ساغدان، پدرام ،خانم شراره یقینی ،مرجان منافزاده دوکتور رضا نعمتی ،دوکتور رحیم رئیس نیا ، احد فرهمندی

نهنگ ها به خاک برمی گردند رمان نینا تنقید جلسه سیندن شگیل لر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بو جلسه نین سونودا ادبیات سئونلر طرفیندن اوچ نفردن تقدیر اولدو.
آغای دوکتور"رضا نعمتی" نهگ ها به خاک برمی گردند کیتابینین یازیچی سی ،"مجید راستی" حکیم نظامی گنجه ای انتشاراتینین مودورو "کیتابین ناشری" "رسول اسمعلیان" نقاد
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شماره 34 مجله «غروب»
شماره 34 مجله غروب در 366 صفحه و با قیمت 350 هزار تومان- تا اواخر آذر ماه- عرضه خواهد شد. در این شماره از مجله، علاوه بر مطالب مختلف و متنوع، دو ویژه نامه نیز (ویژه نامه سهند-بولود قاراچورلو، ویژه نامه عاشیقلار) کار شده است.
علاقمندان می توانند برای پیش خرید نسخه کاغذی مجله (با احتساب هزینه پستی) مبلغ 380 هزار تومان به شماره کارت 5859831065829292 (بانک تجارت/ علی حامد ایمان) واریز کرده و تصویر فیش واریزی را برای ما ارسال نمایند.
فهرست موضوعی این شماره از مجله «غروب» عبارت است از:
👤@goroobonline
👇

■ امضا
سانسور تاریخ- چگونه کلمات و تاریخ سانسورشده به یک کنش تبدیل می شوند؟/ علی حامد ایمان
■ ویژه نامه سهند (بولود قاراچورلو)
- آذربایجانین نهنگ شاعیری بولود قاراچورلو- رضا همراز
- خاطراتی اززنده یاد «بولود قره چورلو» متخلص به «سهند»/ دکتر ضیا تبریزی
- گل یخ، بولود قاراچورلو «سهند»/ ترجمه: زین العابدین کلانتری فرد
- در سوگ سهند/ دکتر غلامحسین ساعدی
- ساختار و هرمنوتيك‌ در منظومه‌ سازيمين‌ سؤزو/ دكتر محمدرضا راثي‌پور
■ ویژه نامه عاشیقلار
- آذربایجانین صفوی دورونده یاشایان بئش عاشیقلاریندان/ رضا همراز
- کئچمیشدن ایندییه اورمو قهوه‌خانالاری ایله عاشیقلار قهوه سی/ حسین واحدی
- عاشیق حسین جاوانین ستارخان داستانی/ کوچورن: دوقتور محمدحسن پدرام
- عاشيق اصلان نادره گفتار ما/ علیرضا ذیحق
-  نگاهی به قهوه خانه های خوی  و دورانی که در مِه گم شده/ علیرضا ذیحق
- وادی رحمت عاشیق‌لاری/ میلاد بالسینی
- سلماس لی قول هارطون/ دکتر توحید ملک زاده- کاظم عباسی
■ اندیشه
- اندیشمندان کلیدی در فلسفه زبان، پل گرایس/ نویسنده: کنت باخ- مترجم: دکتر داود کوهی
- دیالکتیک منفی آدورنو در قاموس معرفت‌شناسی نوین/ سینا فعال
■ دیدگاه
- ابراهيم پورداود، نمونۀ تمام عیاری از پیروان مکتب ناسیونالیسم فارسی گرا/ علی بابازاده اورموی
■ نگارگری تاریخ
- روشنفکران مشروطه خواه تاثیرگذار در تاریخ معاصر ایران/ دکتر رضا طهوری
■ تاریخ شفاهی
- احد حسینی/ گفتگوی حسن علیزاد پروین با شخصیت های فرهیخته آذربایجان
■ سینما
- سخن دبیر بخش/ محمد الفت
- ده فیلم برتر سال 2023 از دریچه نگاه بخش سینمای مجله غروب
- تأملی کوتاه به فیلم «زندگی‌های گذشته» ساختۀ خانم سلین سونگ/ سیما حسینی
- نگاهی به فیلم روی علف‌های خشک/ شهرام شهنازیان
- یادداشتی کوتاه درباره فیلم «بروی علف‌های خشک»/ دکتر جلال پیکانی
■ تئاتر
- سخن دبیر سرویس تئاتر/ دکتر  فرزاد تقی لر
- تئاتر به وقت آذربایجان/ جواد کریم نژاد
- گزارشی پیرامون شب میرزا آقا تبریزی/ امیر حجازی
■ شعر جهان
- گفتگوی «نورای سالمان» با «طغرل تانیول» درباره زندگی و شعر/ ترجمه: مجتبی نهانی
- اشعاری از: احمد چنگیز، آکمان گِدیک، آیتکین کاراپاچا، مِحمِت روزگار، شریف کوتلوداغ
■ شعر معاصر آذربایجان
- سخن دبیر بخش/ دکتر محمّد بهرامی اصل
- اشعاری از: نصیر پایگذار، بختیار نظامی، محرم خوشنام، بابک اسلامی، جعفر لاهوتی آذر، محمد رائف، رعنا کشت گر، رسول قشلاقی، ناصر ضیاء چهره، کیان خیاو، صالح سجادی، مهران عباسیان، مهرداد فخری، علیرضا امیرخیزی، محمد بهرامی اصل، محمد جعفری، سوفیا جمالی صوفی، زین العابدین کلانتری فرد، علی کریمی زنگانلی
■ شعر مدرن
دوقتور فریبا ابراهیمی (آفاق)، اصغر علمی «مهروند میاب»، پگاه حسینی، هاله بنی طاهری، معصوم جبارپور
■ شعر کلاسیک
- محمد امین سلطان القرائی
■ ادبیات
- دونیا گوروشلو و بویوک شاعیریمیز بختیار وهابزاده/ رضا همراز
- دکتر حسین خطیبی و یک شعر منتشر نشده/ علی پورکفاش
- ملانصرالدین و جلیل محمد قلی زاده/ کوچورن: اورنک خدیوی
- سوسیال، سیاسی و ادبی محیطین گؤرکملی نماینده‌سی براهنی/ دوقتور فریبا ابراهیمی(آفاق)
- صابر حاققیندا کیچیک بیر خاطره/ کوچورن: دوقتور محمدحسن پدرام
- مهدی خازن، شهید غمزه عشق/ دکتر محمّد بهرامی اصل
■ تاریخ
- رد اعتبار نامه میرجعفر پیشه وری/ رضا نظامی
- مروری بر روزنامه جودت اردبیل در زمان حکومت ملی آذربایجان/ عسگر اکبرزاده
- نگاهی به تحولات تاريخی و وضعيت کنونی مطبوعات در جمهوری آذربايجان/ حامد کاظم زاده خوئي
- نظری به پهلوان نامه ماناس و آئین ها و آداب و رسوم کهن قیرقیزها/ دکتر حسین فیض الهی وحید
- اساطیر ترکان در «دُرَر التّیجانِ» ابوبکر دواداری/ علی برقی
- خرده فروش/ دكتر سيروس برادران شكوهي
- اسماعیل سمیتقو، شبسترلی میرزه علی معجزون پوئزیاسیندا/ محمد علی نقابی
- تبریز شهری‌نین سویو کئچمیشده نئجه تامین ائدیلیردی/ یازار: شازدا نادر میرزه- ترجمه و تلخیص: یوسف شیرین پور
■ ادبیات کلاسیک
- خواجه احمد دهّانی، شاعر پیشتاز ترک در سده‌ی هفتم/ دکتر محمدرضا کریمی
- دده عمر روشنی/ محمد علی نقدی
- عطایی تبریزی/ دوقتور فیروز رفاهی علمداری
■ بیوگرافی
- محمدحسین سعید عصرین یاشاییسی، و یارادیجیلیغینا بیر باخیش/ میلاد تیموری
- مفاخر شهر سراب/ شهرام خوشرو
■ اسناد
- نامه هائی از دکتر مصطفی مقربی به علامه جعفر سلطان القرائی/ محمد امین سلطان القرائی
- سندی منتشر نشده از کارخانه چینی سازی تبریز در دوره مظفرالدین شاه/ رضا بالابیک نژاد
■ روایت
- شب فرهنگی حاج محمدآقا نخجوانی
■ گزارش
- رونمایی از کتاب «مصدق در پیشگاه تاریخ» اثر ناصر شفیعی
■ یادمان
- رحمتلی «زهره خانیم وفائی»‌نین بیوگرافیاسی اوز قلمی ایله
■ نقد کتاب
- نگاهی به شعرهای مجموعه‌ی «لب مهتابی اندوه»/ سعید سلطانی طارمی
■ کتابگردی
■ نکته ها

" گندیدگی "

شعر: ملیح جودت آندای
ترجمه: مریم قربان زاده

درختهای اقاقیا بوی اقاقی می دهد
در باغچه ها
گل های رز و کودها بو می دهد
بوی بنزین می دهد ماشین در حال عبور
بوی اسطوخودوس می دهد زن نشسته در ماشین
اسطوخودوس زن بوی وحشت  می دهد
مرد استشمام کننده ی  اسطوخودوس چه بویی می دهد؟
بوی راکی می دهد
دخترها و پسرها بوی عرق می دهد
زخمهای ناسور بیماران و
زخمهای  انسان های سالم در انتظار ناسور بو می دهد
دستها و چشمها و قلبهای انسانها بو می دهد
نفسهایشان بو می دهد از گرسنگی
دندانهای پوسیده و پوستها و مغزهاشان
بو می دهد احساسات و فکرها و صداها و حرفهاشان
آنچه نوشته اند و آنچه خوانده اند بو می دهد
بو می دهد در حال فرسودن گندیدگی
کتابها و مجله ها و پوسترها و نامه ها و
دوستی ها و عشق ها و رفاقت ها بو می دهد
بو می دهد اتاق های تهویه نشده و
اتاق های تهویه شده
مبل ها و خانه ها و آپارتمانها بو می دهد
بو می دهد محله ها و شهرها و کشورها و قاره ها
در حال فرسودن گندیدگی بو می دهد
بو می دهد
نمی شنوید آیا؟
بو می دهد بو می دهد بو می دهد بو می دهد


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دورد- بئش ایل اولاردی دو میدانیه گئدیردیم. ایش اورا چاتمیشدی کی استاندا قهرمان اولموشدوم. قرار ایدی یایدا اؤلکه مقیاسیندا قهرمان‌لار ایله یاریشمایا کئچم.
گئجه- گوندوز دایانمادان چالیشیردیم. سحر- آخشام هرگون تمرینه گئدیردیم، یئل کیمی قاچیردیم، مربی‌لریم دئییردیلر یقینن اوچ رنگلی میدال لارین بیرینی سن آپاراجاقسان. هر گئجه  میدال عشقیله یاتیردیم. دونن گئجه تزه یوخو توتموشدو. گؤردوم ائشیکدن سس گلیر. پنجره‌دن باخدیم. گؤزونوز یامان گؤرمه‌سین بیر آندا گؤردوم اوغرو قارداشیمیز ماشینین آلتینا کرپیج یغییب،   ماشینین چرخین آچماغا مشغولدو. جلد اؤزومو کوچه‌یه یئتیردیم.
اوغرو منی گؤرجک تو دابانا قاچدی.
دوشدوم دالینجا. یالان اولماسا یاریم ساعات اوغرونو قووالادیم. گئده ائله قاچیردی توزونادا چاتانمادیم. قیشقیردیم اشی والله سن یاریشمایا قوشولسان قهرمان اولارسان، میدال آلارسان. من اؤلوم اوغورلوغو بوشلا، گل گئده‌ک تمرینه. حاییف! قولاق آسمادی . او قهرمان گؤزدن ایتدی.
ایندی اؤز- اؤزومه دئییرم اونلار کی مملکتی چاپیب، آپاریرلار؛ گؤره‌سن هاردا تمرین ائدیرلر؟!
امینم اونلار "دو میدانی" یاریشماسینا قوشولسالار بین‌الخاق قهرمانی اولارلار. مملکته افتخار قازانارلار.
آخی بیر بئله اوغورلوقدان سونرا ایندیجه کیمسه اونلاری توتا بیلمه‌ییب!!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سهراب_سپهری

من هر آن تازه خواهم شد
و پیرامون خویش را تازه خواهم کرد

بگذار هر بامداد،
آفتاب بر این دیوارِ آجری بتابد
تا ببینی روانِ من، هر بار در شورِ تماشا چه می‌کند.

دریغ که پلک‌ها در این پرتوِ سرمدی گشوده نمی‌گردد
دلهایی هست که جوانه نمى‌زنند.
من این را درد يافتم و سخت باورم شد.
چه هنگام آیا روان‌ها بادبان خواهد گسترد.
و قطره‌ها دریا خواهد شد.

نپرسیم
و با خود بمانیم.
و درونِ خویش را آب پاشی کنیم
و در آسمانِ خود بتابیم
و خویشتن را پهنا دهیم

و اگر تنهایی از نفس افتاد
در بگشاییم و یکدیگر را صدا بزنیم.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

.
شاهین مرادی

عبدالرحمان_جامی‌دن_تورکی‌فارسی_ملمع

عبدالرحمان جامی، ۹- جو یوز ایل‌ده خوراساندا دونیایا گؤز آچمیش و هرات شهرینده وفات ائتمیشدیر. خاتم‌الشعرا لقبین داشیمیشدیر. فارس ویکی‌پدیاسی جامی‌نی فارس شاعیر تانیتدیرسا دا، اؤیله دئییل. جامی‌نین اثرینده اولان دوزگون تورکجه بئیت‌لر و کلمه‌لر، بیر فارس شاعیرین دیلیندن قوپا بیلمز. بیر تورکی-فارسی ملمعین تقدیم ائدیریک: (دیرناق آراسیندا دا بو گونکو آنلاملارین قئید ائتمیشیک)

ای لبت پرخنده و چشم سیاهت مست خواب
ایکی زلفینگ آره‌‌سیده آی یوزینگ‌دور آفتاب
(ایکی زولفون آراسیندا آی یوزوندور آفتاب)

  نشئه می میدهـد روی ترا غرق عرق
باده ایچسنگ توکولور ایکی قزیل یوزدین گلاب
(باده ایچسن تؤکولور ایکی قیزیل اوزدن گولاب)

هرکه بیند روی خوبت پاک گردد از گناه
سنگا باققان بنده‌گا محشر گونی یوقدور عذاب
(سنه باخان بنده‌یه محشر گونو یوخدور عذاب)

  بولهوس در بزم وصلت محرم و من نا‌امید
طالعیم شومدور منینگ بختیم زبون حالیم خراب
(طالعیم شومدور منیم، بختیم زبون، حالیم خراب)

  بنده جامی شد غلامت گرچه افلاطون بود
اسراگیل یا سقلاگیل یا سات یا بیرگیل بیر جواب
(اسراگیل: دئییر یا منی مست ائت
سقلاگیل: یا منی اسیر ائت
یا سات: دئییر یا منی قول و کؤله کیمی بازاردا سات
یا بیرگیل بیر جواب: یا وئرگیلن منه بیر جواب)

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

فرنگیس حقیقی

برهوت است
هزار پرنده‌ی کاغذی را
می‌چسبانم به پنجره
بخار کتری را
می‌چسبانم به پنجره
روی شیشه قلب می‌کشم
روی شیشه دانه می‌کشم
پرنده‌ی اول می‌لرزد
پرنده‌ی دوم می‌لرزد
پرنده‌ی_
.
قلب کش می‌آید
من می‌میرم
پرنده می‌میرد
پرنده‌ی دوم می‌میرد
پرنده‌ی سوم
پر می‌کشد
سوی دشت قالی
پرنده‌ی_
.
باد میان بیابان گم می‌شود
امید
پرچم سفید
روی پرنده‌ها می‌کشد
پرنده
دانه می‌شود.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

طنز :"بویوک آغا افندی"
کاندیدای اسبق ریاست جمهوری آغای س،ج

سلام قارداش، سلام سنین او گول جمالیوا، او یونونموش هیکلیوه، سلام سنین یئدی آرخادان کئچن نیوه سن آللاه باغیشلا بیزی. قارداش جانی بیز تولاندیق، سنه رای وئرمه‌دیک.
آغا باشیوا دولانیم بیز دوشونمه‌دیک دئدیک بیز میللتیک. قارداش بیز باشا دوشمه‌دیک قانون اساسی‌ده‌کی میللت حقوقونو ایسته‌دیک. واللاه بیز یاهالدیق. بیزی بو آغای پزشکیان تولادی، یولدان ائله دی. باشیوا آنداولسون، بیز ائله همان امتیک، اصلن امت‌لیک بویوموزا بیچیلییب. قارداش سن نه دئسن اودوبا! من اؤلوم گشت ارشادی تئز قایتارین خیاوانا، حتتا ائولرمیزده گشت قویون، اصلن یاشاماق جورمونه سحر- آخشام  بیزه یوز شاللاق وورون. قارداش بیز آننامیریق دئییریک اینترنت دن فیلتری گؤتورون. گلین قاپی-قاپی سیزه تعهد وئره‌ک، بیز گشت ارشاد ایستریک. فیلتر ایستریک. بیز دوشونموروک یاشاییریق، بیز قلط ائدیریک دئییریک بیزیم ائویمیز، باغیمیز، ملکیمیز، ماشینیمیز خصوصی دی. قویون هئچ اولماسا آرواد- اوشاغیمیز اوردا بیر آن نفس چکسینلر. خیر! بیزیم جانیمیز، مالیمیز سیزه قورباندی.
دئییرسینیز گئده‌ک حلب ده بشارین یئرینه اؤلک. هاردا امر ائلسه‌نیز سیزه قوربان اولاق....
آغای رئیس جمهور! سن کی دولت عوضی شرکت تعاونی قوراجاغدین قارداش بیزی ندن دامجی آلتیندان یاغیش آلتینا سالدین؟
بویور! بودا قانون حجاب و عفاف!! اودا یئتمیش تومنلیک دولار!! وفاقیویدا ایکی قیرانا آلان اولسا بیزه خبر وئر...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نادر پاشا

موللا جاببارین شفالی تۆپورجه یی

موللا جاببار دازالاق باشینی قاشییا-قاشییا دئدی :
« بالا ایبراهیم سنه دئمه دیم گئت صاباح  گل. بۆیون ظولم آوادا مرثیه یم وار. گؤرموسن یول اوسته​یم.!» ایبراهیم پوزولموش بیر حالدا جاواب وئردی:
« میرزه واللاه آنامین حالی یامان قاریشیب؛ جان اوسته دی.آخی بیر ایستکان چایین ایچینه تۆپورمح نه قدَ ر چَکر کی بیده گئدیب صاباح گَلَم.»
سونرادا یاریسینا دک دولموش ایستیکانی موللانین دوشکجه​سینین قارشینداکی کتیلین اوستونه قویوب؛ کؤهنه آرخالیغینین یان جیبلریندن ایکی یومورتا چیخاریب موللایا ساری توتوب دئدی :
- آل موللاعمی ؛ ائله گۇمانیمیز بونا گه لیردی. تئز اول تۆپور من چیخیم گئدیم. حاج حوسئنین قویونلارین مَمیشه تاپیشیرمیشام.یوباننام قویوننارین باشینا بیر ایش گه لر؛ بو ایلینده چوبان حاققی گؤ... گئده ر.
- بالا بیرآز تمیز دانیش؛ او نه سؤزدو آغزیننان چیخیر.بیده سن ایستیی سن گَلَن محرمی ظۆلم آوالیلار گئتسینلر میرزه طاهرین دالینجا ؛ بو آرادا منیم حاققیم ایتسین ،علی اولان یئرده ده عؤمر مینبره چیخسین؟
- تۆپوروسن یا یومورتالاری گؤتوروم گئدیم؟
موللا جاببار یاواشدان میزیلدانماغا باشلادی :
« یوخ بیژ گئده​نین الچَکن گونو یوخدو. تون به تون دوشموش دَده​سی ده ائله بئله ایدی.»
هرنه اولسا ایکی یومورتادا بیر تۆچورجه یین قارشیسندا آز دئیلدیر اونون چون میرزه جاببار ایبراهیمین ایستیکانینا توپوروب عباسینی گئییب، قارا عمامه سینی باشینا قویوب، آتینی مینیب یولا دوشدو.
ایبراهیم ایستیکانی گؤتوروب ائولرینه قاییتدی. اینانیردی کی آناسی او معجونو ایچه جه یین توختایاجاقدیر. بیرنئچه  ائوین، مچیدین، اوچوب-داغیلمیش بینالارین اؤنوندن کئچیب حلمه گیلین قاپیسینا یئتیشدی. پاییز یئلی سئشمه ایله قاریشمیش توز-تورپاقلاری گؤزلرینه دؤلدوروردو. گؤز اوجو باخا – باخا ایره لی گلیردی. یئره توکولموش خزه للر آیاقلاری آلتیندا خیشیلدایارکن قافاسی بیرآزدینجه لیردی، آنجاق ایستیکانی دقتله ساخلاییب قویموردو بیر داملا دا یئره تؤکولسون. نهایت ائولرینه یئتیشدی.«آنا دردیوین درمانینی گتیرمیشم دئیه،سئوینجک آناسینین باشی اوسته اوتوردو. باجیسی سارایلا، ملانین توپورجه​یی ایله قاریشمیش سویوق چایی چتینلیکله آنالارینین قوروموش بوغازینا توکدولر.آنالاری اؤوۆیوب ،قورساغیندا نه وارسا ائشی یه قایتاریب، گؤزلری آخیب،بوینو چئینینین اوستونه دوشوب، قورویوب قالدی. سارایلا ایبراهیمین قیشقیرتیلاری قونشولاری اونلارین ائولرینه چکیب-گتیردی. ایبراهیمین خالاسی خدجه سولطان جنازه​نین یانیندا اوتوروب، دیزلرینه چیرپا-چیرپا دئدی :
« ایبراهیم به موللا جاببار گیله گئده نمه دین؟»
ایبراهیم هؤنکوره-هؤنکوره دئدی:
« قارا گوی اولسون میرزه جاببارین اؤزوده ،شافا وئره ن تۆپورجه یی ده!»
 
                                                                                                                                                         تبریز 1915

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رحیم گوزل1


"یادی، یاغی دوغراسین..."،
"قوهوم، آدامین اَتینی ده یئسه، سومویونو آتماز..."
- دئیه: "یادا یالیق، قوهوما ظالیم"
اولانلاری
اصلا، باغیشلامازدی آنام!
طیفیل،
ائله قوهوم جانلی یدی کی،
قولاق آردینا ووراردی:
"آغاجی، ایچیندن قورد یئیر..." کیمی
سوزلری!..

۲


قونشولاریما قانیم قایناییر؛
قوهوملاریم کیمی
قانی سویوق اولسالار دا؛
گورمه ینده
گوزوم آختاریر اونلاری...
هله ده
اوزونتوسونو چکیرم
قوجالار ائوینه
کوچورولن قونشوموزون!..

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کریم قربانزاده

منی ساچلارینا هور
گوزلرینه دولدور
کوینه یینه دویمه له
من سنده یاشاماق
سنده اولمک ایسته ییرم.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar