصر ترکی/شعر و ادبیات ایران/داستان/ نگاه


🔶 هنر و جامعه درگی‌سینین اون بئشینجی ساییسیندا، چاغداش تورکجه ادبیات بؤلومونده بو شاعرلردن شعر اوخویا بیلرسینیز:

ثریا خلیق خیاوی/ علی جوادپور/ ناصر داوران/ کریم قربانزاده/ مرجان منافزاده/ ائلدار موغانلی


#هنر_و_جامعه
#چاغداش_تورکجه_ادبیات_بؤلومو
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

صداقت_احمدووا

اود اوره‌کلی، اود نفسلی دییاریم
اوجاغینا جان قوربان، آذربایجان!
ازیلسن ده، اییلمه‌ین ووقاریمسان
بو چاغینا جانیم قوربان، آذربایجان!

ساواشلاردان آلنی‌آچیق چیخان زامان
تاریخلره باغیشلادین نئچه قوربان
روحوما جان ،جیسمیم اوچون وَطَن اولان
تورپاغینا جانیم قوربان، آذربایجان!

هر اوغورون گَله‌جه‌یه بیر یول آچیر
هر ظفرین تاریخه ایشیق ساچیر
هر میللته محببتله قوجاق آچیر
قوجاغینا جانیم قوربان، آذربایجان!

نئچه گیزلی ثروت یاتیر قوجاغیندا
نئچه اؤلکه اود آپاریر اوجاغیندان
آبادلیغین خبر وئریر صاباحیندان
صاباحینا جانیم قوربان ،آذربایجان!...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar


‍

یاشلاندیقجا دا، گنجلشه بیلمک...

ویلیلام ائوارد گلادستون.
۱- دولتمرد اهل انگلیس، لیبرال حزبیندن. او ۶۰- ایل بویوک بریتانیا نین سیاستینده اولموشدور (۱۸۹۸-۱۸۰۹).م
چئویرن؛ تیموری فر (م. صفا)


- گنجلیک؛ حیاتین بیر مرحله‌سی دئییل، روح و عاغیل حالی‌دیر. ایللر درینی قیوریشدیرا بیلر، اما هیجانلارین سونو و بیتمه سیله، روح قیوریشیر.
- انسان اؤزونه‌ اینامی قدر گنج، شوبهه‌سی قدر یاشلی، جسارتی قدر گنج، قورخوسو قدر یاشلی، اومیدی قدر گنج، یورغونلوغو و بئزدیگی قدر یاش‌لی‌دیر.
- هئچ کیم، چوخ یاشاماقلا قوجالماز.
انسانلاری قوجالدان ایده‌آللاری نین بیتمه سی اولور.
- نه قدر کی، اورک سئویر، سئوینج حیسّ ائدیر، گؤزَل‌لیگی حیسّ ائدیر و بئیین یئنی شئی لر کشف ائدیر،  گنج‌ لیک ده، داوام ائدر.
- انسانلار یاشادیقجا قوجالدیقلارینی ظنّ ائدیرلر، حالبوکی یاشامادیقجا قوجالیرلار...
- انسان قوجالماغا قرار وئردیی گون قوجالیر!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

علی رشتبر قاییب

حیاتین ناغیلی ایکیجه بویدور ،
بیریسی ماتمدیر بیریسی تویدور .
کیملر کی تورپاغی باشینا قویدو ،
بوغدادان اولدولار  دندن اولدولار.

دره لر گؤرموشم یاغیش گتدیلر ،
دنیزلر گؤرموشم گؤزدن ایتدیلر...
داغلار دا گؤرموشم طوغیان ائتدیلر ،
آخیردا  دوماندان چندن اولدولار.

بعضاً ده دامغانی تئز باسیر قدر
گلنلر گلمه‌میش اولورلار گئدر.
مزار داشیندا دا آدی یوخ قدر ،
چوخ منم دئینلر مندن اولدولار  .

کیمیسی اویماییب کیمسی اویوب
نهایت عؤمرونه ائله سون قویوب.
ائله بیر ایز بوراخ سن ده آی قاییب
دئسینلر بئشی ده سندن اولدولار.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

     « جهان می‌گذرد »

  « دل اگر خرّم اگر شاد، جهان می‌گذرد
    سخن ار ناله اگر داد، جهان می‌گذرد

    نیست آرامش و نه فرصت افسوس به عمر
   همچو طوفان و اگر باد، جهان می‌گذرد

   عکس تو مانَد اگر  بر در و دیوار زمان
    یا رود خاطرت از یاد، جهان می‌گذرد

    عاشقا، عشق ز تو رنگ بگیرد از داد
    مشو هرگز پی بیداد، جهان می‌گذرد

    گر به کامت نرود گیتی و بازی سازد
     لب فرو بند ز فریاد، جهان می‌گذرد

    آدمی ورزد اگر مهر به برگ و شاخه
     یا کَند ریشه ز بنیاد، جهان می‌گذرد

    خاطر خسته‌دلان ار بخراشی از خشم
     یا کنی خاطری آباد، جهان می‌گذرد

    گر بدانی که جهان زاده و زاینده‌ی توست
    یا نیابی  دَم ِ استاد، جهان می‌گذرد

    تو به مهر و خردت، برتری از سنگ و گیاه
   هان مشو غرّه به اجداد، جهان می‌گذرد

   گر زنی سنگ به اندیشه و بندی در ِ عقل
     یا کنی عقل و دل آزاد، جهان می‌گذرد

    آدمی‌زاده به فریادرسی، آدم شد
    دست بگشای به امداد، جهان می‌گذرد

    تیشه‌بردار تراشیدن خرسنگ ستم
    بگذر از خویش چو فرهاد، جهان می‌گذرد

    چون جهان می‌گذرد با همه اضداد شگفت
     برگزین داد به بیداد، جهان می‌گذرد

    خواهی ار شاد بود جان تو در اوج و فرود
    غمگنان را بنما شاد، جهان می‌گذرد

     همرها چونکه پی ِ کاخ ستم از جهل است
     ریشه‌‌اش را بده بر باد ، جهان می‌گذرد. »

  https://t.me/Adabiyyatsevanlar
   
    
 
    

"دومان بختیاری"

آچ سینه‌نی پرده پرده
حزین حزین آغلا سازیم
اوره‌گیمین سینان یئرده
یاراسینی باغلا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم

داغیلمیشام ائلدن ائله
یاشات منی گیله-گیله
بو حسرته بو نیسگیله
اوره‌گینی داغلا سازیم
منه بیر آز،آغلا سازیم

دوداغیمدا دار هاواسین
یارامیزدا یار هاواسین
قارا گونده قار هاواسین
کؤکله باغچا باغ‌لا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم

یازیمیزدا آغری گولور
نه‌لر چکدیم آلله بیلیر
حسرت‌ایله قول چکیلیر
آرامیزدا، داغ‌لا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم

بیر آز یورغون، بیر آز خسته
دوشون منی سون نفسده
لال دردینی سینه‌م اوسته 
چاغلا، چاغلا، چاغلا سازیم
منه بیر آز آغلا سازیم

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بابا_وزیراوغلو

چیخ قاطار یولونا باهار گَلَنده
مَن سَنه چیچکلی باهار گؤندریم
ووصال مئیوه‌سیندن دادا بیلمه‌دیک
سَنه هَر مئیوه‌دن نوبار گؤندریم

چیخ قاطار یولونا پاییز اولاندا
اوچان دورنالارا سالام یئتیریم
چیخ قاطار یولونا قاش قارالاندا
او غَریب آخشامی، غَمی ایتیریم

چیخ قاطار یولونا کولک اَسَنده
داغیلان ساچینی داراییم سَنین
چیخ قاطار یولونا، سَنی ایتیرسم
بیلیم کی، مَن هاردا آراییم سَنی

چیخ قاطار یولونا یاغیش یاغاندا
باشینین اوستونده چَتیر توتارام
چیخ قاطار یولونا، ائله اؤزوم ده
مَنزیله یئتمه‌ین غَریب قاطارام

چیخ قاطار یولونا هَر آخشام، سَحَر
چیخ قاطار یولونا، مَنی قارشیلا
بَلکه بیر عؤمورلوک چَکدی بو سَفَر
مَن گَله بیلمه‌دیم، مَنی باغیشلا.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ادبیات سئونلر:
ائششه‌یین تاپیلماغی و یا «داناباش کندینین احوالاتلاری»
ندا تراگیزم ، 
متی عثمان‌اوغلو
کوچورن:ویدا حشمتی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر



   
من اونیوئرسیتئتی «داناباش کندینین احوالاتلاری»: بدیعی دئتال و «تفرّوعات   مؤضوع‌سوندا دیپلوم ایشی مدافعه ائله‌ییب بیتیرمیشم. دیپلوم ایشینی یازارکن اثری دفعه‌لرله اوخوموشدوم. او واخت منی داها چوخ جلب ائله‌ین اثرده‌کی تفرّوعات‌لارین و دئتاللارین گولوش یاراتماقدا رولو، بدیعی گولوشون مکممل‌لییی ایدی. ائله ایندی ده بو قناعتده‌یم». اثر جمعيّتین بوتون آغریلارینی، دردلرینی، عئیبه‌جرلیک‌لرینی، تضادلارینی، ضديّت‌لرینی گولدوره-گولدوره آچیر دئسم، یقین کی  دئییلن‌لری تکرار ائتمیش اولارام. جمعيّتین آغریلارینی اؤزونه گولدوره-گولدوره گؤسترمک جلیل محمدقولوزاده یارادیجی‌لیغی‌نین تعییناتی‌دیر.
ایندی اونیوئرسیتئتده ادبيّات تاریخیمیزین ۲۰-جی عصرین اوّل‌لرینی احاطه‌‌ ائدن دؤورونو تدریس ائدیرم و موحاضیره‌لره حاضرلاشارکن یادداشیمی تزه‌له‌مک اوچون دفعه‌لرله اوخودوغوم متن‌لری یئنی‌دن نظردن کئچیریرم.
قریبه‌دیر کی، «احوالاتلار» سون واختلار منی داها چوخ تراگیزمی  مضمونونون و بدیعی سیستمی‌نین فاجعه‌‌ویلییی ایله دوشوندورور...
آنتیک یونان فیلسوفو سقراط‌دان آلینمیش «قلبیمدن گلن سس... پاک و تمیز اینصافیمین سسیدیر...» ائپیقرافی ایله باشلایان اثر سونا قدر مولیفین سسی ایله مشایعت اولونور و انسان اورگینی پارچالایان تراگیک بیر بدیعی دئتاللا تاماملانیر: «زیبا آغلایا-آغلایا گیردی آناسی‌نین قوجاغینا. ائو قارانلیق اولماق جهته زیبانین بورنونون قانی سئچیلمیردی. «ولی‌قولو»نون آنجاق ایندی یادینا دوشدو کی، زیبا آناسی‌نین اوست-باشینی قانا باتیراجاق؛ اوزونو توتدو زینبه:
-آنا، زیبانین بورنو قانیییبدی، قویما سورتسون اوستونه.
زینب زیبانی قوجاقلایاندا گؤردو کی، قیزینین اوست-باشی یاشدی. آمّا ائله خیال ائله‌دی کی، گؤز یاشی‌دیر.
پاک و تمیز وجدانین سسی ایله مشایعت اولونان متن بویونجا اوخوجو گؤزیاشی‌نین ماتمین ایچیندن کئچیریلیر: «او محله‌‌ده بینوا زینب‌ین و اوشاقلارینین ماتمی، بو محله‌‌ده یازیق شرفین و بالالارینین ماتمی... او محله‌‌ده ده فقیر محمّدحسن عمی‌نین و بوتون کولفتین ماتمی...»
اثرین پئرسوناژلاری: زینب ده، محمّدحسن عمی ده، ولی‌قولو دا، لاپ ائله خودایار بیگ ده، اونون انلیکدن-کیرشاندان اوزو تانینمایان تزه آروادی دا زامانین و محیطین بدبخت ائتدییی بیر-بیرینه بنزه‌مه‌ین زاواللی انسان‌لاردیر. بو انسان‌لارین دؤیه‌نی ده بدبخت‌دیر، دؤیولنی ده. اثر باشدان سونا قدر فاجعه‌‌ ایله مشایعت اولونور. بونا باخمایاراق، اثرین بدبخت پئرسوناژلاری آراسیندا فاجعه‌‌وی قهرمان آدی چکمک چتیندیر. بس اثرین اوخوجونو آغری ایله یوکله‌ین متندن اوخوجویا آغری اؤتورن فاجعه‌‌وی قهرمانی کیمدیر؟ عمومیّت‌له  اثرده بئله بیر قهرمان وارمی؟
بو سوالا جاواب وئرمک اوچون متن بویو اوخوجو ایله اونسيّت قوران، بعضاً اؤز ائموسییالارینی، دویغولارینی،  حادثه‌‌لره و انسان‌لارا مناسیبتینی اوخوجودان گیزلتمه‌ین، بعضا ده احوالاتلاردان آیریلیب اوخوجویا سانتی‌مانتال مئلودراماتیک رجعت‌لرله مراجعت ائدن مؤلف اوبرازی آیریجا تحلیل و آراشدیرما طلب ائدیر.
 

ف.م. داستایئوسکی‌نین هله گنجلیک دؤورونده فوتو سرگیسی ایله باغلی قئیدلرینده ماراقلی بیر ملاحظه‌ وار...  ایستر شکیل اولسون، ایستر حئکایه‌،  ایستر موسیقی اثری اورادا مؤلفین اؤزو مطلق گؤرونه‌جک‌دیر. او، ایختیارسیز اولاراق، حتی اؤز اراده‌سی‌نین عکسینه عکس اولوناجاق، اؤزونون بوتون باخیشلاری ایله، اؤز کاراکتئری ایله...  تظاهر ائده‌جک.
بؤیوک سؤز اوستاسی‌نین بو ملاحظه‌سینی عمومی شکیلده بئله ایضاح ائتمک مومکون‌دور کی، تصویری صنعتین آیری-آیری نوع‌لرینده اولدوغو کیمی، ادبيّات‌دا دا ایسته‌نیلن متنین «بدیعی» اولماسینی، شرطلندیرن اورادا مولفین اؤز اوبرازینین موجودلوغودور. بدیعی اثرده‌کی حادثه‌‌لر و انسانلار جانسیز گوزگوده‌کی کیمی عکس ائتدیریلمیر، اوخوجو بونلاری مؤلفین گؤزوندن گؤرور. مؤلف فوتو چکنده فوتویا، شعر، یاخود حئکایه‌ یازاندا بدیعی متنه اؤز اوبرازینی یئرلشدیریر. اوخوجو ایله اونسيّت‌ده اؤز اوبرازینین دونیاسیندان، فردی اجتماعی و ائستئتیک باخیشلاریندان چیخیش ائدیر.
سونرادان بدیعی متنده مؤلف اوبرازی فیلولوگییا علمی‌نین آراشدیردیغی جدّی مسئله‌لردن بیرینه چئوریلمیشدیر. روس عالیمی «و.و. وینوگراد اوو» قئید ائدیر کی، یازیچی‌نین اوبرازی بدیعی اثرده همیشه تظاهر ائدیر. سؤزون مضمونون‌دا  تصویرین تقدیمینده مؤلّفین سیماسی حیسّ اولونور. بو، یازیچی‌نین رئال حیاتداکیندان فرقله‌نن «آکتیور» سیماسی‌دیر.
۱

«حئکایه‌چی-یازیچی‌نین نطق‌ده یارانیشی‌دیر و حیکایه‌چی‌نین اوبرازی (او اؤزونو مؤلّف  کیمی تقدیم ائدیر)  یازیچی‌نین بدیعی آکتیورلوغونون فورماسی‌دیر. (وینوگراد اوو و.و) پروبلئما، اوبرازا، آوتورا و خودوژئستوئننوی لیتئراتورئ // وینوگراد اوو و.و او تئوری خودوژئستوئننوی رئچی. موسکوا: ۱۹۷۲. ستر ۱۹۱).
و.و. وینوگراد اوو مؤلّف اوبرازینا اثرین بدیعی سیستمینی بیر مرکزه جمع‌لشدیرن اؤزک کیمی یاناشیر: «مؤلّفین اوبرازی- نیطقین ساده‌جه سوبیئکتی دئییلدیر. بو، اثرین ماهیّتی‌نین بیر یئره جمع‌لشدیریلمیش ایفادسی‌دیر، پئرسوناژلارین نطق‌لرینین بوتون سیستمینی تحکیه‌چی، حئکایه‌چی و یا حئکایه‌چی‌لر ایله مناسبت‌ده بیر آرایا گتیریر و اونلارین واسطه‌‌سی‌له بوتؤولوکده ایدئیا-اوسلوب مرکزینی، فوکوس نقطه‌‌سینی تشکیل ائدیر». (اورادا سه  ۱۱۸).
بو باخیمدان، هر بیر اثرده یازیچی‌نین بیوگرافیک کیملییی ایله یاناشی، اثر بویو اوخوجونو مشایعت ائدن بدیعی اوبرازی دا ماراق دوغورور. «احوالاتلار»دا مؤلّفین اوبرازی حادثه‌‌لرده بیرباشا اشتراک ائتمه‌سه ده، اوخوجو-متن، اونسيّتینی فعال شکیلده اداره ائدیر. مؤلف تحکیه بویونجا اوخوجودان آیریلمیر، اوخوجویا متنده‌کی اشتراکینی حیسّ ائتدیریر. متنین آلت قاتینداکی مطلب‌لر، اثرین معنا چکیسی، کومیک‌لیگین و فاجعه‌‌ویلیگین ماهیّتی بو اونسيّتده اوزه چیخیر.
«احولاتلار»ین بیر یونگول‌واری مقدّمه‌سیندن سونونا زینب‌ین قیزی ۱۱ یاشلی زیبانین دؤیوله‌رک خودایار بَی‌ین ائویندن آغزی بورنو، اوست-باشی قانلی آناسی‌نین اوستونه گلدییی آنا قدر اوخوجو ایله اویون قورآن مؤلف اوبرازی سونرادان جلیل محمدقولوزاده‌نین نثرینین دراماتورگییاسی‌نین  پوبلیسیستیکاسی‌نین ایچیندن کئچیر، بو اوبراز ادیبین، ژانریندان آسیلی اولمایاراق، بوتون اثرلرینده اؤزونو تراگیک قهرمان کیمی گؤستریر.
 

میرزه جلیل «احوالاتلار»ین مقدّمه‌سینده اثرین یازیلماسیندا بیلا واسیطه‌‌ ایشتیراک ائدن ایکی شخص تقدیم ائدیر: «ناغیل ائدیبدی لاغلاغی صادق. یازییا گؤتوروبدو قزئتچی خلیل». اصلینده  متنی تقدیم ائدن مؤلّفین بو جور ایکیلی تعییناتی متنین پوئتیک ستروکتورونون معيّن‌لشدیریلمه‌سی باخیمیندان داهییانه بیر یاناشمادیر. بو، هئچ  شوبهه‌سیز کی،  جلیل محمدقولوزاده نین بدیعی سؤزو-غیری عادی یارادیجیلیق دوهاسی ایله حیسّ ائتمه‌گیندن ایرلی گلیر. «احوالاتلار» او واخت هله نثر،تجروبسی  دئمک اولار،کی  اولمایان آذربایجان دیلینده اوخوجویا بدیعی نطق‌ین ایکی سويّه‌سینده تقدیم ائدیله‌جکدی: یازی-پوزو بیلمه‌ین لاغلاغی صادق احوالاتلاری دوزوب-قوشوب دانیشاجاق، قزئت‌چی خلیل ایسه قلمه آلاجاق، یازاجاقدی.
بئله‌لیک‌له «احوالاتلار» دا دانیشیق، شفاهی نطق اوسلوبو ایله آذربایجان دیلی‌نین هله اؤزونو آختارماقدا اولان، سینتاکسی‌سی، «وطن دیلی» درسلییی‌نین جاذیبه ساحه‌‌سیندن کنارا چیخماقدا چتینلیک چکن نثر اوسلوبو بیر آرایا گتیریلیب سینتئزلشدیریلیر.
جلیل محمدقولوزاده تحکیه‌چی‌نین فونکسییاسینی دقیق‌لشدیریر: «اوّل منیم آدیمی قویدولار ناغیل‌چی؛ آمّا سونرا گؤردولر کی، بو آد منه یاراشمیر. -خلاصه‌ی کلام، منیم آدیم قالدی قزئتچی». بو آدی قویان، بو تعییناتی دوشونن، اثرین ستروکتورون‌دا ناغیل‌چی ایله قزئت‌چی واریانتلارینی مقایسه‌ ائدن، سئچیم آپاران، اصلینده  مؤلّفین اؤزو ایدی. او، لاغلاغی صادیغین دانیشدیق‌لاری ایله قزئتچی خلیلین یازدیلارینی بیر آرایا گتیرمک‌له تحکیه‌ده‌کی شفاهی و یازیلی نطق اوسلوبلارینین سرحدینی دقیق‌لشدیریر.
متنده لاغلاغی صادیغین وارلیغی نظره چارپمیر، بونونلا بئله، متنین ستروکتوروندا «لاغلاغی - لطیفه‌‌ پوئتیکاسی آیریجا یئر.توتور. 
مؤلفین متنده اؤز آدیندان دانیشماغا «وکالت» وئردییی، من - قزئتچی خلیل اوبرازی ایسه متنه «ناغیلچی»  کیمی دئییل، محض یازیچی (قزئتچی) کیمی مداخله‌لر ائدیر (باخمایاراق کی، متنده ناغیل پوئتیکاسیندان گلن اِلِمنت‌لر ده کیفایت قدردیر». اونو دا دئمه‌یی ضروری حساب ائدیرم کی، بورادا «قزئتچی»  تعیینینی ایندیکی پوبلیسیست آنلاییشی ایله قاریشیق سالماماق لازیم‌دیر. بو سؤز متنی قلمه،آلان  یازان معناسیندا ایشله‌دیلیب.     
 اثرین سوژئتی او قدر ده مرکّب دئییل: تقدیم اولونان حئکایه‌نین سرلؤحه‌سی (ائششه‌یین ایتمک‌لییی) سوژئت حاقیندا اوّل‌جه‌دن حاضر تصوّر یارادیر. سرلؤحه‌دن ده گؤروندویو کیمی، سوژئتین آنا خطتینی ائششه‌یین ایتمه‌سی تشکیل ائدیر. متنی اوخویاندا ایسه بو قناعت حاصل اولور کی، جلیل محمدقولوزاده‌نین مقصدی هئچ ده ائششه‌یین ایتمه‌سی اوزه‌رینده مرکّب سوژئت قوروب، اوخوجونو حادثه‌‌لرین «خوشبخت(و یا بدبخت)» سونلوغونون  انتظارین‌دا ساخلاماق دئییل.
۲

بورادا یازیچینی (و اثرده‌کی مؤلف اوبرازینی) احوالاتلاردان چوخ احوالاتلارین باش وئردییی محیط، او محیط‌ده یاشایان انسانلارین حیاتی، دوشونجه‌سی، قایغیلاری ماراقلاندیریر. محیطین اوزه‌رینده ایسه بیر ماتم روزگاری دولاشماقدادیر: «مثلا، ایندی بو ساعت بورادا خودایار کاتدا لذّت‌له ییخیلیب یاتدی. آمّا ائله بو ساعت داناباش کندینده اوچ یئرده ماتم قورولوبدو. اوچونه ده خودایار بی اؤزو باعث اولوبدور.
دوزونه قالسا، سوژئت « خوشبخت» سونلوقلا تاماملانیر: دؤرد ایل سونرا ائششک اؤز آیاغی ایله گلیب محمّدحسن عمی‌نین قارشیسینا چیخیر. ائششه‌یین تزه صاحبی داناباش کندیندن کئچنده محمّدحسن عمی ائششه‌یینی تانیییر و خودایار بی ائششه‌یین تزه صاحبینی زوغال آغاجی‌نین آلتینا سالیر، دؤیه-دؤیه ائششه‌یی اونون الیندن آلیب، محمّدحسن عمی‌یه قایتاریر. محمّدحسن عمی ده خودایار بَیه دوعا ائله‌یه-ائله‌یه ائششه‌یی آپاریب تؤوله‌یه سالیر. او دا ماراقلیدیر کی، اثرده ائششه‌یین ایتمه‌سی یومورلا  بدیعی گولوش‌له، تاپیلماسی ایسه حوزن و کدرله تقدیم اولونور.
روس ادبيّات‌شوناسی ب.م. ائیخئنباوم قوقولو «شینئل» اثرینین پوئتیکاسیندان دانیشارکن اثرین پریمیتیو نووئللالاردان فرقینی وورغولایاراق یازیردی کی،  پریمیتیو نووئللا تحکیه‌نی تانیمیر و اونون تحکیه‌یه احتیاجی دا یوخدور، چونکی بو جور اثرلر حادثه‌‌ و وضعيّت‌لرین سرعت‌له دگیشمه‌سی  جوربه‌جورلویو اوزه‌رینده قورولور. پریمیتیو نووئللانین تشکیل ائدیجی باشلانغیجی موتیولرین و اونلارین اساسلاندیریلماسی‌نین (موتیواسییاسی‌نین)  چولغالاشماسیندان عبارتدیر. بو، کومیک نووئللایا دا عایددیر: اونون اساسینا تحکیه‌دن کنار اولان کومیک وضعيّت‌لرله دولو لطیفه‌‌ قویولور.
" کومپوزیسییا او واخت تامامی‌له ديگیشیر کی، ... سوژئت تشکیل ائدیجی رولونو ایتیریر. باشقا سؤزله، حئکایه‌چی سوژئتدن یالنیز آیری-آیری استیلیستیک اوصوللارین بیر آرایا گتیریلمه‌سی اوچون استفاده ائده‌رک نه یوللاسا اؤزونو اؤن پلانا گتیریر. بو زامان آغیرلیق مرکزی سوژئتدن (بورادا آغیرلیق مینیموما قدر) آزالیر، تحکیه‌نین اوصوللارینا اؤتورولور. اساس کومیک رول گاه ساده سؤز اویونلاری ایله کیفایتله‌نن، گاه دا کیچیک لطیفه‌‌لره قدر اینکیشاف ائتدیریلن کالامبورلارا (کالامبور یا سؤز اویونو، بیر سؤزون بیردن چوخ معناسی اولانیا اوخشار سؤزلردن استفاده ائتمک) کئچیریلیر. کومیک اِفکت‌لره تحکیه مانئراسی(یازارا عاید اولان طرز و سبک)
ایله نایل اولونور. اونا گؤره ده بو جور کومپوزیسییانین(ترکیب‌بندی یا انشا) اؤیرنیلمه‌سی اوچون اثره سپَلنمیش محض بو «خیردالیقلار» چوخ موهومدور. اونلاری گؤتورسن، نووئللانین
قورولوشو داغیلار.
بنزر پوئتیک (ادبیلشمیش دیل) قورولوشو احوالاتلاردا دا گؤروروک. بورادا سوژئت متن اوخوجو اونسيّتین‌ده تشکیل ائدیجی اهميّت داشیماقدان داها چوخ ایرونیک(کنایه‌لی) تون یاراتماغا خدمت ائدیر. متنین آیری-آیری تفرّوعاتلارلا و بدیعی دئتاللارلا تظاهر ائدن ایرونییا قاتی دقتی سوژئتدن آییریب مؤلفین قویدوغو درین اجتماعی مسئله‌لره یؤنه‌لدیر. اونا گؤره ده بو اثرین تحلیلی زامانی تدقیقاتچی‌لار متنین پوئتیک سیستمی‌نین تحلیلیندن داها چوخ، مؤلّفین اجتماعی گؤروشلری‌نین آراشدیریلاماسینا اوستونلوک وئریرلر. چونکی ایرونییا یاراتماغا خدمت ائدن سوژئتین شرطی سجّیه‌ داشیدیغی متن اوخوجونو، تدقیقاتچینی مؤلّفین ایرونییا پرده‌سی‌نین آلتیندا دئمک ایسته‌دییی حیات حقیقت‌لرینی آشکارلاماغا، درک و ایضاح ائتمه‌یه تحریک ائدیر.
«احوالاتلار» دا ائششه‌یین ایتیب-تاپیلماسی اوخوجو ایله متن آراسیندا اوستالیقلا قورولان اویوندور. اویون اوخوجونون گؤزلرینین قارشیسیندا باش وئریر و اوخوجو گؤردوکلرینه گولمه‌یه دعوت اولونور: «دوغرودان، چوخ گولملی احوالاتدی و چوخ قشنگ احوالاتدی. اوندان اؤترو قشنگ احوالاتدی کی، آدام گولور، اورگی آچیلیر. یوخسا نیه لازیم‌دیر غم و قوصّه‌ گتیرن حکایت!؟».
اویونون آرخاسیندا درین اجتماعی آغریلار، بؤیوک بشری کدر، قیریلان، محو اولان انسان طالع‌لری و طالع‌لرین دوچار اولدوغو ماتم‌دن اورگی پارچالانان مؤلف اوبرازی دایانیر. ائششک تاپیلماغینا تاپیلیر... آمّا تعجبلو شئی بودور کی  ایندییه کیمی محمّدحسن عمی‌نین اوغلو احمد گؤروکمور. ایندییه کیمی بو قدر قیشقیریغا بو قدر جمعيّت ییغیشیب، نه احمد آداملارین ایچینه گلدی، نه ده محمّدحسن عمی‌نین عؤورتی باشینی قاپیدان ائشییه اوزاتدی کی، گؤرسون بو نه مرکدی. ائششه‌یین تاپیلماسی متنه داها درین و داها حوزنلو تراژیک تون علاوه‌ ائدیر، مؤلف اوبرازینین چاره سیزلیگینی قاباردیب اؤن پلانا گتیریر.
" احمد ده،اؤلوبدو  محمّدهه سن امینین عؤورتی ده اؤلوبدو. احمدی بیلدیر بوغاز آغریسی توتوب اؤلدو. آناسی اونون ایکی آی قوصّه‌سینی ائیله‌ییب آخیری بیر درده مبتلا اولدو و عومرونو باغیشلادی محمّدحسن عمییه. 

۳

آمّا محمّدحسن عمی ایندییه‌دک آند ایچیر کی، احمدی ده، عؤورتینی ده ائششه‌یین دردی اؤلدوردو».

«اؤلولر» ده ایسگندر آتاسیندان کربالایی فتح‌اللاهین «دیریلمه» خبرینی ائشیدنده، سانکی شرابین تأثیریندن آییلیب جدّی شکیل‌ده تعجبله‌نیر، آتاسی بو خبری اونون تأکیدی ایله تصدیقله‌یندن سونرا ایسه ایسگندر دوزه‌لیب، اوزونو دؤنده‌ریر کنارا و ایسته‌ییر گولمه‌یینی ساخلاسین،  آمّا تاب گتیره بیلمه‌ییب، بیردن قاه-قاه چکیب گولور و قاچیر ائشییه».        
«احوالاتلار»داکی مؤلف اوبرازینین دا گولمکدن باشقا چاره‌سی یوخدور. گولوش اونون اوچون چیخیش یولو دئییل، چاره‌سیزلیکدیر!..
 

مؤلف ناغیل ائدیلن تراژیک احوالاتلارا لطیفه‌‌ حاضرجاوابلیغی و ییغجاملیغی وئرمک‌له دقتی اساس مسئله‌یه «غم و قوصّه‌ گتیرن حکایت»ه،  محیطین فاجعه‌‌سینه، اجتماعی مناقشه‌لره یؤنلدیریر. بورادا ایشین ان مرکّب طرفی فاجعه‌‌نی «غم و قوصّه‌ گتیرن حکایت»ی، لطیفه‌‌ دیلینده تقدیم ائتمک‌دیر. بو دا تصادفی دئییل کی،  جلیل محمدقولوزاده تأسیس ائتدییی و  اوغروندا عومرونو قویدوغو ژورنالا شرقین ان مودریک(مدرن) لطیفه‌‌ قهرمانین آدینی وئرمیش، اؤزونه ده مولّا نصر‌الدین تخلّوصو گؤتورموشدو.
آنجاق جلیل محمدقولوزاده‌نین ایستر نثر اثرلرینده، ایسترسه ده «مولّا نصر‌الدین/  ژورنالیندا تقدیم ائتدییی متنلر لطیفه‌‌دن تامامی‌له فرقلی، کومیزمله تراژیزمین چولغالاشماسینا شرایط یارادان، دیلیمیزین یئنی پوئتیک سويّه‌سینی معيّن‌لشدیرن ادبيّات حادثه‌‌لریدیر.
ادیبین نثر اثرلرینده لاغلاغی‌نین یازییا چئوریلمسی، یازی اوسلوبوندا تقدیم اولونماسی اوچون ایرونییا تام گوجو ایله ایشه سالینیر. متنین تحکیه‌سینی داشیماق اوچون‌سه لطیفه‌‌ ده گوجسوز گؤرونور. اونا گؤره ده اثر بویونجا لطیفه‌‌ ژانرینین استیلیزاسییا(سبک پردازی) اولونماسینا، لطیفه‌‌دن فرقلی یئنی ژانرا احتیاج یارانیر. ادبيّات‌شوناسلیغیمیز همین یئنی ژانرین «مولّا نصر‌الدین» ده «فئلیئتون»(پاورقی) اولدوغو قناعتینده‌دیر. دریندن دقت یئتیرنده فئلیئتون ژانری میرزه جلیلین ژورنالدا نشر ائتدییی یازیلارین اگنینه گلمیر  یاخود دار گلیر.
بونا باخمایاراق ج محمدقولوزاده‌نین مختلف حجم‌لی و مضمونلو نثر اثرلرینده حادثه‌‌لرین تقدیماتی ائپوس(حماسه ژانری) گئنیش‌لیگیندن و درین‌لیگیندن داها چوخ لطیفه‌‌، حاضرجاوابلیغینا  مودریک‌لیگینه و سرراست لیغینااساسلانیر. اونا گؤره ده متن بویو اوخوجو ایله اونسيّت‌ده اولان مؤلف اوبرازی حادثه‌‌لری بیزه داها سویوق‌قانلی و «ی‌طرف» چاتدیرماغا، اوستونلوک وئریر. بو، لطیفه‌‌ دانیشان آدامین اؤز دانیشدیغی لطیفه‌‌یه گولمه‌مه‌سی، دانیشدیغینی دینله‌یه‌نه جدّی حادثه‌‌ کیمی چاتدیرماغا جهد ائتمه‌سی کیمی باشا دوشوله بیلر. لطیفه‌‌نی دانیشان آدام اؤز مؤقعیینی نه قدر گیزلی ساخلاییرسا  اونون دانیشدیغی دا او قدر تأثیرلی اولور.
اونو دا قئید ائتمه‌لی‌یم کی، «داناباش کندینین احوالاتلاری» اثرینی کونکرئت(ملموس، محسوس) بیر کنده، یاخود کونکرئت انسانلارا باغلاماق فیلولوژی(متن پژوهی) باخیمدان کؤکوندن یانلیش‌دیر و زیانلی‌دیر. ««داناباش، ایتقاپان»» کیمی یئر آدلاری  گیردیک‌حسن، دوه‌حئیدر،  یالانچی سبزلی، ائششک موختار، دوشان قاسیم، کیمی لقبلر میرزه جلیلین متناوخوجو اویونوندا استفاده ائتدییی واسطه‌‌لردیر و اونلارلا باغلی تحلیل باشقا یازینین موضوع‌سودور. 
میرزه جلیلی درین میلّی فاجعه‌‌ کیمی داخیلاً سارسیدان دانا‌باشلیق ایسه بیر کندین، محدود جغرافیانین پروبلئمی دئییل. چونکی قالدیردیغی پروبلئملرین قویولوشونا، «دیل، دیل؛ دیل، میللت، میللت؛ میللت، وطن، وطن، وطن!» معیاری ایله یاناشان میرزه جلیل، یارادیجی‌لیغی‌نین بوتون کؤکلری و بوداقلاری ایله دیله، میللته و وطنه باغلی شخصیّتدیر. اونون اثرلرینده‌کی وطنین جغرافی حدودلاری ۱۹۱۷-جی ایلده قلمه آلدیغی «آذربایجان» ائسسئسین‌ده
دقیق گؤستریلیب.
ادیبین یاراتدیغی پئرسوناژلارین(شخصیت داستانی) کیملییی ایسه اوخوجودان او قدر ده اوزاقدا دئییل: «اگر بیلمک ایسته‌سه‌نیز کی، کیمین اوستونه گولورسونوز، او واخت قویونوز قاباغینیزا آینانی و دقت ایله باخین جامالینیزا».

۴

بو کدرلی تفرّوعاتدان سونرا، متنین آهنگی دگیشیر. سوژئتین «خوشبخت» سونلوغو اعلان ائدیلیر: «غرض ائششک تاپیلدی». آرادان ایللر کئچندن سونرا ائششه یین تاپیلماسی آبسورددان(بی‌معنا، پوچ) باشقا بیر شئی دئییلدی: بو حادثه‌‌یه سئوینه‌جک انسان-  محمّدحسن عمی‌نین اوغلو احمد اؤلموش، محمّدحسن عمی‌نین زیارت آرزوسو گؤزونده قالمیشدی. او دا باشقا مسئله‌دیر کی، بالاجا احمدین و آناسی‌نین تربیه‌سی، محمّدحسن عمی‌نین عائله‌‌ مناسبت‌لری، حیات طرزی مؤلف اوبرازینین گؤزوندن تقدیم اولونان تراژیک اجتماعی ناطرازلیقلاردیر

محمّدحسن عمی باشینا گلنلری قدرین یازیسی ایله باغلاییر. مؤلف اوبرازینین آجیدیغی مسئله‌لردن بیری ده بو پسیخولوگییا ایدی. ایستر محمّدحسن عمی‌نین، ایسترسه ده خودایار بگین بدبخت‌لییی اونلاری گله‌جه‌یه باغلایان ایدئاللارین پوچلوغودور. محمّدحسن عمی افراط «ایدئالیست»دیر، خودایار بَی ده ایفراط «ماتئریالیست». محمّدحسن عمی‌نین ایدئالی اونو بو دونیادان آییریر، خودایار بگی بو دونیایا باغلایان «ماتئریالیزم» ایسه بوتون انسانی دگرلری هئچه ساییر، آیاقلاییر، محو ائدیر. بونا گؤره ده مؤلّفین اوبرازی بعضا یازیچی‌نین نظارتیندن چیخیر. مؤلف اوبرازینین حادثه‌‌لردن دوغان ائموسییالاری(هیجان، احساسلار)  آغریلاری سانتیمانتال(احساسی-عاطفی) "مئلودراماتیک(اغراق امیز)  بویالارلا «آخ آنا! سن نه گؤزل زادسان!» کیمی  دیله گتیریلیر، متنه زامان-زامان مؤلف اوبرازینین آغریلی نیدالاری، «وجدانین پاک سسی» سپله‌نیر. اثرین هم زینب‌له  هم ده محمّدحسن عمی ایله باغلی آیری-آیری ائپیزودلاریندا مؤلف اوبرازی «لاغلاغی» رولوندان چیخیب، تراژیک ریتوریکایا(بلاغت) کئچیر. چونکی او، هر شئیین اصلینی گؤرور، درک ائله‌ییر، آنجاق الیندن یانماقدان باشقا بیر چاره گلمیر.
«خودایار بی گئنه حربه-قاداغا کسیب قاسیم‌لی و هر ایکی کربلایی ایله اوز قویدو گلمک‌لییه قاضی‌گیله. محمّدحسن عمی بیر-ایکی قدم‌ اونلارین دالینجا گلیب دوردو و مات-مات گؤزونو دیکدی بو گئدن آغالارا. بونلار دؤنگه‌نی دؤنوب گؤزدن ایتدیلر. آمّا یازیق محمّدحسن عمی واقعاً آغلادی، واللاه، بالله آغلادی.  یعنی نئجه آغلادی؟ اوشاق کیمی آغلادی».
و یا
«ایندیکی حالیندا زینب بنزه‌ییردی بیر ائله شخصه... زهر شوشه‌سینی قاباغینا قویوب باخیر و بیلمیر نه ائله‌سین: ایچسین؟ یا یوخ ایچمسه درد، قوصّه‌ و غم اونو اؤلدوره‌جک. ایچسه زهر اؤلدوره‌جک، پس مصلحت بودور کی، ایچیم- دئییب شوشه‌نی چکیر باشینا».
 


اثرده مؤلف اوبرازینین تراژیزمی بیر ده محیطه قاریشا بیلمه‌مه‌سینده محیط‌له «کنار آدام» رولوندا دانیشماق مجبورییتینده اولماسیندادیر. «کنار آدامین» (اونو روس اصطلاحی ایله «آرتیق آدام» دا آدلاندیرا بیلریک)  اعتراضی‌نین ان تأثیرلی ایفادسی ایسه تراژیک حادثه‌‌نی «لاغلاغییا» چئویرمک، حیرصیندن، غضبیندن دیشینی-دیشینه سیخیب گولمک‌دیر. بو نقطه‌‌دن یاناشاندا اثرین ستروکتوروندا(ساختار-پیکره) یازی «قزئتچی» اوسلوبو داها چوخ تراژیزمین شفاهی اوسلوب (لاغلاغی)  ایسه گولوشون داشیییجی‌سی کیمی چیخیش ائدیر.
«احوالاتلار» دا خودایار بگین باعث اولدوغو ماتم محیطی ایله ادیبین  سونرادان قلمه آلدیغی «اؤلولر» عالمی آراسیندا بؤلونمز بیر بوتؤولوک وار. خودایار بی اؤلموش دوستونون یئتیم‌لرینین وار-دؤولتینه صاحب اولور، اونون ناموسونو آیاقلاییر، اولادلارینی گؤزویاشلی قویور. «اؤلولر» محیطی‌نین اؤلن دوغمالارینین قارشیسینا چیخماغا اوزو اولمایان، اونا گؤره ده اؤلولرینین دیریلمه‌سینی آرزولامایان «دیریلرینین»  ایسه هره‌سی اؤزلویونده بیر خودایار بگ‌دیر.
«احوالاتلار»دا حادثه‌‌لره قاریشمایان  مناسبت‌لرین گئدیشینه تأثیر گؤسترمه‌ین  قیراقدان باخیب ایچین-ایچین یانان مؤلف اوبرازی ایله «اؤلولر»ده‌کی کئفلی ایسگندر آراسیندا سئمانتیک(معناشناسی) سسلشمه وار. بو اوبرازلارین ریتوریکاسینداکی(بلاغت-فن بیان) اونلاری جمعيّتدن کنارا ایتله‌ین شرط‌لرده‌کی بنزرلیک نظردن قاچمیر.  بونلاردان بیری جمعيّتین ایشینه قاریشمیر، جمعيّتین کدرلی احوالاتلارینی یازییا آلیب گولور، او بیریسی ایسه جمعيّتین ایچینده اولسا دا، اؤزونو اطرافینداکی انسانلاردان ایچکی ایله تجرید ائدیر. بو معنادا «احوالاتلار»داکی مؤلف اوبرازی کئفلی ایسگندرین سلفی حساب ائدیله بیلر. فرق بوندادیر کی، ایسگندر محیطین ایچینده‌دیر، اوراداکی انسانلارلا تماسدادیر. سؤزونو اونلارا دئمک، اونلارین اوزونه توپورمک ایمکانی وار. «احوالاتلار»داکی مؤلف اوبرازی ایسه یالنیز اوخوجو ایله اونسيّت قورور. اونون محیطه اعتراضی‌نین ان تأثیرلی واسطه‌‌سی ایسه زینب‌لی محمّدحسن‌لی  خودایارلی محیطه گولمک‌دیر.
۵

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✅✅✅سایین کانالداشلار
چرشنبه گونلری ادبیات سئونلر قروپوندا یالنیز نثر یازیلارین پایلاشیریق .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar