ادبیات سئونلر

اسماعیل خرمی

آزادلیق مئیدانی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

415 viewsedited 02:49

اسماعیل خرمی

آزادلیق مئیدانی
یول اوزون اولدوقدا و خلوت اولسون دییه، تهرانا گئدن اتوبوس آخشام باشی یولا چیخمیشدی. بوتون گئجه بویو یولدا سرسم کیمی ایدیم. گاه یاتیردیم گاهدا دوروردوم. قارانلیق و سویوق بیر هاوادا اتوبوسدان ائندیم. آزادلیق مئیدانینا ساری یورودوم. گونشدن خبر یوخیدی. اؤز اؤزومه دئدیم کی بیرآز بورالیقدا گیجه لیم سحر آچیلسین سونرا گئدیم ایشلریمین دالیسیجان. گئتمه یه ده یاخین بیر تانیش ائوی یوخیدی. یاخین دئدیکده واریدی ها آنجاق اولاردا تهرانا کؤچندن تهرانلاشمیشدیلار. نه اولار بیزه گلردیلر، نه ده بیز اونلاری بیر یئرده گؤره ردیک.
آزادلیق مئیدانینی قارانلیق باسمیشدی. بیرآزدا دومان، چن و قارا توستو هر یئری قارا گؤرمه یه یاردیم ائدیردی. اون- اونبئش یانان چیراغلاریندا اورانی ایشیقلاتماغا، اللریندن بیر ایش گلمیردی. گئجه نین آغیر یوکوندن یورغون یولچولار هره سی بیر طرفده بیر اوتوراجاق تاپیب، گونوزو گؤزله ییردیلر. منده بیر یئر تاپیب اوتوردوم. اللریمی قولتوغومون آلتینا قویوب، دیزلریمی بیربیرینین اوستونه چال کئچیت ائدیب، برک برک اؤزومو قوجاقلامیشدیم. آرادا دریندن بیر نفس آلاراق تپه دن دیرناغا اؤزومو تیتره دیردیم. واخت واریکن آزادلیق مئیدانینی دوشونوردوم. گؤره سن بورا نییه آزادلیق آدی وئریبلر؟ اصلینده آزادلیق نه دئمک دیر؟ اوخودوغوم کتابلاری باشیمدا واراقلایاندا لاپ گیج قالیردیم. "هگل" دئییر کی آزادلیق یاشاییشین اؤزودور. بس یاشاییش ندیر؟ یاشاییش نئجه اولمالیدیر کی اوندا آزادلیقدا اولسون؟ من ایندی یاشاییرام، آزادام؟ یوخسا آزادام کی یاشاییرام؟ "ژان پل سارتر" ادعا ائدیرکی: انسان آزادلیغا محکومدور و انسانی یالنیز آزادلیغی ایلا تانیماق اولار. بیزی هاچان، هاردا و کیم آزادلیغا محکوم ائتدی؟ منه کناردان باخان گؤزه سن نئجه تانییر؟ من آزادام می؟ "نیچه" نین یادداشلاریندان بئله بیر جومله آلماق اولور کی: دین انسانی و اونون آزادلیغین تاپدالاییب کئچیر. ایندی نه ائدک دیندارلیق ائتمه یک کی دین بیزی آیاقلاییب کئچر؟ بیر یانداندا دینی عالملر دئییرلر کی تانری آزادلیغین اؤزودور. و تانری انسانی آزاد یارادیب کی اونا بنده اولماغی سئچه بیلسین. و آزادلیغین باشی تانرییا چاتماقدیر. بیلمیرم سن بیر اوخوجو اولاراق، بولاری نئجه دوشونورسن؟ آنجاق من باشا دوشمه دیم. یعنی سوروشوب بیلمک ایستردیم تانری آزاددیر؟ و بیز بنده لیک ائتمک اوچون آزاد اولمالییق؟ بنده اولماساق گوناهی ندیر؟ بلکه بیزه کافیر آدی قویوب اعدام ائله دیلر؟ یوخ باشووا دؤنوم آغا من او غلطلردن ائله مه رم. "آیزایا برلین" آزادلیغا دوز ایکی یوز تعریف یازیب. الله اکبر؟ بیر سؤزجوییه بو قدر ده تعریف یازماق اولار؟ مثالجا دئییر کی: دوشونوب، دانیشماغا و بو اساسلاردا بیر ایش گؤرمه یه هئچ بیر انگل اولمامالیدیر. من دوشوندویومو سنینله پایلاشا بیلرم می؟ ایندی سنون دوشونجه نین ترسه سینه بیر سؤز یازسام، بو یازینی سونونا قدر اوخویارسانمی؟ من اؤلوم یامان یووز دئییب کاغاذی جیریب آتمازسان؟ "کانت" ین بیر جومله سی یادیما دوشور: آزادلیق، یاسا و اقتدار بیر حاکمیتین قورولوشوندا بیر بیریله سیخ ایلگیده دیرلر. آزادلیق و یاسا، اقتدار اولمایان یئرده اؤز باشینالیق گتیرر. آزادلیقسیز، اقتدار و قانون استبدادا اوغرایار. و بیر اقتدارکی قانون و آزادلیق اساسیندا قورولماسا، باربارلیق یارانار. باخ بو تعریفدن یامان خوشوم گلدی. بونا گؤرا کی تانریا شوکور؛ اطرافدا نه اؤزباشینالیق گؤرورم، نه استبداد نه ده باربارلیق. "علی اکبر صابیر"ین بیر مصراعسی یادیما دوشدو: "آخ نئجه کئف چکمه لی ایامیدی" اوخوجو یولداش بوراجان کی اوخویوبسان سندن خوشوم گلدی. هر یئرده دئییرلر کی اوخوجو تاپماق سامانلیقدا بیر ایینه تاپماق کیمی دیر. داریخما آز قالیر دای قورتاریرام. هه هاردا ایدیق؟ یادیما دوشدو. هله بو آزادلیق سؤزجویونون گؤر نئچه قوللاری وار: دوشونجه، دانیشیق، ایش، مطبوعات، دین، پولئتیک، ائکونومیک، سوسیال، دیل، اعتراض، سئچیم و الی ماشالله، سایماقلا قورتارمیرکی. من تصوور ائده بیلمیرم، بیز بو قدر آزاد اولساق نه ائده بیله ریک؟ اینانمیرام یاشاییشیمیز یاخشی اولا. اوندا لاپ ویر چاتلاسین دوشر. جاماعات بیر بیرینین توکون دیدمزمی؟ اهههههههههه ه ه ه یورولدوم باشیمدا کتاب واراقلاماقدان. هاوا ایشقلانسایدی دوروب گئدردیم ایشیمین دالیجا. منه نه آخی کیم نه دوشونوب نه دئمک ایسته ییر. بیر مئداندادا یاریم ساعات اوتورماق اولمور. سن بلکه بئله دوشونوردون تهرانین مئیدانلارینی بیربه بیر گزیب آدلاری باره ده سنه باخیشیمی دییه جم؟ بوشدا منه نه.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar