ادبیات سئونلر

بورادا بودلئرین شعردن اولان آنلاییشینی «اردوغان آلکان»ین «شعیر صنعتی» (۲۰۰۵: ۴- ۱۶۳) کیتابینا اساسلاناراق آفوریزماتیک بیچیمده اؤزتله‌یه‌رک گتیرمک ایسته‌ییرم بو اؤزللیکلر عومومیّت‌له مودئرن شعرین اؤزللیکلری کیمی قبول اولوناراق بو دؤره عایید اولان اکثر شاعرلرین شعرلرینده ایشله‌نیبدیر.
بودلئره گؤره:
آ) شعرین آماجی «گئرچک» دئییلدیر. چونکی «گئرچک» یالنیزجا علمین بوداغیدیر.
ب) شعرین مقصدی «یاخشی» دئییل. «یاخشی» سؤزوندن مقصد اخلاقی آنلامدا اولان «پیس» سؤزونون قارشیتیدیر.
ج) شعر بیر احتیراصی دیله گتیرمک اوچون یازیلمیر. چونکی بو رومانتیزمین قارا سئودالی یانیلساماسی‌دیر.
د) شعرین ایلکه‌سی یوکسک بیر گؤزللیکدیر. گؤزل، ذؤقون تکجه احتیراصی، تکجه مقصدیدیر. بودلئرین گؤزللییی یاخیجی و باشدان چیخاریجیدیر. هم جنسی آرزو، هم ده کدر اویاندیریر.
ه) مضمون و فورما بیر-بیرینی تاماملاییر.
و) شعر سیاست‌له اوغراشارسا، هر شعر بیر-بیرینه بنزه‌یه‌رک شعرین اصیل اوبرازلاری ییخیلیب ازیلر‌
ز) شاعر، دیلی اوستالیقلا استفاده ائتملی‌دیر.
ح) شعرده حاکم اولان ایشاره‌لردیر
ت) شعر «منی» فردی، شاعرینی ایفاده ائدیر
ی) میصراعلار، سطرلر سربست و آچیق اولمالیدیر.
عمومیّت‌له سیمبولیستلر میصراعلارین آچیق اولماسینا چوخ تأکید ائده‌رک حتی بو یؤنده شعرده نقطه‌‌لشمه‌نی ده حذف ائدیردیلر. یعنی شعرده نقطه‌‌، ویرگول و باشقا نقطه‌‌لشمه و یاخود دورغو ایشاره‌لرینی گتیرمیردیلر.
یوخاریدا کی اؤزللیکلره باشقا مودئرنیست شاعرلر ده بیر سیرا اؤزللیکلر آرتیردیلار. اؤرنک اوچون پاول والئری، شارل بودلئرین «مودئرن یاشامین رسامی» آدلی یازیسیندا توخوندوغو «ایلهام» مؤضوع‌سونو آچیقلایاراق، ایلهامین مودئرن شعرده یئری‌نین اولماماسینی وورغولادی.
بونلارا باشقا اؤزللیکلر ده آرتیرماق اولار. اؤرنک اوچون:
۱. مودئرن شعرده اینسانلار اؤزونو یالنیز حیسّ ائدیر.
۲. اومیدسیز و بدبین‌دیر هم حال حاضرا، هم ده گله‌جه‌یه.
۳. فردییتچی‌دیر
۴ نیهیلیست‌(هیچ انگاری)دیر
۵. مرکّب و ظاهرده پارچا-پارچا گؤرونور
۶. اؤزه‌نل و شعورآلتینی ساییقلاماقدیر.
۷. مودئرن شعر اوکتایو پاز دئمیشکن «هم مودئرنیتنی تنقید ائدیردی هم ده اؤزونو»(پاز ۲۰۰۷: ۱۰۳)
۸. مودئرن شعرین باشقا بیر اؤزللییی ایکیلی تضادلیقدیر. مودئرن شعر، آغ-قارا، بؤیوک-کیچیک، یاخشی-پیس کیمی تضاددلی و ایکیلی مضمونلار واسطه‌‌سی ایله بوتؤولشیر. بونون یاخشی اؤرنه‌یینی بودلئرده گؤروروک( باخ: تئودور اوو ۲۰۰۸: ۹۵- ۸۹)
تضاددلارین قارشی-قارشییا قویولماسی شعری آنلاملاشدیریر.
۹. مودئرن شعرده: استعاره‌، کینایه، مجاز و شعرین باشقا بو کیمی خیال اوبرازلارینا کلاسیک شعرده اولدوغو کیمی باخیلمیر. اؤرنک اوچون کلاسیک شعرده بیر تشبیه ترکیبی( مثلا علاوه‌ تشبیهی) ایشله‌ننده اوخوجو اونو هوسله قارشیلاییردی. مودئرن شعرده بونلار تکلیکده هئچ‌دیرلر. بورادا بونلارین هامیسی بیر یئرده اولدوقدا و شعری اوزون بیر استعاره‌ و مئتافورییایا چئویردیکده‌دیر کی، مودئرن شعر اساسینی قورور. بو دا بدیعی تصویری بیر شعرین یارانماسینا گتیریب چیخاریر.
۱۰. مودئرن شعرین دایاندیغی اساس عامل دیل اوزه‌رینده و شعرین فورماسی حاقدا اولان یئنی آنلاییشلاردیر.

ادبيّات:
آلکان اردوغان(۲۰۰۵) شعیر صنعتی انقلاب کیتاب ائوی ایستانبول.
آتاچ نوراللّه(۲۰۱۱) گئنئ یالنیلیک، حاضرلایان راشیت چاواش، یاپه کرئدی یایینلاری ایستانبول.
بیات سیّدحیدر(۲۰۰۸) آلما یولو، نوید اسلام یاییم‌ائوی قوم.
بارتهئس رولاند(۱۹۸۹) یازی‌نین صیفیر درجه‌سی جئو تاهسین یوجئل اوچونجو باسقی مئتیس ائلئشتیری یایشن‌لاری ایستانبول.
ائلیوت ت. س(۱۹۸۳) ادبیّات اوزه‌رینه دوشونجه‌لر چئویرن سئویم کانتارجی‌ اوغلو، کولتور ائوی توریزم باکانلیغی یایینلاری آنکارا.
_ (۲۰۱۰) چوراق، اؤلکه، اویغونلاشدیران همّت شهبازی لاچین درگیسی اؤزل سایی.
حاجی‌یئو توفیق(۱۹۹۰) شعریمیز نثریمیز، ادبی دیلیمیز یازیچی، باکی
سجّادی صالح(۲۰۱۰) قویما منی قان آپاریر ۳ ج انتشارات سوره‌ی مهر تهران.
سوره‌ی جمال(۱۹۹۲) فولکلوری شعیری دوشمان جان یایینلاری ایستانبول.
قایناق:
https://edebiyyat.az/edebi-tenqid/2393-hummet-sahbazi-klassikadan-modernizme-axan-poeziya.html

https://t.m
e/Adabiyyatsevanlar

Ədəbiyyat.AZ - Ədəbi yazılar, məqalələr, son xəbərlər, kitablar, poeziya

Hümmət Şahbazi - Klassikadan modernizmə axan poeziya » Ədəbiyyat.AZ - Ədəbi yazılar, məqalələr, son xəbərlər, kitablar, poeziya

Klassik / yeni klassik / klassik şeir klassik sözü bizim tarixi anlayışımıza çağdaş zamanda hopmuşdur. keçmiş zamanlarda ümumiyətlə çağdaş termini olmadan onun qarşı tərəfi olan köhnə və ya əski termini də yox idı. «əski» sifəti şeirə aid deyiləsi bir termin…

440 views18:31