مثل9 : قارقانین دا بالاسی اؤزونه گؤزل دیر

💥کاربرد مثل:
این مثل زمانی به کار می رود که شخصی بیجا از زیبایی های نداشته فرزندش تعریف کند.

قصه پژوه : فاطمه محمودی
ویراستار فارسی:حسن محمدی
ویراستار ترکی : حمید حسینی - مینا ابراهیم پور
طراح جلد: سمیرا خانزادی
زبان کتاب : ترکی با ترجمه فارسی
انتشارات: نظامی گنجوی
موسیقی :Uzundərə
آهنگساز: شهریار صدیق
کتاب مین بیرمثل، مین بیر حئکایه ، مجموعه ای کامل از مثل های ترکی، به همراه قصه های آن به صورت مینیمال در 10 جلد کار شده. و1001 داستان و مثل دارد. این مجموعه به صورت صوتی اجرا شده و در  کانال تلگرام  به اشتراک گذاشته می شود.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✍:نادر_الهی

دادی داماغینــــدا قالیب دونه‌نیــــن
سنــدن کیمه قاچــاق؟
سنه عاییبدی
قاییت بالتا قارداش، قورخوندان سنین
گوللریـــن دوداغـــی اوچوقلاییبـــدی..
2
بو کؤهنه دَییرمانداکی دنلر دارتیر
مرد اسگیلن اندازه‌ده، نامرد آرتیر
آرتیق سینادیقجا دونیانی، گؤردوم من
آرتدیقجا دوشونجه، انسانا درد آرتیر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«کدرلنیرم کی، بیر ده شعر یازمایاجاغام...» – اسماعیل شیخلی‌نین دوغوم گونودور
حیران ظهرابووا، «ادبیات و اینجه‌صنعت»
كؤچورن: احد فرهمندی

بیلیرسن‌می، سالاتین، اوخوماق یاخشی شئی‌دیر. آدام چوخ شئی اؤیرنیر. خاصیتی ده دگیشیر. من اوخوموش قیزلار گؤرموشم. اونلارین پالتارلاری دا قشنگ‌دیر، اؤزلری ده. دانیشاندا آدام قولاق آسماقدان دویمور. اگر بیزیم قیزلار اوخوسالار، اونلاردان دا گؤزل اولارلار...
«قوشلار» شعریندن «اؤلن دونیام» رومانینادک اوزانان بؤیوک بیر یارادیجی‌لیق یولو... بو گون کلاسیک آذربایجان ادبیاتی‌نین ان گؤرکملی نماینده‌لریندن بیری، تانینمیش ادبیات‌شناس، پداقوق، اجتماعی-سیاسی خادیم، فیلولوگییا علملری نامزدی، خالق یازیچیسی اسماعیل شیخلی‌نین دوغوم گونودور.
اسماعیل شیخلی ۱۹۱۹-جو ایل مارتین ۲۲-ده قازاخین ایکینجی شیخلی کندین‌ده معلم عايله‌سین‌ده آنادان اولوب. ابتدايی تحصیلینی کوسالار کند مکتبینده آلدیقدان سونرا ۱۹۳۳-جو ایلده قازاخ پئداقوژی تکنیکومونا داخل اولوب.
۱۹۳۶-جی ایلده تئکنیکومو بیتیریب، بیر ایل کوسالار کند تام اورتا مکتبینده باش دسته رهبری و معلم ایشله‌ییب. ۱۹۳۷-۱۹۴۱-جی ایلللرده تحصیلینی آذربایجان دولت پداقوژی اونیورسیتئتی‌نین دیل و ادبیات فاکولته‌سینده داوام ائتدیریب.
۱۹۴۱-۱۹۴۲-جی ایللرده کوسالار کندینده درس حیصه مدیری کیمی چالیشیب.
یازیچی ایکینجی دنیا محاربه‌سی دورونده سووئت اوردوسونون ترکیبینده سیراوی عسگر کیمی اؤن جبهه‌لرده - شمالی قافقازدا، کریم‌دا، ۳-جو بئلاروسییا جبهه‌سینده، شرقی پروس‌سییا استقامتینده دشمنه قارشی دؤیوشلرده اشتراک ائدیب.
اوردودان ترخیص ائدیلدیکدن سونرا ۶ آی یئنیدن کوسالار کند مکتبینده تدریس حيصه مدیری ایشله‌ییب.
۱۹۴۶-۱۹۴۹-جو ایللرده آذربایجان دولت پداقوژی اونیوئرسیتئتی‌نین فیلولوگییا فاکولته‌سی‌نین آسپیرانتی اولوب، معلم، باش معلم، خارجی اؤلکه‌لر ادبیاتی کافدراسی‌نین مدیری کیمی فعالیت گؤستریب.
۱۹۶۵-۱۹۶۸-جی ایللرده آذربایجان یازیچیلار اتفاقی‌نین کاتیبی، ۱۹۷۶-۱۹۷۸-جی ایللرده «آذربایجان» ژورنالی‌نین باش رئداکتورو، ۱۹۸۱-۱۹۸۷-جی ایللرده آذربایجان یازیچیلار اتفاقی‌نین بیرینجی کاتیبی اولوب. ۱۹۹۱-جی ایلده آذربایجان یازی‌چیلار بیرلیگی‌نین آغ‌ساققاللار شوراسی‌نین صدری سئچیلیب.
او، همچینین فعال اجتماعی فعالیت گؤستریب. مختلف ایللرده باکی زحمتکش دپوتاتلاری سووئتی‌نین دپوتاتی، آذربایجان ک.پ باکی شهر کمیته‌سی‌نین عضوو،، آذربایجان همکارلار شوراسی ریاست هئیتی‌نین عضوو، س.سر.ی یازیچیلار اتفاقی اداره هئیتی‌نین عضوو سئچیلیب. ۱۹۷۶-جی ایلده خارجی اؤلکه‌لرله دوستلوق و مد‌نی علاقه‌لر جمعیتی خطیله آلمانییا دموکراتیک رئسپوبلیکاسینا، ۱۹۸۲-جی ایلده آلمانییا فدراتیو رئسپوبلیکاسینا گؤندریلن سووئت نماینده هئیتی‌نین ترکیبینده یئر آلیب.
مستقیل‌لیک ایللرینده ملی-آزادلیق حرکاتی‌نین اؤنونده گئدن ضیالیلاردان بیری اولوب، ملی اؤزونو درکین فورمالاشماسیندا مستثني رولو اولوب. ۲۰ یانوار، ارمنی تجاووزو فاکتورلارینا قارشی س.س.ری رهبرلیگی قارشیسیندا باریشماز و عصیانکار موقع سرگیله‌مکله تاریخه دوشوب.
حاقسیزلیقلارلا باریشمایان، هئچ بیر ایدئولوگییانی شخصیتیندن اوجایا قالدیرمایان، جسارتلی، سؤزو بوتؤو، مرد بیر انسان اولوب اسماعیل شیخلی. بئله‌لرینی تاریخ یوز ایلده بیر دفعه یئتیشدیریر.
اسماعیل شیخلی خدمتلرینه گؤره مختلف اوردن و مداللارلا تلطیف ائدیلیب.
او، «قیزیل اولدوز»، «شرف نشانی»، «قیرمیزی امک بایراغی»، ۲-جی درجه‌لی «ایکینجی دنیا محاربه‌سی» اوردن و مداللارینا، آذربایجان س.س.ري عالی سووئتی‌نین فخری فرمانینا، آذربایجان رئسپوبلیکساسی‌نین «شهرت» اوردئنینه و «خالق یازیچیسی» فخری آدینا لاییق گؤرولوب.
اسماعیل شیخلی‌نین ایلک مطبوع اثری اولان «قوشلار» شعری ۱۹۳۸-جی ایلده «ادبیات» قزئتینده درج اولونوب.
یازیچی همین گون: «من هم سئوینیرم، هم ده کدرلنیرم. سئوینیر‌م، نهایت، شعریم چیخدی. کدرلنیرم کی، بیر ده شعر یازمایاجاغام...» سؤیله‌ییب و سونراکی یارادیجیلیغینی نثره باغلاییب.
بوندان سونرا او، ادبی یارادیجیلیغا ۱۹۴۷-جی ایلده «انقلاب و مدنیت» ژورنالین‌دا چاپ ائتدیردیگی «حکیمین ناغیلی» حکایه‌سی ایله گلیب.
اسماعیل شیخلی «کونسئرو قوتولاری»، «سحری گؤزله‌ییردیک»، «کئرچ سولاریندا»، «هارالیسان آی اوغلان؟»، «منیم رقیبیم» کیمی حکایه‌لری، «جهبه‌ یوللاری» سندلی پووئستی، آذربایجان ادبیاتی‌نین اوغورو حساب ائدیلن «آیریلان یوللار»، آذربایجان ادبیاتیندا رومان ژانرینین ان اوغورلو نمونه‌لرین‌دن ساییلان «دلی کور»، معاصر نثریمیزده یئنی حادثه کیمی قلمه وئریلن «اؤلن دونیام» کیمی بنزرسیز اثرلر قلمه آلیب.

یازیچی اونا بؤیوک شهرت گتیرمیش «دلی کور» رومانینی ۸ ایله یازیب. [بو اثري 1390-جي ايل احد فرهمندي عرب الفباسينا كؤچورولوب، تبريزدن ياران انتشارات طرفيندن نشر اولاراق، اوخوجو كوتله‌سيني اؤزونه ساري چكيب.]
۱۹۶۹-جو ایلده حسین سیدزادنین رژیسورلوغو ایله رومان اساسیندا عینی آدلی فیلم چکیلیب. موسکوا فیلمین فینالینداکی جاهاندار آغانین اؤلوم صحنه‌سینی دگیشمیی طلب ائدیب. اوپراتور آسسیستئنتی کسیله‌رک آتیلان صحنه‌نی گؤتوروب ساخلاییب و مستقیل‌لیک ایللرینده فیلمین فینالی یئنیدن برپا اولونوب.
«دلی کور» اثری یازیچییا بؤیوک شهرت گتیرمکله یاناشی همچنین، سووئت ایدئولوگییاسی‌نین کسکین اولدوغو بیر دورده جاهاندار آغا کیمی ملی، ضدیتلی بیر اوبرازی گئنیش عکس-صدایا سبب اولوب.
او، سون رومانی اولان «اؤلن دونیام» اثرینی خسته اولدوغو اوچون اؤزو یازا بیلمه‌دییندن اثری اونون دیكته‌سی ایله حیات یولداشی اومیده خانیم قلمه آلیب.
اثری بیتیردیکدن سونرا: «ایندی راحت اؤله بیلر‌م» سؤیله‌ین یازیچی تام ۵ آی سونرا ۱۹۹۵-جی ایل ایول آیی‌نین ۲۶-دا دونیاسینی دگیشیب و فخری خیاباندا دفن اولونوب.
حقیقتاً ده، ائله انسانلار وار کی، اؤلوملریندن سونرا دا، ابدی اولاراق یاشاییرلار.
روحو شاد اولسون!
قایناق«ادبیات و اینجه‌صنعت»  2025.03.22
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

زرین رزندی(طناز)

یوخسول یارانیب دیر،کی دئیه وارلییا به به
لوت خلق اولونوب دور،دئیه پالتارلییا به به
اسمین دوغولان گون ننه سی قویدو غضنفر
وارحققی دئسه مانی،منوش،چارلییا به به
آنجاق کی گوُرور پورشه مینیب دیر آغازاده
سرسم توتوب،هذیان دئدی،کوپاللییا به به
آرواد باشی داز،وردنه لب،ایسمی ده گولروخ
دولتلی ائوینده چالیشان خاللییا به به
قانمیر کی نه سوُیلور،جئنی-جکسون ساز الینده
اوُآغزی قاتیقلی،دوداغی باللییا به به
بوش اللری،ییرتیق جیبی،تفتیش ائله یه نده
آغ کت،آبی کوُینک،قارا شالوارلییا به به
هوپ-هوپ یازیلیب دیر اوُ زمان چوخ هنریله
)طنناز)ه وظیفه،دئیه:کردارلییا به به.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حبیب ساهر

بولود آردی شیمشك چاخار،
اریر قارلار، سولار آخار،
داغ آردیندان گۆنش گۆلر،
اولار باهار، اولار باهار ...
***
گۆن ساچلارین سویا تؤكر،
اؤزون گؤروب، سودا گۆلر!
گؤیدن ائنیب، اینسانلارا
او دۆنیادان خبر وئرر ...
***
آی قیزیل گۆن، قیرمیزی گۆن
داغلار آرا، نه‌لر گؤردۆن؟
درین ـ درین کؤلگه ده سن
نه‌لر گؤردۆن، آی قیزیل گۆن؟

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اردیبهشت‌ آیی نین بیری "حبیب ساهرین " آد گونو قوتولو اولسون.
حبیب ساهر ۱۲۸۲ -۱۳۶۴

بی‌نهایت بو گؤیون آلتیندا
بیزه بیر قبّه‌ی فیروزه ده یوخ!
یانار افلاکده مینلرجه چیراق،
بیزه بیر شمع، بیر آویزه ده یوخ!
بو قدر اولدوز آراسیندا بیزه
یئددی گؤیلرده بیر اولدوز یوخوموش!
بؤلدولر قوشلاری عالمده مگر،
بیزه ده چاتدی او آغلار بایقوش؟!
قووالارکن منی هر گون محنت
قاپیمی دؤگمه‌ده‌دیر هر گئجه غم.
هامی آزاده ائلین شاعری وار
من اسیر ائللرین آه! شاعری‌یم

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

جاری شو یم با طبیعت

پاکسازی بخشی از جنگل فندقلو به مناسبت روز_جهانی_زمین_پاک توسط گروه طبیعت گردی نیکان

روز زمین، روزی برای افزایش آگاهی و قدردانی نسبت به محیط زیست کره زمین است. روز زمین پاک در ۲ اردیبهشت و فردای آن روز ۳ اردیبهشت روز_جهانی_کره_زمین است.

در خیلی از کشورها روز ۲۲ آوریل هم‌زمان با ۲ اردیبهشت روز زمین است و جوامع بسیاری نیز هفته زمین را با آغاز روز زمین جشن می‌گیرند و تمام هفته را به فعالیت‌های زیست‌محیطی اختصاص می‌دهند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
ادبیات سئونلر1404,2,2

"حقیقی حئکایه":چرشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا

✍یازان: دیلان توماس
تورکجه‌یه چئویرن: حمید پیری‌یئو
کؤچورن: سحرخیاوی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حقیقی حئکایه
✍یازان: دیلان توماس
تورکجه‌یه چئویرن: حمید پیری‌یئو
کؤچورن: سحرخیاوی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر

یلئنانین عاغلی کَسَندن، یوخاری مرتبه‌ده کی قاری اؤلوم آیاغیندا ایدی. یلئنا آناسی ایله اونون اوچون تزه مئیوه- تره‌وَز گتیردییی واختلاردان یورغان- دؤشکده مومدان دوزلدیلمیش قاری کیمی یاتیردی. بو گون آرتیق یلئنا قادین ایدی. ساچینی بوینونون آرخاسیندا توپلاییب باغلاییردی. هر گون سحر گون چیخان کیمی دورور، اوجاغی یاندیریر، قیرمیزی گؤزلو پیشیگی ائوه بوراخیردی. بیر چایدان چای حاضیرلاییب کند ائوی‌نین آرخا طرفینده کی یاتاق اوتاغینا چیخیر، کور گؤزلری هئچ یومولمویان قاری‌نین اوستونه اَییلیردی. هر سحر قاری‌نین گؤز بوشلوقلارینا باخیر، الینی اوستوندن کئچیریردی. قادینین نفس آلیب- آلمادیغینی باشا دوشموردو.
" ساعات سکگیز دیر ، سکگیز اولوب آرتیق"،- دئدی. کور گؤزلر گولومسه‌دی. یورغانین آلتیندان بوزوشموش بیر اَل چیخدی. یلئنا اونو اؤز بالاجا، اَتلی الینه آلیب چای فینجانینا دولایانا قدر گؤزله‌دی. فینجان بوشالاندا یلئنا اونو یئنه دولدوردو. چایداندا کی چای قورتاراندان سونرا آغلاری دَییشدیردی. قاری گئجه پالتاریندا اوزانمیشدی. دَریسی‌نین رنگی باشیندا قالمیش آخیرینجی ساچلاری کیمی بوز ایدی. یلئنا یئری دوزلدندن سونرا چایدانی گؤتوروب آشاغی دوشدو.
سحر یئمه‌یینی باغدا ایشله‌ین اوغلانلا بیر یئرده یئییردی. آرخا قاپینی آچیب باخدی، الینده بئل ایشله‌ین اوغلانی گؤردو. کیفیر اوغلان ایدی. گؤزلری پیشیگین گؤزلریندن ده قیرمیزی ایدی. یلئنا اوغلانین یئمه‌یینی قاباغینا قویدو. اؤزو قیراقدا اوتوروب اللرینی اوجاغا توتدو. اوغلان همیشه یئییب آیاغا دوراندا، " ائتمه‌ییمی ایسته‌دییین وار؟"- دییه سوروشوردو. قیز هئچ واخت اونا " هه" دئمه‌میشدی.
اوغلان بوستاندان یئرآلما چیخارماغا، یا دا تویوقلارین یومورتالارینی سایماغا گئدیردی. باغدا کی بؤیورتکن کوللاریندا ییغیلمالی مئیوه واردیسا، قیز دا گون اورتایا قدر اونا کؤمک ائدیردی. خیردا قیرمیزی مئیوه‌لری الینه ییغدیقجا قاری‌نین یاتاغی‌نین آلتیندا کی پوللارا فیکیرلشیردی. تویوق کسیلمه‌لی ایدیسه، تویوغون بوغازینی یارییا قدر کسیب پیچاغی قولونا سیلن اوغلاندان، بو ایشی داها یاخشی ائدیردی. تویوغو توتوب کسیر، ایستی قانین قوخوسونو دویور، باشسیز تویوغون حیطده قاچیب جان وئرمه‌یینه باخیردی. سونرا ایچری گیریب اللرینی یویوردو.
باهارین ایلک هفته‌سی ایدی. یلئنانین ایگیرمی یاشی تامام اولموشدو. قاری هله ده الینی چای فینجانینا اوزادیردی. گئجه پالتاری‌نین یاخاسی هله ده ترپنمیردی. نفس آلدیقجا، او خزینه هله ده یاتاغین آلتیندا ایدی.
یلئنانین ایسته‌دییی او قدر شئی واردی کی... اؤزونه عایید بیر کیشی ایسته‌ییردی، بازار گونلری گئیینمک اوچون قارا رنگلی پالتار، چیچکلی بؤرک ایسته‌ییردی. هئچ پولو یوخ ایدی. اوغلان بازارا تره‌وز و یومورتا آپاردیغی گونلرده قاری‌نین وئردییی آلتی پنی‌نی اونا وئریر، اوغلانین جیب دستمالینا بوکوب گتیردییی پولو قاری‌نین الینه ساییردی. قیز یاتاق یئری و بیر قارین یئمک اوچون ایشله‌ییردی. اوغلان دا ائله. تک فرق او ایدی کی قیز ایکینجی مرتبه‌ده کی اوتاقدا یاتیردی، اوغلان ایسه آنباردا کی سامان یاتاقدا.
گونشلی بیر بازار سحری، باشیندا کی آزغین فیکیرلر داغیلسین دییه باغا چیخدی. گؤیده ایکی بولود گؤردو. گونشین باشینا فیرلانان ایکی کله- کوتور اَل. " آه، اوچا بیلسه‌یدیم"، فیکیرلشدی، " آچیق پنجره‌دن ایچری گیریب دیشلریمی قاری‌نین بوغازینا کئچیرردیم". آمما سَرین کولک بو دوشونجه‌نی آلیب آپاردی.
عادی قیز اولمادیغینی بیلیردی، چون کی قیش گئجه‌لرینده اوغلان سامانلارین ایچینده یوخو گؤرنده، قاری قارانلیقدا تک اولاندا، کیتابلار اوخوموشدو. پول کیمی یئره ائنمیش بیر تانریلا، اینسان سسی چیخاران ایلانلارلا، داغین ذیروه‌سینده دایانیب آتشدن بیر شئی‌له صؤحبت ائدن آداملا باغلی شئی‌لر.
باغین لاپ قیراغینا، دوزنگاهلا باغین آراسینا چکیلمیش چپرین یانیندا کی بالاجا تپه‌نین یانینا گئتدی. تویوقلاری بوغدوغو اوچون اؤلدوردویو ایتی بورا باسدیرمیشدی. خاچین اوستونه " نور ایچینده یاتسین" یازیلمیشدی. اؤلوم تاریخی ایسه ترسینه قید ائدیلمیشدی.
بئله‌جه، ایت هله اؤلمه‌میش اولوردو. " اونو بورا باسدیرا بیله‌رم"،- یلئنا اؤز- اؤزونه فیکیرلشدی، " ایتین یانیندا، کودلارین آلتیندا. اونو بوردا هئچ کیم تاپماز". اللرینی چیرپدی، ایکی کله- کوتور ال گونشه دولاناندا ائوین آرخا قاپیسینا چاتدی.
ایچریده قاری اوچون حاضیرلانمالی خؤره‌ک، یئرآلما واریدی. تکجه پیچاغین سسی گلیردی. کولک کسمیشدی. اوره‌یی نئچه قات بوغچایا ساریلمیش کیمی سسسیز ایدی. ائوین ایچینده هئچ نه ترپنمیردی. قوجاغیندا کی اَلی اؤلو کیمی ایدی. باجادان چیخان دومانین گؤیه میللندییینی فیکیرلشه بیلمیردی. دونیادا تکجه اونون ذهنی ماشین کیمی ایشله‌ییردی.

هر شئیین اؤلو اولدوغو بو ساعاتدا بیر خوروز بانلادی و قیز بیرآزدان بازاردان قاییتمالی اولان اوغلانی فیکیرلشدی. الی‌نین یئنه قوجاغیندا اؤلدویونو حیس ائتدی. ائله بو اؤلومون اورتاسیندا ایدی کی، اوغلانین الی‌نین قاپی‌نین جفته‌سینی بوردوغونو ائشیتدی.
اوغلان ایچری گیردی. یلئنانین یئرآلما سویدوغونو گؤردو. جیب دستمالینی ایستولون اوستونه آتدی. قیز دستمالین ایچینده کی پولون جینگیلتی‌سینی ائشیدنده باشینی قالدیریب اوغلانا باخدی و گولومسه‌دی. اوغلان اوّل‌لر هئچ واخت قیزین گولومسه‌دیینی گؤرمه‌میشدی.
قیز اونون یئمه‌یینی قاباغینا قویوب بیر قیراقدا، اوجاغین یانیندا اوتوردو.‌ قیز اوغلانا طرف اَییلنده اوغلان اونون ساچیندا کی یونجا قوخوسونو حیس ائتمیش، دیرناقلارینین آراسینا دولان یاش تورپاغی گؤرموشدو.
قیز تویوق کسمک و بؤیورتکن ییغماقدان باشقا باییرا چوخ دا چیخمیردی. " یوخاری یئمک آپارمیسان؟"- اوغلان سوروشدو.
قیز جاواب وئرمه‌دی. یئمه‌یینی قورتاراندان سونرا آیاغا دوراندا ایندییه قدر مین دفعه سوروشدوغو کیمی" ائتمه‌ییمی ایسته‌دیگین نه‌سه وار؟"- دییه سوروشدو. " هه" یئلنا دئدی. ایندییه قدر هئچ واخت اونا " هه" دئمه‌میشدی.
اوغلان ایندییه قدر هئچ بیر قادینین اونونلا بئله دانیشیغینی ائشیتمه‌میشدی.  قیزین دؤشلری‌نین کؤلگه‌سی هئچ واخت بو قدر توند اولمامیشدی. آشا- آشا مطبخین او بیری طرفینه، قیزین یانینا گئتدی. قیز اللرینی اونون چیینلرینه قویدو. " منیم اوچون نه ائده‌جکسن؟" - یئلنا سوروشدو و پالتاری‌نین چییین باغلارینی آچدی. پالتارین یاخاسی سویروشدو و قیزین چیلپاق دؤشلری گؤروندو. اوغلانین الینی گؤتوروب دؤشونون اوستونه قویدو. اوغلان قیزین‌ چیلپاق سینه‌سینه باخدی. قیزی قوجاقلادی. " منیم اوچون نه ائده‌جکسن؟"- قیز سوروشدو.
یاتاغین آلتیندا کی پوللاری فیکیرلشه- فیکیرلشه اوغلانی اؤزونه چکدی. پالتاری‌نین یئره دوشمه‌سینه امکان وئردی. آلت کوینه‌یینی چیخارتدی. " نه ایسته‌سم ائده‌جکسن"- دئدی.
بیر دقیقه سونرا اوغلانین قوللاریندان چیخیب اوتاغین بو بیری طرفینه قاچدی.
چیلپاق کوره‌یینی یوخاری مرتبه‌یه چیخان قاپی‌یا سؤیکه‌ییب بارماق ایشاره‌سی ایله اوغلانی یانینا چاغیردی. نه ائتمه‌لی اولدوغونو دئدی.
" وارلی اولاجاغیق"،- دئدی.
اوغلان بارماقلارینی اونا توخوندورماغا چالیشدی آمما قیز اونون الینی توتدو.
" منه کؤمک ائده‌جکسن؟"- دئدی.
اوغلان گولومسه‌دی، باشینی راضی‌لیق علامتی کیمی ترپتدی. قیز قاپینی آچدی، اونو یوخاری چیخارتدی.
" سن بوردا دایان، سسینی چیخارتما"،- دئدی.
یاری آچیق پنجره‌یه، دیواردا کی یازییا باخدی.
" ساعات بیر اولوب"،- قاری‌نین قولاغینا دئدی. کور گؤزلر گولومسه‌دی. اوچ یونگول ضربه بس ائتدی. باشی یومورتا کیمی پارتلادی.
" نئیله‌دین؟"- اوغلان قیشقیردی. یلئنا اونو ایچری چاغیردی. اوغلان قاپینی آچدی. اللرینی یورغان اوزونه سیلن چیلپاق قیزی، دیواردا قیرمیزی لکه عمله گتیرمیش قانی گؤرنده دهشت ایچینده قیشقیردی.
" سوس!"- یلئنا دئدی. آمما اوغلان قیزین ساکیت دئدییی سؤزلره قارشیلیق کیمی یئنه قیشقیریب آشاغی قاچدی.
" بئله‌دیرسه، یلئنا اوچمالی دیر. قیز اؤز- اؤزونه دئدی. قاری‌نین اوتاغیندان اوچوب کوله‌یه قاریشمالی دیر".
پنجره‌نی تام آچدی، باییرا آددیم آتدی،
" اوچورام"- دئدی.
آمما یلئنا اوچموردو.

سون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سونا عبّاسعلی‌قیزی‌نین «سؤز خاقانی» رومانی حاقیندا 
آدهامبئک عالیمبئکوو
کوچورن:ویدا حشمتی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر

ملّتینی سئون، اونون کمالینی ایسته‌ین یازیچی، تاریخی موضوع‌یا مراجعت ائدرکن، کئچمیشده باش وئرمیش حادثه‌‌لری بدیعی حقیقته چئویره‌رک، معاصرلرینی، همین دؤورون محیطی  بؤیوک تاریخی شخصیّتلرین حیاتی ایله تانیش ائتمه‌یه چالیشیر. بو ایشه بؤیوک مسئولیّت‌له یاناشیر، سایسیز-حسابسیز تاریخی منبع‌لری، فاکتلاری آراشدیریر و بو فاکتلاری تحریف ائتمه‌دن، یوکسک بدیعی سويیه‌ده اوخوجویا چاتدیرماغا جان آتیر.
«شرق اولدوزو» ژورنالی‌نین ۲۰۲۴-جو ایل ۶-۷-جی سایلاریندا نشر اولونموش،  تانینمیش یازیچی دیل‌آرام عبدالراحمن‌قیزی طرفیندن، آذربایجان دیلیندن اؤزبکجه‌یه، اوغورلا ترجمه ائدیلمیش «سؤز خاقانی» تاریخی رومانیندا دا...
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سونا عبّاسعلی‌قیزی‌نین «سؤز خاقانی» رومانی حاقیندا 
آدهامبئک عالیمبئکوو
کوچورن:ویدا حشمتی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر

ملّتینی سئون، اونون کمالینی ایسته‌ین یازیچی، تاریخی موضوع‌یا مراجعت ائدرکن، کئچمیشده باش وئرمیش حادثه‌‌لری بدیعی حقیقته چئویره‌رک، معاصرلرینی، همین دؤورون محیطی  بؤیوک تاریخی شخصیّتلرین حیاتی ایله تانیش ائتمه‌یه چالیشیر. بو ایشه بؤیوک مسئولیّت‌له یاناشیر، سایسیز-حسابسیز تاریخی منبع‌لری، فاکتلاری آراشدیریر و بو فاکتلاری تحریف ائتمه‌دن، یوکسک بدیعی سويیه‌ده اوخوجویا چاتدیرماغا جان آتیر.
«شرق اولدوزو» ژورنالی‌نین ۲۰۲۴-جو ایل ۶-۷-جی سایلاریندا نشر اولونموش،  تانینمیش یازیچی دیل‌آرام عبدالراحمن‌قیزی طرفیندن، آذربایجان دیلیندن اؤزبکجه‌یه، اوغورلا ترجمه ائدیلمیش «سؤز خاقانی» تاریخی رومانیندا دا، بو سعی‌لری، مسئولیّتی و ان باشلیجاسی، تاریخی کئچمیشه گؤستریلن درین احترامی، آیدین شکیلده گؤرمک، مومکوندور.
رومانین مؤلیفی -آذربایجان یازیچیسی سونا عبّاسعلی‌قیزی(ایسماییل‌اووا) تاریخی حقیقتلری دریندن دویدوغونو اثرین گئدیشینده اوخوجویا حیسّ ائتدیریر. آذربایجان کلاسیک پوئزییاسی‌نین گؤرکملی نماینده‌لریندن بیری اولان، خاقانی شیروانی حاقیندا بحث ائدن بو رومان، اؤز بدیعی حقیقتی ایله ده، دقّته لاییقدیر.
خاقانی شیروانی عصرینده، شیروانشاه‌لار دؤورونده یارانمیش، اؤزونه مخصوص ادبی محیطین شرق ادبيّاتی تاریخینده مشهور اولان ابو اعلا گنجوی(۱۱۵۹-۱۰۹۶)،
فلکی شیروانی(۱۱۵۷-۱۱۰۷)،
خاقانی شیروانی(۱۱۰۲-۱۱۹۹)،
نظامی گنجوی(۱۱۴۱-۱۲۰۲)،
مهستی گنجوی(۱۰۸۹-۱۱۸۳) کیمی قدرتلی شاعرلر طرفیندن فورمالاشدیریلمیش محیطین پارلاق نماینده‌لریندن بیری اولموشدور. شاعرین معاصری امام خلیل خاقانی شیروانینی، سببسیز یئره «سؤز اؤلکه‌لری‌نین ولیعهد شاهزاده‌سی» آدلاندیرمامیشدیر. ایرانلی عالیم ب. فروزانفر ایسه، خاقانی حاقیندا بئله یازیر: «او ائله بیر شاعردیر کی، اؤزونون بؤیوک استعدادی، گوجلو تفکّورو و درین باجاریغی ایله تانیش اولان و اولمایان، اؤیره‌ندیییمیز و اؤیرنمه‌دیییمیز معنالاری، سؤز لیباسیندا ایفاده ائتمک گوجونه مالک ایدی. اونون گوجونو هر بیر قصیده‌‌سینده‌کی اورژینال معنالاری چاتدیرماق باجاریغیندان و فرقلی معنالاری سؤزه تابع ائتدیرمه‌سیندن گؤرمک مومکوندور».
خاقانی آدی ایله تانینان ابراهیم افضل‌الدّین، آذربایجانین شیروان بؤلگه‌سینده دونیایا گلمیشدیر. آتاسی ساده دولگر اولموشدور. گنج ابراهیمده‌کی استعدادی، عمی‌سی میرزه کفیّ‌الدّین سئزه‌رک، اونون تربیه‌سینه خصوصی دقت یئتیریر. آرتیق شاعر کیمی تانینماغا باشلایان ابراهیم شیروانشاه‌ین سارایینا دعوت اولونور.
«سؤز خاقانی» رومانیندا، ابراهیم‌ین اون سککیز یاشیندا سارایا گلیشیندن سونراکی حیات یولو، آردیجیللیقلا قلمه آلینمیشدیر. سارایدا اونون غزل‌لریندن ممنون قالان شیروانشاه «منوچهر حقایقی»  تخلّوصو ایله تانینان گنج شاعره، خاقانی تخلّوصونو وئریر.
اثرین باشلانغیجیندا ابراهیم افض‌الدّین خاقانی ایله اونو سارایا یولا سالان عمی‌سی آراسیندا باش وئرن دیالوقدا، شاعرین دوغرولوغا مئییللی کاراکتئری، آیدین سئزیلیر. عمی‌سی‌نین شیروانشاها مدحيّه‌لر یازاراق «استعدادینی گؤستره‌جکسن دئیه دوشونورم» سؤزلرینه جاواب اولاراق، او بئله دئییر: «آمّا من، هر حالدا، حاقسیز موکافاتدان چوخ، عدالتلی جزانی اوستون توتورام، اوسته‌لیک، قیلینج آدامی ایله قلم آدامی آراسینداکی موناسیبتلرده، صمیمیّت کؤرپوسونون دایاقلاری، هر آن اوچا بیلر... ائله چییرتکه ایله تیسباغا حاقیندا اولان حئکایه‌ده‌کی کیمی...» و حقیقتاً ده، سونرالار «قیلینج و قلم» اهلی  آراسینداکی موناسیبتلر فرقلی استقامت آلیر. سارای خاقانی‌یا دار گلیر، قلبی آزادلیق ایسته‌ییر، بوش یئره یازمامیشدی: «آزادلیقدان گؤزل نعمت یوخدور».
اثرده خاقانی‌نین، ابن سینانین فلسفه‌سینه ماراغی، کمالا چاتماق یولونداکی صوفی آختاریشلاری، آردیجیللیقلا تصویر اولونور، اوخوجودا شیروانین ادبی محیطی حاقیندا پارلاق تصوّر فورمالاشیر. خاقانی‌نین اوستادی دؤورون «ملک‌الشعراسی» ابو اعلا گنجوی، دوستو فلکی شیروانی و سارای اهلی ایله مناسیبتلری ده شاعرین کاراکتئری‌نین آچیلماسیندا موهوم رول اویناییر. اونون، بعضا اطرافداکی انسانلارا سرت مناسیبتی، مختلیف سیتواسییالارا(وضعیت، موقعیت، حالت) دوشمه‌سی و بوتون بونلارین تأثیریندن، نئجه روحاً سارسیلماسی ایناندیریجی شکیلده گؤستریلمیشدیر.
روماندا، خاقانی‌نین غزل‌لریندن، یئرینده و اوغورلو شکیلده استیفاده ائدیلمیشدیر. اونون روحی حالی، غزل‌لری‌نین یازیلماسینا سبب اولان حادثه‌‌لر، اوغورلا تقدیم اولونموش، یعنی خاقانی‌نین کاراکتئری، اونون اثرلری واسطه‌‌سی‌له، داها آیدین درک اولونموشدور.

اثرلرینده، دؤورونون سوسیال پروبلئملرینی عکس ائتدیرن خاقانی، انسان قلبینده‌کی مختلیف دویغولاری، دریندن ایفاده ائتمیش، جمعيّتده‌کی قصورلاری گؤستره بیلمیشدیر. رومانی اوخودوقجا، بونو حیسّ ائتمک مومکوندور. مثلا:
 
«من هئچ واخت آدیملا 
اؤیونمه‌میش خاقانییم.
آجلیق و یوخسوللوق ایچینده‌یم،  
من اصلینده خالق آنییم»
 
بو مصراعلاردا تجسّم ائدن شاعر اوبرازینی یارادارکن، یازیچی یئرینی دوزگون سئچمیش و او دؤورده تورک دیلینه -یعنی آنا دیلینه مناسبتین نئجه اولدوغونو دا دولاییسی ایله ایفاده ائتمیشدیر: «هه باخ، اوّل‌جه، اصل تورکجه آددیر. آمّا چوخ تأسف کی، بیز شیروانین مرکزین‌ده هله ده آنا دیلیمیزده یازیب، یارادا بیلمیریک...» فلکی‌نین بو سؤزلری کئچمیش سووئت رئژیمی دؤورونده‌کی بعضی حاللاری خاطیرلادیر، دیل صافلیغی اوغروندا مبارزه‌نین دایم موجود اولدوغونو بیر داها خاطیرلادیر.
روماندا، شاعردن ایده‌آل قهرمان اوبرازی یارادیلمامیش، اونون انسان کیمی ضعیف جهتلری ده گؤستریلمیشدیر، خصوصیله قاییناتاسی، ابو اعلا گنجوی و حیات یولداشی ایله اولان بعضی صحنه‌‌لر بونو ثبوت ائدیر. خاقانی‌نین حیات یولداشینی و اوغلونو ایتیردییی دؤورده‌کی پسیکولوژی وضعيّتی  اونلارین واختسیز اؤلومو سببی‌له چکدییی اضطراب، اوخوجونون قلبینی سارسیدیر.
«سؤزون خاقانی»ندا خاقانی‌نین سفرلری زامانی، تصویر اولونان منظره‌لر واسطه‌‌سی‌له همین دؤورون اجتماعی محیطی ده بدیعی شکیلده عکس اولونموشدور. بو دا رومانین باشقا بیر اوستونلویودور. طبیعت تصویرلریندن توتموش، روح حالی‌نین درینلیکلرینه قدر، اینجه‌لیکله توخونولان بو اثر، اوخوناقلیلیغینی محض بو سببدن قازانمیشدیر.
خاقانی کیمی بیر شاعرین بوتون خصوصيّتلرینی و حیات یولونو حجمی او قدر ده بؤیوک اولمایان بیر روماندا، تام شکیلده عکس ائتدیرمک البته‌‌ کی، چتیندیر. بونا گؤره ده مؤلف بعضا تصویره، بعضا ده معلومات وئریجی تقدیماتا اوستونلوک وئره‌رک اوخوجویا داها چوخ بیلیک چاتدیرماغا چالیشمیشدیر. بو جور کیچیک نقصانلارا باخمایاراق، رومان، خاقانی‌نین اوبرازینی بوتؤولوکده جانلاندیرا بیلمیشدیر.
«سؤز خاقانی» تکجه اوخوجونو خاقانی‌نین حیاتی و یارادیجیلیغی ایله تانیش ائتمکله قالمیر، عینی زاماندا اؤزبک ادبيّاتینی یئنی بیر ترجمه اثری‌ایله زنگینلشدیرمه‌سی ایله ده سئویندیریجیدیر و بو فاکت اؤزبک-آذربایجان ادبی علاقه‌‌لری‌نین داواملی اینکیشافیندان خبر وئریر.

 https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✅✅✅سایین قوروپداشلار
چرشنبه گونلری ادبیات سئونلر قروپوندا یالنیز نثر یازیلارین پایلاشیریق .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«شکوه آنا» ابدیته قوووشدو. خاطیره‌سی عزیز!
tps://t.me/Adabiyyatsevanlar

«شکوه آنا» ابدیته قوووشدو. خاطیره‌سی عزیز!

چوخ تاسفله بوگون- اردیبهشت آیی‌نین اوچونجو گونو- آذربایجانین یورولماز ادبیات خادمی و «صابر ادبی انجومنی»نین قدیمی عضوی «شکوفه وطنخواه» (شکوه آنا) تهرانین یاخینلیغیندا یئرلشن یاشادیغی «اندیشه شهرکی»نده ابدیته قوووشدو.
عؤمرونون بؤیوک بیر قیسمینی موباریزه‌ده کئچیرن و سیاسی اجتماعی فعالیت‌لری اوجباتیندان مدت‌لر آزادلیقدان محروم ائدیلن «شکوه آنا»، 1317نجی ایلین مهر آیی‌نین 17سینده اردبیل شهرینده دونیایا گلمیش، یئنی‌یئتمه‌لیک ایللریندن سیاسی اجتماعی فعالیته باشلامیشدیر.
شکوه آنانین خوشبختلیگی اوندا ایدی کی، حیات یولداشی عسگر شکوری (عسگر عمی) ده اونون اؤزو کیمی آزادلیق و اجتماعی عدالت اوغروندا موباریزه آپاران اینسانلاردان و بو یوکسک آمالینی عؤمرونون سونونادک قورویوب ساخلایان شخصیتلردن ایدی.
آزادلیق وورغونو اولان بو ایکی صمیمی اینسانین ائوی ایللرله آذربایجانلی‌لارین ادبی تدبیرلرینین کئچیریلدیگی مکان اولموشدور. اونلار تهران شهرینده «صابر ادبی انجومنی»نین یارادیلدیغی ایلک گونلردن بو ادبی انجومنین چرچیوه‌سینده یورولمازجاسینا فعالیت گؤسترمیشلر.
شکوه آنانین ادبی فعالیتی دؤرونده اونون امه‌یی سایه‌سینده «رسول رضا»نین «گونو گونه جالاسان»، «صمد وورغون»ون «سئچیلمیش اثرلری» و «پیشه‌وری‌نین خاطیره‌لری- فارسجایا ترجمه» کیتابلاری ترتیب ائدیلیب و یاییلمیشدیر. بونلارلا یاناشی، حیات یولداشی «عسگر عمی»نین معاصر ایشچی حرکاتی تاریخیندن بحث ائده‌ن خاطیره و یادداشلارینی دا ترتیب ائتمیشدیر.
بو زحمتکش و تواضعکار اینسانین خالقینا و بشری ایدئاللارا اولان صمیمیتی، فداکارلیغی و محبتی اونودولمازدیر. بیز آذربایجان ادبی انجومن و درگی‌لری «شکوه آنا»نین ایتگیسینی اونون حؤرمتلی عائله‌سینه، دوست تانیشلارینا و یولداشلارینا باش ساغلیغی وئریر، خاطیره‌سینی احتراملا یاد ائدیریک. عشق اولسون عزیز و شرفلی خاطیره‌سینه.

ادبیات سئونلر گروهو                  ایشیق- آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی
03/02/1404
----------------------------------------------------------------------
شکوه آنانین جنازه‌سی پنجشنبه گونو آشاغیداکی عنوانلاردا مشایعت اولوب و تورپاغا تاپشیریلاجاق:

تشییع جنازه: شهریار – خادم آباد(باغستان)- لاله ششم اصلی – پلاک 20 – ساعت 10 صبح
خاک‌سپاری: تهران- بهشت زهرا- قطعه 242- ردیف 69- شماره 28


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سایین کانالداشلار بو هفته اوشاق ادبیاتینی دوزمک ایمکانیمیز اولمادی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

علی رشتبر قاییب

غمدن چپر توخویاجام سؤزومه ،
اود تؤکه‌جم گوناشیری کؤزومه ،
یوخ اولسام دا ،بیر آن بئله اؤزومه _
گلمه‌یه جم سنی بیر ده گؤرونجه .

قیرمایینجا بو سئحیری ،طیلسیمی ،
گؤرمه‌یه‌جم بوندان بئله هئچ کیمی .
بیر کره ده کیمسه ایله قلبیمی ،
بؤلمه‌یه جم سنی بیر ده گؤرونجه .

غم چاتسا دا عؤمور بویو قاشیمی ،
قاتمایاجام هئچ نه ایله باشیمی .
گؤزلریمده سئله دؤنن یاشیمی ،
سیلمه‌یه جم سنی بیر ده گؤرونجه .

غرق اولسام دا مین کدره مین آها ،
چیخماسام دا  بیر ایشیقلی صاباحا ،
آند ایچیرم سنی سئون اللها ،
اؤلمه‌یه جم سنی بیر ده گؤرونجه  .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar