داریخدیم
سخاوت عزتی

یامان اؤتدو ایللریمین قیر آتی
خاطره‌لر توزا باتدی داریخدیم.
بیر آنا وار او توز- دومان ایچینده
ایللر اونو هئی آغلاتدی داریخدیم.

دوشنی یوخ یورد- یوواسی بوش قالیب،
گؤز یاشیندان قایاسیندا یاش قالیب
اوجاغیندان بیر جوت سؤنوک داش قالیب،
داشلار منده اوجاق چاتدی داریخدیم.

آدام‌سیزدی بو اوتاقلار، او داملار،
کؤکدن دوشوب او باغچالار، باداملار،
گؤزه‌دَیمیر من گؤردویوم آداملار،
دومان اولدو گؤزدن ایتدی داریخدیم.

یاد صحرادا بیر پیادا غریبم،
کیم تاپیلار چاتسین دادا غریبم،
تکلنمیشم بو دونیادا غریبم،
بودا بئله بیر حیات‌دی داریخدیم.

چینه‌ییرم اؤتنلرین دادینی،
گئیینیرم ایستیسینی، اودونو،
تامسینیرام قایماغینی، سودونو،
بیر ناغیلدی، احوالاتدی داریخدیم.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

جالیب دی آنالارین آناسی تورک دی و آسیمیلا سون نسلی گورون هارا یئتیرییب...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عایشه صیادقیزی‌‌

یالاندان نه درد دانیشیم،
یانمایان آنلامایاجاق.
اودون قیمتین اوشویوب،
دونمایان آنلامایاجاق.

نقاش ناخیشدان اوینایار،
یولچو یوخوشدان اوینایار،
قانان باخیشدان اوینایار ،
قانمایان آنلامایاجاق.

یاشی قاریشیب سئللره،
دردی سس سالیب ائللره،
کؤنول قوشو کؤنوللره،
قونمایان آنلامایاجاق.

عایشه دئییم یاز اورتادان،
دلر دوغرو سؤز اورتادان.
منی قلبی دوز اورتادان،
سینمایان آنلامایاجاق.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رحیم گوزل

سئویرم
گونش کیمی گله سن بیزه؛
نه، نازا قویور
نه، مینّت وورور...
قاپینی دا دویمور 
پنجره دن بویورور
گلنده!..

2


گئجه یله - سَحَرین قوووشاغیندا
اینجه تیق - تیق سسی گلیر..‌.
یا
یاکریم قوشودور
بالکونداکی نرده لری دیمدیکله ییر،
یا دا کی
یاز یاغیشی دیر
جامی دویور.
ایکیسی ده
بیر جور منه اویان دئییر،
ایکیسینی ده سئویرم.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کارکنان تلویزیون مرکزی چین، با اجرای تصنیفی در دستگاه ماهور، نوروز را جشن گرفتند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نصرت_کسمنلی

‍ ایکيميزده بير اورک وار،
یاری منده، یاری سنده،
سئوگی آدلی بيرآغاجيق،
بوداق منده، ناری سنده.

چيچک عطری گول اوزونده،
مين معنا وار هر سؤزونده،
بير بولودوق گؤی اوزونده
یاغيش منده، دولو سنده

بير اووچویام گونوم اوودا
قاچ-ها-قاچدا، قوو-ها-قوودا
عئشقيميز بير شيرین سئودا
پتک سنده ، بالی منده ...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یانار_قاراداغلی

عجــایبـــدی     احـوالیمیــز     ایـلاهــی!
حسـرتـلــره  قیسمــت   دئییـب   دؤزوروک!
هـر درد  اولـور     باشیمیـزا      نـه  گلیـر
هئـی  شئیـطانـا  لَعنـت   دئییـب   دؤزوروک!

اینسـان  اوغـلـو    اؤز  اودیـلـــه    قـالانیـر
گـاه چاپیـلیـر   گـاه  داغیلیـر    تـالانیـر
کیمـی   کؤلــه   کیمـی  آقــا   دولانیـر
زیلـلـت لــره  قیسمـت  دئییـب    دؤزوروک!
هئـی  شئیـطانـا  لَعنـت  دئییـب  دؤزوروک!

ایلـلـر  اؤتــدو  یـــاز اولمـــادی   قیشیمیـز
بیـری  تـوخسـا  قـارنـی آجـدی   بئشیمیـز
داهـا  بیـزیـم   دؤزمَـک  اولـوب   ایشیمیـز
زحمـت لـره  قیسمـت  دئییـب   دؤزوروک!
هئـی  شئیـطانـا  لَعنـت  دئییـب  دؤزوروک!

بـاش تـاپمــادیـم آخــی نئجــه دونیــادی!؟
کیمــه زَهَـــر کیمـه لــره سـه  بــال دادی
چـوخ  ائشیتــدیـک  سَسیمــیـزده  چیخمـادی
مئحنــت لــره  قیسـمــت  دئییـب   دؤزوروک!
هئـی  شئیــطانــا  لَعـنــت  دئییـب  دؤزوروک!

قـورتــارمــادی  بیــزی  مــوســا   نـه  عیسـا
کئچـدی  دونیــا    ائلــه بئلـه    هـارداسـا
« یانـار »  نئیلیـم  سـؤزلـر  چوخـدو  دیـل  قیسـا
بیـز  درت لـره    قیسمـت  دئییـب  دؤزوروک!
هئـی  شئیـطانـا  لَعنـت  دئییـب   دؤزوروک...!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

هر هانسی میللتین بو اوچ سیلاحی اولسا دونیانی فتح ائدر.
بیرلیک، دوشونجه، کیتاب...
بیرلیک دیرلیک‌دیر، دوشونجه اولسا!...
دوشونجه یالنیز کیتاب اوخوماقلا آرتار.
دیکتاتورلار اونا گؤره دونیانی فتح ائده‌بیلمزلر کی، کیتاب اوخوماغا، یازیب-یاراتماغا مانع اولارلار.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کریم قربانزاده

قریبه زمانه‌دیر!..
اسکی ایللرده گنج چاغلاریمدا،
دوسلار، قلمداشلار، قوهوم-اقربا، آد گونومو تبریک ائدردیلر. دوسلار قوجالدی، اؤلن اؤلدو، کؤچن کؤچدو...
زمانه قوهوم-اقربانی یاد ائله‌دی.
اونودان-اونوتدو... هرزاد خاطیره‌یه دؤندو.
سون ایللرده یالنیز بانکلار، مجازی صحیفه‌لر، آد گونمو تبریک ائدردیلر.
پول قورتولدو، اولار دا یاددان چیخدی.
تکی سیجیللی، بیر ده، آغاران ساچلاریم اونوتمادیلار، بیر ایلده قوجالماغیمی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ائلدار موغانلی «دویغولاری اوشوین، نغمه‌لری دارا چکیلن» شاعر

یازان :قنداب علییئوا
کوچورن:ویدا حشمتی
حاضیرلایان: ادبیات سئونلر

فیلولوگییا اوزره فلسفه دوکتورو AMEA نظامی گنجوی آدینا ادبيّات اینستیتوتو
آرازین او تاییندان هاوالانان، خالقیمیزی معنوی بیرلییه، بوتؤولویه سسله‌ین نغمه‌لرین سوراغی‌یلا اوزوموز یئنه گونئیه‌دیر. ۲۰-جی عصرین بیرینجی یاریسیندان اعتباراً گونئی آذربایجاندا یارانان سؤز صنعتی آنا دیلیمیزه مخصوص گؤزللیکلرین بدیعی ائستئتیک فونکسییاسی‌*یلا یاناشی جمعيّتین حیاتیندا سیاسی مبارزه واسطه‌‌سی کیمی رول اویناییر. بو صنعتین، فرقلی بیر جهتی ده اونون یارادیجیلارینی یاراتدیقلاری مقابلینده هانسی‌سا بیر قونورار موکافات، تلطیف دئییل. سورگون و زندان‌لار تهدید و تعقیبلرین گؤزله‌مه‌سی ایدی. چاغداش گونئی آذربایجان ادبيّاتی بو گون ده سلف‌لرین یولونو داوام ائتدیریر. بو مبارز ادبيّاتین نوماینده‌لریندن بیری ده چتین،  کشمکشلی حیات یوللارینی اوره‌گی‌نین ایشیغی‌یلا آددیملایان تانینان و سئویلن شاعر، پوبلیسیست ائلدار موغانلیدیر (۱۹۶۹) 

بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ائلدار موغانلی «دویغولاری اوشوین، نغمه‌لری دارا چکیلن» شاعر

یازان :قنداب علییئوا
کوچورن:ویدا حشمتی
حاضیرلایان: ادبیات سئونلر

فیلولوگییا اوزره فلسفه دوکتورو AMEA نظامی گنجوی آدینا ادبيّات اینستیتوتو
آرازین او تاییندان هاوالانان، خالقیمیزی معنوی بیرلییه، بوتؤولویه سسله‌ین نغمه‌لرین سوراغی‌یلا اوزوموز یئنه گونئیه‌دیر. ۲۰-جی عصرین بیرینجی یاریسیندان اعتباراً گونئی آذربایجاندا یارانان سؤز صنعتی آنا دیلیمیزه مخصوص گؤزللیکلرین بدیعی ائستئتیک فونکسییاسی‌*یلا یاناشی جمعيّتین حیاتیندا سیاسی مبارزه واسطه‌‌سی کیمی رول اویناییر. بو صنعتین، فرقلی بیر جهتی ده اونون یارادیجیلارینی یاراتدیقلاری مقابلینده هانسی‌سا بیر قونورار موکافات، تلطیف دئییل. سورگون و زندان‌لار تهدید و تعقیبلرین گؤزله‌مه‌سی ایدی. چاغداش گونئی آذربایجان ادبيّاتی بو گون ده سلف‌لرین یولونو داوام ائتدیریر. بو مبارز ادبيّاتین نوماینده‌لریندن بیری ده چتین،  کشمکشلی حیات یوللارینی اوره‌گی‌نین ایشیغی‌یلا آددیملایان تانینان و سئویلن شاعر، پوبلیسیست ائلدار موغانلیدیر (۱۹۶۹) 
«سئوگی بیر دریادیر، ساکت دایانماز
انسانی سئومه‌ین، اونو دویامماز،
سئوگیسی اولمایان شاعر اولامماز
شاعرین قدرتی محبتده‌دیر- دئین، ائلدار موغانلی نئجه ده بیر لازمی معنایا  گرکلی ایسته‌یه توخونور. اودور کی، ائله باشلانیشیندا دئییر: -سئوگیسی اولمایان انسانی دویمایاجاق. دوزو، ائله بو معنا، منجه، دوزگون فیکیر، انسانی آمالدیر. اونا گؤره کی، نئجه اولار سئوگینی دوشونمه‌دن، دویمادان، انسانی آمالی داشییاسان؟ هله قالسین کی، ائلدار دئین کیمی تام معنادا دئسک، محبتی اولمایان شاعر اولامماز-» بو سطرلر علیرضا میانالی‌نین ائ. موغانلی‌نین ۹۰ لیریک شعرینی احتیوا ائدن «شعر مجموعه‌سی» آدلی ایلک کیتابینا حصر ائتدییی مقاله‌سیندن‌دیر.  
موغانلی‌نین شعرلری‌نین بیر حیصّه‌‌سی ۱۹۹۰-جی ایلده گؤرکملی ادبيّات‌شوناس «یحیی شیدا»نین اؤن سؤزو ایله «حیات یوللاریندا» آدلی کیتابیندا نشر ائدیلمیشدی. او واختلار گنج شاعرین اوره‌گیینده‌کی ایشیغی سئزن اوستاد یحیی شیدا، کیچیک اؤن سؤزونده یازیر: «حیات یوللاری، ائنیش-یوخوشلو، دؤنوم-دؤنگه‌لی‌دیر. بو یولون کاروانی صداقت و محبت کیلاووزو ایله مقصده چاتا بیلر. حیاتین یوللاری‌نین آیریمیندا مخاطره‌لر، بوغونتولار و سیخینتیلار پوسقودا یاتیب. اونو اؤتن یولچودا صبر، استقامت و دؤزوم گره‌کدیر، یوخسا، اَیری-بوروق، ایلان کیمی بیر-بیرینه قیوریلمیش کئچیدلریندن سلامت جان قورتارماق ممکن دئییلدیر. «حیات یوللاریندا» آدلی بو مجموعه‌ ائلدار موغانلی‌نین طالعینی، کئچدییی حیات یوللارینی عکس ائتدیریر. او، بو حیات یوللاریندا خئیلی مضیقه‌لره توش اولوب، کؤورک قلبی سیخینتیلار و عذابلار چکمیشدیر. لاکین اومید و ایناملا کورا یوللاری کئچیب، سیناقلاردان آلنی‌آچیق، اوزو آغ و مظفّر چیخمیشدیر». جنوبی آذربایجاندا یارانان ادبی-بدیعی ارثین جدّی آراشدیریجیلاریندان بیری اولان، تانینمیش تنقیدچی-ادبيّات‌شوناس صابیر نبی اوغلو اؤزو شاعرین «معنالی حیات یولو» (۲۰۰۳) آدلی مقاله‌سینی ائ. موغانلی‌نین «حیات یوللاریندا شعرلر» توپلوسوندان ایلهاملاناراق یازدیغینی اعتراف ائدیر. توپلویا داخل اولان شعرلری، ادبی-تنقیدی موستویده تحلیل سوزگجیندن کئچیرن تنقیدچی موغانلی پوئزییاسینی یوکسک قیمتلندیرمیش  اونون مصراعلاری‌نین حیاتی جوهره مالک اولدوغونو یازمیشدی: «اونون پوئزییایا باخیشیندا دقتی جلب ائدن چالارلاردان بیری صنعتی معاصرلری‌نین حیات و حادثه‌‌لره باخیشلاری‌نین ایفاده‌چی‌سینه چئویرمک جهدی‌دیر... بو استعدادلی شاعرین یاشادیغی محیط اونون دوغما خالقی، دوغما یوردو ایله باغلی ایستکلرینی آچیقلاماغا جدّی احتیاج دوغورور. بو، کیفيّت فورماسیندان، ترنّم اوبژکتیندن، حجمیندن آسیلی اولمایاراق ائلدارین پوئتیک تؤحفه‌لری اوچون آپاریجی موتیوی تشکیل ائتمیشدیر».
جنوب پوئزییاسیندا ملّی دموکراتیک ادبيّاتین ایلک دؤنملرینه خاص اولان پافوس( طمطراق)، چاغیریش، عصیان، هارای نیدالاری ساکت و سسسیز طبیعتلی موغانلی‌نین یارادیجیلیغی‌نین اوّللرینده یازدیغی شعرلری‌نین اساس موتیوینی تشکیل ائتسه ده، اونون هارای و اعتراضلاری پافوسدان، های-کویدن، چیغیرتی و ائپوتاژدان(قالماقالدان) اوزاق، بیر قدر ایچ‌دؤنوک و بدبین احوال-روحیّه ایله مشایعت ائدیلیردی. باش موضوع‌لاری وطن، آنا دیلی، ملّی کیملیک، ملّی آزادلیق، امین-آمانلیق، صولح، محبت، طبیعت گؤزللیکلری و سایر اولان بو شعرلر عادتاً، کلاسسیک هیجا و عروض وزنلرینده یازیلیب. بو روح حالی سارسیلماز اراده‌لی، پرینسیپیال(اصیل، بنیادلی) کاراکتئرلی شاعرین یارادیجیلیغی‌نین سونراکی مرحله‌لرینده اونون پوئتیک(شاعرانه) تخيّولونون درین پسیکولوژی قاتلارا ائنیب، یئنی بدیعی ایفاده، فورما، مضمون و معنالارلا اوزه چیخیب.

تنقیدچی-ادبيّات‌شوناس احمد شایا آلاو موغانلی‌نین «حیات یوللاریندا» کیتابینا حصر ائتدییی «ائلدار موغانلی‌نین حیات یوللاری» آدلی مقاله‌سینده شاعرین عینی آدلی شعرینی بئله ایضاح ائتمیشدی: «حیات یوللاریندا» عنوانلی شعری انسانین حیات فلسفه‌سینی ترنّم ائدیر.  ائلدار همین شعرینده انسانین دیرچه‌لیش پروسه‌سینی طبیعت اوبرازلاری‌نین سیماسیندا گؤسته‌ریر و غم-کدره قاپانمیش عادی انسانین تکاملونو تصویره چکیر:
 
دورغون بیر سو ایدیم،
سسسیز-سمیرسیز،
نه گئدیش وار ایدی، نه گلیش منده.
حیاتیم کئچیردی غمده، کدرده،
نه سئوینج وار ایدی، نه گولوش منده.


زاواللی انسان یالنیز یئمک و قارنینی فیکیر ائتدیکده، حیاتین دَیرینی یالنیز پوللا، وار-دولت‌له اؤلچدوکده نه قدر عاجز اولور، تکامل اوچون چالیشان انسانین ایسه حیاتی سئوینج و فرحله دولور. تکامل دؤیوشو آل گونش تک، انسانین قارانلیق یوللارینا قیزیل شعاع‌لار ساچیر.  
زامان گؤستردی کی، قلم دوستلاری‌نین و خصوصاً ده اوستاد یحیی شئیدانین خئییر دوعاسی، گنج شاعره دوشرلی اولدو. گونئی پوئزییاسینا یئنی سس، یئنی رنگ قاتان موغانلی، چتین، سرت، کشمکشلی «حیات یوللارینی» بودره‌مه‌دن قطع ائده‌رک «عمّانلارین سوراغیندا»، «آخان اولدوزلارلا» آزادلیق گونشینه دوغرو ایره‌لیله‌ییر: 

سایریشیر سمادا یئنه اولدوزلار،
سانکی بو فیکریمه گولومسه‌ییرلر.
فیکریمده فیکریمدن بیر فیکیر دوغار؛
ائله بیل اولدوزلار بئله دئییرلر:
یاندیریر اودوموز ظلمتین کؤکون،
یاندیقجا بعضا ده یوخ اولوروق بیز.
بو گرگین دؤیوشده آخساق دا هر گون،
گونشه یول آچیر بو آخماغیمیز.

«آخان اولدوزلار» آدلی شعرینده دوغما آنا تورپاغی‌نین قوجاغیندا وطن، آزادلیق اوغروندا جانلاریندان کئچن فدائی‌لر، مجاهدلر، شهیدلر، سمانین دؤشونده سایریشان اولدوزلارا بنزه‌دیله‌رک، کیچیک بیر متن پارچاسیندا ایکی- «اولدوز» کونسئپتی(مفهوم) ایله «فدائی»  کونسئپتی‌نین آسسوسیاسییاسیندان(همبستگی) «اولدوز انسان» و «اولدوزلارین آخیشی» (انسانین اؤز آمالی اوغروندا مجادله‌سی-یانماسی) ایله ایره‌لیله‌مه‌نین(تکامل) «یاشاماق یانماقدیر» کونسئپتوال مئتافوراسی(استعاره زبانی) یارانیب. بود مئتافورالار بورادا «اولدوز» و «اولدوزلارین آخیشی» کونسئپت‌لری‌نین «فدائی» و «تکامل» کونسئپت‌لری‌نین کؤمگی ایله آنلانیلماسیندا اؤز کوقنیتیو
فونکسییاسینی(عملکرد شناختی-فرآیند شناختی) یئرینه یئتیریرلر.
بوندان باشقا ائله همین متنین ساده‌جه بیر «فیکریمده فیکریمدن بیر فیکیر دوغار» مصراع‌سیندا اوچ دفعه‌ تکرارلانان «ف» صامیتی‌نین قوّتلی آللیتئراسییاسی(واج آرایی) فیکرین  دوشونمه‌نین فونئتیک(آوا شناسلیق) اوبرازینی یارادیر و بونونلا باش وئرن حادثه‌‌نین بدیعی تأثیرینی داها دا آرتیریر.  
عمومیّتله، موغانلی یارادیجیلیغی‌نین سون مرحله‌‌سینه عاید اولان اکثر(« یاریمچیق سؤز» (۱۹۹۷، مبارز شعریمیزین بایراقداری اوستاد حبیب ساحیرین نیسگیللی اؤلومونو آنارکن)، «اوشوتمه» (۲۰۰۹)، «کوچه‌لره آچیلان یاشیل قاپیلار» (۲۰۱۰) «تورپاق اؤگئی اولماز» (۲۰۱۱)، «بنؤوشه» (۲۰۱۱)، نوصرت کسمنلی‌نین «یومول بنؤوشم، یومول» شعرینه نظیره)، «سئوگی گونوموز» (۲۰۱۲)، «بو تورپاق وطنیمدیر» (۲۰۱۲)، «قارانقوش» (۲۰۱۳)، «بوتؤولوک» (۲۰۱۳)، «قاشلا گؤز آراسیندا» (۲۰۱۸)، «ایتگیلر» (۲۰۲۰) و س.) شعرلرینده بئله آسسوسیاتیو(تداعی) ایفاده اوصولونا راست گلمک اولور.
البته‌‌، تکجه محاریبه‌‌ و انقلابلاری ایله دئییل، هم ده صنعت اثرلری‌نین حدودسوز دگیشیم و مختلف‌لیگی ایله تاریخده قالان ۲۰-جی عصرین اولادی اولاراق گئت-گئده، برکدن-بوشدان چیخیب، تجربه‌له‌نن، پوخته‌لشن موغانلی‌نین شعرلری ده ایدئیا-بدیعی  فورما و مضمون جهتدن کامل‌لشیر. سونرالار سربست شعر فورماسیندا سیاسی موتیولی فلسفی-پسیکولوژی شعرلره داها چوخ اوستونلوک وئریر.
ائلدار موغانلی لیریک شاعردیر. موغانلی لیریزمی‌نین بوتون جاذبه‌دارلیغی سیرّی-سحری ایسه اونون ایدئیا گوجونده، رنگلی مجازلاریندا، چوخ فونکسییالی مئتافوریک آنلاملاریندا، اوکسیمورون(بیان نقیضی، استعاره عنادیه)ایفاده‌لرینده‌دیر. ساکت، ملایم، تمکینلی و تواضع‌کار، طبیعتلی شاعرین داخلی اضطرابلاری‌نین، درین پسیکولوژی چاتیشمالاری‌نین محصولو اولاراق اورتایا یومشاق-کسکین بیر لیریزم چیخیر: قان آغلایان سئوینج، آشکار، سیرّ، کیچیک-بؤیوکلوک، مغلوب، قهرمان،  حسرتلی، ووصال و س. بو ایفاده خصوصيّتی شاعرین پوئتیک تخيّل و تفکّر بویوتلاری‌نین سونسوزلوغونو  اوسلوبونون بنزرسیزلیگینی تأمین ائدیر.  
«اوشوتمه» شعرینده حزین-حزین اوشوین لیریک منی، اوره‌گی‌نین باشینا یاغان قارین سویوقلوغوندان چوخ کیرلیلییی اوشودور و بو اوشوتمه ایله اوخوجونون اوره‌گینده ائله بیر آتش یاخیر کی، اونو یالنیز پارچالانمیش وطنیمیزین آزادلیغی و بوتؤولویو سئوینجی سؤندوره بیلر.  

قار یاغیر...
قار یاغیر اوره‌گیمین باشینا
ایچینی ایتیرمیش
طعمینی اونوتموش
قارا بیر قار؛
قریبه دیر روزیگار!..
شاعر ساده‌جه یازمیر،  یازدیقلارینی یاشاییر، یاخود دا یاشادیغی آنلاری یازیر و یاشادیقلارینی اوخوجویا یاشاتماغی،  اونو دوشوندورمه‌یی ده‌ باجاریر. اودور کی، مصراعلاری اوشوین دونیانین، اوشوین آنلاریندا دونوب ابدی‌ دیری قالیر. بو محرملییی، بو حزین‌لییی ایسه، اوخوچودا یالنیز ائ. موغانلی کیمی حساس، کؤورک اورکلی، درین دوشونجه‌لی، سسسیز، دویغو یوکلو صنعتکارلار یارادا بیلیر.
قار یاغیر اوره‌گیمین باشینا
قارا بیر قار.
بولانیر آغ چیچکلی قیزیل آینام،
اوشویور بنؤوشلی دونیام،
جانلانیر آینامدا
قاسیرغایا دوشموش جیلیز بیر داغ؛                                                                   اته‌یی چیرکاب،
باشی چیلپاغ،
یازیغیم گلیر بئله داغا،
بئله هاوایا.                 
یازیغیم گلیر بئله قارا، 
بئله روزیگارا...  
        
ائ. موغانلی‌نین اکثر شعرلرینده مصراع اؤزوندن اؤنجه‌کی مصراع‌نین آچماسی کیمی گلیر، اونا گؤره ده اوخوجودا ماراق دوغورور، هیجان یارادیر، اونو فیکیرلری‌نین آرخاسینجا چکیب آپارا بیلیر: 
شهرین روحونا هوپور 
سوسوزلوغا آخان باهار؛
یاشیللاشیر قاپیلار
یاشیللاشیر کوچه‌لر؛
یاشیللاشیر خزللنمیش شهر.

«آنا» شعرینده ایسه شاعرین آنا، وطن، آزادلیق، خوشبختلیک، ووصال حسرتلری، حسرت اوبرازیندا بیرلشیر و بورادا اینتیم لیریکا یئنه ده قوّتلی وطنپرورلیک موتیولری ایله کسیشیر.  
آیریلیغین اود قالاییر سینه‌ده
آلوولانیر گؤروشونه اوره‌گیم
آرزولاریم گول آچماسا، یئنه ده
ووصال عشقی گره‌ییمدیر، گره‌ییم.

کؤهنه حسرتلری ایلان کیمی سویولوب قابیقدان چیخان لیریک من، آرتیق یئنی بیر آراییش ایزینده‌دیر، چوخ سئودییی «ستّارخانین بایراغینی» دالغالاندیرماق اوچون یئنی ستّارخانلار ایسته‌ییر.  

کوچه‌لره آچیلان قاپیلاردا
باهار قوخوسو وار،
پاییز قورخوسو وار؛
کوچه‌لره آچیلان قاپیلاردا
نئچه ایلدیر دؤیوشور
پاییزلا باهار.
   
ائ. موغانلی رومانتیکاسی یوکسک خیالی احوال-روحیّه‌نی، حیاتین پارلاق جهتلری‌نین سجیّه‌سینی عکس ائتدیرن کیفيّتدیر و رئالیست شاعرین حیاتین بو و یا دیگر  طرفلرینه، مناسبتینی گؤسته‌ریر. اودور کی، صنعتکارین رئال زمین‌له علاقه‌‌سی هئچ کسیلمیر. موغانلی پوئزییاسیندا حیات حقیقتی پرینسیپی زامانی‌نین مترقّی ایدئیالارینا باغلی اولدوغوندان اؤزونون داها دولغون ایفاده‌سینی تاپیر. 
«یاریمچیق سؤز» شعرینده قارانلیق، ظولم، ظلمت، شرّ سیمووللارینی ایفاده ائدن کؤلگه اوبرازی رمزی اوبرازیدیر و عینی زاماندا منبع دومئنی(وب سایتینیزین اینترنت‌ده‌کی آدی و عنوانی)، ظلم ماشینی، مئکانیزمی، گوج کونسئپتیدیر. مصراعدان، مصراعیا کئچدیکجه لباسینی ديیشیر و مئتوفوریکلشیر(استعاره):
کؤلگه‌لر سریلیب شهرین اوستونه
اوره‌گی ایرینلی،
گؤزو کینلی،
نفسینده ظلمت قوخوسو،
سسینه‌ ده گئجه قورخوسو... 
و مئتافورادان مئتافورالار دوغولور. آنجاق بورادا، منبع دومئنین آنلاشیلماسی هدف دومئنلرین آنلاشیلماسیندان او قدر ده آسان دئییلدیر. منبع دومئنین اؤرتو، انسان قورخو، روح و س.  هدف دومئنلری واسطه‌‌سیله کونسئپتوال‌( ادراکی، تصوّری)لاشماسی منبع دومئنین داها آیدین آنلانیلماسینا، ناکام شاعرین(حبیب ساحیرین) اؤلوم آنی‌نین داها اوریژینال و تأثیرلی تصویر و ترنّمونه کؤمک ائدیر‌
دالغاسیز بایراق کیمی
آسیلی قالیر ائی
واندان
بارماقلاری دویونلو،
گؤزلری سحرین پنجره‌سینه تیکیلی،
آغزی آچیق،
سؤزو یاریمچیق؛
بوغازیندا دویونله‌نن «آه» سؤزومو،
یوخسا «آزا...»
موغانلی‌نین آنا لایلاسی تک حزین و کؤورک لیریکاسی‌نین اؤزه‌یینده سیاسی موتیولر دورور. بو ایسه شاعرین سیاسی مفکوره‌سی‌نین ایلیگینه قدر ایشله‌دییینه  پوزیتیو و صاف انرژی‌لر کودلانمیش حیسّ و دویغولارینا تامامیله حاکم اولدوغونا دلالت ائدیر. 
اوشویور دویغولاریم،
کؤزوندن پای اومورام،
گؤرونمز یوخولارین،  
گؤزوندن پای اومورام.
دوشوبدور دیله سئوگیم،  
آیلارا، ایله سئوگیم،
پوزولور بئله سئوگیم،
ایزیندن پای اومورام.
گئجیکیب ایلک باهاریم،
تالانیب سئوگی واریم،
چوخونا یوخ قراریم،
آزیندان پای اومورام.
اریییر یئره کؤلگم،
اوینادیر آتینی غم،
چکیلیب دارا نغمه‌م 
سؤزوندن پای اومورام.
اورکده بیتنیم‌سن،
گول اوسته اؤته‌نیم‌سن،
پای وئرن وطنیم‌سن،
اؤزوندن پای اومورام.
«دویغولاری اوشوین، سئوگیسی دیله-دیشه دوشوب هیجراندان پوزولان، نغمه‌سی دارا چکیلن» لیریک من، ان چتین آنیندا اوره‌گینده بیتن، وطن عشقینه ساریلیر، اوندان کؤمک اومور. بورادا اینتیم لیریکا قوّتلی وطنپرورلیک موتیولری ایله کسیشیر. 

پوئتیک عالمی‌نین درینلیکلرینه غوّاص تک باش ووران موغانلی یارادیجیلیغی‌نین بوتون دؤنملرینده زمانه‌سی‌نین و یاشادیغی جمعيّتین حیاتیندا باش وئرن بشری و سوسیال حادثه‌‌لرینه  مدنی-تاریخی مسئله‌لرینه اؤز مناسبتینی بیلدیرمیشدیر.
«بایراغا چئوریلمیش سحر» (۲۰۲۰)  شعری لیریک قهرمانین کونکرئت روحی وضعيّتی‌نین تظاهرودور. لاکین موغانلی یارادیجیلیغیندا عمومیّت‌له، شاعرین شخصیّتی ایله اونون لیریک قهرمانی آراسیندا مؤحکم علاقه‌‌ و وحدت موجودلوغو بو قهرمانین فیکیر و هیجانلارینی نه اینکی شاعرین مطلق اؤزونون، حتی بوتؤو ملّتی‌نین و بشریّتین فیکیر و هیجانلاری کیمی قبول ائتمه‌یه اساس وئریر.

آیاغا قالخیب دریندن کؤکس اؤتوردو،
یورودو دان یئری‌نین کئچیدینه
سحرین سرین نفسی سیزدی سینه‌سینه
اوفوقین درینلییینده
آچیلیردی بنؤوشه‌نین لایلای آچیلیشی،
لایلالارا قوشولوردو 
تورپاغین گؤزونده یارالی اوچوشو،
حالقالانمیشدی قان بویالی 
شفق گونشین بوینونا،
یئرله گؤی آراسیندا 
تیکیلی قالمیشدی باخیشی اونا.

بو جور متنلرده شاعرین پوئتیک تخيّلو دیل و دوشونجه پروسئسلری‌نین مرکّب علاقه‌‌ سیستمی‌نین یارادیجیسینا چئوریلیر. اوخوجو مبالغه‌لر، ائپیتئتلر(صفت، اصطلاح)، تشبیه‌لر، مئتافورلار، اوبرازلار بوللوغوندا، عادتاً  غیب اولور. مئتافورالار بورادا مختلف کوقنیتیو(پوئتیک، سئمانتیک) لینقویستیک، فونکسییالاری یئرینه یئتیریر.
 
سحر امیزدیردیکجه باخیشلارینی،
تامسیندی بئینینده لپه‌لنن 
قیزیلی ایللرینی، ماوی نیسگیللرینی
گؤزلرینده گیله-گیله گؤیردی ایشیق قوخوسو،
اوره‌گینده اریم-اریم اریدی گئجه قورخوسو.
دارالدی شفق، سیخیلدی گونش،
یاییلدی بنؤوشه‌نین آچیلیشینا 
تورپاق بویالی دیلکلر،
دالغا-دالغا دالغالاندی،  
بایراغا چئوریلمیش سحر.

بو متنده ریتملیلیک داشلاشمیش سینتاکتیک(ترکیبی، نحوی) پارالئللرله یاناشی، بوراداکی بوتون قرامماتیک(دستور زبان، گرامر) فورمالارین آسسوسیاتیو(تداعی‌گر) سئمانتیکاسیندان(معنا شناسی) یارانیر  ریتمیک نطق پارچاسینی ایسه داها چوخ اوقات تاماملاییر.
تحلیل‌لریمیز بئله بیر قناعته گلمه‌یه اساس وئریر کی، ائ. موغانلی پوئزییاسی آوانقارد ملّی، فلسفی دوشونجه پوئزییاسیدیر و بو دوشونجه دونیاسی بوتونلوکله سوسیال-سیاسی موتیو داشیییر. اؤرنک شعر نمونه‌لریندن ده گؤردویوموز کیمی بو پوئزییا مئنتال(عقلانی، ذهنی، روانی) فونتدا موجود اولمایان یئنی معنالار اوچون ال‌وئریشلی محیط یاراتماغا قادیر ائلدار موغانلی دیلینده گئرچکلیگین یئنی تقدیماتی‌دیر.
بو پوئزییاسی‌نین ائستئتیک کامل‌لیک درجه‌‌سی ایسه دایما یئنی پوئتیک مضمون و معنا آختاریشلاریندا اولان شاعرین زنگین معنوی عالمی، گوجلو تخيّل و تفکّر قابیلیّتی، اثرلری‌نین ایدئیا گئرچکلییی‌نین اهميّتیله شرطلنیر،
عمرونون محصولدار دؤورونو یاشایان «قیزیل آیناسینی ماوی گؤزلو باهار گؤزه‌لی‌نین قیزیلی ساچلاریندان آسان»، یاشادیغی چتینلیکلره باخمایاراق یورولمادان ایره‌لی‌له‌ین، گله‌جه‌یه اینام و اومیدله باخان شاعر موغانلییا سئوگی دولو دونیاسی‌نین باهارلانماسینی آرزو ائدیر، اونا شرفلی حیات یولوندا اوغورلار دیله‌ییریک. ادبی-مدنی تاریخیمیزده لیاقتلی یئر توتانا ائلدار موغانلی و مسلکداشلاری‌نین حیات و یارادیجیلیقلاری‌نین داها گئنیش و هرطرفلی شکیلده تدقیق ائدیله‌جه‌یینه اینانیریق. 

 https://t.me/Adabiyyatsevanlar

🔵اورهان پاموک: من هرگز چنین سرکوبی در استانبول ندیده‌ام؛ دموکراسی ترکیه برای بقای خود می‌جنگد.

اورهان پاموک نویسنده ترکیه ای و برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۰۶ در مقاله ای که امروز در روزنامه ی گاردین منتشر شده است با اشاره به اعتراضات گسترده در ترکیه می گوید هرگز چنین سرکوبی را در این کشور شاهد نبوده است. او می نویسد:

از زمان بازداشت رقیب اصلی سیاسی رئیس‌جمهور رجب طیب اردوغان، شهردار استانبول، اکرم امام‌اوغلو، به اتهامات بی‌پایه و ساختگی فساد و تروریسم، میدان تقسیم ــ بزرگ‌ترین مکان گردشگری و قطب اعتراضات سیاسی استانبول ــ خالی از جمعیت مانده و تحت محاصره پلیس قرار گرفته است. در ۵۰ سالی که در استانبول زندگی کرده‌ام، هرگز به اندازه این روزها شاهد این میزان اقدامات امنیتی در خیابان‌ها نبوده‌ام.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حکیم محمد فضولی

صبا! لطف ائتدین اهل درده درماندان خبر وئردین
تن محزونا جاندان، جانا جاناندان خبر وئردین!

خزان غمده گؤردون اضطرابین بولبول زارین
بهار ایّامی تک گلبرگ خنداندان خبر وئردین

سؤزونو وحی مُنزل گر دئسم من، هیچ کفر اولماز
جهانی توتموش ایکن کفر، ایماندان خبر وئردین!

دئدی‌لر یار عشّاقین گلیر جمع ائتمه گه کؤنلون
مگر کیم یاره عشّاق پریشاندان خبر وئردین؟

سلیمان مسندیندن دیو گُمره رغبتین کسدین
دنیزده خاتم حکم سلیماندان خبر وئردین

فضولی! روزگاریم تیره گؤردون شام هجراندان
نسیم صبح تک، خورشید رخشاندان خبر وئردین.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar