سیاوش‌‌ کسرایی

ای بهار!
ای میهمان دیر آینده!

کم‌کَمَک این خانه آماده‌ست
تک‌درخت خانه‌ی همسایه‌ی ما هم
برگ‌های تازه‌ای داده‌ست.
گاه‌گاهی هم،
همره پرواز ابری در گذار باد،
بوی عطر نارس گل‌های کوهی را
در نفس پیچیده‌ام آزاد.
این‌همه می‌گویدم هر شب
این‌همه می‌گویدم هر روز:
باز می‌آید بهارِ رفته از خانه
باز می‌آید بهارِ زندگی‌افروز

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ارشد_نظری

بویالار شعیری تقدیم اولونور گوزل باخیشلارینیزا.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

غاده_السمان (سوریه)

مترجم: عیسی_دورقی


دوستت دارم..
چون وقتی ارتباط برقرار می کنیم،
می توانم
گفتگوی مرغان دریایی و دریا را
درک کنم.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"حقیقی حئکایه":چرشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا

✍یازان: دیلان توماس
تورکجه‌یه چئویرن: حمید پیری‌یئو
کؤچورن: سحرخیاوی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

فرزین
باغلاندی

اورک، کؤنول او زاماندان کی یاره باغلاندی
نه قالدی منده دؤزوم درده چاره باغلاندی

نه قیسمت اولدو کی، یاریله من بیر آن دانیشام
توتام بو ایسته‌گیمه استخاره باغلاندی

منی آتیب، اورگین گئتدی وئردی اغیاره
نه عشقه وئردی اؤنم، مال و واره باغلاندی

دئدیم سنین قولون اوللام، منی دا گل آتما
آتیب او گئتددی، یارام اوسته یاره باغلاندی

گؤزوم اؤنونده اونو گؤرجک اؤزگه یاریله
گؤزوم عزا توتوب، هر یانه قاره باغلاندی

منی آتیب گئده‌لی هم ده ایسته‌دیم کی اونا
چاتام نه یوللا، او یول دا دوباره باغلاندی

کؤنول بو درده دوشندن، سازین یئره قویمور
چالیر یا قملی سازین، یا کی تاره باغلاندی

باهار گلدی یئنه دورنالار کؤچوب، کئچه‌ری
بو خوش گلیش گؤی اوزونده قطاره باغلاندی

اورک آچیلدی باهار فصلی هر طرف گولدو
دئ-گول، دانیش کی دا یول، آه و زاره باغلاندی

نه گؤزله‌ییب گؤدوروک بیز، گلیب بیری یول آچا
بول هممت اولمایا، موفت انتظاره باغلاندی

شرف قازان ماقا هر کسده بیر لیاقت اولار
شرافت اصلینه باخسان، چیخاره باغلاندی

گلنچی نسله صاباح ایستیریک میراث نه قویاق؟
بو ایستر ایسته‌مه ساغ روزگاره باغلاندی

نه توتموسان اؤلولردن، دیرینی بوشلامیسان؟
گؤز آغلایان گونی‌قاره، مزاره باغلاندی

بو دونیادا هامیلارلا گرک دئیب، دانیشاق
بو گون یقین یاشاییش اعتباره باغلاندی

بو گون حقیقتی دوسلار، نه‌دن دانیشمیرللار
یا سؤز کنایه دئییب استعاره باغلاندی

اوزاتما، چوخ سؤزو فرزین قالیب‌سا قوی قالسین
اوزانسا چوخلوجا سؤز، حبس و داره باغلاندی.
۱۴۰۴/۱/۲۸
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خبر
معاون یوتیوب پیش‌بینی کرده که تا پنج سال آینده، هر ویدیویی که در یوتیوب آپلود بشود، به صورت اتوماتیک به همه زبانهای دنیا دوبله شود. وی گفت، فقط زبان تغییر میکند  صدای گوینده  ثابت هست و حتی لب‌هاش هم جوری حرکت داده میشوند که انگار دارد به همان زبان صحبت میکند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شاهین‌_مرادی

یک سند از قدمت ترکها در جغرافیای کنونی کشور

علامت و دامغای ایل بیات در «سنگ‌نگاره‌های تِیمَره» که قدمتشان پنج‌هزار ساله هست، نشان میدهد که ترک‌ها ساکنان اصلی این دیار می‌باشند...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شاهین‌_مرادی

یک سند از قدمت ترکها در جغرافیای کنونی کشور

علامت و دامغای ایل بیات در «سنگ‌نگاره‌های تِیمَره» که قدمتشان پنج‌هزار ساله هست، نشان میدهد که ترک‌ها ساکنان اصلی این دیار می‌باشند. سایر دامغاهای طوایف دیگر ترک نیز در تیمره موجود است. هر ۲۴ دامغا و علامت طایفه‌ها و ایل اوغوز در تمام مناطق جغرافیایی ایران حک شده و قدمتی چندین هزارساله دارند.
سنگ‌نگاره‌های تیمره در استانهای اصفهان، مرکزی و لرستان جای گرفته و این نماد و دامغا در خمین واقع شده است. خمین، الیگودرز و گلپایگان منشأ اصلی این سنگ‌نگاره‌ها هست.
طوایف اوغوز به دو بخش «بوز اوق‌لار» و «اوچ اوق‌لار» تقسیم شده است. «بوز اوق‌لار» سه فرزند بزرگ اوغوزخان هست و اسمهایشان نیز چنین است: ۱- گون‌ خان ۲- آی خان ۳- اولدوز خان. به این سه برادر و فرزاندانشان «بوز اوق‌لار» و یا «ایچ اوغوز» گویند.
اما اوغوز خان سه فرزند کوچک دارد که نامهایشان چنین است: ۱- گؤی خان ۲- داغ خان ۳- دنیز خان.
به این سه برادر و فرزاندانشان نیز «دیش اوغوز» گویند. حکومت همیشه در دستان «ایچ اوغوز» بوده است.
گون خان نیز چهار پسر دارد که نامهایشان چنین است: ۱- قایی ۲- بایات (ثروتمند، غنی) ۳- القه اولی ۴- قرا اولی.
آی خان نیز چهار پسر دارد: ۱-یازر ۲- دوُکر ۳- دودورغا ۴- یاپیرلی
اولدوز خان نیز چهار پسر دارد: ۱- اووشار/افشار. ۲- قیزیق ۳- بیگدلی یا بَیدیلی ۴- قارقین
و اما فرزندان دیش اوغوزها و در رأس همه آنها به گفته‌ی رشیدالدین فضل‌الله و کتاب اوغوز نامه چنین است؛.
گؤی خان چهار فرزند دارد: ۱- باییندیر ۲- پِچَنَق ۳- چاوولدور ۴- چیپنی
داغ خان نیز چهار پسر دارد: ۱- سالور ۲- اَیمور ۳- اُلا یونتلی ۴- اُورَگیر
دنیز خان نیز چهار پسر دارد: ۱- ایگدیر ۲- بوگدوز ۳-ییوا ۴-قینیق

۲۴ طایفه‌ی اوغوز، اینها هستند. بیات دومین قبیله‌ی بزرگ اوغوز هست و دامغایش نیز پنج هزار سال قبل، در سنگ‌نگاره‌های تیمره حک شده است. در بخش مقدمه‌ی کتاب دده قورقود چنین آمده است: رسول علیه السلام زماننه یقین (یاخین) بیات بویندن (بویوندان) قورقوت اتا دیرلر (دئییرلر) بر (بیر) اَر قوپدی (قوپدو)....

پس دده قورقود از طایفه‌ی بیات هست. شاعر بزرگ ترک «حکیم محمد فضولی» نیز از طایفه‌ی بیات است. امروزه نیز در زنجان و سایر قسمت‌های آذربایجان و عراق و کشورهای ترک، ایل بزرگ بیات به حیات خود ادامه میدهند. مقصود از این نوشته‌ها نشان دادن قدمت ترک‌ها در این دیار بود.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دنیس_بروتوس (آفریقای جنوبی)

در این دیار
در این هوا
جایی که این درختان می‌رویند،
آنجا که هوای پاک روان است
در پیش، در پس و در فراز
و از میان حنجره‌ات
در انحنای آغوشی گشوده
تا پای گنبدهای سفیدِ شیری
جویباری خنک و بلورین جاری است.

در این دیار
در این هوا
جایی که این درختان می‌رویند،
با وقار و پویا
شعله‌ ایی سرکش
بر پوسته‌های حصار ظلمت می‌گذرد.

جایی که هوای خوش روان است
و درختان نازک می‌رویند،
در این دیار، اکنون
نفرت در زخم‌های گندیده چرک می‌دواند
عفونت در هوای سیال جاری است
خشم در شب آرام فریاد می‌کند
و ظلمت با اشک های ما فرو می‌بارد.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شاعر اوغلوم-
کریم مشروطه‌چی(سوُنمز)


بیر آغاجام، بو تورپاقدیر وطنیم
اونسوز، منیم نه جانیم. وار، نه تنیم
اودور منیم یئتیشه‌نیم، یئته‌نیم
         بوتاقلاریم گوُیه ساری اوجالار
        لاکن کوُکوم بو تورپاقدان گوج آلار
                  ***    
منه دئییر : آزادسان کی، یازاسان
یازدیغیندان، نه‌یی دئسم، پوزاسان
بو ایشی ده، مصلحته یوزاسان
          آنجاق دئمه گوُزون اوسته قاشین وار
       اوُزمنطقین، اوُز عقلین ، اوُز باشین وار
        ***
آغیز مگر کیسه دیرکی، بوزه‌سن
خفه‌له‌نیب، چیخمایاسان اوزه سن
هر طرفلی سیخینتی‌یه دوُزه‌سن
          باخ. بئله‌جه داشا ده‌یدی باشیمیز
         آغیز یاندی، آش اولمادی  آشیمیز
          *
یوز ایللردیر سکوت بیزی بورویوب
بیر چوخونون بئینی دوُنوب ، قورویوب
کوُهنه سوُزلر ، داها کوُکدن چورویوب
          آمان وئرین بو سال بوزلار اریسین
        حیات چرخی یئردن قوپوب، یئریسین!!
عکس:ادبیات سئونلر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خبر

راه‌اندازی اولین شبکه 10G جهان در چین

🔹هوآوی و «یونیکوم» چین اولین شبکه 10G جهان را در حومه پکن راه اندازی کردند. منطقه آزمایشی Xiong'an است. با توجه به نتایج آزمایش، سرعت دانلود به ده هزار مگابیت در ثانیه و سرعت آپلود به بیش از 1000 رسید.
کاربران در حال حاضر لذت خود را اینطور نشان می‌دهند:

🔹یک فیلم 90 گیگابایتی با کیفیت 8K سریعتر از جوش آمدن یک کتری دانلود می شود.

✅✅✅اوغول بالا،اوزونوزو اولدوره سینیز  گوتونوزو جیراسینیز بیزیم سرعتیمیزه چاتا بیلمه سینیز،

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

تبریزه گئتمسم اولماز...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مثل9 : قارقانین دا بالاسی اؤزونه گؤزل دیر

💥کاربرد مثل:
این مثل زمانی به کار می رود که شخصی بیجا از زیبایی های نداشته فرزندش تعریف کند.

قصه پژوه : فاطمه محمودی
ویراستار فارسی:حسن محمدی
ویراستار ترکی : حمید حسینی - مینا ابراهیم پور
طراح جلد: سمیرا خانزادی
زبان کتاب : ترکی با ترجمه فارسی
انتشارات: نظامی گنجوی
موسیقی :Uzundərə
آهنگساز: شهریار صدیق
کتاب مین بیرمثل، مین بیر حئکایه ، مجموعه ای کامل از مثل های ترکی، به همراه قصه های آن به صورت مینیمال در 10 جلد کار شده. و1001 داستان و مثل دارد. این مجموعه به صورت صوتی اجرا شده و در  کانال تلگرام  به اشتراک گذاشته می شود.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✍:نادر_الهی

دادی داماغینــــدا قالیب دونه‌نیــــن
سنــدن کیمه قاچــاق؟
سنه عاییبدی
قاییت بالتا قارداش، قورخوندان سنین
گوللریـــن دوداغـــی اوچوقلاییبـــدی..
2
بو کؤهنه دَییرمانداکی دنلر دارتیر
مرد اسگیلن اندازه‌ده، نامرد آرتیر
آرتیق سینادیقجا دونیانی، گؤردوم من
آرتدیقجا دوشونجه، انسانا درد آرتیر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«کدرلنیرم کی، بیر ده شعر یازمایاجاغام...» – اسماعیل شیخلی‌نین دوغوم گونودور
حیران ظهرابووا، «ادبیات و اینجه‌صنعت»
كؤچورن: احد فرهمندی

بیلیرسن‌می، سالاتین، اوخوماق یاخشی شئی‌دیر. آدام چوخ شئی اؤیرنیر. خاصیتی ده دگیشیر. من اوخوموش قیزلار گؤرموشم. اونلارین پالتارلاری دا قشنگ‌دیر، اؤزلری ده. دانیشاندا آدام قولاق آسماقدان دویمور. اگر بیزیم قیزلار اوخوسالار، اونلاردان دا گؤزل اولارلار...
«قوشلار» شعریندن «اؤلن دونیام» رومانینادک اوزانان بؤیوک بیر یارادیجی‌لیق یولو... بو گون کلاسیک آذربایجان ادبیاتی‌نین ان گؤرکملی نماینده‌لریندن بیری، تانینمیش ادبیات‌شناس، پداقوق، اجتماعی-سیاسی خادیم، فیلولوگییا علملری نامزدی، خالق یازیچیسی اسماعیل شیخلی‌نین دوغوم گونودور.
اسماعیل شیخلی ۱۹۱۹-جو ایل مارتین ۲۲-ده قازاخین ایکینجی شیخلی کندین‌ده معلم عايله‌سین‌ده آنادان اولوب. ابتدايی تحصیلینی کوسالار کند مکتبینده آلدیقدان سونرا ۱۹۳۳-جو ایلده قازاخ پئداقوژی تکنیکومونا داخل اولوب.
۱۹۳۶-جی ایلده تئکنیکومو بیتیریب، بیر ایل کوسالار کند تام اورتا مکتبینده باش دسته رهبری و معلم ایشله‌ییب. ۱۹۳۷-۱۹۴۱-جی ایلللرده تحصیلینی آذربایجان دولت پداقوژی اونیورسیتئتی‌نین دیل و ادبیات فاکولته‌سینده داوام ائتدیریب.
۱۹۴۱-۱۹۴۲-جی ایللرده کوسالار کندینده درس حیصه مدیری کیمی چالیشیب.
یازیچی ایکینجی دنیا محاربه‌سی دورونده سووئت اوردوسونون ترکیبینده سیراوی عسگر کیمی اؤن جبهه‌لرده - شمالی قافقازدا، کریم‌دا، ۳-جو بئلاروسییا جبهه‌سینده، شرقی پروس‌سییا استقامتینده دشمنه قارشی دؤیوشلرده اشتراک ائدیب.
اوردودان ترخیص ائدیلدیکدن سونرا ۶ آی یئنیدن کوسالار کند مکتبینده تدریس حيصه مدیری ایشله‌ییب.
۱۹۴۶-۱۹۴۹-جو ایللرده آذربایجان دولت پداقوژی اونیوئرسیتئتی‌نین فیلولوگییا فاکولته‌سی‌نین آسپیرانتی اولوب، معلم، باش معلم، خارجی اؤلکه‌لر ادبیاتی کافدراسی‌نین مدیری کیمی فعالیت گؤستریب.
۱۹۶۵-۱۹۶۸-جی ایللرده آذربایجان یازیچیلار اتفاقی‌نین کاتیبی، ۱۹۷۶-۱۹۷۸-جی ایللرده «آذربایجان» ژورنالی‌نین باش رئداکتورو، ۱۹۸۱-۱۹۸۷-جی ایللرده آذربایجان یازیچیلار اتفاقی‌نین بیرینجی کاتیبی اولوب. ۱۹۹۱-جی ایلده آذربایجان یازی‌چیلار بیرلیگی‌نین آغ‌ساققاللار شوراسی‌نین صدری سئچیلیب.
او، همچینین فعال اجتماعی فعالیت گؤستریب. مختلف ایللرده باکی زحمتکش دپوتاتلاری سووئتی‌نین دپوتاتی، آذربایجان ک.پ باکی شهر کمیته‌سی‌نین عضوو،، آذربایجان همکارلار شوراسی ریاست هئیتی‌نین عضوو، س.سر.ی یازیچیلار اتفاقی اداره هئیتی‌نین عضوو سئچیلیب. ۱۹۷۶-جی ایلده خارجی اؤلکه‌لرله دوستلوق و مد‌نی علاقه‌لر جمعیتی خطیله آلمانییا دموکراتیک رئسپوبلیکاسینا، ۱۹۸۲-جی ایلده آلمانییا فدراتیو رئسپوبلیکاسینا گؤندریلن سووئت نماینده هئیتی‌نین ترکیبینده یئر آلیب.
مستقیل‌لیک ایللرینده ملی-آزادلیق حرکاتی‌نین اؤنونده گئدن ضیالیلاردان بیری اولوب، ملی اؤزونو درکین فورمالاشماسیندا مستثني رولو اولوب. ۲۰ یانوار، ارمنی تجاووزو فاکتورلارینا قارشی س.س.ری رهبرلیگی قارشیسیندا باریشماز و عصیانکار موقع سرگیله‌مکله تاریخه دوشوب.
حاقسیزلیقلارلا باریشمایان، هئچ بیر ایدئولوگییانی شخصیتیندن اوجایا قالدیرمایان، جسارتلی، سؤزو بوتؤو، مرد بیر انسان اولوب اسماعیل شیخلی. بئله‌لرینی تاریخ یوز ایلده بیر دفعه یئتیشدیریر.
اسماعیل شیخلی خدمتلرینه گؤره مختلف اوردن و مداللارلا تلطیف ائدیلیب.
او، «قیزیل اولدوز»، «شرف نشانی»، «قیرمیزی امک بایراغی»، ۲-جی درجه‌لی «ایکینجی دنیا محاربه‌سی» اوردن و مداللارینا، آذربایجان س.س.ري عالی سووئتی‌نین فخری فرمانینا، آذربایجان رئسپوبلیکساسی‌نین «شهرت» اوردئنینه و «خالق یازیچیسی» فخری آدینا لاییق گؤرولوب.
اسماعیل شیخلی‌نین ایلک مطبوع اثری اولان «قوشلار» شعری ۱۹۳۸-جی ایلده «ادبیات» قزئتینده درج اولونوب.
یازیچی همین گون: «من هم سئوینیرم، هم ده کدرلنیرم. سئوینیر‌م، نهایت، شعریم چیخدی. کدرلنیرم کی، بیر ده شعر یازمایاجاغام...» سؤیله‌ییب و سونراکی یارادیجیلیغینی نثره باغلاییب.
بوندان سونرا او، ادبی یارادیجیلیغا ۱۹۴۷-جی ایلده «انقلاب و مدنیت» ژورنالین‌دا چاپ ائتدیردیگی «حکیمین ناغیلی» حکایه‌سی ایله گلیب.
اسماعیل شیخلی «کونسئرو قوتولاری»، «سحری گؤزله‌ییردیک»، «کئرچ سولاریندا»، «هارالیسان آی اوغلان؟»، «منیم رقیبیم» کیمی حکایه‌لری، «جهبه‌ یوللاری» سندلی پووئستی، آذربایجان ادبیاتی‌نین اوغورو حساب ائدیلن «آیریلان یوللار»، آذربایجان ادبیاتیندا رومان ژانرینین ان اوغورلو نمونه‌لرین‌دن ساییلان «دلی کور»، معاصر نثریمیزده یئنی حادثه کیمی قلمه وئریلن «اؤلن دونیام» کیمی بنزرسیز اثرلر قلمه آلیب.

یازیچی اونا بؤیوک شهرت گتیرمیش «دلی کور» رومانینی ۸ ایله یازیب. [بو اثري 1390-جي ايل احد فرهمندي عرب الفباسينا كؤچورولوب، تبريزدن ياران انتشارات طرفيندن نشر اولاراق، اوخوجو كوتله‌سيني اؤزونه ساري چكيب.]
۱۹۶۹-جو ایلده حسین سیدزادنین رژیسورلوغو ایله رومان اساسیندا عینی آدلی فیلم چکیلیب. موسکوا فیلمین فینالینداکی جاهاندار آغانین اؤلوم صحنه‌سینی دگیشمیی طلب ائدیب. اوپراتور آسسیستئنتی کسیله‌رک آتیلان صحنه‌نی گؤتوروب ساخلاییب و مستقیل‌لیک ایللرینده فیلمین فینالی یئنیدن برپا اولونوب.
«دلی کور» اثری یازیچییا بؤیوک شهرت گتیرمکله یاناشی همچنین، سووئت ایدئولوگییاسی‌نین کسکین اولدوغو بیر دورده جاهاندار آغا کیمی ملی، ضدیتلی بیر اوبرازی گئنیش عکس-صدایا سبب اولوب.
او، سون رومانی اولان «اؤلن دونیام» اثرینی خسته اولدوغو اوچون اؤزو یازا بیلمه‌دییندن اثری اونون دیكته‌سی ایله حیات یولداشی اومیده خانیم قلمه آلیب.
اثری بیتیردیکدن سونرا: «ایندی راحت اؤله بیلر‌م» سؤیله‌ین یازیچی تام ۵ آی سونرا ۱۹۹۵-جی ایل ایول آیی‌نین ۲۶-دا دونیاسینی دگیشیب و فخری خیاباندا دفن اولونوب.
حقیقتاً ده، ائله انسانلار وار کی، اؤلوملریندن سونرا دا، ابدی اولاراق یاشاییرلار.
روحو شاد اولسون!
قایناق«ادبیات و اینجه‌صنعت»  2025.03.22
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

زرین رزندی(طناز)

یوخسول یارانیب دیر،کی دئیه وارلییا به به
لوت خلق اولونوب دور،دئیه پالتارلییا به به
اسمین دوغولان گون ننه سی قویدو غضنفر
وارحققی دئسه مانی،منوش،چارلییا به به
آنجاق کی گوُرور پورشه مینیب دیر آغازاده
سرسم توتوب،هذیان دئدی،کوپاللییا به به
آرواد باشی داز،وردنه لب،ایسمی ده گولروخ
دولتلی ائوینده چالیشان خاللییا به به
قانمیر کی نه سوُیلور،جئنی-جکسون ساز الینده
اوُآغزی قاتیقلی،دوداغی باللییا به به
بوش اللری،ییرتیق جیبی،تفتیش ائله یه نده
آغ کت،آبی کوُینک،قارا شالوارلییا به به
هوپ-هوپ یازیلیب دیر اوُ زمان چوخ هنریله
)طنناز)ه وظیفه،دئیه:کردارلییا به به.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حبیب ساهر

بولود آردی شیمشك چاخار،
اریر قارلار، سولار آخار،
داغ آردیندان گۆنش گۆلر،
اولار باهار، اولار باهار ...
***
گۆن ساچلارین سویا تؤكر،
اؤزون گؤروب، سودا گۆلر!
گؤیدن ائنیب، اینسانلارا
او دۆنیادان خبر وئرر ...
***
آی قیزیل گۆن، قیرمیزی گۆن
داغلار آرا، نه‌لر گؤردۆن؟
درین ـ درین کؤلگه ده سن
نه‌لر گؤردۆن، آی قیزیل گۆن؟

https://t.me/Adabiyyatsevanlar