آغای یزدانی بو هارانین دیلی دی سیز دانشیر سینیز؟!!!!
من ،بار دیگر مدیران کل استانلاردان کی تراکتورون اویونون پخش ائلیرلر تشکور میکنم؟!!!!!!!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

تیراختور:2
استقلال:1

تبریک لر اوغورلار

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"منی آغریلار بؤیوتدو" – قنیره پاشایئوانین دوغوم گونونه
حیران ظهرابووا، «ادبیات و اینجه‌صنعت»
كؤچورن: احد فرهمندی

بعضی انسانلار واردیر، شام کیمی‌دیرلر. باشقالارینین قارانلیغینا ایشیق ساچارکن اؤز عؤمورلرینی اریدیرلر.
الله‌ین بخش ائتدیگی عؤمور پاییندا ساده‌جه اؤزلری اوچون دئییل، منسوبو اولدوقلاری خالقین عمومی منافعی اوچون چالیشیر، ساده‌جه اؤزلری اوچون دئییل، اینسانلیغین عمومی ایدئیالاری اوچون یاشاییرلار.
دئییر، بیر گون عباس صحت‌دن سوروشورلار کی: - میرزه، سیز حکیم‌سینیز، نیيه اوزون ایللردیر کی، معلم‌لیک ائدیرسینیز؟
او ایسه جاوابین‌دا بئله دئییر: - من معلم‌لیک ائتمکله اؤز خالقیمین ان آغیر خسته‌لیگینی، اونون ساوادسیزلیغینی معالجه ائدیر‌م.
قنیره خانیم دا دؤوروموزون عباس صحتی ایدی دئیه‌سن.
او دا اختصاص‌جا حکیم اولسا دا، ملتین وکیلی اولماق میس‌سییاسینی گؤتورموشدو اؤز اوزرینه و لاییقینجه ده داشیییردی بو ایستاتوسو.
دایم خالقی‌نین رفاهی اوچون چالیشیردی. الیندن گلدیگی قدر هر ساحه‌ده دستگینی یوردونون انسانیندان اسیرگه‌میردی.

بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"منی آغریلار بؤیوتدو" – قنیره پاشایئوانین دوغوم گونونه
حیران ظهرابووا، «ادبیات و اینجه‌صنعت»
كؤچورن: احد فرهمندی

