ائل اوغلو
یامان داریخیرام
یامان داریخیرام سنسیز آ ذیروه
هانی داشلی جیغیر، یه هر بئل قایا
یامان داریخیرام سنسیز آی قه جل
گل یاپیش الیمدن گئدک اوبایا
یامان داریخیرام سنسیز آی توراج
سنده دیر کؤنلومون پیریلتیلاری
گل واغان آپاران آرزیلاریمین
گئنیش تارلاسیندا اوچوشاق باری
یامان داریخیرام سنسیز آ ساحیل
ده لی فیرتینالار، لپه لر هانی
یامان داریخیرام سنسیز آی آراز
اؤپه م دوداغینلا آذربایجانی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
یامان داریخیرام
یامان داریخیرام سنسیز آ ذیروه
هانی داشلی جیغیر، یه هر بئل قایا
یامان داریخیرام سنسیز آی قه جل
گل یاپیش الیمدن گئدک اوبایا
یامان داریخیرام سنسیز آی توراج
سنده دیر کؤنلومون پیریلتیلاری
گل واغان آپاران آرزیلاریمین
گئنیش تارلاسیندا اوچوشاق باری
یامان داریخیرام سنسیز آ ساحیل
ده لی فیرتینالار، لپه لر هانی
یامان داریخیرام سنسیز آی آراز
اؤپه م دوداغینلا آذربایجانی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شارل بودلر1821-1867
شارل بودلر
جوانی من طوفان تیرهای بیش نبود
که گاه پرتو رخشان خورشید در آن تابید
به زیر تندر و باران چنان ویران شد
که دگر در باغِ من میوه شاداب نماند
اینک به خزان اندیشه رسیدهام
و باید بیل و شِنکش به کار گیرم
تا دگرباره هموار کنم زمینی را که سیل
چالههای به وسعت گور در آن کنده
که میداند شاید که نوگل آرزوی من
در این زمین شسته چو ساحل شنی
قوت عارفانه و توش و توان یابد
دریغ و درد زمان هستی را به کام میکشد
و آن دشمن ناپیدا که دل ما را میفرساید
ز خونی که میرود از ما نیرو میگیرد ...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شارل بودلر
جوانی من طوفان تیرهای بیش نبود
که گاه پرتو رخشان خورشید در آن تابید
به زیر تندر و باران چنان ویران شد
که دگر در باغِ من میوه شاداب نماند
اینک به خزان اندیشه رسیدهام
و باید بیل و شِنکش به کار گیرم
تا دگرباره هموار کنم زمینی را که سیل
چالههای به وسعت گور در آن کنده
که میداند شاید که نوگل آرزوی من
در این زمین شسته چو ساحل شنی
قوت عارفانه و توش و توان یابد
دریغ و درد زمان هستی را به کام میکشد
و آن دشمن ناپیدا که دل ما را میفرساید
ز خونی که میرود از ما نیرو میگیرد ...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تورکهای کوزوو با اعلام رسمی شدن زبان تورکی در این کشور در خیابانها به جشن و شادی پرداختند.
بعد از کشورهای اروپایی مولداوی، مجارستان، قبرس و ... زبان تورکی بعنوان زبان رسمی کشور کوزوو هم به تصویب رسید.
زبان تورکی در کشورهای مختلف اروپا، از جمله در مولداوی، مجارستان، صربستان، رومانی، قبرس، روسیه و ... نیز زبان رسمی و دولتی است. زبان تورکی همچنین در کشورهای چین، افغانستان، عراق و سوریه نیز زبان رسمی اعلام شده و دلیل رسمی بودن زبان تورکی در این کشورها وجود جمعیت قابل توجه شهروندان تورک در این کشورها هست.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بعد از کشورهای اروپایی مولداوی، مجارستان، قبرس و ... زبان تورکی بعنوان زبان رسمی کشور کوزوو هم به تصویب رسید.
زبان تورکی در کشورهای مختلف اروپا، از جمله در مولداوی، مجارستان، صربستان، رومانی، قبرس، روسیه و ... نیز زبان رسمی و دولتی است. زبان تورکی همچنین در کشورهای چین، افغانستان، عراق و سوریه نیز زبان رسمی اعلام شده و دلیل رسمی بودن زبان تورکی در این کشورها وجود جمعیت قابل توجه شهروندان تورک در این کشورها هست.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بئله ده ایش اولار؟!
آللاه شوکور
الهی نعمتلرینه مین شوکور
سید دئدی: سیزه ناهار وئرییبلر؟ ماشین ایکی یوز مین باهلاندی
مسعود بویوردو: قورخمایین آجیمیزدان اؤلمهریک، دولار 80 مینی آشدی،
ترامپ آسقیردی، دولار 90 مینی کئچدی.
پیشیک دوواردان آپپیلدی: سکه هشتاد میلیون اولدو.
کلاً بیزیم مملکتین اقتصادی اونون بونون آسقیریب، اؤسگوروب، اوسدورماسییلا دولاندیر بئله ده ایش اولار؟!...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آللاه شوکور
الهی نعمتلرینه مین شوکور
سید دئدی: سیزه ناهار وئرییبلر؟ ماشین ایکی یوز مین باهلاندی
مسعود بویوردو: قورخمایین آجیمیزدان اؤلمهریک، دولار 80 مینی آشدی،
ترامپ آسقیردی، دولار 90 مینی کئچدی.
پیشیک دوواردان آپپیلدی: سکه هشتاد میلیون اولدو.
کلاً بیزیم مملکتین اقتصادی اونون بونون آسقیریب، اؤسگوروب، اوسدورماسییلا دولاندیر بئله ده ایش اولار؟!...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
یازپری
بو گونلر وارلیق قایغیسی، جانیمی بورهلهدیگی اوچون هرزادان بئزمیشم.
اؤلومون فیسیلتیسینی هر کوشهدن ائشیدیرم.
اوستهلیک شیرین یوخودایکن، عارسیزجا قاققیلدایاراق یاخینلاشیب، سیلکهلهیهرک بورالاردا اولدوغونو وورغولایا_وورغولایا خاطیرلادیر.
بوراخدیگی ایزلری هئچ بیر زاد توختاتانمیر. یارالاریمیلا باش باشا قالیب چارهسیز حالدا شاشقین سیزلاییرام.
جانیم بودلر! نهقدهر دوغرو و اینجه دئمیسن:
"ائی اوزونتو! دور بیراز؛ زامان یاشامی خوره کیمی یئییر"
آنجاق زامانیلا اؤلوم، بیرلشمکلرینه آند ایچیبلر.
وارلیق ایضطیرابی، یاشام اینجمهسیندن باشقادیر.
گئنه بودلردن آیری بیر سؤز خاطیرلادیم
"گورهسن اؤزونتودن بیتمیش بوجانا، باشقا بیر غم روا دیرمی؟!"
یاشام بو قایغیلار ایچینده قیوریلا قیوریلا کئچهجک، بیریسی دئدی.
ایندی کی یاشام اریییر؛ یورغون اولدوغوما باخمایاراق؛ دیبینه وورا_وورا دولو_دولو بو عارسیز دونیانی یاشامالییام.
بیر قدح شراب ووروب؛ رقصه وارسانمی؟!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بو گونلر وارلیق قایغیسی، جانیمی بورهلهدیگی اوچون هرزادان بئزمیشم.
اؤلومون فیسیلتیسینی هر کوشهدن ائشیدیرم.
اوستهلیک شیرین یوخودایکن، عارسیزجا قاققیلدایاراق یاخینلاشیب، سیلکهلهیهرک بورالاردا اولدوغونو وورغولایا_وورغولایا خاطیرلادیر.
بوراخدیگی ایزلری هئچ بیر زاد توختاتانمیر. یارالاریمیلا باش باشا قالیب چارهسیز حالدا شاشقین سیزلاییرام.
جانیم بودلر! نهقدهر دوغرو و اینجه دئمیسن:
"ائی اوزونتو! دور بیراز؛ زامان یاشامی خوره کیمی یئییر"
آنجاق زامانیلا اؤلوم، بیرلشمکلرینه آند ایچیبلر.
وارلیق ایضطیرابی، یاشام اینجمهسیندن باشقادیر.
گئنه بودلردن آیری بیر سؤز خاطیرلادیم
"گورهسن اؤزونتودن بیتمیش بوجانا، باشقا بیر غم روا دیرمی؟!"
یاشام بو قایغیلار ایچینده قیوریلا قیوریلا کئچهجک، بیریسی دئدی.
ایندی کی یاشام اریییر؛ یورغون اولدوغوما باخمایاراق؛ دیبینه وورا_وورا دولو_دولو بو عارسیز دونیانی یاشامالییام.
بیر قدح شراب ووروب؛ رقصه وارسانمی؟!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
بابا_وزیر_اوغلو
منم، سنسن
دونیانین سئوینجی، همده غمی ییک،
بیر تارین آلیشان قوشا سیمی ییک
یارییا بؤلونموش آلما کیمی ییک
بیر اوزو منم سه، بیر اوزو سنسن.
سسینی ائشیدک یاغان یاغیشین
هر اؤتن باهارین- هر اؤتن قیشین
دونیایا بویلانان بیرجه باخیشین
بیر گؤزو منم سه، بیر گؤزو سنسن.
تنها یولچولارا بو یوللار چتین
دره لر کئچیلمز، قایالار متین
باشینا دؤندویوم بو مملکتین
بیر داغی منم سه، بیردوزو سنسن.
قوشا گول له ریییک بیز بو چمنین
او نرگیز منیم دیر، بو لاله سنین
محببت آدلانان شیرین نغمه نین
بیر سؤزو منم سه، بیر سؤزو سنسن.
شیرین دیر، آجیدیر سئوگینین دادی
حسرت بیر آدی دیر- ووصال بیر آدی
محببت اؤزۆ بیر بیتؤو دونیادیر
گئجه سی منم سه، گوندوزو سنسن...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
منم، سنسن
دونیانین سئوینجی، همده غمی ییک،
بیر تارین آلیشان قوشا سیمی ییک
یارییا بؤلونموش آلما کیمی ییک
بیر اوزو منم سه، بیر اوزو سنسن.
سسینی ائشیدک یاغان یاغیشین
هر اؤتن باهارین- هر اؤتن قیشین
دونیایا بویلانان بیرجه باخیشین
بیر گؤزو منم سه، بیر گؤزو سنسن.
تنها یولچولارا بو یوللار چتین
دره لر کئچیلمز، قایالار متین
باشینا دؤندویوم بو مملکتین
بیر داغی منم سه، بیردوزو سنسن.
قوشا گول له ریییک بیز بو چمنین
او نرگیز منیم دیر، بو لاله سنین
محببت آدلانان شیرین نغمه نین
بیر سؤزو منم سه، بیر سؤزو سنسن.
شیرین دیر، آجیدیر سئوگینین دادی
حسرت بیر آدی دیر- ووصال بیر آدی
محببت اؤزۆ بیر بیتؤو دونیادیر
گئجه سی منم سه، گوندوزو سنسن...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
محمود درویش
جنگ پايان خواهد يافت
و رهبران با هم گرم خواهند گرفت
و باقى ميماند آن مادر پيرى
كه چشم به راه فرزند شهيدش است
و آن دختر جوانى
كه منتظر معشوق خويش است
و فرزندانى
كه به انتظار پدر قهرمانشان
نشستهاند،
نمیدانم چه كسى وطن را فروخت
اما ديدم چه كسى
بهاى آن را پرداخت …
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
جنگ پايان خواهد يافت
و رهبران با هم گرم خواهند گرفت
و باقى ميماند آن مادر پيرى
كه چشم به راه فرزند شهيدش است
و آن دختر جوانى
كه منتظر معشوق خويش است
و فرزندانى
كه به انتظار پدر قهرمانشان
نشستهاند،
نمیدانم چه كسى وطن را فروخت
اما ديدم چه كسى
بهاى آن را پرداخت …
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
طرف اشتباهی پول ریخته به حساب یکی دیگه، بعدش این پیام رو واسش فرستاده، یارو هم ترسیده برگردونده
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به رئیس جمهور بابت خواندن شعر ترکی استاد شهریار اخطار می دهند ...تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ابوالفضل قاسم بیگلو
میندی کهر آت چاپدی بوگون بوردا یئرآلما
آج ملتی گویا وئرهجک قوردا یئرآلما
سن سفرهمیزین یار وفاداری اولاردین
اولدون ائله بیل سنده بوغوبورما یرآلما
سن میوهلر ایله اؤتوشوب سبقت آلیرسان
دونیا بئله قالماز اؤزونو توتما یئرآلما
دوزدو کی بیلن یوخدو نه اولدو نییه قالخدین
سندن ساری دای چوْخ تیکیلیر توْربا یئرآلما
سنده چکیلیرسن دالییا سفرهدن ایوای
بوندان بئله سنسیز بیشهجک شوْربا یئرآلما
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
میندی کهر آت چاپدی بوگون بوردا یئرآلما
آج ملتی گویا وئرهجک قوردا یئرآلما
سن سفرهمیزین یار وفاداری اولاردین
اولدون ائله بیل سنده بوغوبورما یرآلما
سن میوهلر ایله اؤتوشوب سبقت آلیرسان
دونیا بئله قالماز اؤزونو توتما یئرآلما
دوزدو کی بیلن یوخدو نه اولدو نییه قالخدین
سندن ساری دای چوْخ تیکیلیر توْربا یئرآلما
سنده چکیلیرسن دالییا سفرهدن ایوای
بوندان بئله سنسیز بیشهجک شوْربا یئرآلما
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سئور شهابی
نه بير ويلاميز اولدو
خزرين قيراغيندا
نه ده گمی گؤزلهديك
بندرين قيراغيندا
طالع بيزی بولمادی
جيبلريميز دولمادی
باغيميزدا اولمادی
شهرين قيراغيندا
هانسی گولو قوخلاياق؟
هانسی واری يوخلاياق؟
گلین گئدک يوخلاياق_
مينبرين قيراغيندا...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
نه بير ويلاميز اولدو
خزرين قيراغيندا
نه ده گمی گؤزلهديك
بندرين قيراغيندا
طالع بيزی بولمادی
جيبلريميز دولمادی
باغيميزدا اولمادی
شهرين قيراغيندا
هانسی گولو قوخلاياق؟
هانسی واری يوخلاياق؟
گلین گئدک يوخلاياق_
مينبرين قيراغيندا...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کریم قربانزاده
بئینیمین قاپ باجاسین آچاجاغام
سیل سوپور ائدَجَیم قارانلیق دالانلاری
اپریمیش دوشونجه -لری
یالنیز
و یالنیز
بیر اتک یاغمور
بیر قوجاق گونش
و بیر دونیا سئوگی ساخلیاجاغام سنین اوچون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بئینیمین قاپ باجاسین آچاجاغام
سیل سوپور ائدَجَیم قارانلیق دالانلاری
اپریمیش دوشونجه -لری
یالنیز
و یالنیز
بیر اتک یاغمور
بیر قوجاق گونش
و بیر دونیا سئوگی ساخلیاجاغام سنین اوچون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
ترتیب ائدن: "حسن اوموداوغلو"
آت
آت: بوتون تورک داستانلاریندا واجب یئر توتان بیر اوْبرازدیر. آتین واسطهسیله کؤچری حیات طرزی ممکن اولموشدور. دوهنین عربه نه قدر دَیَری وارسا، آتین دا تورکلره او قدر اهمیّتی وار. آت تورکون داشیما واسطهسی، اَت- سود (یئیهجک) منبعیدیر. آتین دریسیندن استفاده ائدیلیر. تورکلر ساواشچی اولدوغو اوچون آت بسلییردیلر. آت سرعتلیدیر. داستانلاریمیزدا آت ایگیده یولداش و قارداش حساب ائدیلیر. چین منبعلرینده تورکلرین سرعتلی آت یئتیشدیردییی یازیلیر. ماناسین «آغقولا» آدلی چاپاغان آتی واردی. آلتای تورکلرینین اساطیرینه گؤره قهرمانلارلا آتی عینی گونده دوغولورلار. «مادایقارا»نین آتی اؤزو ایله بیر گونده دوغولموشدور اونون دؤرد قولاغی وارمیش و قورغوشون (سُربی) رنگینده ایمیش. تورکلرده آتا: یوُنت/ یوند/ یابو/ یاباق/ یافکا/ ییلقی/ چیلقی/ کُجُت، سب/ سیپا دا دئییلمیشدیر. موغوللار ایسه آتا؛ آدو/ آدوغ/ آدوقا/ مور/ مورین دئییرلر. تورک اساطیرینده اوچان آتلار دا واردیر. ماناس داستانیندا 200-ـه قَدَر آت آدی گلمیشدیر. تورکلر، آتین کولکدن( یئل) یاراندیغینا اینانیرلار. اونا گؤره ده، آتلار کولکله سرعتلنیرلر. تورکلر ائو تیکنده؛ چادیر قوراندا ائوین/ چادیرین بؤیوک یاخود اورتا دیرهیینه آت قانی، آت سودو بعضاً ده آت یاغی سورتوردولر. داغ، اوْد، اوْرمان روحلارینا دُعا ائدنده قیرمزی آتین یئلهسیندن استفاده ائدردیلر. داستانلاریمیزدا آت حتّی رنگینی ده، دَییشدیره بیلیر. آت، اؤلن قهرمانی تک قویماز و اونو وطنینه یئتیریر. آت اولان ائوه جین گیرمز. آتین نفسی جینلری قوْوار. تورکلرده وحشی آتا آرغوماق، یابو، قولان، تارپان دئییلیر. آتین قویروغو، ایگیدین بیغی (بوغو)، قادین ساچینین کسمهسی یاس (تعزیه) علامتیدیر. بونلارا اجازهسیز توْخونماق و کسمک حقارت حساب ائدیلیر. شامان، آتشین اطرافیندا آیین اجراء ائدنده آغ آتین دریسی اوزرینده دورور. او، دُعا زمانی قیمیز چیلهییب قیرمیز آت یئلهسی ترپَدیر. 1900- جی ایله کیمی آلتایلاردا اؤلنلرینی آتلاری ایله برابر دفن ائدیردیلر. یوخودا قویروغو کسیک آت گؤرمک اؤلوم معناسینا گلیر. بو یوخونو گؤرن آدام اؤلور. آتلار روحلاری او بیری دونیایا داشیییر. قاراقالپاقلاردا تابوتا «آغاج آت» دئییلیر. شیطانلارین آتلاری اوچ آیاقلی اولور. مقدّس آتلار گونش دیاریندان گلیر. تورکلر اینایرلار کی، آت گونشدن یئر اوزونه ائنمیشدیر. تورکلرله موغوللار انسانین دوشونجه گوجونو آتا بَنزَدیرلر. اونا ایسه «بوُیان» دئییرلر. قارا آتی؛ یئر آلتینا گئدرکن مینیرلر. آغ آتی گؤی اوزونه چیخاندا مینیرلر. تانرییا آغ آت قوربان ائدیرلر. سودان چیخان آتلارین فوقالطبیعی گوجونه اینانیلیر. کوراوغلون آتی دا بئله تؤرمیشدیر. چؤل آتی، آتشی رمزلشدیریر. چؤلدن گلن آتلاردا غیرعادی گوج اولور. بونلار دؤزوملو اولورلار. اولیالار دا، همین آتلارلا چؤللرده گزیرلر (بوز آتلی خیدیر/ خضر). تورکلر اینانیرلار کی، آت ائوین قاباغیندا باشی ائوه دوغرو باغلانیرسا او ائوه برکت گلر. آتین نفسی خستهلیکلری قوْوور. آت اولان ائوه شیطان گیره بیلمیر.
تورک داستانلاریندا گلن مشهور آتلار: اوغوز خاقان (آلاجا آت)، کوْراوغلو (قیرآت)، آلپامیش (بایچیپار/ آشبورا/ چوبار)، اَر تؤشتوک (چالقویروق)، ائدیگه/یئدیگی (تیمچاوار)، باتتال غازی (آشقار/ اشقر)، ماناس (آققولا) کوبلاندی باتور (بوْروُل)، اورالخان (آقبوت) و...
اسب
اسب، در ذهن اقوام با ظلمت جهان اهریمنی مرتبط است. روانکاوان اسب را نماد روان ناخودآگاه یا روان غیر بشری میدانند. اولگوی اَزلی مادر که حافظ جهان است. زیرا به ساعت عظیم طبیعی وابسته است یا به اولگوی ازلی سرکشی. اسب گاه خیر است، گاه شرّ. آسیاییها زین و اسب متوفّی را در کنار جسدش دفن میکردند تا سفر آخر او را تضمین کنند. بعضی از ترکان اسب متوفّی را قربانی میکردند تا روح صاحبش را راهنمایی کند و معمولاً گوشت آنرا بین سگها و پرندگان تقسیم میکردند چون آنها هم به نوبهی خود هادی ارواحاند و به عالم زبرین و زیرین رفت و آمد دارند. پوست طبل اغلب شمنهای ترک از پوست اسب و گوزن است. یاکوتها این طبل را اسب شمن میدانند. شمنها برای رفتن به عالم دیگر از چوب سرکجی که سر آن مزیّن به سر اسب است استفاده میکنند. اغلب اسبهای مرگ؛ سیاه هستند از جمله «کاروس» اسب خدای مرگ یونانیان. اسب به دلیل داشتن سرعت مرتبط با زمان است. اسب، محرم راز آبهای بارور کننده است و مسیر زیر زمینی آبها را میشناسد. بیرون جوشیدن چشمهها به ضربات سمّ اسبها نسبت داده میشود. بعضیها اسب را نماد سرکشی امیال، باروری سخاوت جوانی میدانند. اسب هوس آزاد شده است. مردمان اورال- آلتای ازدواج مقدّس زمین و آسمان را با جفتگیری اسب سفید و گاو خاکستری نشان میدهند و اسب سفید در اینجا مظهر الوهیّت آسمانی است.
آت
آت: بوتون تورک داستانلاریندا واجب یئر توتان بیر اوْبرازدیر. آتین واسطهسیله کؤچری حیات طرزی ممکن اولموشدور. دوهنین عربه نه قدر دَیَری وارسا، آتین دا تورکلره او قدر اهمیّتی وار. آت تورکون داشیما واسطهسی، اَت- سود (یئیهجک) منبعیدیر. آتین دریسیندن استفاده ائدیلیر. تورکلر ساواشچی اولدوغو اوچون آت بسلییردیلر. آت سرعتلیدیر. داستانلاریمیزدا آت ایگیده یولداش و قارداش حساب ائدیلیر. چین منبعلرینده تورکلرین سرعتلی آت یئتیشدیردییی یازیلیر. ماناسین «آغقولا» آدلی چاپاغان آتی واردی. آلتای تورکلرینین اساطیرینه گؤره قهرمانلارلا آتی عینی گونده دوغولورلار. «مادایقارا»نین آتی اؤزو ایله بیر گونده دوغولموشدور اونون دؤرد قولاغی وارمیش و قورغوشون (سُربی) رنگینده ایمیش. تورکلرده آتا: یوُنت/ یوند/ یابو/ یاباق/ یافکا/ ییلقی/ چیلقی/ کُجُت، سب/ سیپا دا دئییلمیشدیر. موغوللار ایسه آتا؛ آدو/ آدوغ/ آدوقا/ مور/ مورین دئییرلر. تورک اساطیرینده اوچان آتلار دا واردیر. ماناس داستانیندا 200-ـه قَدَر آت آدی گلمیشدیر. تورکلر، آتین کولکدن( یئل) یاراندیغینا اینانیرلار. اونا گؤره ده، آتلار کولکله سرعتلنیرلر. تورکلر ائو تیکنده؛ چادیر قوراندا ائوین/ چادیرین بؤیوک یاخود اورتا دیرهیینه آت قانی، آت سودو بعضاً ده آت یاغی سورتوردولر. داغ، اوْد، اوْرمان روحلارینا دُعا ائدنده قیرمزی آتین یئلهسیندن استفاده ائدردیلر. داستانلاریمیزدا آت حتّی رنگینی ده، دَییشدیره بیلیر. آت، اؤلن قهرمانی تک قویماز و اونو وطنینه یئتیریر. آت اولان ائوه جین گیرمز. آتین نفسی جینلری قوْوار. تورکلرده وحشی آتا آرغوماق، یابو، قولان، تارپان دئییلیر. آتین قویروغو، ایگیدین بیغی (بوغو)، قادین ساچینین کسمهسی یاس (تعزیه) علامتیدیر. بونلارا اجازهسیز توْخونماق و کسمک حقارت حساب ائدیلیر. شامان، آتشین اطرافیندا آیین اجراء ائدنده آغ آتین دریسی اوزرینده دورور. او، دُعا زمانی قیمیز چیلهییب قیرمیز آت یئلهسی ترپَدیر. 1900- جی ایله کیمی آلتایلاردا اؤلنلرینی آتلاری ایله برابر دفن ائدیردیلر. یوخودا قویروغو کسیک آت گؤرمک اؤلوم معناسینا گلیر. بو یوخونو گؤرن آدام اؤلور. آتلار روحلاری او بیری دونیایا داشیییر. قاراقالپاقلاردا تابوتا «آغاج آت» دئییلیر. شیطانلارین آتلاری اوچ آیاقلی اولور. مقدّس آتلار گونش دیاریندان گلیر. تورکلر اینایرلار کی، آت گونشدن یئر اوزونه ائنمیشدیر. تورکلرله موغوللار انسانین دوشونجه گوجونو آتا بَنزَدیرلر. اونا ایسه «بوُیان» دئییرلر. قارا آتی؛ یئر آلتینا گئدرکن مینیرلر. آغ آتی گؤی اوزونه چیخاندا مینیرلر. تانرییا آغ آت قوربان ائدیرلر. سودان چیخان آتلارین فوقالطبیعی گوجونه اینانیلیر. کوراوغلون آتی دا بئله تؤرمیشدیر. چؤل آتی، آتشی رمزلشدیریر. چؤلدن گلن آتلاردا غیرعادی گوج اولور. بونلار دؤزوملو اولورلار. اولیالار دا، همین آتلارلا چؤللرده گزیرلر (بوز آتلی خیدیر/ خضر). تورکلر اینانیرلار کی، آت ائوین قاباغیندا باشی ائوه دوغرو باغلانیرسا او ائوه برکت گلر. آتین نفسی خستهلیکلری قوْوور. آت اولان ائوه شیطان گیره بیلمیر.
تورک داستانلاریندا گلن مشهور آتلار: اوغوز خاقان (آلاجا آت)، کوْراوغلو (قیرآت)، آلپامیش (بایچیپار/ آشبورا/ چوبار)، اَر تؤشتوک (چالقویروق)، ائدیگه/یئدیگی (تیمچاوار)، باتتال غازی (آشقار/ اشقر)، ماناس (آققولا) کوبلاندی باتور (بوْروُل)، اورالخان (آقبوت) و...
اسب
اسب، در ذهن اقوام با ظلمت جهان اهریمنی مرتبط است. روانکاوان اسب را نماد روان ناخودآگاه یا روان غیر بشری میدانند. اولگوی اَزلی مادر که حافظ جهان است. زیرا به ساعت عظیم طبیعی وابسته است یا به اولگوی ازلی سرکشی. اسب گاه خیر است، گاه شرّ. آسیاییها زین و اسب متوفّی را در کنار جسدش دفن میکردند تا سفر آخر او را تضمین کنند. بعضی از ترکان اسب متوفّی را قربانی میکردند تا روح صاحبش را راهنمایی کند و معمولاً گوشت آنرا بین سگها و پرندگان تقسیم میکردند چون آنها هم به نوبهی خود هادی ارواحاند و به عالم زبرین و زیرین رفت و آمد دارند. پوست طبل اغلب شمنهای ترک از پوست اسب و گوزن است. یاکوتها این طبل را اسب شمن میدانند. شمنها برای رفتن به عالم دیگر از چوب سرکجی که سر آن مزیّن به سر اسب است استفاده میکنند. اغلب اسبهای مرگ؛ سیاه هستند از جمله «کاروس» اسب خدای مرگ یونانیان. اسب به دلیل داشتن سرعت مرتبط با زمان است. اسب، محرم راز آبهای بارور کننده است و مسیر زیر زمینی آبها را میشناسد. بیرون جوشیدن چشمهها به ضربات سمّ اسبها نسبت داده میشود. بعضیها اسب را نماد سرکشی امیال، باروری سخاوت جوانی میدانند. اسب هوس آزاد شده است. مردمان اورال- آلتای ازدواج مقدّس زمین و آسمان را با جفتگیری اسب سفید و گاو خاکستری نشان میدهند و اسب سفید در اینجا مظهر الوهیّت آسمانی است.
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.