اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

✅ ۱۳۸ میلیون کودک کار در جهان

🔹سازمان ملل متحد در گزارشی اعلام کرد نزدیک به ۱۳۸ میلیون کودک در سراسر جهان در سال ۲۰۲۴ هنوز کار می‌کردند.

🔹این سازمان هشدار داد اگرچه پیشرفت‌هایی حاصل شده است، اما ریشه‌کنی کار کودکان می‌تواند «صدها سال» به تأخیر بیفتد.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
گوندرن اوستاد نقابی

سلام.
اوشاق ادبیاتی ایچون حافظه سیندن سویله ین "فاطمه ال طه" :
-سلام حاجی ستّار آغا!
بو قویونو که دونن بیزه ساتمیسان ،بیر گوزو  کوردور.
-شبسترلی حاجی ستّار:
منیم باجوم!قرآن اوخومویاجاخ که کوردو-کوردو دا!

نوه سینه :
"میترا"منیم بالامدیر!
شافتالیلار تالاندیر.
هامی چیخیب گئدندیر،
بالام منه قالاندیر.
۱۳۸۱
گونش ایلی.

قاشین اولا بیلمه رم،
گو`زون اولا بیلمه رم،
دونیا دونیادان اولسا،
آنان اولا بیلمه رم.

چیخایدیم داغ باشینا،
یازایدیم سال داشینا
گَلن -گئدن اوخوسون
نه لرگَلمیش باشیما.
ه،۸،۱۳۸۶    -۶۶ ساله.

شفتالی یام کالام من،
دیلیم یوخدور لالام من
"وایقان"دا بیر قیز سئودیم،
پولوم یوخ که آلام من.
۱،۷، ۱۳۹۰
وایگان،بوگن گوزل بیر شهر اولموش وشبسترین آشاغاسیندا یئرلشمیشدیر .
وجه تسمیه سی(وی،پیلله لی و دایاز سو قویوسو. گان:مکان ،یئر،زمی.)
باخ:برهان قاطع

کاش من الک اولایدیم،
ائله گَره ک اولایدیم.
یاریم ائوه گَلنده ،
اونا (بَرَک)اولایدیم.

دو بیتی مذکور مربوط بهیکصد سال واندی است که در آن زمان،مردان بومی و مهاجر اغلب شالکمر سفید و یا رنگی به میان می بستند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

ایستی دن گئنیشلنمه قانونو2
یازان : علی صمدلی (« ژنرالین اوشاقلیغی » کتابیندان 
کؤچورن : علی آغ گونئیلی  ـــ ابرازی

آپاریب آتاما گؤستردیم . آتام بیندی. ناهار فاصیله سی باشلاندی . آتام گیل گئیینیب سؤیوندوقلاری اتاقدا شالوارلی خالالار استول آچدیلار . کیمین چانتاسیندا نیی وارایدی قویدی اورتایا . هامینین اوتورماغا استولو وارایدی. من آیاق اوسته قالمیشدیم. 
آتام : 
ــ هانی بس دوزلتدیین استول ؟ 
من قاچیب کیچیک اوتوراجاغیمی گتیردیم. دوغرودو ،بویوم استولون اوستوندکی یئمکلره چاتمیردی. آنجاق هردن آیاغا قالخیب شئی گؤتورور و یئنیدن اؤز استولومدا ایلشیردیم. 
آخشام تیکینتی ده گؤردوکلریمین هامیسینی آناما دانیشیردیم. آتامین تئز ، تئز ایشلمه یینی ، اؤزومه ایستول دوزلتمه ییمی ...
آخشام یاتاندا آتام دان سوروشدوم : ــ هرگون بئله تئز ـ تئز ایشله ییرسن ؟ 
ــ هرگون ــ دئدی. 
ــ نییه ؟ 
ــ اونا گؤره کی ، مکتبی تیکیب سئنتیابرین بیرینه چاتدیرماق لازیمدی. 
ــ سئنتیابرین بیرینده نه اولاجاق  کی ؟‌
ـــ بوتون مکتب لر آچیلاجاق یئنی درس ایلی باشلایاجاق ، سنده همین مکتب ده اوخویاجاقسان منده ،آنان دا  . 
من دوروخوب قالدیم . نئجه یعنی منده ، آنانم دا 
ــ سیزده بیرینجی صینفه گئدجک سینیز ؟ 
ــ بیرینجی یه یوخ ،  دوقوزونجویا . 
ــ نییه دوقوزونجویا ؟ 
ــ  بیز سککیزینجی صینیفی بیتیرمیشیک . 
ــ بس سونرا ؟ 
ــ سونرا ایشلدیک . 
ــ بس ایندی اوخویاندا ایشله مییجیک سینیز
ــ  ایشله یه  جیییک . بیز گئجه مکتبینده ، آخشاملار اوخویاجاییق.   
ــ بس سونرا ؟ 
ــ  سونرادا اینیستیتودا . 
بیرنئچه گون سونرا ، آتاملا اولان بو صحبت منیم یادیمدان تمامی ایله چیخدی. بیرده گؤزومو آچیب گؤردوم کی ، آنام  منیم مکتبلی گئییملریمی اوتوله ییب سلقه ایله استولون باشیندان اسیب . آتام ایسه تزه کتاب – دفتریمی ، تزه چانتاما ییغیر.سحرمن تزه مکتبلی فورماسیندا، تزه چانتامی گؤتوروب ، اتامین تیکیب باشا چاتدیردیغی تزه مکتبه یوللاندیم. مکتبین قاباغی اوشاقلارلا ، بؤیوکلرله دولوایدی ، اونون گیره جک قاپیسی تای با تای اولسا دا ایچری هئچ کیمی بوراخمامیشدیلار. قاپی یا اوزون قیرمیزی لنت چکیلمیشدی. تزه پالتار گئیمیش ، اوجا بویلو ، باشی دمیر دبیلقه لی بیرکیشی ، تاختادان قایریلمیش ایری بیر آچاری گتیریب مکتبین دیکپئتورونا تقدیم ائتدی. هامی ال چالدی. سونرا قیرمیزی پودنوسدا قایچی گتیردیلر. من آداملارین آراسیندان سیوشیب اؤزومو قاباغا وئردیم. گؤردوم کی دمیر دبیلقه لی کیشی پودنوس داکی قایچینی گؤتوروب قیرمیزی لئنتی کسدی . یئنه هامی ال چالدیلار . سونرا او، اوزونو اوشاقلارا توتاراق : 
ــ یئنی مکتبینیز،  یئنی درس ایلینیز موبارک اولسون ! ــ دئدی. 
آنجاق بوندان سونرا من همین عمی نی تانیدیم. بو منیم اتام ایدی. من دابانلاریمی قالدیریب ، بیرده اونا دیقت له باخدیم. یوخ یانیلما میشدیم ، بو منیم آتام ایدی . من اوشاقلارین ایچریسیندن بویلانیب قیشقیرماق ایسته دیم : 
ــ آتا من بوردایام !
آنجاق گئج ایدی. اوشاقلار سئل کیمی ایچری آخیشدی. و من ده بو سئله قاریشیب ایچری دوشدوم وآتامین گؤزوندن ایتدیم. آتام ایسه ... یوخ بونا اینانمایا جاقسینیز . اونا گؤره کی ، هئچ من اؤزومده اینانمیردیم. آتام و آنام تله سیک ناهار ائدیب پالتارلارینی دیشدیلر.دفتر ـ کتابلارینی گؤتوروب آخشام مکتبینه گئدنده آتام : 
ــ گلسن ،  آیدینی دا اؤزوموزله آپاراق ،- دئدی . 
موعلیمنن ایزن آلاریق دالدا اوتوروب درسلرین یازار.آنام راضی اولدو . من چوخ سئویندیم . بیز بیر ـ بیریمیزه قوشولوب ، تزه مکتبه یوللاندیق .من لاپ آرخاداکی پارتادا تمتک اوتورموشدوم . قارشیمدا الفبا کـتابی ، دفتر ، قلم واریدی. آنجاق نه « آ » یازابیلیردیم نه ده  « ب » . آتام – آنامین موعللیمی بوتون درس جین سیملرین ایستی دن گئنیشلمه سیندن   ،سویوق دان ایسه ییغیلماسیندان اوزون ،اوزادی دانیشیر وتجربه گؤستریردی. یاتاندا من بوتون گئجه نی اؤز ، اؤزومه بوحاقدا فیکیرلشیردیم. 
ــ آها ، آداملار برک برک ایستی اولاندا یاخالارینی آچیرلار. آخی اونلار ایستی دن گئنیشلنیرلر.سویوق اولاندا ایسه عکسینه  یاخالارینی دویمه له ییب بوزوشورلر. آخی اونلار سویوقدان ییغیلیرلار. 
۱۹۸۷

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

    م. صفا

   ژئنرال؛ گَل الجک‌سیز دانیشاق...

   ناپلئونون اوردوسو روسییه‌نی ایشغال ائدرکن اصلینده، غلبه‌یه دوغرو گئتمه‌یردی. روس عسگرلری سیبری‌یه دوغرو گئری چکیلرگن، اوجسوز-بوجاقسیز چؤل‌لری دوشمنه یوخ، آمانسیز قیشا بوراخیردیلار. دیگر طرفدن ده، بوغدا ساحه‌لرینی یاندیراراق، کندلرده‌کی ارزاق احتیاجلارینی اؤزلری ایله آپاریردیلار.
   فرانسیز اوردوسو آجلیغا و دوندوروجو سویوغا، یعنی اؤلومه دوغرو گئدیردی. عسگرلر اوزون ایل‌لر سورَن موحاریبه‌دن یورولموش، آج قالمیش، سویوقدان خسته‌لنمیشدیر. غَلَبه سرخوشلوغوندا اولان ناپلئون هوندور بیر یئره چیخیب، عسگرلره موراجعت ائتمک ایسته‌ییردی. مقصدی‌ایسه عسگرلرده روحیّه- احوالی یوکسلتمک ایدی.       «دایان، غلبه یاخیندیر. سن ده، سویوق گونلرده ...» عسگرباشی، ناپلئونون اؤنونده دایاناراق، ساکیت‌جه دینله‌ییردی. ناپلئون بیر آنلیق سوساندا، اون‌باشی قیشقیردی: -«ژئنرال، گلین الجک‌سیز دانیشاق.»
   ناپلئون اللرینه باخادی...
   اللرینده باهالی یوندن توخونموش خز الجک لر واریدی. او عسگرلرینه باخدی، هامیسی سازاق وشخته‌لی سویوقدا قالمیشلار و لازیم اولان سوییه‌ده، قورویان البسه‌لری ده، یوخ‌ایدی. پوتونلاری و گئییملری ده جیریلمیش‌ایدی...
   تاریخ، ناپلئونون عاغیللی آدام اولدوغونو سؤیله‌میش.
   او، اوتاناراق سوسدو...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
ادبیات سئونلر
ویدا حشمتی
«هانانین ماجرالاری»
بئشینجی بؤلوم
اونودولموش خیاللارین قورتولوشو

قارانلیقلار آیناسی‌نین سینماغیندان نئچه گون سونرا، باغ ایشیم-ایشیم ایشلداییر، هر طرف الوان-الوان اولموشدو. اما «گئجه‌یاریسی» یئنی بیر خبرله گلدی. او دئدی:
-اوزاقداکی دونیالاردا اولان بعضی اوشاقلارین خیاللاری اسیر اولوبدور. اونلار آرتیق خیال قورا بیلمیرلر چونکی هئچ کس اونلارا اینانمیر... یا بئله بیلیرلر، خیال‌قورماغین فایداسی یوخدور. بیز او دنیالارا گئدیب، یاردیم ائتملی‌ییک.

سئحیرلی آغاج باشقا دونیالارا بیر قاپی آچدی. هر قاپی، بیر اوشاغین سیمگه‌سی ایدی.
هانا، اوستونده پارچالانمیش‌اوچورتما شکلی اولان قاپینی آچدی. قاپی‌نین بویالاری سولوق ایدی و آرخادان سیزیلتی سسی گلیردی.
قاپیدان کئچدیلر، کول رنگینده بیر دونیایا کئچدیلر. اورا رنگ‌سیز ایدی. هئچ حیوان یوخویدو و سس‌سیزلیکده‌یدی. سکگیز یاشیندا اولان بیر اوغلان‌اوشاغی یئرده اوتورموش، توپراقدا جیزیق چکیردی.
هانا یانینا گئدیب، دئدی:
-سنین آدین نه‌دیر؟ نییه بوردا اوتوروبسان؟
اوشاق باشینی قالخیزمازدان دئدی:
-منیم آدیم آتابای‌دیر. مدرسه‌ده خیالی نقاشی چکردیم، اما اوشاقلار لاغا قویوب، نقاشی‌لاریما گولوردولر. من ده، آرتیق خیال قورماماغا قرار وئرمیشم.
هانا دئدی:
-من ده اوّل بئله بیلیردیم خیال قورماق یاخشی دییل، آما سونرا بیلدیم کی، خیال قورماق منیم دونیامین لاپ گوجلو بؤلومودور.
باریش نقاشی دفترینی آتابایا گؤستریب، دئدی:
-بیر شئی چک. هرنه اولورسا اولسون، بیر نقطه ده چکه‌بیلرسن.
آتابای بیر جیزیق چکدی، سونرا بیر نقطه قویدو. اوندان سونرا اوچورتما شکلی چکیب، الوان بویادی. ائله او آن، اونون دونیاسینا رنگ گلدی و گؤی اوزو ماوی‌لشدی.
هر نقاشی چکدیکده، اطرافی ایشیقلانیردی. اونوتدوغو حیوانلار، بیر-بیر گلدیلر. کاغاذ قوشلار، بؤیوک قولاقلاری اولان بالاجا سیچان، شکیلدن شکیله گیرن بولودلار.
آتابای گولومسه‌دیکده، باغدا یئنی بیر قاپی آچیلدی.
«گئجه‌یاریسی» اونلاری گؤزله‌ییردی. او دئدی:
-سیز بو گون بیر خیالین جانینی قورتاردیز و اومودو پای گتیردیز.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

ویدا حشمتی
«هانانین ماجرالاری»

بئشینجی بؤلوم
اونودولموش خیاللارین قورتولوشو

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حمله به کشورمان و کشتن مردم بی دفاع توسط هرکس ،هر کشوری را محکوم می کنیم،
1404,3,23
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

محرم پریزاد "سورگون"
آنامين ياخدانی

ياديمدايركي:
كيچيك چاغلاريمدا، 29- 1328شمسي ايل‏لرينده، مكتبه آياق قوْيمادان اؤنجه بيرگون آتام پاشا اوْغلو علیمدد جلالی، آليش- وئريش سفري‌نين سوْنوندا ائوه قاييدان باش، سوْيوق‌بولاق‌دا، دللالابازارین، حراج بوساطيندان آنام فرنگيز اوچون اوزو الوان تَنيكه واراقدان ايشلنميش، نيمداشت بير تاختا ياخدان آليب، اوزون قولاغين بئلينه ساريتلاييب سولدوز بؤلگه‏سینده یئرلَشَن كنديميز فرقوزادا، گتيرميش‏دير.
آنام سئوينجك آزدان- چوْخدان بوخچا پالتارلاريني و باشقا قيوير- زيويرلاريني كؤهنَلمیش تاختا صاندیق‏دان تازا گلميش ياخدانا بوْشالديب، كؤهنه‌ني گؤزدن سالدي! داهي اوّل‏لرتك‌ موغايات اوْلمادي، بلكه تؤر- تؤكونَك حاجات‏لاري دوْلدورماق اوچون، اَل‌دامي‌نين بير بوجاغيندا اوْنو يئرلشديردي. جاغ- جاغدان آرالانميش بو صاندیق، سوْنرالاردا تنديره اوْدونلوق اوْلدو! 
تازا گلدی بازاردان، کؤهنه دوشدو نظردن. دئمیش‏لر.
تازا آلينميش ياخدان، آنامين عؤمرونون سوْن چاغلارينادَك ( 1374شمسي ايلي‌  ) قاليردي، اوْنون قاپاغي‌نين حالغا- رزه‌سيندن ساري توژدان دوزه‌لميش بير آلمان قيفيلي كئچيريب قيفيللایاردي، آچاريني‌دا بير قيطان بوْیونباغي‌لا بوْينوندا گئجه- گوندوز آسيلي ساخلاردي، آرخایین اوْلمادان اونو،گؤزونون ايشيغينادا تاپشيرمازايدي! 
آنامين بو ياخدانينا هر واخت گؤزوم ساتاشاندا، ذئهنيمده سيلينمز بير سوْرغو تيكرارلانیردی: گؤره سن بونون آجارليغي بير جاهاز كيمي هانكي گلين‌له برابر، بخت ائوينه كؤچموشدور؟ و یا، سوْنرالاردا قوْجاليقلا يوْخسوللوقلاري بير يئره دوشوموش دوننكي خوشبخت و، قوْشا قاريميش اَر- آرواد، بوگون اوْنو سيمسارا، دَيَر- دَيمزينه وئريب، باهاسي قَدَري، طبق‌لري‌نين بوْشلوغونو بير نئچه چوره‌كله دوْلدورموشلار؟ ندنسه كؤهنه‌لميش و ايندي‌كي كيمي گؤزدن دوشموش بو ياخدان، دللابازاردان باش چيخارتميشدير؟ 
بو آچيلماز سيرر، آنام ياشاديغي قَدَري منله ياشادي! آنام بيزدن ابدي آيريلاندان سوْنرا، ياخدان ائوده‌كي‌لرين گؤزوندن دوشدو! هارايا قوْيدوم يئري دئييشيلدي! ياواش- ياواش ائودن اوزولوب آنامين گؤزوندن ايراق، حيه‌طين بير بوجاغيندا يئرلشدي! اوستونه كؤهنه و اَمدن دوشموش حاجات‏لار تلله‌ندي، توز- توْپراق بورودو، تَنیکه‏ واراقلاری پاسلاندی. دئمك ياخدان ائوده‌كي‏لرين يئرسيز ميرتا- ميرتينا و تيكرارلي دونقولتولارينا سبب اوْلموشدور.و... 
تاكي بيرگون ياخداني بؤيرو اوستونده قاپاغي آچيق كوچه قاپي‌سي‌نين آرخاسيندا گؤرركن سوْروشدوم: ياخدان بورادا نه گزير؟ 
دئديلر: كوچه‏يه قوْياق زيبيل‌چي آپارسين‌ دا ! ‏
بو دا، منه آغير گلدي! چكيلمز و اوْنودولماز نيسكيل اوْلدو! بير هانداكي دوزونه باخسايدين ياخدان ‌دا، بو گونكو مودلارا گؤره وئجه گلمز و موددان دوشموش بير حاجات ساييلا بيلردي. امّا منيمچین آنا ياديگارينا گؤز يوْمماق چتين‏ايدي! چوْخ فيكيردن سوْنرا، ياخداني سؤكدوم، بوْياسي گئتميش تَنيكه واراق‏لاري آتديم، قالان ايچري تاختالاريندان، چيخار- بيچر ائديب، كيچيك، ايكي طبقه‌لي، ييرمي جيليد يئرله‌شن بير كيتاب قفسه‏سي قوْشدوم، بئله‌ليك‏له هم ياخدان ائشييه آتيلمادي، هم ده‏، ائوده‌كي‏لر دينجلدي‏لر، همده كي آنام عزيز توتدوغو و اوْنون سيسررلاري‏نين صانديقچاسي اوْلان نيمداشت ياخدان‌دان دوزه لميش كيتاب قفسه‌سي، عزيز و اوْنودولماز بير نيشانه كيمي آنامدان منه ياديگار قالدی!

یاخدان: یخدان. صندوق.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

‍ • آغری‌سی‌وار
• بهزادبیات‌فرد


بورا یارغاندی قاییت، گئت سره‌نین آغری‌سی‌وار
بورا کول‌_کوس لا تیکان ،داغ دره‌نین آغری‌سی‌وار

نه تیفان دیر یاپیشیب,خیرخالاییر پرده لری
نه دی یئل چیرپیشاغی!پنجره‌نین آغری‌سی‌وار

چوخ‌آغیر درد دی‌چئکن, ایسته‌یه‌نی یوخدور عجب؟
هامی نین دردی آزیب،باخ هره‌نین آغری‌سی‌وار

بونه اوتلاق دیر اوراق, باش قولاغین پرپی له ییر؟
بونه یئردیر زمی نین, بت_بره‌نین آغری‌سی‌وار

دوشوب‌آرغین قانادی‌,سینمیش‌آهئی اوندا نه سوچ
اینانیلمیر نه‌چارا..! قوش فره‌نین آغری‌سی‌وار

زیروه گؤیلوم گئری دؤن,گلمه قاییت گلمه قاییت
بورا یارغاندی اوچور, گئت سره‌نین آغری‌سی‌وار...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

محمد_شهریاری_مقدم

ترجومه

اورتادوغودا دونیایا گلمک:
عاجیل خبرلرین ایچینده یاشاماق،
ساواش گؤزله‌مک،
باریشدان بیر داها اومیدینی کسمک،
آتش‌کس اوچون آن‌به‌آن و سورکلی اومیدینین آزالماسی دئمک‌دیر.

بو جوغرافیادا یاشاماق،
«راکئت‌یاغدیران گؤیون آلتیندا اؤپه‌جه‌یم سنی» دئمک‌دیر.

قایناق : شعر اوجاقی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حیدر بیات

یوخ
آی ایشیغییلا کوسوشمه‌میشیک
بیربیریمیزی دوشونه بیلمیریک
اونو دوشونمه‌یه باغا گئتدیم
یارپاقلار آراسیندان باخیشدیق
بیر بیریمیزین آدینی حتی بیوگرافیسینی بیلسک ده
من ایشیق دیلینی او اینسان دیلینی بیلسه ده
یئنه
چوخ غریبه گلدیک بیر بیریمیزه
یارپاقلارین یاری سایار یاری سایماز
اومورسار اومورساماز
حئیرتله‌نر حئیرتلنمز باخیشی ایچینده
آیریلدیق
فقط اونوتدوم یارپاقلارا دئیه‌م
بیر گون سیز ده آی ایشیغینی دوشونمه‌یه‌جکسیز
و او زامان چوخ چوخ گئج اولاجاق بو گئجه‌نی خاطیرلاماغا

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ابراهیم‌صدری

- اوغلوم، ۱۳-۱۴ آچاری وئر!
+ آل اوستا!

- اوغلوم، یات موتورون آلتینا، نه‌یی وار، بیر باخ!
+ یاخشی، اوستا!

- اوغلوم، یاخشی برکیت پیچی، سونرا یییه‌سی نه دئیَر؟
+ برکیدیرم اوستا!
گوجوم چاتدیغی قدر،
اوره‌ییم چاتدیغی قدر، برکیدیرم ایشده.

- اوغلوم، ترله‌میشسن،
آخماسین ترین موتورا
موتور پاسلار سونرا.
+ اولورمو به اوستا؟
تر پاسلادار می؟
گؤز یاشی پاسلادار می؟

- اوغلوم، نه دئییرسن؟ باخ ایشینه!
+ باخیرام، اوستا!
یالنیز، اللریم...
اللریم چاتلامیش به اوستا!
اللریم آجی ایچینده،
اوره‌ییم وار اللریمده،
اوره‌ییم یانیر، اوستا!
قان تر ایچینده...
هم، اوستا!
سن هئچ شار اوینادین می کوچه‌ده؟
قیرمیزی جیلیدلی دفترلرین وارمی‌یدی؟
هئچ گئتدین می اوخولا؟
اوخول نئجه بیر شئیدیر، اوستا؟!
اؤیرتمن نئجه بیری‌دیر؟
اوردا دا موتور باخدیریرلار می کی؟
اوردا دا سؤیوش وئرلر می اوشاقلارا؟
اوردا دا دؤیَرلر می به اوستا؟!

- اوغلوم، باخ ایشینه! حیرصلندیرمه منی!
+ یاخشی، اوستا!
ها، اوستا!
سنین آنان دا ساچلارینی اوخشارمی‌یدی؟
سنه آغلارمی‌یدی گئجه‌نین قیرمیزی آلوووندا؟
دوغرودان اوستا! سن هئچ آغلادین می،
بیر صاباح جانسیز دوشنده آنان-
یاواشجا گؤزلرینین اؤنونده؟

- اوغلوم، باخ ایشینه!
حؤوصله‌دن چیخارما منی!
گیر موتورون آلتینا!
+ اوستا، دور، حیرصلَنمه!
باخ، گیریرم موتورون آلتینا!
دونیانین آلتینا گیریرم اوستا!
دونیانین آلتینا گیریرم.
یاردیما گرک یوخ، اوستا!
یاردیما گرک یوخ!
من اورا اوره‌ییمی قویورام،
اینان، داشیییر، اوستا!...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

  

    
طالِعیمدن و اوره‌ییمدن کِئچنلر
پروفسور محرّم قاسیملی (اورخان پاشا)
کؤچوروب، ترتیب ائدن: مجید تیموری‌فر (م.صفا)
      "ایکینجی حیصصه"

    _ بیر گؤی آتیمیز واریدی. منی هامیدان چوخ ایسته‌ییردی، یانینا گَلَنده ده، آیریلیب گئدنده‌ده، اوشاق کیمی آتیلیب- دوشور، ارکؤیونلوک ائله‌ییردی. بیر گون آتام اونو کندیمیزین او بیری باشینداکی قوروقچویا ساتماق قرارینا گَلدی. دایچالیقدان اَلیمده بؤیوتدویوم گؤی آتیمدان آیریلماق منیم اوچون دؤزولمز درجه‌ده چتین ایدی. گؤی آت چوخ حسّاس ایدی، نه باش وئردیگیندن سانکی دویوق دوشموش کیمی اعتیراض علامتی اولاراق قاباق آیاق‌لارینی دورمادان یئره دؤیوردو.
    ...آی‌لار سونرا ایش ائله گتیردی کی، کَندین اوباشینداکی یونجالیقدا هؤروکلنمیش گؤی آتی گؤردوم. یاخینلاشدیم، اوستومه آتیلیب اوز- گؤزومو قوخولادی،ائله بیلدی اونو آپارماغا گلمیشم. قاشقا[1]سیندان اؤپوب اوزومو آلنینا قویاندا هر شئیی آنلادی. بو دؤنه یاشارمیش گؤزلرینی آشاغی دیکیب کوسکون بیر سوسقونلوق ایچریسینه گیردی. بیرده او طرفه گئتمه‌دیم...

    1915- جی ایل چاناق‌قالا ساواشیندان اونودولماز و عیبرت‌آمیز بیر منظره؛ اون اوچ- اون دؤرد یاشلی، اوچ یئنی یئتمه آنادولونون ایچلریندن بیری- بیرینه قوشولوب، چاناق‌قالایا- قانلی ساواش مئیدانینا گَلیرلر. گئچیب گئتدیکلری یول‌لاری، جیغیرلاری قان ایچینده گؤرَن یئنی یِئتمه‌لر، بیلسه‌نیز نه ائدیرلر؟ چاریق‌لارینی چیخارداراق، چیین‌لریندن آسیر و یولون قالانینی تیکانلی کول- کوسا، داش- کَسه‌یه محل قویمادان آیاق یالین گئدیرلر. تورک عسگری‌نین یئرده آخان قانینی اؤز چاریق‌لاری ایله تاپدایاراق یئریمه‌یی قبول ائتمه‌ین یئنی یئتمه‌لرین بو داورانیشی ساواش مئیدانینا قدر چاریق‌لاری چیگین‌لرینده آیاق یالین یورومه‌سی ایره‌لیده دؤیوشن عسگرلرین آراسینا ایلدیریم سورعتی ایله یاییلیر و هر کسی ریقّتَه گتیریر. بو مؤحتشم اخلاق قارشی‌سیندا، گونو بو گون ده آدامین توکو بیز- بیز اولور. آز قالیرسان کی، او اوچ یئنی یئتمه‌نی تاپیب، اونلارین چیگین‌لریندن آسلانمیش چاریق‌لاریندان اؤپه‌سن!

    اصیل ضیالی‌لیق اودور کی، سن دربندلی اولمادان توتدوغون عمل‌لری، حرکت و داورانیشلاری گؤرَن دربند جاماعاتی ائله بیلسین سن ده دربنددَنسن. لنکرانلی سنی لنکراندان، گنجه‌لی- گنجه‌دن، ناخجیوانلی- ناخجیواندان، قاراباغلی- قارباغدان، تبریزلی- تبریزدن، اورمیه‌لی- اورمیه‌دن، زنجانلی- زنجاندان، گؤیچه‌لی- گؤیچه‌دن، شیروانلی- شیرواندان، تهرانلی- تهراندان بیلسین. سئوگینله، عملینله وطن بویدا گؤرونه‌سن، وطنین هر یئریندن گؤرونه‌سن. نه یازیق کی، بیزیم ضیالی‌لیغیمیزدا بو کئیفیّت او قدَر ده چاتیشمیر...

    ساواد تکجه یازیب- اوخوماق دئییلدیر. یازی- اوخو وردیشی ساواد اَلده ائتمک واسیطه‌لریندن بیری‌دیر. ساواد ایسه درین و هرطرفلی بیلیکلر توپلوسودور. اونون منیمسه‌نیلمه‌سی ودرک اولونماسیدیر. ساوادا یازی- اوخو یولو ایله اولدوغو کیمی، شیفاهی- سؤزلو یوللا دا، یی‌یَه‌لَنمک مومکوندور. عاشیق علعسگر کیمی. او، صاحیب اولدوغو دَرین فلسفی- عرفانی بیلیک‌لری محض شیفاهی- سؤزلو یوللا الده ائده‌رَک، اؤزونو حئیرت‌آمیز ساوادی ایله اعتیبارلی یازی- پوزو بیلیجی‌لرینی  بئله مات قویماغی باجارمیشدیر. من اوشاقلیق چاغلاریمدا چوخلو سایدا او جور کؤهنه کیشی‌لر گؤرموشم. اونلارین دونیا گؤروشو و حیات تجروبه‌سی ایندیکی چوخ اوخوموشلاردان ایره‌لیده ایدی...

    دمیر قاپی دربند...بایات قاپی‌سیندان گلَن قوپوز صدالارینی، اوغوز نیدالارینی هئچکس ائشیتمک ایسته‌میر. قیرخ‌لار قبریستان‌لیغیندان بیر آز او یاندا دده‌م قورقودون اویودوغو مزار اوچموش قایا سوتون‌لاری‌نین آلتیندا اینیم- اینیم اینیلده‌ییر. نه بیزدن هارای گَلیر، نه ده باشقالاریندان سَس چیخیر. باشقالارینی، بیزی یاخشی تانییان اؤزگه‌لری باشا دوشورم. اونلار دربندین آناسیندان آیری سالینمیش اوره‌یی یارالی، باغری پارالی بیر بالا اولدوغونو چوخ گؤزل بیلیرلر. هَله اوراسینی دا، یاخشی بیلیرلر کی آناسیندان آیری سالینمیش بالانین یانیندا آنانین آدینی چکمک اولماز...

    منیم اوتوز یاشیما یاخین حسن بابامین یوز یاشی اولموشدور. اوندان بو یوز ایلین نئجه گؤروندویونو، چوخ اوزون اولدوغونو سوروشدوم. فیکره گئدیب دئدی: «ائله بیل کی، یاتیب بیر یوخو گؤروب دورموشام».

    بابام یاشاماقدان سؤز دوشنده دئیردی: «آتمیش ایل یاشاماق جانین بورجودور، آتمیشدان سونرا هر اون ایل قنیمتدیر، یئتمیشدن سونرا هر بئش ایل قنیمتدیر، سَکسَندن سونرا هر آی قنیمتدیر، یوزدن سونرا هر گون قنیمتدیر... »

    ظارافاتا سالیب دئیردی: «کیشی‌یه آرواد قوجالیقدا لازیمدی، جاوانلیقدا هر یان آرواددی...

1- قاشقا: عومومیّتله مال- قارانین، اؤزللیکله آت، اؤکوز و اینک کیمی حئیوان‌لارین آلنینداکی آغ لکه.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یعقوب_نیکزاد

یویوندوروب گؤزومو، آغریسین قاتیر یوخویا
اوزولموش اللریمی باغلاییب، ساتیر یوخویا

چالیب قابار کوچه‌ده گؤزلریم، دوشوب دیلدن
دنیز خییاللی داغی آلدادیب، توتور یوخویا

آدین اوجالتماق اوچون یئر، گؤیه نفس سالیرام
اوچوردور اوستونه من‌سیزلییی، یاتیر یوخویا

اؤلوب، ایتیبدی اؤتن چاغلاریمدا کؤلگه‌لریم
هئچ اولماسا بیر ایتن آرزومو گتیر یوخویا!

بو نه حساب‌دی بو گون کؤهنه بورج آداقلی‌سی‌یام؟
بو نه کیتاب‌دی توتولموش سطیر-‌سطیر یوخویا؟

آزادلیغیمدا اکیر گولله‌ نین گیزیلتی‌سی‌نی
یاساق سئوینجیمی تاپشیردی دیکتاتور یوخویا

نه، سؤز وئریب یئنی‌دن بیر گیله سئویلمه‌ییمه،
نه ده گلیب گئجه گیزلین اؤزون چاتیر یوخویا

غزل باخیشلیما آند اولسون! او گوناه سیزدی
یوخومدا گؤرموشم آیدین، بو سؤز آتیر یوخویا

https://t.me/Adabiyyatsevanlar