بعضی انسانلار واردیر، شام کیمی‌دیرلر. باشقالارینین قارانلیغینا ایشیق ساچارکن اؤز عؤمورلرینی اریدیرلر.
الله‌ین بخش ائتدیگی عؤمور پاییندا ساده‌جه اؤزلری اوچون دئییل، منسوبو اولدوقلاری خالقین عمومی منافعی اوچون چالیشیر، ساده‌جه اؤزلری اوچون دئییل، اینسانلیغین عمومی ایدئیالاری اوچون یاشاییرلار.
دئییر، بیر گون عباس صحت‌دن سوروشورلار کی: - میرزه، سیز حکیم‌سینیز، نیيه اوزون ایللردیر کی، معلم‌لیک ائدیرسینیز؟
او ایسه جاوابین‌دا بئله دئییر: - من معلم‌لیک ائتمکله اؤز خالقیمین ان آغیر خسته‌لیگینی، اونون ساوادسیزلیغینی معالجه ائدیر‌م.
قنیره خانیم دا دؤوروموزون عباس صحتی ایدی دئیه‌سن.
او دا اختصاص‌جا حکیم اولسا دا، ملتین وکیلی اولماق میس‌سییاسینی گؤتورموشدو اؤز اوزرینه و لاییقینجه ده داشیییردی بو ایستاتوسو.
دایم خالقی‌نین رفاهی اوچون چالیشیردی. الیندن گلدیگی قدر هر ساحه‌ده دستگینی یوردونون انسانیندان اسیرگه‌میردی.
ایکینجی قاراباغ محاربه‌سی دؤورونده ده قیزغین دؤیوشلرین گئتدیگی بؤلگه‌لره سفر ائدیر، حربی‌چیلره معنوی جهتدن دایاق اولوردو.
حتی تأسف کی، منفور دوشمن‌ین گولـله‌سی اوندان دا یان کئچمه‌میش، محاربه دؤورونده او دا قولوندان یارالانمیشدی.
اونون خیرخواه‌لیغی ساده‌جه اؤلکه‌میزله چرچیوه‌له‌نمیردی. اونون خیرخواه‌لیق الی سرحدلر، کیلومترلر آشیب سومالی‌ده‌کی خسته اوشاقلارین بئله باشینی سیغاللایا بیلیردی.
تحصیل‌لی، گوجلو، اؤز آیاقلاری اوزرینده دوران قادینلاری سئویر، اونلارلا فخر ائدیردی. بوتون شهیدلر حاقیندا معلوماتی اولور، هامیسی حاقیندا فرحله دانیشیردی.
تکجه اؤزونون دئییل، بوتؤو بیر ملتین دردینی، حسرتینی، آغریسینی، آجیسینی، گتیرمه‌ین بختی‌نین، یئتیشمه‌دیگی خیالی‌نین کدرینی، تاسفونو داشیییردی ظریف چیگینلرینده.
بو گون تله‌ژورنالیست، یازیچی-پوبلیسیست، اجتماعی و سیاسی خادیم، سیاسی علملر اوزره فلسفه دکتورو، پروفسور قنیره خانیم پاشایئوانین دوغوم گونودور. یاشاسایدی یوبیلئیینی، ۵۰ ایللیگینی قید ائد‌جکدی.
قنیره علعسگر قیزی پاشایئوا ۱۹۷۵-جی ایل مارتین ۲۴-ده توووز رایونونون دوز قیریقلی کندینده آنادان اولوب.
آذربایجان دولت طیبّ اونیوئرسیتئتی‌نین پدیاترییا و باکی دولت اونیوئرسیتئتی‌نین بین‌الخالق حقوق فاکولته‌لرینی بیتیریب.
۱۹۹۸-جی ایلده‌ن «آنس» تلویزییا شرکتی‌نین خبرلر خدمتینده رپورتیور، مخبر، رئداکتور، آپاریجی رئداکتور، باش آپاریجی رئداکتور، باش رئداکتورون معاوینی، خبرلر رئداکسییاسی باش رئداکتورونون معاوینی وظیفه‌لرین‌ده چالیشیب. ۲۰۰۵-۲۰۱۲-جی ایللرده حیدر علی‌ئو فوندونون اجتماعیتله علاقه‌لر شعبه‌سی‌نین مديری اولوب، ۲۰۱۲-۲۰۱۵-جی ایللرده «اودلار یوردو» اونیوئرسیتئتی‌نین سیاسی علملر کافدراسینا رهبرلیک ائدیب. ملی مجلسین مدنیت کمیته‌سی‌نین صدری اولوب.
"قاراباغ حکایه‌لری"، "خوجالی سوی‌قیریمی: شاهیدلرین دیلیندن"، "دونیانین ایتیردیگی بؤیوک انسان - آتاتورک"، "دونیانی دَییشدیر‌ن عالیملر"، "نوبل مکافاتلی قادینلار"، "تاریخه آدینی یازان قادینلار" (۳ جیلدده)، "اونون سئوگی مکتوبلاری"، "عاشق باشکا"، "او"، "مندن سونرا"، "سئوگی‌دن عشقه"، "راوف دئنکتاش: حیاتی، مبارزه‌سی، آرزوسو، اومیدی…"، "قوزئی قبریس و قبریس تورکلری"، "قنیره پاشایئوا ایله آددیم-آددیم قاقاوزییا"، "آددیم-آددیم اؤزبکیستان"، "قارداشیم قازاخیستان"، "قنیره پاشایئوا ایله آددیم-آددیم تورک دونیاسی"، "آددیم-آددیم ژاپونییا"، "آددیم-آددیم آلبانییا"، "تورک روحونون سؤز بایراغی احمد جاواد" (اورتاق)، "قاراباغدان دوغان گونش – خورشيدبانو ناتوان" (اورتاق)، "بیر وطن‌دن بیر وطنه - آلماس ایلدیریم" (اورتاق)، "آغ فیلین اوغور گتیردیگی اؤلکه - تایلند"، "سیرلر دونیاسینا سیاحت - مصر"، "توووز شهیدلری (۴۴ گونلوک وطن محاربه‌سی)"، "تاریخه آدینی یازان آذربایجان قادینلاری" کیمی بیر سیرا کتابلاری ایشیق اوزو گؤروب.
بوندان باشقا او، بیر چوخ کتابین اؤن‌سؤز یازاری، رئداکتورو، مصلحتچی‌سی و رای‌چیسی اولوب.
اونون سئناریسی و رژیسورلوغو اساسیندا «آپرلدن اول مای..." (۲۰۰۱)، "ارمنی سوی‌قیریمی. تورکون سؤزو" (۲۰۰۱)، "منه اینانین!" (۲۰۰۷)، "روحوم قاراباغلی‌دیر" (۲۰۱۲) و باشقا فیلملر چکیلیب.
قنیره خانیم ۲۴ سئنتیابر ۲۰۲۳-جو ایلده کومایا دوشه‌رک مرکزی کلینیکایا یئرلشدیریلیب. ۲۸ سنتیابر ۲۰۲۳-جو ایلده معالجه اولوندوغو همین خسته‌خانانین رئانیماسییا شعبه‌سینده وفات ائدیب.

سن سؤیکه‌نه بیلجییم
تک وارلیقسان...
سئوینجیمی بؤلوشدوم سنینله،
اما اوزولمه‌یه‌سن دئیه
کدریمی بؤلوشمه‌دیم، آنا.
کدریمدن ازیلمه‌یه‌سن، دئیه.
اصلین‌ده کدریمی تک سن گؤردون،
ایلک سئودام داشا دَینده،
منی تکجه سن آنلادین.
من سنده گؤردوم انسانی آنلاماغین
نئجه سس‌سیز اولدوغونو...

سئودییم منه
- سن منیم هئچ نییم‌سن! -
دئیندن بئشجه دقیقه سونرا،
سن منه
- سن منیم هر شئییم‌سن! – دئمیشدین.
سن منه بونو دئینده،
من سنین دئییل،
اونون هر شئیی اولماق ایستییردیم.
اما همیشه بئله اولدو،
یانیمدا همیشه سن اولدون، آنا...
سنین گؤزلرینده
غضبلرین ان گؤز‌لی اولوردو،
کیملرسه منی آغلاداندا.
گؤزلرینده آلوولارین ان قایناری اولوردو،
کیملرسه منی آلدادان‌دا...
قاچقینلارین یورد حسرتینی،
آتیلمیش کؤرپه‌لرین گؤز یاشلارینی
ایچیم‌ده حسس ائله‌دیم.
طالع‌دن یاریمایانلارین اورکک باخیشلارینی
ایچیم‌ده حس ائله‌دیم.
ساواشدا ایتیردییم دوستلاریمین،
گؤزلرینی، آرزولارینی، خیاللارینی
هئچ اونوتمادیم، آنا..
منی آغریلار بویوتدو،
داها گوجلو اولدوم، آنا!
گنجلیگین، عشقین، سئودانین دادی،
آغریلاردا، ساواشلاردا ایتیب گئتدی.
سونرا سئوگینی تانییاندا
او آرتیق مندن قاچیردی...
۳۷ یاشیما چاتدیم، آنا،
تونقالا آتیلان ژاننادان،
وطن اوغروندا کیرین باشینی کسن تومریسدن،
اسگندره عدالت درسی کئچن نوشابه‌دن،
سئوگی شهیدی ليلی‌دن
داها چوخ یاشادیم، آنا!
اما نه تومریس اولا بیلدیم،
نه نوشابه، نه ژاننا،
ليلی ده اولا بیلمه‌دیم، آنا...
اوزینده سنین هر شئیین اولدوم،
منی اوشاقلیغیما آپار، آنا،
سونو خوشبخت‌لیکله قورتاران ناغیللار دانیش.
«بیری وار»لاری چوخ اولسون،
۳۷ یاشیمین ایلک صاباحینی
سنین ناغیللارینا ایناناراق آچماق ایستییرم.
ژاننا دارک، تومریس، نوشابه، ليلی اولماق ایسته‌ین قنیره خانیم اونلارین هانسی‌سا بیری اولمادی بلکه، اما ائله اونلاردان بیری اولدو، خبری اولمادی.
روحو شاد اولسون!

قایناق «ادبیات و اینجه‌صنعت» 2025.03.24

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بو لینک‌دن ائندیره بیلرسیز
https://ishiq.net/kitab/36742

گلین تورکجه دانیشاق!
▪️ مولف: ثمینه باغچه‌بان(پیرنظر)
▪️ ناشر: شرکت افست «سهامی عام»
▪️ نشر تاریخی: آبان 1360
▪️ صحیفه سایی: 144 صحیفه
▪️ دیل: آذربایجان تورکجه‌سی
▪️ رسم‌الخط: عرب الفباسی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اشی!.. زمانه ده بیر بئله عوض اولار؟!!!
قدیم آدملارین آللاهی چوخ مهربان، رحمان، رحیم، باغیشلایان ایدی‌. پیغمبری‌نین بیر اوزونه سیلله وورسایدین، حتتا دامدان باشینا کول سپسه‌یدین، اوزونون اوبیری طرفینی چئویرردی‌.

قدرت صاحابی اولاندا اینتیقاما فیکیرلشمزدی، قیزلاری قویلاماغین قاباغیندا دایاناردی...
بوزمانین آداملاری‌نین آللاهی، نوماینده‌لری‌نین الینه شؤکئر، باتوم، اسید... وئریب، کوچه باجادا قیزلارین باشینا، ایتین اویونونو گتیرسینلر، دینه‌نین دیلینی حلقومدان چیخارتسینلار‌.
بونلارین آللاهی، یالنیز یاندیران، اولدورن، عقرب، ایلان، جهنم...  زندان صاحابی‌دیر.
اشی!.. زمانه ده بیر بئله عوض اولار؟!!!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ممد_آراز

منی ایناندیرما!

توتارلی سؤز گزمه اؤزونو یوروب،
منی بیلیرسن کی آلداتماق آسان.
دئسه‌لر: «آی سنی قوناق چاغیریب،
مارس‌لا ائولنه‌جک»، ایناناسی‌یام.

دئسه‌لر: «گؤیلری شوم ائله‌ییبلر،
گونشدن سو آلیب سوواراجاقلار»،
واللاه، بو یالانی دوغرو دئییبلر،
واللاه اولاسی‌دیر بو اولاجاق‌لار.

دئییرسن: «قورخوم یوخ قورخولاریندان،
اؤزونه ده یادسان، یادین دا منم.»
گؤزونو یومدون‌مو... یوخولاریندا،
گؤزونو آچدین‌می... یانیندا منم.

دیلینین اوجوندان تؤکولن‌لری،
قایتاریب دیلینین دیبینه اکسن،
بیر یارپاق ایستیسی تاپسا اللرین،
بیر اینسان کؤلگه‌سی ایتیره‌جکسن.

نه یاخشی چوخ سؤزه قلبیم اینانیر،
نه یاخشی اوره‌ییم هله اوشاق‌دیر!
هارداسا قلبیمین بیر داملا قانی،
ریادان، چامیردان، لیلدن اوزاق‌دیر.

باخما بو دنیزه اوزو دوز کیمی،
چؤلونو ایچینه بوکن نهنگ‌دی.
من ده ایلک باخیشدا او دنیز کیمی،
هاماریم، توماریم گؤرونه‌جکدیر.

دوز سؤزدور دونیادا هر شئیدن باها.
اوجاق حالال‌دیرسا، من یاناسی‌یام.
یالانی یالانا بله‌مه ناحاق!
اونسوز دا نه دئسن ایناناسی‌یام.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بو دا 25 اینجی هفته، هر ایکی رقیب او یونلاری مساوی ایله قورتاردیلار.
پرسپولیس 0
استقلال خوستان0

سپاهان 1
آلومینیوم اراک 1

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شعر :مریم پاییزی
سس :بهروز صدیق

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کولیس.آز سایتینا ایستینادلا علی چاغلا'نین "زامان پاشازاده "ایله موصاحیبه‌سینی تقدیم ائدیریک.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کولیس.آز سایتینا ایستینادلا علی چاغلا'نین "زامان پاشازاده "ایله موصاحیبه‌سینی تقدیم ائدیریک


- اوزونوزو نئجه حیس ائدیرسیز؟
تعطیلده‌یَم، سیزین‌له موصاحیبه‌یه حاضیرلاشمیشام.

- شاعرین اوخو‌جو طرفیندن سئویلمه‌سی، اونون شعرلرینین ازبَرلنمه‌سی هانسی سببلردن آسیلی‌دیر؟
بو سوالی جووابلاماق اوچون هم اوخو‌جو کوتله‌سینی، هم ده شعر نؤعونو چئشیدله‌مه‌لییک. البته، شعر نوعونو آییرد ائدندن سونرا اوخو‌جونون دا کیملی‌یی معلوم اولور. معلوم اولور کی، اونون شعردن گؤزلَنتی‌سی نه‌دیر. اوخو‌جونون گؤزلنتی‌سی اساس مسئله‌دیر، منجه، آما بعضن گؤزلنیلمَزلیک ده بعضی اوخو‌جونون گؤزلنتی‌لریندندیر. بئله‌لیک‌له، اؤزتله‌سک، اوخو‌جو وار، اؤز بللی ذؤوق، ایستک، هیجان و ماراقلارینی شعرده آختاریر، اوخو‌جو دا وار، یئنی بیر دونیا، کشف و شاشقینلیق آختاریر، داها دوغروسو، ذؤوق و ماراغینی قطعیت‌سیزلیک تشکیل ائدیر، - دئیه‌ردیم.
طبیعی‌کی، شاعر بونلاری اؤزو اوچون آیدینلاشدیرارسا، یارادیجی‌لیغی ماراقلا قارشیلاناجاق.


- آذربایجان ادبیاتیندا شعر هانسی یئرده‌دیر؟
من موقاییسه‌نی چوخ اویغون گؤرمه‌سم ده، بعضن قاچینیلمازدیر. بیلدییینیز کیمی غرب‌ده یارانان ادبی جریّانلار و ادبیات نمونه‌لری ایسته‌ر-ایسته‌مز بیزده ده اؤرنک گؤتورولور و یارادیجی‌لیغیمیزدا او استانداردلارا ییه‌لنمک ایسته‌ییریک. آما الده اولان سونوج، هله‌لیک عمومی‌لشمه‌میش و شخصی یارادیجی‌لیق سویه‌سینده‌دیر، یعنی، اولا بیلَر، ادبیاتیمیزدا بیر سیرا یازار و شاعر کیفیت باخیمیندان دونیا ادبیاتینین بوشقابینا قویولاسی اثر ایره‌لی سورسون. آما بو، بوتونلوکله ادبیاتیمیزی ایفاده ائده‌جک اوبراز اولاراق تانینماسین.
تورکیه ادبیاتیندا، مودرن ادبیات کونتئکستینده "بیرینجی (قریب) و ایکینجی یئنی"، فارس ادبیاتیندا ایسه "یئنی شعر"، "آغ شعر"، "حجم"، "یئتمیشلر" و باشقا جریّانلار یارانیب، مانیفئستلری اورتایا چیخدی، بو جریّانلار تام اورژینال اولماسا دا، هر حالدا تجربه‌لرینین بیزه وئردییی فایدالار دانیلمازدیر. بیزده بو ایشلر واختیندا گؤرولمه‌دی، داها چوخ او جریّانلارین داوام‌چیسی کیمی چیخیش ائتدیک.
بیر یاندان دا آذربایجان ادبیاتی دئدیکده دقیقلشدیریلمه‌سی گرَکن گئنیش بیر جغرافیا گؤز اؤنونه گلیر. منلیک اولسا، بیز "آذربایجان ادبیاتی" آنلایشینی داها گنیش بیر چره‌چیوه‌ده، تورک ادبیاتینین بیر پارچاسی اولاراق دا دوشونه بیله‌ریک. نئجه کی، موختلف اؤلکه‌لر داخل اولماق‌لا ایسپان و عرب دیللی ادبیات دئیه تانینمیش ادبیاتلار وار، آما او تای ایله بو تایین بوتون اورتاقیقلارینا باخمایاراق آذربایجان ادبیاتینین بو قواللاری آراسیندا موختلف سببلردن واحید پلاتفورما یارانماییب.
بو سبب‌دن، آذربایجان ادبیاتیندا شعرین سویه‌سینی موذاکیریه ائدَركن، هم فردی استعدادلارین اوغورلارینی، هم ده ادبیاتیمیزین جریّانلار و واحید پلاتفورمالار یاراتماقدا گجیك‌دییینی نظره آلمالیییق.

- بیر آز دا سیزین ادبی یارادیجیلیغینیزلا تانیش اولاق.
منیم ادبی یارادیجیلیغیمین تملینی سربست شعرلر تشکیل ائدیر. یارادیجیلیغیمداکی اساس خطلردن بيری، انسانی اوز باخیش بوجاغیمدان روایت ائتمک، اونون ضدیتلرینی، ایچ دیالوقو و حیات‌لا اولان ایلیشکی‌سینی پوئتیک دیل ایله آنلاتماقدیر. "آینادا اؤل-دیریلمک" (2019، "پارلاق قلم" نشریاتی) آدلی ایلک کیتابیم بو موضوعلارین ان اؤنملی ایفاده واسیطه‌لریندن بیری‌دیر. بو کیتابدا فردی‌لیک‌له اونیوئرساللیق آراسیندا کورپو قورماقا چالیشمیشام؛ انسانین داخلی دونیاسی، اونون چئوره و دونیا ایله موناسیبتی، میتولوژیا و آرخئتیپ باخیش، ائله‌جه‌ده بوگونکو انسانین بئیین اوغراشمالاری اثرین اساس نووه‌سینی تشکیل ائدیر. دونیا پوئزیاسینا اولان ماراغیم، منی "آلت-شیفت شعر" (2024، "پارلاق قلم" نشر یاتی) آدلی ترجومه آنتولوگیاسینی حاضیرلاماغا یؤنه‌لتدی. عزیز دوستوم و قلمداشیم عیسی زینی ایله اورتاق چئویردیییمیز بو اثر، موختلیف اؤلکه‌لردن اولان شاعرلرین سسلرینی آذربایجان اوخوجوسونا تانیدتیراراق، دونیا ادبیاتی ایله یئرلی ادبیات آراسیندا بیر دیالوق یاراتماق مقصدینی گودور. منجه، فرقلی مدنیتلرین ادبیاتینی اؤیرنمک و بو زنگینلییی پایلاشماق هم ذؤوق وئریجی، هم ده مسئولیتلی ایش‌دیر. اونا گؤره بو ایش اوچون خرجه‌لدیییمیز یئددی ایله و وئردیییمیز امه‌یه دیه‌ردی. عینی زاماندا شعرلریمین فارس دیلینه ترجومه اولوناراق، ثریا خانیم خلیق خیاوی‌نین ترجومه‌سی ایله - دیوار آویخته از عکس – "شکیلدن آسیلمیش دیوار" (2023، "شالگردن" نشریاتی) آدی آلتیندا نشر اولونماسی منیم اوچون ماراقلی بیر تجربه ایدی. بو منیم یارادیجیلیغیمین فرقلی دیل و مدنیتله قارشیلاشماسی باخیمیندان اؤنملی ایدی.

ترجومه تکجه متنی باشقا بیر دیله چئویردمک دئییل، هم ده همین مدنیتین دویغو و دۆشونجه دونیاسی ایله، بیر چشید دیالوق قورماقدیر. شعر منیم اوچون، ساده‌جه، بیر ایفاده واسیطه‌سی دئییل، هم ده انسان تجربه‌سینین ایچ قاتلارینی اوزه چیخارتماق اوچون بیر ایمکان‌دیر. ادبیات منیم اوچون هم داخلی آزادلیغین، هم ده مدنیتلر آراسی آنلاشمانین بیر ایفاده‌سی‌دیر.

- بس بو مدنیتلر آراسی آنلاشمادا ادبیات ایدئولوگییاسینی هانسی ایدئولوگیالاردان اوستوْن توتورسوز؟
ادبیات منیم اوچون ایدئولوگیالارین، ملتلرین و سرحدلرین اؤته‌سینده‌دیر، چونکی او، موختلیف دونیاگؤروشلرینین دیالوقونا آچیق بیر پلاتفورمادیر و فرقلی مدنیتلرین آزادلیغینی، اونلارین هر بیرینی تقدیم ائتدیی گؤزللییی، دیرینی کشف ائدیب، بیر-بیرینی آنلاماغین، حقوقلارینی تانیماغین ان گؤزل یوللاریندان بیری‌دیر. ایدئولوگیالار معین چرچیوه‌لر ایچینده اولدوغو حالدا، ادبیات آزاد، سرحدسیز بیر ساحه‌دیر و انسانلارین تولئرانت اولمالاری، حیاتا معنا باغیشلامالارینا ایمکان یارادیر. من ادبیاتی ایدئولوگیالاری تبلیغ ائدن دئییل، اونلاری سوال آلتینا قویان، انسانلیغین دَیرینی اؤنه چیخاردان حیات طرزی کیمی گؤرورم.


- سیزجه، تکجه یازماق بسدیر، یوخسا بیر ادبی اثری، اونا یازیلان تنقیدی متنلر قلوباللاشدیریر؟
بعضن اثرین اؤزونون‌ ده سینیرلاری آشماق و باشقا خالق‌لار طرفیندن سئوگیله اوخونما شانسی وار تک‌باشینا. بو اثرین هم استئتیکا، هم‌ده مضمون باخیمین‌دان دونیانین دامارینی توتماسی، دویغو و معنا قاتلاری‌نین هر بیر اوخوجویا اؤزل شکیلده توخونماسی ایله مومکوندور. دیگر طرفدن‌ده بو آرا دا ترجومه‌چی‌لرین ده بؤیوک پایی وار، ترجومه‌چی‌لر سانکی اثره باشقا اؤلکه‌لره گئتمک اوچون پاسپورت وئریر و اونون باشقا اؤلکه‌ده یاشایا بیله‌جه‌ینی ساغلاییر.
آما عمومیت‌ده، بیر اثرین قلوبال سویه‌ده تانینماسی و دیرلندیرلمه‌سی یالنیز اونون اؤزونه مخصوص خصوصیت‌لری ایله دئییل، هم‌ده اونا داییر یازیلمیش تنقیدی متنلر، تحلیل‌لر و موذاکیره‌لر واسیطه‌سیله گئرچک‌لشیر. بو باخیمدان، تنقیدی دوشونجه‌نین رولو چوخ بؤیوک‌دور. بئله‌لیکله، ادبی اثر تک‌باشینا دا اؤنم قازانا بیلر، آما اونون قلوباللاشماغی و داها گئنیش اوخوجو کوتله‌لرینه یاییلماسی، هم‌ده بو اثره داییر یارادیلان تنقیدی موذاکیره‌لردن کئچیر.

- بس اوز ادبییاتیمیزدا تنقیدین وضعیتی نئجه‌دیر؟
۲۰۰۰‌جی ایللر ادبییاتیمیزدا شخصی بلو‌ق‌لارین آکتیو دؤورو ایدی. اینترنتین ادبییاتچی‌لار آراسیندا یاییلماسی نتیجه‌سینده یازارلار بیر-بیرینی داها چوخ اوخویور و تنقیدی مقاله‌لر یازیر‌دیلار. بو پروسئس هم یئنی ادبی اوسلو‌بلارین میدانا چیخماسینا، هم‌ده بعضی استعدادلی ادبییاتچی‌لارین تانینماسینا شرایط یاراتدی. او دؤورده تنقید و ادبی موباحیثه‌لر داها فعال ایدی، چونکی ادبی قزئت‌لر و اونیویرسیته ژورنال‌لاری دا بو آخینا دستک وئریردی.
بو دؤورده تانینمیش یازار و تنقیدچی‌لر:
همت شهبازی، ایواز طاها، نادر اظهری، اولکر اوجقار، جعفر بزرگ امین، افرسیاب نوراللهی، ارسطو مجرد، بولود مورادی و دیگرلری ادبییاتیمیزا بؤیوک تأثیر ائدیب.
خصوصیله، ایواز طاها عمومی تنقید، ائله‌جه‌ ده ادبیات فلسفه‌سی ساحه‌سینده «شعر وارلیغین ائوی‌دیر» و «نئجه یازاق؟» آدلی کیتابلاری ایله،
همت شهبازی ایسه «معاصر آذربایجان شعرینین تنقیدی» (فارسجا) کیتابی ایله بو پروسه‌یه یؤن وئرن‌لردن ایدی.
سونراکی ایللرده همت شهبازی تنقید ساحه‌سینده داها دا درین‌لشدی:
ایکی جیلدلیک «آذربایجان شعرینده مدرنیسم»، «پست‌مدرنیزمین دورومو»، «حکایه‌نین ایمکانلاری»، «مدرنیته و مدرنلیک» (ترجومه)،
و «تحکیه قورولوشو» کیتابلاری ایله ادبیاتیمیزا جیدی توحفه‌لر وئردی.
همچنین صالح عطایی «بو ائکیزلر» کیتابی و
افرسیاب نوراللهی ده «شعریمیزین اوزاق یولچولوغوندا» آدلی کیتابی ایله ادبی تنقید ساحه‌سینده اوز مؤقع‌لرینی تصدیق ائتدیلر.
آما زمان کئچدیجه بو دینامیکا ضعیفلمه‌یه باشلادی. بو گون شاعیر و یازیچی‌لارین سایی آرتسا دا، تنقیدچی‌لر دئمک اولار کی، یوخ حدینده‌دیر. البته، بعضی استثنا‌لاری چیخماق شرطی ایله.
او جومله‌دن محمد ناصری کیمی تنقیدچی‌لر کی، ویدئوفورمات‌دا تنقیدی چیخیشلار ائدیر، ادبی محیطیمیزه تؤحفه وئریر، آما بیر چوخ ادبیاتچی دا سوسور، آچیق تنقیده ماراق گؤسترمیر.
حال‌بوکی، تنقید یالنیز اثرلری آنالیز ائدیب دیرلندیرمک دئییل، هم‌ده ادبیاتین اینکیشافی اوچون ضروری اولان دیالوق و دوشونجه پلاتفورما‌سینی فورمالاشدیرماقدیر.

ادبیات تنقیدسیز آخسایا بیلر، چونکی تنقید اولمادان یارادیجی‌لیق، بیر چئشید، اؤز-اؤزونو تکرارلاماغا باشلاییر، درینلیک و ایستیقامت قازانماقدا چتینلیک چکیر.

بوگونکو محیط‌ده تنقیدین آزالماسی‌نین سبب‌لری موختلیف اولا بیلر:
سوسیال و سیاسی فاکتورلار، قاپالی ادبی محیط، یاخود یازیچی‌لار آراسیندا قارشی‌لیقلی تنقیده قارشی احتیاطلی یاناشماق.
آما آچیق تنقید و ساغلام موذاکیره محیطی اولماسا، ادبییات اینکیشافدان قالاجاق.


- شاعرلر ناثیرلردن چوخ‌دور. سیزجه، بیز نییه حئکایه یازمیریق؟
منجه، بیزیم ادبییاتیمیزدا شعره اولان ماراغین کؤکلری هم تاریخی، هم‌ ده مدنی سببلره باغلی‌دیر.
شعر عصرلر بویو بیزیم ادبی دوشونجه سیستمی‌میزین اساس دایاقلاریندان بیری اولوب و دیلیمیزین ریتمیک-موسیقی‌لی خصوصیت‌لری ده بو ماراغی گوجلندیریب.
باخمایاراق کی، بیزده سیز دئدیینیز کیمی، ایستاتیستیکالار شعرین آغیر باسدیغینی گؤستریر، – نرمالدا نثر نومونه‌لری چوخ اولمالی‌ایدی، – آما بو تکجه بیزه خاص دئییل.
عمومیتله دونیادا دا شعر یازانلارین سایی حئکایه یازانلاردان چوخ‌دور.
بونون سببی، هم شعرین داها ایندیویدیوال اولماسی، هم‌ده قیسا و ییغجام ایفاده ایمکانلارینا گؤره داها ال‌چاتان گؤرونمه‌سی‌دیر.
بونون‌لا بئله، سون ایللرده بیزده ده نثره مئیلین آرتدیغینی و منطیقی بیر نثر حرکتی یارانماسینی گؤرو‌روک.
آردی-آردا حیکایه، رومان کیتابلاریمیز چاپ اولور و بو چوخ اومید‌وئرجی‌دیر.
همچنین آذربایجان جمهوریتینده چاپ اولان حیکایه‌لر، رومانلار و دونیا ادبییاتیندان اولان ترجومه‌لر ده بو حرکتین گوجلنمه‌سینه یاردیم ائدیر.
دیگر طرفدن، بیزده ادبی قزئت و ژورنال‌لارین محدودلوغو، نثرین واختیندا یایغینلاشماماسینا و نثر حرکتی‌نین گئجیکمه‌سینه تأثیر ائدن عامیللردندیر.
ادبی تنقیدین و موذاکیره محیطینین ضعیف اولماسی دا نثر یازانلاری گؤرونمز ائدیر.
سوسیال مدیا و اجتماعی شبکه‌لر ایسه داها چوخ قیسا متن‌لره و شعر فورماتینا اویغون بیر بازا تقدیم ائدیر.
بو سببدن، بعضن هانسی‌سا سانتیمانتال، شخصی اورک سؤزلری بئله شعر کیمی تقدیم اولونور.
بو دا شعرین حددن آرتیق چوخ یازیلدیغی تصوّرونو یارادیر.
هم نظمین، هم نثرین اؤزگون ایمکانلاری، اوزونه‌مخصوص ایفاده گوجو وار.
مسئله، ادبی ژانرلاری موقاییسه ائدیب، هانسی‌نین اوستو‌ن اولدوغونو معین‌لشدیریمک دئییل،
اونلارین بیر-بیرینی تاماملاماسینی و زئگینلشدیریمه‌سینی تامین ائتمک‌دیر.

- سیزی شاعر کیمی تانییریق. نثر نومونه‌سی یاراتماغی دوشونورسونوزمو؟
البتّه! تکجه شئعر یازماغا آند ایچمه‌میشم کی. بیلیرسیز، صنعتین موختلف قؤلاری بیر-بیرینه تأثیر ائدیر و بیر-بیری‌له علاقه‌لیدیر. یعنی، بیر ساحه‌ده چالیشان انسان، دیگر ساحه‌لرده ده اؤزونو سینایا و یئنی اثرلر یارادا بیلر.
هردن ماراغیم اولدوغونا و سئودییمه گؤره گرافیک دیزاین‌لا دا مشغول اولورام.
شعره گلدیگده ایسه... من اؤنجه‌لر حکایه و مقاله‌لر ده یازمیشام، بعضی‌لری ژورنال‌لاردا درج اولوب.
بو سوالینیز منه کئچمیشده فارسجا چیخان بیر ژورنال اوچون ترجومه ائتدییم فاضیل حوسنو داغلارجایا وئریلن اوخشار سوالی خاطیرلاتدی.
اوندان دا نثر و حکایه یازیب-یازمایاجاغی سوروشولموشدو و او، "یوخ، من، ساده‌جه، بیر گؤز اوخوماق و ایکی بارماق یازماق اوچون قالانا قدر شعر یازاجام" – دئیه جواب وئرمیشدی. من ایسه دئییرم کی مندن ده گؤز، بارماقلار و دوشونه‌جه‌ییم بئیین قالانا قدر یازاجاغام اما
ژانری اؤنجه‌دن آییرد ائتمک چتین‌دیر. یعنی، بو، شعر ده اولا بیلر، نثر ده، حتی باشقا بیر ایفاده فورماسی دا.
اساس اولان، یازماقدیر.

- یازماق نه‌دیر؟
منیم اوچون یازماق، سادجه، باجاریق و یا شخصی هوس دئییل.
یازماق حیاتین یازیلی وئریسیاسی‌دیر.
آما بو وئریسیا‌دا بعضی الچاتمازلار، ال چاتان اولور، ایمکان‌سیزلیقلار، ایمکان تاپیر، روحو‌مون یارالاری اوناریلیر، بوشلوقلار دولور.
هر دفعه یازاندا، سانکی حیاتي یئنی‌دن قورورام، ایچیمده‌کی خائوسو سؤزلره چئویریب، نظاملاییرام.
زیگموند فروید صنعتکارین یارادیجی‌لیغی‌نی، بیر چئشید، اوزونوموعالجه کیمی گؤروردو –
اینسانین درین قورخو‌لاری، با‌سدیریلمیش آرو‌زولاری، شعورآلتی‌نین قارانلیق سیرلری محض یازیدا اوز ایفاده‌سینی تاپیر.
ریلکه دییردی کی، “سیز شعر یازمامالی‌سینیز. یوخ، اگر یازمادان یاشایا بیلمیرسینیز، آنجاق اوندا یازمالیسینیز.”
منیم اوچون ده یازماق، قاچیلما‌زدیر.

"صاباحین شئعیر، پلاتون
گونش دوغولونجا
پرینت آلدیم کؤلگه‌لری
قورخولاریم‌لا اوزله‌شمَلی‌ایدیم
تراپیستم 'یاز قورخولارینی' دئمیشدی
شعر قورخولارین کؤلگه‌سی دئییل‌می؟"


من یازارا‌ق شعورآلتیمداکی کؤلگه‌لری گون ایشیغینا چیخاریرام.
تی. اس. الیوت دئییردی کی، “شعر دو‌یغولارین ایفاده‌سی دئییل، دو‌یغولارین قورتولوشودور.”
من ده یازماق‌لا تکجه دو‌یغولاریمی ایفاده ائتمیرم،
اونلاری آزاد ائدیر و اوزوم ده آزاد اولورام.

پائول سئلان اوچون شعر، قارانیلقدا سس، حیاتین دیبین‌دن گلن چاغیریشدیر.
آذربایجانلی یازار کامال عابدوللاه "اونوتماقا کیمسه یوخ" رومانیندا بهرام دایی‌نین:
"گل، سسیم‌دن یاپیش، گل، بالاسی. کئچ بوردان. سسیم‌دن یاپیش!" – دئیه‌رک ف.ق‌-نی سیرلی قارانیلقدا ایت‌مه‌یه قویماماسی و قیلاووز اولماسی کیمی،
یازماق دا منیم اوچون قارانیلقدا سس‌دیر، چاغیریشدیر، ییخیلماماق اوچون یاپیشاجاغیم بیر شئی‌دیر.
بعضن ائله حیس ائدیرم کی، یازماسام، او قارانیلقدا ایتیب باتارام.
سانکی هاراداسا، ایچیم‌ده بیر بهرام دایی منه سسله‌نیر: "سسیم‌دن یاپیش!"
و من هر دفعه یازاندا، بو سس‌دن یاپیشیرام، اونون آردینجا گدیرم.
یازماق منیم اوچون یالنیز یازیچی‌لیق دئییل، ایتیب باتماماق اوچون اؤزومه اوزاتدیغیم بیر ال، بیر یول تاپماقدیر.
یازماق منیم اوچون، ساده‌جه، کاغیذ اوزره سؤزلر دئییل.
یازماق حیاتین باشقا بیر اؤلچوده یاشانماسیدیر،
اونودولموش آنلاری گئری قایتارماق، برپا ائتمک‌دیر؛
اؤزومو یئنی‌دن درک ائتمک و سطیرلرین آراسیندا حیاتین جانلی سسینی ائشتمک‌دیر.

- سیزه دائیما سطیرلرین آراسیندا حیاتین جانلی سسینی ائشتمه‌یی آروزلاییرېق.
چوخ سا‌غ اولون! دعوئتینیز و خوش دیلکلرینیز اوچون تشککور ائدیرم. سیزه ده اوغورلار آروزلاییرام.

قایناق:www.kulis.az

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

زرین رزندی(طناز)

یئنه ده قاش قارالیب،مهمان اولوب شامه خیالین
کیرالیق جانی کیمی،قصد ائله ییب جانه خیالین
توسدو تک خیمه ووروب،یوردومون هر بور-بوجاغیندا
آری تک پوُهره لنیب،یاسدیغا یورقانه خیالین
یوگورور اوستومه گاهدان،شیغاییر شاپبا باشیمدان
بئل-کولوک سوز ائده جک،منزیلی ویرانه خیالین
اَل قویور خیرتده ییمه،یالواریرام رحم ائله ملعون
آل جانی،قویما ائده کوُنلومو دیوانه خیالین
دوش باشیمدان قسی جلاد،ائتمه افکاریمی کیفگان
مرحمت سیزجه وورور ساچلاریما شانه خیالین
دوغروسو بو یارامازلیق لاری دای چورتومو پوزدو
سینسیدیر جان،چئویریر باغریمی آل قانه خیالین
یاندی آغزیمدا دیلیم(طناز)ا باری بیر ایچیم سو
دولدورور زهر هلاهل،یئنه لیوانه خیالین.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar