ادبیات سئونلر

حمید بخشمند

او یازیغا اولان اولدو… (ایکی مکتوب و بیر نئچه سؤز)

ایضاح:
تیر آیی‌نین ۲۳-ینجی گونو آذربایجان یازیچیسی، عالیم تدقیقاتچیسی و باجاریقلی ژورنالیستی دوقتور غلامرضا بوداغی‌نین نیسگیل‌لی اؤلومونون ایل‌ دؤنومودور. غلامرضا بوداغی(قولو) عؤمرونون جاوان چاغلارینی سیاسی- اجتماعی فعالیتی اوجباتیندان کئچمیش سووئتلر بیرلیگی اؤلکه‌سینه سیغینمیش، اورادا درس اوخوموش و فلسفه و حقوق رشته‌سینده دوقتورلوق درجه‌سینه یوکسلمیشدیر. او اورتا عصر آذربایجان فلسفه‌سی اوزره متخصص کیمی ۱۰ ایلدن سونرا آنا یوردو تبریزه قاییدیر. بورادا حیاتی چوخ آغیر و تراژیک کئچیر. بو آجیناجاقلی حیاتا دؤزمه‌دن آذربایجانین بو اونودولماز اوغلو اؤز الی‌ایله ۵۵ ایل‌لیک حیاتینا سون قویور و ۱۳۸۹ینجی ایلین تیر آیی‌نین ۲۳ینده تبریزین وادی‌الرحمه مزارلیغیندا تورپاغا تاپشیریلیر. دوقتور غلامرضا بوداغی(قولو)‌نون عزیز خاطیره‌سینه بیر داهادا عشق اولسون دئیه‌رک، یاخین دوستلاریندان اولان حؤرمتلی یازیچی و ژورنالیستیمیز “حمید بخشمند” معلمین بیر یازیسینی سیز عزیز اوخوجولارا تقدیم ائدیریک. (ایشیق)
×××
او یازیغا اولان اولدو…
اؤزو منه سؤز وئرمیشدی…
گؤروش‌لریمیزین بیرینده منه دئمیشدی کی، “قولو”دان ایکی مکتوب منده وار. بو دؤنه تبریزه گلنده اونلاری گتیریب وئره‌رم سنه، اؤزون بیل نئیلیسن ائله. هفته‌لر، آی‌لار اؤتوشدو. یئنه بیر گون بیز بو شهرده اوز- اوزه گلدیک، آمما مکتوبلاردان سس- سوو یوخ. وئردییی وعده‌نی خاطیرلاتدیم اونا…
– وای..! پاه یادیمدان چیخیب. سؤز وئریرم، گلن دفه گتیرمه‌سم، دای سنی گلیب گؤرمه‌رم. آخی…
نه ایسه، بیر یای آخشامی زنگ آچدی منه. سلام- علیک‌دن سونرا:
– هارداسان؟
– اکبرین دوکانیندایام.
– ائله اوردا اول، بو ساعات گلدیم.
… و او ساعات گلدی. اؤپوش- گؤروشدن سونرا چانتاسیندان بیر پلاستیک کاور چیخاریب، دئدی:
– سنه ایکی مکتوب وعده‌سی وئرمیشدیم، یئرینه دؤرد مکتوب، بیر ‌اَل‌یازما شعیر گتیرمیشم. ایکیسی بیر نفردن، ایکیسی بیر باشقاسیندان، اَل‌یازما شعیر ده بیر آیری‌سیندان. بو اوچ نفرین ایکیسی دونیاسین دَییشیب، بیری اؤلکه‌سین. هله اوسته‌لیک، سن باعث اولدون اؤزومون بیر نئچه ایتیب- باتمیش شعریمی ده کار- کاغیذلاریمین ایچیندن تاپیم.
اونلاری آلیب، قیسا بیر سؤز- صؤحبت‌دن سونرا بیر- بیریمیزدن آیریلدیق.
او گئتدی…
من بیر آز دایانیب، حبیب معلیمین آرخاسیجا باخدیم. همیشه کی کیمی یورویوردو. بو کیشی‌نین هئچ آرام- و- قراری یوخدو. دائم قاچا- قاچدادی. اوزاق- یاخین فرق ائتمز. ایستر تهرانین جنوبوندا عموخیاطین جومعه‌لر ایش اوشاقلاری اوچون تشکیل وئردییی کلاسلاری اولسون، ایستر خانیم پوینده‌نین ائو آروادلاری اوچون ترتیب ائتدییی کارگاه‌لاری؛ ایستر قاراداغین هانسی‌سا بیر بور- بوجاغینداکی قیرخ ایل بوندان اول درس وئردییی بیر کند اولسون، ایستر زلزله‌دن ساری اوچولموش آوادانلیقلاردا یاریمچیق هؤرولموش بیر بهداشت ائوی…
هله، تبریزین اؤزونده دوستلاردان دا خبر توتماق گرک. سرحدلرین او اوزونده قالمیش یولداشلارین عائله‌لرینه ده باش وورماق گرک. ایندی ایسه آللاه بیلیر گئدیر کیمسه‌یه باش چکسین، هانسی خسته‌نی گؤرسون! بلکه ائله یول اوستو رحمت‌لیک ضیا خیاط‌گیله ده دؤندو! هر نه اولور اولسون، آنجاق “یولچو یولدا گرک!” بئله‌دیر حبیب فرشباف. بئله یاشاییب، بئله‌جه ده یاشایاجاق…
ائوه دؤندوکده هر شئیدن اول باشلادیم حبیب‌دن آلدیغیم کاغیذلاری اوخوماغا. هر بیرینی نئچه دؤنه اوخودوم… آمما نه اوخوماق! هر اوخودوقدا اورک ائوینده یاغیش یاغیردی… خصوصیله ایکی مکتوب بیر نفردن منی اوتوز بئش، اوتوز یئددی ایل‌ بوندان قاباقلارا چکیب آپاردی. منی جاوانلاتدی. قولو (غلامرضا بوداغی)له بیر داها اوزبه‌اوز اوتوردوم. بیر داها ایکیمیز دئییب- ائشیتدیک. آنجاق سؤز آراسی چوخ جیدی بیر صیفتله سوروشدو:
– «شاهرخ مسکوب»ون چئویردییی «افسانه‌های تبای»یی اوخویوبسانمی؟
– یوخ، کیتابی گؤرمه‌میشم هئچ.
درحال آیاغا قالخیب، گئدیب کیتابی گتیریب منه وئررکن:
– آل، منده وار. پول وئریب آلما. چوخ اوخومالی‌دیر. اوخو، آنجاق دیقتله اوخو.
دیقتله اوخوماغین معناسینی بیلیردیم. یعنی قولو کیمی اوخو.
اوخودوم. اونون کیمی اوخودوم. تمیز. دیقتله. سوفوکل. تبِس شهری. اودیپ شاه. اؤنجه یازیلمیش آلین یازیسی. آتانی اؤلدوررسن، اؤزون بیلمه‌دن. ابوالهول (اسفینکس)ین سئوالی‌نین دوزگون جاوابینی آنجاق سن وئررسن. سنی تبِس‌ده شاهلیغا گؤتوررلر. شاه کی اولدون، آنان‌لا ائوله‌نیب، اونو اؤزونه آرواد ائدرسن، اؤزون بیلمه‌دن. آنان/ آروادینلا بیر یاتاقدا یاتارسان، اؤزون بیلمه‌دن. ایکی اوغلون/ قارداشین اولار و ایکی قیزین/ باجین… هامیسی اؤزون بیلمه‌دن! بو گوناهین جزاسینا تبِس شهرینی طاعون بورویَر. سنی سورگون ائدرلر. سونرا اؤزون- اؤزونو اینه ایله کور ائدرسن…