Forwarded from Samad Rahmani
ای روح کی جام جهل ائدیب نوش
حب وطن ائیله دین فراموش
کیم سالدی سنی بو تنگ راهه
قاندان دوشدون بو دامگاهه
سن ترک قئلیب عدم دیارین
بولدوقدا وجود اعتبارین
حب وطن ائیله دین فراموش
کیم سالدی سنی بو تنگ راهه
قاندان دوشدون بو دامگاهه
سن ترک قئلیب عدم دیارین
بولدوقدا وجود اعتبارین
Forwarded from Samad Rahmani
یونان شاعیرلری شعر یا حکایه یازاندا گوزل شعر آللاه لاریندان الهام آلیردیلار، فضولی ایسه گوزل ساقی لردن بو ایسته یی دیله ییر.
Forwarded from Samad Rahmani
انسانی سئومک و اونا اینانماق واگنر کیمی موسیقی چی نی ده فضولی یه واله ائدیب.
فرمان فرضی :
منجه لیلی مجنون فضولی نین ان بویوک پیامی دا ائله بودور، انسانا حورمت و سئوگی یه حورمت
منجه لیلی مجنون فضولی نین ان بویوک پیامی دا ائله بودور، انسانا حورمت و سئوگی یه حورمت
21 آذر شاعیری جبیب ساهیرین حیاتینا اوتری بیر باخیش
علی آغ گونئیلی
اؤلکهمیزین معاصیر شعرینده، داها دوغروسو فارس و آذربایجان دیللرینده یارانان یئنی مضمونلو شعرین یارانماسی، یاییلماسی ساحهسینده، حبیب ساهرین بؤیوک و دهیرلی امهیی اولموشدور. ساهر، ایراندا، یئنی شعرین آتشین مودافیعهچیسی، انقلابچی، ادیب و شاعر میرزا تقیخان رفعتین تاثیری آلتیندا اولور و شعر ساحهسینده، اونون، یئنیلییه دوغرو آتدیغی آددیم لاری دا، اوستادی رفعتین زکاسینین ایشیغیندا اوز وئریر.
ساهر ایلک اؤنجه اؤز اوستادی رفعتین واسیطهسیایله و سونرا دا استانبول دا تحصیل آلدیغی زامان تورکیهنین قاباقجیل شعرینین عنعنهلرینی دریندن اؤیرهنیر و عینی زامان دا فرانسه ادبیاتینین یئنی شعریایله دریندن تانیش اولوب و اؤزو اوچون یئنی پوئتیک اوسلوبو یارادا بیلمیشدی.
ایلکین یارادیجیلیقلاریندا، رومانتیک مئیلی ساهرده گوجلو اولسادا، آنجاق گئت به گئت او رومانتیک عالمیندن آیریلاراق «آتینی مینیب گونش پارلایان و ایشیقلی رئال دونیاسینا سورور…»
۱۳۲۵ ینجیایلین آذر آییندا، آذربایجاندا گئدن آزادلیق و دموکراتیک حرکاتینین قانا چکیلمهسی، ساهرین پوئتیک دونیاسیندا ائله درین ایز بوراخیر کی اونون بوتون یارادیجیلیق چالارلاری، بو قانلی ـ قادالی فاجیعهنین چیرکینلیکلرینی عکس ائتدیرمگه یؤنهلیر؛ و بو دورومدا ساهر، اؤز دوغما یوردونون؛ ائلینین باشینا گلن بلالر، مصیبتلر، قاجیعهلر، تضیقلر و ظولملر حاقیندا «قالاق ـ قالاق» اثرلر یازیب یارادیر. بو اثرلرده، ساهرین یاراتدیغی بدیعی تصویرلر، او قدهر گوجلو، قدرتلی، توتارلی و تاثیر ائدیجیدیر کی، اوخوجو دئییر بس، ساهرین یارادیجیلیغینین بیرینجی و اساس غایهسی، تکی، اؤز دوغما یوردوینان باغلی اولان موضوعلاری تصویر ائتمکدیر. آنجاق ساهرین یارادیجیلیق و صنعت دونیاسی چوخ گئنیش، اطرافلی و انگین بیر دونیادیر. اونون یارادیجیلیغینین اساس و آپاریجی غایهسی، بوتون عدالتسیزلیگه، ظولمه، قارانلیقلارا و اووهاماتدان دوغان چیرکینلیکلره قارشی دوروب، اینسانلارین خوشباختلیغی، سعادتی و آغ گونه چیخماسی اوغروندا، قلم چالماقدیر.
بو یازیدا ساهرین، پوئتیک اوسلوبلاریندان، بدیعی یارادیجیلیغیندان، رومانتیکا و لیریکاسیندان سؤز گئتمیر. بوحاقدا ادبیاتیمیزدا چالیشان، گؤرکملی تدقیقاتچیلار تنقیدچیلر چوخ دهیرلی اثرلر یازیب و هله ده یازاجاقلار. بوردا آنجاق اونون یارادیجیلیق و صنعتکارلیق حیاتینا، چوخ قیسا و اؤتری بیر باخیشدان سؤز گئدیر.
حبیب ساهر ۱۲۸۶ینجی گونش ایلینین یاز فصلینده تبریزین سرخاب محلسینده آنادان اولور. اوشاقلیق یاشلاریندا ایکن اونون اتاسی میر قوام، تبریزین قانلی بیر بلواسیندا اؤلدورولور و ساهرین طالعینده یئتیملیک حؤکمو یازیلیر. آتاسی اؤلندن سونرا ا ونون عائلهسی آغیر بیر یاشاییشا و کسگین چتینلیکلره معروض قالیر. بو حاقدا ساهر اؤزو بئله یازیر: «…بئش یاشیما چاتدیم کندیمیزده فیرتانا قوپدو و آتام بیر پاییز گئجهسی قوناق گئتدی، بیر داها گئری دؤنمهدی، یئتیم قالدیق…آلتیمیزا کؤهنه کئچه سالدیق، آجلیق گؤردوک، کورلوق چکدیک… بؤیودوک…»
ساهر هله رسمی تحصیل آلماق یاشینا چاتمازدان قاباق دا مکتبه گئدهرمیش. دؤرد یاشیندا ایکن الفبا اؤیرنمک اوچون باجیسی ایلا بیرلیکده اونو «سردابا» مکتبخاناسیندا، بیر «ماللاباجی»یا تاپیشیریرلار. آلتی یاشیندا رسمیتحصیل آلماق اوچون اؤگئی قارداشی ایلا بیرلیکده اونو «سید حمزه» و سونرا ایسه «حیدر تکیهسی» مکتبخاناسینا گؤندریرلرِ، داها سونرالار ساهر اؤز تحصیلینی مکتبخانالاردا یوخ یئنی اوصولایلا اداره اولونان «مدارس معتمده»، «رشدیه» مدرسهلرینده داوام ائتدیریر؛ و نهایت اورتا تحصیل دؤورنو مرحوم امیرخیزینین اداره ائتدیگی «مدرسه محمدیه» ده سونا چاتدیریر. ۱۳۰۴ینجی ایل دیپلوم آلدیقدان سونرا، فرانسیز دیلینی مکمل اؤیرنمک اوچون «کاتولیک لر» مدرسهسینه داخیل اولور و ۳ ایل همن مدرسه ده تحصیل آلیر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
علی آغ گونئیلی
اؤلکهمیزین معاصیر شعرینده، داها دوغروسو فارس و آذربایجان دیللرینده یارانان یئنی مضمونلو شعرین یارانماسی، یاییلماسی ساحهسینده، حبیب ساهرین بؤیوک و دهیرلی امهیی اولموشدور. ساهر، ایراندا، یئنی شعرین آتشین مودافیعهچیسی، انقلابچی، ادیب و شاعر میرزا تقیخان رفعتین تاثیری آلتیندا اولور و شعر ساحهسینده، اونون، یئنیلییه دوغرو آتدیغی آددیم لاری دا، اوستادی رفعتین زکاسینین ایشیغیندا اوز وئریر.
ساهر ایلک اؤنجه اؤز اوستادی رفعتین واسیطهسیایله و سونرا دا استانبول دا تحصیل آلدیغی زامان تورکیهنین قاباقجیل شعرینین عنعنهلرینی دریندن اؤیرهنیر و عینی زامان دا فرانسه ادبیاتینین یئنی شعریایله دریندن تانیش اولوب و اؤزو اوچون یئنی پوئتیک اوسلوبو یارادا بیلمیشدی.
ایلکین یارادیجیلیقلاریندا، رومانتیک مئیلی ساهرده گوجلو اولسادا، آنجاق گئت به گئت او رومانتیک عالمیندن آیریلاراق «آتینی مینیب گونش پارلایان و ایشیقلی رئال دونیاسینا سورور…»
۱۳۲۵ ینجیایلین آذر آییندا، آذربایجاندا گئدن آزادلیق و دموکراتیک حرکاتینین قانا چکیلمهسی، ساهرین پوئتیک دونیاسیندا ائله درین ایز بوراخیر کی اونون بوتون یارادیجیلیق چالارلاری، بو قانلی ـ قادالی فاجیعهنین چیرکینلیکلرینی عکس ائتدیرمگه یؤنهلیر؛ و بو دورومدا ساهر، اؤز دوغما یوردونون؛ ائلینین باشینا گلن بلالر، مصیبتلر، قاجیعهلر، تضیقلر و ظولملر حاقیندا «قالاق ـ قالاق» اثرلر یازیب یارادیر. بو اثرلرده، ساهرین یاراتدیغی بدیعی تصویرلر، او قدهر گوجلو، قدرتلی، توتارلی و تاثیر ائدیجیدیر کی، اوخوجو دئییر بس، ساهرین یارادیجیلیغینین بیرینجی و اساس غایهسی، تکی، اؤز دوغما یوردوینان باغلی اولان موضوعلاری تصویر ائتمکدیر. آنجاق ساهرین یارادیجیلیق و صنعت دونیاسی چوخ گئنیش، اطرافلی و انگین بیر دونیادیر. اونون یارادیجیلیغینین اساس و آپاریجی غایهسی، بوتون عدالتسیزلیگه، ظولمه، قارانلیقلارا و اووهاماتدان دوغان چیرکینلیکلره قارشی دوروب، اینسانلارین خوشباختلیغی، سعادتی و آغ گونه چیخماسی اوغروندا، قلم چالماقدیر.
بو یازیدا ساهرین، پوئتیک اوسلوبلاریندان، بدیعی یارادیجیلیغیندان، رومانتیکا و لیریکاسیندان سؤز گئتمیر. بوحاقدا ادبیاتیمیزدا چالیشان، گؤرکملی تدقیقاتچیلار تنقیدچیلر چوخ دهیرلی اثرلر یازیب و هله ده یازاجاقلار. بوردا آنجاق اونون یارادیجیلیق و صنعتکارلیق حیاتینا، چوخ قیسا و اؤتری بیر باخیشدان سؤز گئدیر.
حبیب ساهر ۱۲۸۶ینجی گونش ایلینین یاز فصلینده تبریزین سرخاب محلسینده آنادان اولور. اوشاقلیق یاشلاریندا ایکن اونون اتاسی میر قوام، تبریزین قانلی بیر بلواسیندا اؤلدورولور و ساهرین طالعینده یئتیملیک حؤکمو یازیلیر. آتاسی اؤلندن سونرا ا ونون عائلهسی آغیر بیر یاشاییشا و کسگین چتینلیکلره معروض قالیر. بو حاقدا ساهر اؤزو بئله یازیر: «…بئش یاشیما چاتدیم کندیمیزده فیرتانا قوپدو و آتام بیر پاییز گئجهسی قوناق گئتدی، بیر داها گئری دؤنمهدی، یئتیم قالدیق…آلتیمیزا کؤهنه کئچه سالدیق، آجلیق گؤردوک، کورلوق چکدیک… بؤیودوک…»
ساهر هله رسمی تحصیل آلماق یاشینا چاتمازدان قاباق دا مکتبه گئدهرمیش. دؤرد یاشیندا ایکن الفبا اؤیرنمک اوچون باجیسی ایلا بیرلیکده اونو «سردابا» مکتبخاناسیندا، بیر «ماللاباجی»یا تاپیشیریرلار. آلتی یاشیندا رسمیتحصیل آلماق اوچون اؤگئی قارداشی ایلا بیرلیکده اونو «سید حمزه» و سونرا ایسه «حیدر تکیهسی» مکتبخاناسینا گؤندریرلرِ، داها سونرالار ساهر اؤز تحصیلینی مکتبخانالاردا یوخ یئنی اوصولایلا اداره اولونان «مدارس معتمده»، «رشدیه» مدرسهلرینده داوام ائتدیریر؛ و نهایت اورتا تحصیل دؤورنو مرحوم امیرخیزینین اداره ائتدیگی «مدرسه محمدیه» ده سونا چاتدیریر. ۱۳۰۴ینجی ایل دیپلوم آلدیقدان سونرا، فرانسیز دیلینی مکمل اؤیرنمک اوچون «کاتولیک لر» مدرسهسینه داخیل اولور و ۳ ایل همن مدرسه ده تحصیل آلیر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
ساهر «مدرسه محمدیه» ده تحصیل آلدیغی زامان، بؤیوک انقلابچی شیخ محمد خیابانینین باش معاونی، گؤرکملی شاعر، ادیب وانقلابچی «میرزا تقیخان رفعت» اونون فرانسیز دیل و ادبیات معللیمی اولموشدور. جوان ساهر مرحوم رفعتین واسیطهسی ایله تورکیه ده نشر اولونان «ثروت فنون»، «ادبیات جدیده» و «رسیملیای» کیمی ادبی اجتماعی مجلهلرله تانیش اولوب و درین ماراقلا اونلاری اوخویور. بو مجللهلرده، تورک، ادیب و شاعرلرینین او جوملهدن «توفیق فیکرت» و «جلال ساهر» ین یئنی مضمونلو و یئنی فورمالی اثرلری و شعرلری ده نشر اولونارمیش. آدلارینی چکدیگیمیز ادیب و شاعرلرین ایچینده، جلال ساهرین صنعتکارلیق دونیاسی و ائلهجهده یئنی مضمونلو اثرلری، جوان حبیب ده داها آرتیق تاثیر بوراخیر. او، بو معنوی تاثیری اؤزونده ابدی اولاراق ساخلاسین دئیه، جلال ساهرین آدینی اؤزونه سوی آد سئچیر. بو حاقدا ساهر بئله یازیر: «من ساهرین شعرلرینی، خیالانگیز خوش آهنگ اولدوقونا گؤره چوخ بیهنردیم. من اونون معنوی تاثیرینی یاددان چیخارتمایام دئیه ساهری اؤزومه سوی آدی سئچدیم.»
ساهرین، ایلک قلم تجربهلری لاپ اونون اوشاقلیق چاغلاریندا، دئملی مکتبخانالاردا درس اوخودوغو زامانلار اوز وئریبدیر. بوحاقدا، او اؤزو بئله یازیر: «یئددی یاشیمداایدیم بیر مکتبخانایا گئدهردیم. گئجهلر چیراق یاندیریب الیمه قلم آلاردیم. اؤز آنا دیلیمده شعر یازاردیم. متوسیطهنین اوچونجو کلاسیندا ایدیم فیرانسیز دیلیندن فارسجایا بیر شعر ترجمه ائلهدیم «ren» بارهسینده. سونرا شیخ محمدخیابانی نین اؤلومونه بیر مرثیه مانند بیر فارسی شعر یازدیم و مخبرالسلطنهنی اورادا نیفرین ائلهدیم…».
ساهر «کاتولیکلر» مدرسهسینده فیرانسیز دیلینین تحصیلینی یاریمچیق بوراخیر و تبریزدن کوردوستانا گئدیر و بیر آز زامان اورادا «کاک میرزا» آدی ایله ائو معلمی اولور. او سونرا یئنه ده تبریزه قاییدیر و نهایت ۱۳۰۶ینجی ایل ده عالی تحصیل آلماق اوچون باکی- تفلیس- باتوم یولو ایلا استانبولا سفر ائدیر.
ساهر، استانبول دا «دبستان ایرانیان» آدلی بیر مدرسه ده فارس دیلی و ادبیاتینی درس دئییر. او ۱۳۰۹ینجی ایل ده استانبول اؤنیورسیتهسی نین جغرافیا علملر بؤلومونه قبول اولونور و نها یت ۱۳۱۲ینجی ایل ده جغرافیا علملری فاکولتهسیندن لیسانس آلیر. همان ایلده ده ساهرین «جغرافیای طبیعی آذربایجان ایران» آدلی لیسانسلیق تئزی کیتابی «تورکیات» انیستیتوسو طرفیندن نشر اولونور.
ساهر، استانبول دا یاشادیغی زامان اؤز ادبی بیلیگینی، تورک و فرانسیزجا، دهیرلی، ادبی اثرلرین مطالعهسی ایله ایمکانی قدهر زنگینلشدیره بیلیر. دئمک اولارکی استانبولدا، ساهرین ادبی فعالیتی اولمویوبدور. او بوحاقدا، بئله یازیر: «…شاعرلیک مرضیندن یاخامی بوراخدیم…آنجاق اورادا ایکی دانا غزل دئمیشم کی استانبول تورکجهسیندهدیر…»
ساهر ۷ ایل استانبولدا قالدیقدان سونرا ۱۳۱۲ینجی ایل ده، باتوم – تفلیس یول ایلا باکییا گئدیر. بیر آز اورادا قالدیقدان سونرا نهایت باکی دان بندر انزلییه و اوردان دا تهرانا گئدیر. ساهر تهران دا معارف ادارهسینده معللیم یازیلیر و ۱۳۱۳ینجی ایلده زنجانا گؤندریلیر. او زنجاندا جغرافیا معللیمی وظیفهسینده تدریسله مشغول اولور. ۱۳۱۵ینجی ایلده معارف ناظیرلیگی ساهرین «جغرافیای خمسه» آدلی کیتابینی زنجاندا نشر ائتدیریر. مولفین بوکیتابی مکافاتا لایق گؤرونور. درس کلاسلاریندا اشاقلارا اؤز آنا دیللرینده درس دئمهگی، اونلارینان اؤز آنا دیللرینده دانیشماسی و وئریلن تذکورلری سایماماسی سبب اولورکی ساهری زنجاندان مازندرانا سورگون ائتسینلر. ساهر مازندراندا «مالاریا» خستهلیگینه توتولور و یئنیدن تهرانا قایتماغا مجبور اولور. «مالاریا» خستهلیگی ساهرین جانیندان چیخیب – چیخمامیش او تهراندان قزوینه گوندهریلیر. ساهر اوردا دا چوخ قالا بیلمیر و نهایت قزویندن تبریزه گؤندهریلیر. ساهر تبریزده «دبیرستان نظام»، «دبیرستان فردوسی» و باشقا مدرسه لرده معللیملیکله مشغول اولور و ۱۳۲۵ینجی ایل ده، تبریزدن سورگون ائدیلدیگی زامانا قدهر، اورادا یاشاییر. ساهرین ادبی ایرثینه اساسلاناراق دئمک اولار کی تبریزده یاشادیغی ایللر، اونون ادبی و یارادیجیلیق حیاتینین پارلاق و بارلی- بهرهلی دؤورانلاریندان بیری اولوبدور.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ساهرین، ایلک قلم تجربهلری لاپ اونون اوشاقلیق چاغلاریندا، دئملی مکتبخانالاردا درس اوخودوغو زامانلار اوز وئریبدیر. بوحاقدا، او اؤزو بئله یازیر: «یئددی یاشیمداایدیم بیر مکتبخانایا گئدهردیم. گئجهلر چیراق یاندیریب الیمه قلم آلاردیم. اؤز آنا دیلیمده شعر یازاردیم. متوسیطهنین اوچونجو کلاسیندا ایدیم فیرانسیز دیلیندن فارسجایا بیر شعر ترجمه ائلهدیم «ren» بارهسینده. سونرا شیخ محمدخیابانی نین اؤلومونه بیر مرثیه مانند بیر فارسی شعر یازدیم و مخبرالسلطنهنی اورادا نیفرین ائلهدیم…».
ساهر «کاتولیکلر» مدرسهسینده فیرانسیز دیلینین تحصیلینی یاریمچیق بوراخیر و تبریزدن کوردوستانا گئدیر و بیر آز زامان اورادا «کاک میرزا» آدی ایله ائو معلمی اولور. او سونرا یئنه ده تبریزه قاییدیر و نهایت ۱۳۰۶ینجی ایل ده عالی تحصیل آلماق اوچون باکی- تفلیس- باتوم یولو ایلا استانبولا سفر ائدیر.
ساهر، استانبول دا «دبستان ایرانیان» آدلی بیر مدرسه ده فارس دیلی و ادبیاتینی درس دئییر. او ۱۳۰۹ینجی ایل ده استانبول اؤنیورسیتهسی نین جغرافیا علملر بؤلومونه قبول اولونور و نها یت ۱۳۱۲ینجی ایل ده جغرافیا علملری فاکولتهسیندن لیسانس آلیر. همان ایلده ده ساهرین «جغرافیای طبیعی آذربایجان ایران» آدلی لیسانسلیق تئزی کیتابی «تورکیات» انیستیتوسو طرفیندن نشر اولونور.
ساهر، استانبول دا یاشادیغی زامان اؤز ادبی بیلیگینی، تورک و فرانسیزجا، دهیرلی، ادبی اثرلرین مطالعهسی ایله ایمکانی قدهر زنگینلشدیره بیلیر. دئمک اولارکی استانبولدا، ساهرین ادبی فعالیتی اولمویوبدور. او بوحاقدا، بئله یازیر: «…شاعرلیک مرضیندن یاخامی بوراخدیم…آنجاق اورادا ایکی دانا غزل دئمیشم کی استانبول تورکجهسیندهدیر…»
ساهر ۷ ایل استانبولدا قالدیقدان سونرا ۱۳۱۲ینجی ایل ده، باتوم – تفلیس یول ایلا باکییا گئدیر. بیر آز اورادا قالدیقدان سونرا نهایت باکی دان بندر انزلییه و اوردان دا تهرانا گئدیر. ساهر تهران دا معارف ادارهسینده معللیم یازیلیر و ۱۳۱۳ینجی ایلده زنجانا گؤندریلیر. او زنجاندا جغرافیا معللیمی وظیفهسینده تدریسله مشغول اولور. ۱۳۱۵ینجی ایلده معارف ناظیرلیگی ساهرین «جغرافیای خمسه» آدلی کیتابینی زنجاندا نشر ائتدیریر. مولفین بوکیتابی مکافاتا لایق گؤرونور. درس کلاسلاریندا اشاقلارا اؤز آنا دیللرینده درس دئمهگی، اونلارینان اؤز آنا دیللرینده دانیشماسی و وئریلن تذکورلری سایماماسی سبب اولورکی ساهری زنجاندان مازندرانا سورگون ائتسینلر. ساهر مازندراندا «مالاریا» خستهلیگینه توتولور و یئنیدن تهرانا قایتماغا مجبور اولور. «مالاریا» خستهلیگی ساهرین جانیندان چیخیب – چیخمامیش او تهراندان قزوینه گوندهریلیر. ساهر اوردا دا چوخ قالا بیلمیر و نهایت قزویندن تبریزه گؤندهریلیر. ساهر تبریزده «دبیرستان نظام»، «دبیرستان فردوسی» و باشقا مدرسه لرده معللیملیکله مشغول اولور و ۱۳۲۵ینجی ایل ده، تبریزدن سورگون ائدیلدیگی زامانا قدهر، اورادا یاشاییر. ساهرین ادبی ایرثینه اساسلاناراق دئمک اولار کی تبریزده یاشادیغی ایللر، اونون ادبی و یارادیجیلیق حیاتینین پارلاق و بارلی- بهرهلی دؤورانلاریندان بیری اولوبدور.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
۱۳۲۰ینجی ایل رضا شاهین قارا استبدادی ییخیلدیقدان سونرا بوتون ایراندا اولدوغو کیمی، آذربایجاندا دا بیر مدنیت دیرچلیشی اوز وئریر و ادبی فعالیتلر داها آرتیق گوجلنیر. مدنی-ادبی اوجاقلارینین سایی آرتیر. همان زامان، حبیب ساهر جعفرخندان، عثمان ساری وللی و داها سونرالار بالاش آذراوغلو ایلا تانیش الور. عثمان ساری وللی ایله جعفرخندان ساهرین استعدادلی و درین دوشونجهلی بیر شاعر اولدوغونو گؤرور و اونو اؤز آنا دیلینده یازیب یاراتماغا هوسلندیریرلر. بو تشویقلر ساهرین ادبی فعالیتلرینین آرتیب گوجلنمهسینه سبب اولور و بئلهلیکله ساهر، یئنی – یئنی اثرلری ایله اوخوجولارینین رغبتینی و درین حؤرمتینی قازانا بیلیر. واختی ایلا اونون چوخ اثرلری تبریزده و ایرانین باشقا شهرلرینده نشر اولونان «آذربایجان»، «آزاد ملت»، «یئنی شرق»، «شفق» و «وطن یولو»نداکی، ادبی-اجتماعی مجلله لرده دؤنه- دؤنه نشر اولور.
ساهر، تبریزده یاشادیغی ایل لرده «افسانه شب»، «سایهها»، «شقایق» و…آدلی فارسجا شعر کیتابلارینی دا نشر ائتدیره بیلیر. و نهایت ۱۳۲۵ینجی ایلین پاییزیندا شاهلیغین قارا استبدادی بیر داها تبریزه قاییتدیقدان سونرا، ساهری تبریزدن آییریب اردبیله سورگون ائدیرلر. همان ایللری ساهر اؤزو بئله یازیر: «۱۳۲۰ دن ۱۳۲۵ ین پاییزینا قدهر منده شاعرلیک بحرانی باشلادی… آنا دیلیمده بوللو – بوللو شعر، حئکایه لر یازدیم…موزدیمیآلدیم…مدرسه دن قووولدوم…»
ساهر، اردبیلده اولان زامان «صفویه» مدرسهسینده معللیملیک ائدیر. او اوردا تحت نظر اولماغینا باخمایاراق ۱۳۲۷ینجی ایل ده چوخ آغیر بیر وضعیت ده «اشعار جدیده» آدلی فارسجا شعر کیتابینی محدود نسخهلرده نشر ائتدیریر. او، اوچایل اردبیلده یاشادیقدان سونرا، یئنهده اوردان چیخاریلیب، قزوینه گؤندهریلیر.
ساهر، قزوینده اورتا مکتبلرده جغرافیا وادبیات معلمی وظیفهسینده تدریسله مشغول اولور. همان ایللرده، ساهر «کوشن» و «لیریک شعرلر» آدلی آذربایجانجا شعر کیتابلارینی دا گیزلینجه نشر ائتدیریر و سونرا دا «خوشهها»، «اساطیر» و «اشعار برگزیده» آدلی فارسجا شعر کیتابلارینی دا نشر ائتدیره بیلیر. ساهر ۱۳ ایل قزوینده یاشادیقدان سونرا تهرانا گوندریلیر.
ساهر، قزویندن تهرانا گلدیکدن بیر ایل سونرا تقاعوده بوراخیلیر و عؤمورونون سونونا قدر تهراندا یاشاییر. ساهر ۱۳۵۰ده، «کتاب شعر ۱»(فارسجا شعرلر)، ۱۳۵۵ ده «کتاب شعر ۲»(فارسجا شعرلر) و «میوه گس» (فارسجا حکایه لر و خاطیرهلر)، ۱۳۵۸ده «سحر ایشیقلانیر»(آذربایجانجا شعرلر) و ۱۳۶۲ده «سؤنمهین گونشلر»(فارس کلاسیکلردن آذر بایجانجا ترجومه لر) اثرلرینی نشر ائتدیریر.
بهمن انقلابینین غلبهسیندن سونرا تبریزده، تهران دا، زنجان دا و…یئرلرده نشر اولونان «اولدوز»، «یولداش»، «اؤلکر»، «چنلی بئل»، «دده قورقود»، «گونش»، «انقلاب یولوندا»، «یئنی یول»، «کوراوغلی» کیمیادبی ـاجتماعی مجلله لرده ده ساهرین چوخلی شعرلری، خاطیرهلری موصاحیبهلری نشر اولونوب. تاسفلر اولسون کی، بیر پارا علتلره گؤره ساهرین اثرلرینین چوخو، اؤزو دئمیشکن هله ده ایشیق اوزو گؤره بیلمهییبدیر. بو بارهده ساهر بیر موصاحیبه ده بئله دئیبر: «منیم بیر قالاق نظم، نثر آثاریم واردیر، بعضی لری تایپ اولوب بیر چوخلاری دا ال یازئسی دیر..منیم نه حؤوصله و نه ده ائله مالی قودرتیم وار بو ایشدن اؤتری»
عؤمور بویو ادبی – بدیعی اثرلری ایله اؤز دوغما ائلینین، یوردونون آرزی- ایستکلرینی، حسرتلرینی نیسگیللرینی بؤیوک بیر صنعتکارلیقلا ترنوم ائدن، آذربایجان خالقینین بؤیوک، مودروک و انسان پرور شاعری، یازیچیسی استاد حبیب ساهر نهایت نیسگیللی بیر وضعیتده ۱۳۶۴ینجی گونش ایلی، آذر آیینین ۲۴ نجو گونو گئجه دونیادان کؤچوب و تهرانین بهشت زهرا قبیرستانلیغیندا تورپاغا تاپیشیریلیر.
یارادیجییلیق حیاتی نیسگیللردن، حسرتلردن، سورگونلردن یوغرولموش، استاد حبیب ساهر جیسمیاعتیباری ایله دونیادان کؤچوب گئتسه ده، آنجاق آذربایجان و فارس شعیر خزینسینه باغیشلادیغی، زنگین بدیعی اثرلری اعتیباری ایله، ابدیته قووشوب، خالقیمیزین معنوی دونیاسینین سماسیندا بیر «اولکر» سایاغی دائما پارلایاراق، آچیلان سحرین موژدهچیسی اولاجاقدیر.
خزانلار
خزان چاغی
قیزیل گونش اودلانیبدیر،
آغاجلارین یارپاقلاری
مین بیر رنگه بویانیبدیر
هر یارپاغین بیر رنگی وار،
سئودا رنگی،
حسرت رنگی،
توتقون، توزلو،
غربن رنگی
خزان چاغی، یئل اَسرکن
یاغیر یارپاق،
اؤلگون یارپاق.
قالانیبدیر، قالاق-قالاق.
یوللار اوزاق، گؤللر درین،
نسیم اَسیر سرین-سرین.
داغلار بیزیم، باغلار بیزیم،
یئرییرکن یارپاق اوسته
قالماز ایزین
گون یاندیرماز،
سون باهاردیر
سانکی آغاج یارپاقلاری
لاجوردی بیر متنده
ناققیش لاردیر
بیر چوخ خزان گلیب، کئچدی
بیر چوخ کروان قونوب، کؤچدو
بیر خزاندا
یئتیم قالدیق
بیر خزاندا
سئودالاندیق.
اَن نهایت خولیالارین هاواسیندان
http://t.me/Adabiyyatsevanlar
ساهر، تبریزده یاشادیغی ایل لرده «افسانه شب»، «سایهها»، «شقایق» و…آدلی فارسجا شعر کیتابلارینی دا نشر ائتدیره بیلیر. و نهایت ۱۳۲۵ینجی ایلین پاییزیندا شاهلیغین قارا استبدادی بیر داها تبریزه قاییتدیقدان سونرا، ساهری تبریزدن آییریب اردبیله سورگون ائدیرلر. همان ایللری ساهر اؤزو بئله یازیر: «۱۳۲۰ دن ۱۳۲۵ ین پاییزینا قدهر منده شاعرلیک بحرانی باشلادی… آنا دیلیمده بوللو – بوللو شعر، حئکایه لر یازدیم…موزدیمیآلدیم…مدرسه دن قووولدوم…»
ساهر، اردبیلده اولان زامان «صفویه» مدرسهسینده معللیملیک ائدیر. او اوردا تحت نظر اولماغینا باخمایاراق ۱۳۲۷ینجی ایل ده چوخ آغیر بیر وضعیت ده «اشعار جدیده» آدلی فارسجا شعر کیتابینی محدود نسخهلرده نشر ائتدیریر. او، اوچایل اردبیلده یاشادیقدان سونرا، یئنهده اوردان چیخاریلیب، قزوینه گؤندهریلیر.
ساهر، قزوینده اورتا مکتبلرده جغرافیا وادبیات معلمی وظیفهسینده تدریسله مشغول اولور. همان ایللرده، ساهر «کوشن» و «لیریک شعرلر» آدلی آذربایجانجا شعر کیتابلارینی دا گیزلینجه نشر ائتدیریر و سونرا دا «خوشهها»، «اساطیر» و «اشعار برگزیده» آدلی فارسجا شعر کیتابلارینی دا نشر ائتدیره بیلیر. ساهر ۱۳ ایل قزوینده یاشادیقدان سونرا تهرانا گوندریلیر.
ساهر، قزویندن تهرانا گلدیکدن بیر ایل سونرا تقاعوده بوراخیلیر و عؤمورونون سونونا قدر تهراندا یاشاییر. ساهر ۱۳۵۰ده، «کتاب شعر ۱»(فارسجا شعرلر)، ۱۳۵۵ ده «کتاب شعر ۲»(فارسجا شعرلر) و «میوه گس» (فارسجا حکایه لر و خاطیرهلر)، ۱۳۵۸ده «سحر ایشیقلانیر»(آذربایجانجا شعرلر) و ۱۳۶۲ده «سؤنمهین گونشلر»(فارس کلاسیکلردن آذر بایجانجا ترجومه لر) اثرلرینی نشر ائتدیریر.
بهمن انقلابینین غلبهسیندن سونرا تبریزده، تهران دا، زنجان دا و…یئرلرده نشر اولونان «اولدوز»، «یولداش»، «اؤلکر»، «چنلی بئل»، «دده قورقود»، «گونش»، «انقلاب یولوندا»، «یئنی یول»، «کوراوغلی» کیمیادبی ـاجتماعی مجلله لرده ده ساهرین چوخلی شعرلری، خاطیرهلری موصاحیبهلری نشر اولونوب. تاسفلر اولسون کی، بیر پارا علتلره گؤره ساهرین اثرلرینین چوخو، اؤزو دئمیشکن هله ده ایشیق اوزو گؤره بیلمهییبدیر. بو بارهده ساهر بیر موصاحیبه ده بئله دئیبر: «منیم بیر قالاق نظم، نثر آثاریم واردیر، بعضی لری تایپ اولوب بیر چوخلاری دا ال یازئسی دیر..منیم نه حؤوصله و نه ده ائله مالی قودرتیم وار بو ایشدن اؤتری»
عؤمور بویو ادبی – بدیعی اثرلری ایله اؤز دوغما ائلینین، یوردونون آرزی- ایستکلرینی، حسرتلرینی نیسگیللرینی بؤیوک بیر صنعتکارلیقلا ترنوم ائدن، آذربایجان خالقینین بؤیوک، مودروک و انسان پرور شاعری، یازیچیسی استاد حبیب ساهر نهایت نیسگیللی بیر وضعیتده ۱۳۶۴ینجی گونش ایلی، آذر آیینین ۲۴ نجو گونو گئجه دونیادان کؤچوب و تهرانین بهشت زهرا قبیرستانلیغیندا تورپاغا تاپیشیریلیر.
یارادیجییلیق حیاتی نیسگیللردن، حسرتلردن، سورگونلردن یوغرولموش، استاد حبیب ساهر جیسمیاعتیباری ایله دونیادان کؤچوب گئتسه ده، آنجاق آذربایجان و فارس شعیر خزینسینه باغیشلادیغی، زنگین بدیعی اثرلری اعتیباری ایله، ابدیته قووشوب، خالقیمیزین معنوی دونیاسینین سماسیندا بیر «اولکر» سایاغی دائما پارلایاراق، آچیلان سحرین موژدهچیسی اولاجاقدیر.
خزانلار
خزان چاغی
قیزیل گونش اودلانیبدیر،
آغاجلارین یارپاقلاری
مین بیر رنگه بویانیبدیر
هر یارپاغین بیر رنگی وار،
سئودا رنگی،
حسرت رنگی،
توتقون، توزلو،
غربن رنگی
خزان چاغی، یئل اَسرکن
یاغیر یارپاق،
اؤلگون یارپاق.
قالانیبدیر، قالاق-قالاق.
یوللار اوزاق، گؤللر درین،
نسیم اَسیر سرین-سرین.
داغلار بیزیم، باغلار بیزیم،
یئرییرکن یارپاق اوسته
قالماز ایزین
گون یاندیرماز،
سون باهاردیر
سانکی آغاج یارپاقلاری
لاجوردی بیر متنده
ناققیش لاردیر
بیر چوخ خزان گلیب، کئچدی
بیر چوخ کروان قونوب، کؤچدو
بیر خزاندا
یئتیم قالدیق
بیر خزاندا
سئودالاندیق.
اَن نهایت خولیالارین هاواسیندان
http://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
مینتسیزقلمیندن پای وئرن , یورولمادان بیگیلرین گنج نسلیمیزه چاتیران شعر, داستان کلاسلارینین مدرسی ,ادبیاتیمیز آراشدیرجی سی مولفی , موحقیقی
سئویملی قلمداشیمیز, عزیز گروپداشیمیز اوستاد دکتر رحمانی جنابلارینان آرتیق تانیش اولاق .
بسمه تعالی
صمد رحمانی خیاوی هستم متولّد شهرستان خیاو (مشگین شهر) به سال شمسی 1334. رحمت خداوند از همان روز تولّد، شامل حالم شد؛ زیرا در خانواده ی زحمت کش به دنیا آمدم. با نهایت تلاش و تنگدستی مرا بزرگ کردند امّا لب به شکوه نگشودند. و این چنین مرا فردی تودار و متحمل سختی ها بار آوردند. تحصیلات ابتدایی و متوسّطه اوّل را در زادگاهم تحت تعلیم معلمّانی بزرگ و انسان های آسمانی گذرانده ام که تعدادی از ایشان را هنوز هم زیارت می کنم و دست بوسشان هستم و برای تعدادی دیگر در قالب حمد و قل هوالله بوسه ی عشق نثار روح لطیفشان می کنم.
تحصیلات متوسّطه ی دوم را در دانشسرای مقدّماتی تبریز پی گرفته ام. معلّمان من در آن جا دانشمندانی سرشناس در کشور و خارج از کشور بودند. استاد عبدالعلی کارنگ ، استاد عبداللطیف بنان، استاد دکتر رضا انزابی نژاد و...
تحصیلات دانشگاهی من تا دوره ی فوق لیسانس در تبریز ادامه یافت. هرچه از استادان این دوره بگویم کم گفته ام و اصولاً قلم من در حدّی نیست که راجع به شخصیّت آن ها به گردش دربیاید. به هر حال من در حق این بزرگان چیزی نمی گویم. فقط فاتحه ای نثار ارواح پاک استادان، زنده یادان، استاد حسن قاضی طباطبائی، استاد دکتر منوچهر مرتضی، استاد دکتر بهمن سرکاراتی، استاد دکتر سلیم و...می نمایم و برای استادان حیّ و حاضر آرزوی سعادت و تندرستی برای حضراتشان دارم.
تحصیل دوره ی دکترای حقیر در کشور همسایه، جمهوری آذربایجان، دانشگاه دولتی باکو به اتمام رسید. روح استاد پرفسور جلال عبدالله یف که با زبان روزه ی نذری در دانشگاه باکو مرا راهنمایی و مشاوره می داد شاد باد. و برای استاد پرفسور توفیق حسین اوغلی و دیگران آرزوی بهروزی و سلامت دارم.
به تقلید از استادان خود در طول زندگی تحصیلی که تألیفات بسیار گرانقیمت از ایشان خوانده ام حقیر نیز دست به تألیفک هایی زده ام که چند تایی را برای خوانندگانی که تا این جای نوشته دوام آورده اند نام می برم:
1- مقایسه ی عروض فارسی و آذربایجانی (انتشارات شایسته)، 1379
2 - سیری در داستان و داستان نویسان (هماذر) ، 1381
3 - ادبیّات کودکان (هماذر) ،1382
4- نقد ادبی، ( پویش) 1382
5 - بررسی ادبیات داستانی کتاب های درسی ادبیات دوره ی دبیرستان و پیش دانشگاهی، انجمن علمی و آموزشی معلمان تبریز 1383
6 - قله های ادبیات آذربایجان ، انجمن علمی و آموزشی معلمان تبریز 1384
7 - دستور زبان فارسی، ( نیک مهر فرزانگان حورا) 1390
8 - تصامیر شعری در شعر فارسی، ( نیک مهر فرزانگان حورا) 1391
9 - دستور زبان آذربایجانی ( اختر)، 1391
10 - بیر سئوگی ماجراسی، (مجموعه داستان های ترکی و فارسی، نشر ریتم، 1392
11 - آموزش وزن و قافیه شعر فارسی (نیک مهر ...) 1391
12 - ساختار داستان های امروزی، (نیک مهر ...) 1391
13 - آموزش وزن و قافیه، بند، قالب های شعری در شعر آذربایجانی، نشر اختر 1393
14 – دؤردومونجوسو یولدادیر (رمان ترکی)، نشر اختر 13934
15 – فارسی عمومی ، نشر اختر 13934
16 - درآمدی بر ادبیات داستانی جمهوری آذرباجان، نشر دنیای نو، 1395
و... تعدادی مقاله هایی که در نشریّات استانی وکشوری و یا در مقدمه ی کتاب های مختلف درج شده است
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سئویملی قلمداشیمیز, عزیز گروپداشیمیز اوستاد دکتر رحمانی جنابلارینان آرتیق تانیش اولاق .
بسمه تعالی
صمد رحمانی خیاوی هستم متولّد شهرستان خیاو (مشگین شهر) به سال شمسی 1334. رحمت خداوند از همان روز تولّد، شامل حالم شد؛ زیرا در خانواده ی زحمت کش به دنیا آمدم. با نهایت تلاش و تنگدستی مرا بزرگ کردند امّا لب به شکوه نگشودند. و این چنین مرا فردی تودار و متحمل سختی ها بار آوردند. تحصیلات ابتدایی و متوسّطه اوّل را در زادگاهم تحت تعلیم معلمّانی بزرگ و انسان های آسمانی گذرانده ام که تعدادی از ایشان را هنوز هم زیارت می کنم و دست بوسشان هستم و برای تعدادی دیگر در قالب حمد و قل هوالله بوسه ی عشق نثار روح لطیفشان می کنم.
تحصیلات متوسّطه ی دوم را در دانشسرای مقدّماتی تبریز پی گرفته ام. معلّمان من در آن جا دانشمندانی سرشناس در کشور و خارج از کشور بودند. استاد عبدالعلی کارنگ ، استاد عبداللطیف بنان، استاد دکتر رضا انزابی نژاد و...
تحصیلات دانشگاهی من تا دوره ی فوق لیسانس در تبریز ادامه یافت. هرچه از استادان این دوره بگویم کم گفته ام و اصولاً قلم من در حدّی نیست که راجع به شخصیّت آن ها به گردش دربیاید. به هر حال من در حق این بزرگان چیزی نمی گویم. فقط فاتحه ای نثار ارواح پاک استادان، زنده یادان، استاد حسن قاضی طباطبائی، استاد دکتر منوچهر مرتضی، استاد دکتر بهمن سرکاراتی، استاد دکتر سلیم و...می نمایم و برای استادان حیّ و حاضر آرزوی سعادت و تندرستی برای حضراتشان دارم.
تحصیل دوره ی دکترای حقیر در کشور همسایه، جمهوری آذربایجان، دانشگاه دولتی باکو به اتمام رسید. روح استاد پرفسور جلال عبدالله یف که با زبان روزه ی نذری در دانشگاه باکو مرا راهنمایی و مشاوره می داد شاد باد. و برای استاد پرفسور توفیق حسین اوغلی و دیگران آرزوی بهروزی و سلامت دارم.
به تقلید از استادان خود در طول زندگی تحصیلی که تألیفات بسیار گرانقیمت از ایشان خوانده ام حقیر نیز دست به تألیفک هایی زده ام که چند تایی را برای خوانندگانی که تا این جای نوشته دوام آورده اند نام می برم:
1- مقایسه ی عروض فارسی و آذربایجانی (انتشارات شایسته)، 1379
2 - سیری در داستان و داستان نویسان (هماذر) ، 1381
3 - ادبیّات کودکان (هماذر) ،1382
4- نقد ادبی، ( پویش) 1382
5 - بررسی ادبیات داستانی کتاب های درسی ادبیات دوره ی دبیرستان و پیش دانشگاهی، انجمن علمی و آموزشی معلمان تبریز 1383
6 - قله های ادبیات آذربایجان ، انجمن علمی و آموزشی معلمان تبریز 1384
7 - دستور زبان فارسی، ( نیک مهر فرزانگان حورا) 1390
8 - تصامیر شعری در شعر فارسی، ( نیک مهر فرزانگان حورا) 1391
9 - دستور زبان آذربایجانی ( اختر)، 1391
10 - بیر سئوگی ماجراسی، (مجموعه داستان های ترکی و فارسی، نشر ریتم، 1392
11 - آموزش وزن و قافیه شعر فارسی (نیک مهر ...) 1391
12 - ساختار داستان های امروزی، (نیک مهر ...) 1391
13 - آموزش وزن و قافیه، بند، قالب های شعری در شعر آذربایجانی، نشر اختر 1393
14 – دؤردومونجوسو یولدادیر (رمان ترکی)، نشر اختر 13934
15 – فارسی عمومی ، نشر اختر 13934
16 - درآمدی بر ادبیات داستانی جمهوری آذرباجان، نشر دنیای نو، 1395
و... تعدادی مقاله هایی که در نشریّات استانی وکشوری و یا در مقدمه ی کتاب های مختلف درج شده است
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
ادبیات سئونلر
موغام هاي آذربايجان
نگارش در تاريخ شنبه بیست و چهارم بهمن ۱۳۸۸ توسط حامد یوسف پور سولا
ارائه مقالات علمي و تحقيقي در خصوص رشته هاي مختلف هنر و ادبيات آذربايجان در شرايطي كه عموم مردم آذربايجان حتي خيل عظيم علاقه مندان به فرهنگ مادري به دليل بي اعتناييها و بايكوتهاي معيني كه در دوره هاي مختلف زمينه هاي آنان فراهم گرديده است از آشنايي و كسب اطلاعات در اين خصوص محروم مانده اند امري بسيار حياتي تلقي مي شود. سنگيني اين بار عمدتا بر روي روشنفكران و محققان همزبانمان است. انتقال اين دانستني ها با تكيه بر تكنولوژي اطلاع رساني جديد يعني سايتهاي اينترنتي فضاي مناسبي را براي تحقق ارتقاء آگاهي ملي فراهم ساخته است. يكي از شاخه هاي بسيار مهم هنري هر ملتي عبارت از فرهنگ موسيقي ملي اوست.متاسفانه آگاهي و معلومات عمومي در خصوص گنجينه موسيقي ملي آذربايجان در ميان همزبانانمان در حد قابل قبولي نيست. از اين منظر ارائه مقالات و نشر كتب در خصوص هنر و سنتهاي موسيقي ملي آذربايجان امري بسيار ستودني ، واجب و لايق تقدير و تحسين است.
اما نكته اي كه اهميت بسيار دارد و عدم رعايت آن مي تواند بجاي تاثير مثبت قابل انتظار، تاثير منقي نيز برجاي گذارد ارائه اطلاعات سطحي ، غيردقيق ، تجزيه و تحليل نشده و غيركارشناسي در اين خصوص مي باشد. حقير اين نكته و تذكر را در وحله اول براي خودم و سپس براي كليه هم قلمان و دوستان عزيزم توصيه مي نمايم. بايد حداقل 50 صفحه آنهم بعضا دو سه بار و با دقت مطالعه كرد سپس دو سه سطر مطلب نوشت . طبعا مطالبي كه بدين شكل تحرير مي گردد به اندازه كافي قوت ، استحكام و عمق خواهد داشت.
در شماره هاي 287 ، 289 و 291 نشريه وزين “نويد آذربايجان” مطلبي تحت عنوان “موسيقي آذربايجاني” برگرفته از اينترنت درج گرديده است . در وحله اول بايد از نويسنده مقاله تشكر كرد كه تقبل زحمت كرده و خواسته است تا اطلاعاتي هر چند كلي و خلاصه شده را درخصوص شناسانيدن فرهنگ زيباي موسيقي آذربايجاني ارائه نمايد. ما براي اين هم قلم عزيز آرزوي موفقيت و پيگيري در خصوص تحقيق و تاليف داريم. منتها لازم است در خصوص برخي موارد مطرح شده در مقاله نكاتي كه بنظر مي آيد بازگو شود.
با اينكه منبعي براي مقاله ياد شده قيد نگرديده است اما كاملا مشخص است كه عموم مطالب از كتاب بسيار ارزنده “موغام” (نشريات دولتي آذربايجان– باكو 1991) اثر موسيقي شناس مشهور پروفسور “راميز زؤهراب اف” نقل شده است . زحمت ترجمه اين كتاب را به فارسي آقاي “علاءالدين حسيني” تقبل كرده اند كه در سال 1378 توسط انتشارات سروش منتشر و به بازار عرضه شده است .
همانگونه كه تاكيد گرديد اين كتاب در خصوص معرفي هنرموسيقي موغام آذربايجان منبعي بسيار غني و قابل استفاده مي باشد. اما در باره ترجمه انجام شده مواردي مانند عدم تطبيق كامل ، ضعف در جمله بندي ها و معادل سازي ها ، عكس روي جلد كه تناسبي با موضوع و مضمون كتاب ندارد و غيره در نظر است كه مي تواند ترجمه مذكور را در بوته نقد و بررسي قرار دهد اما در اين مختصر دنبال چنين هدفي نبوده و فقط به ذكر يك مورد كه در مقاله اينترنتي هم به همان صورت منعكس شده بپردازيم . آقاي علاءالدين حسيني در ترجمه خود عنوان كتاب را “موسيقي مقامي آذربايجان” (موقام) گزارده اند. هنگام رويت كتاب اين سوال براي همه اهل موسيقي و دوستداران هنر ملي پيش مي آيد كه چرا مجموعه اي كه آذربايجانيها به آن “موغام” اطلاق مي كنند به شكل “موقام” درآمده است؟ آقاي حسيني در مقدمه مترجم (صفحه 9 كتاب) چنين مي نويسند:
“ عنوان موقام تلفظ محلي واژه مقام است و شايد بهتر بود به صورت مقامMogam نوشته شود اما به جهت اينكه تشخيص دو واژه مقام (با ضمه) و مُقام (با فتحه)كه در موسيقي آذربايجان به دو مفهوم متفاوت به كار مي روند براي خواننده آسان باشد از اين طرز نگارش استفاده شد.”
مترجم در پاورقي همان صفحه توضيح بيشتري مي دهد.
“البته در تلفظ و املاي آذربايجاني “موغام” درست تر است ، اما براي حفظ قرابت املايي آن با مقام ، به شكل موقام آمده است.”
ظاهرا به نظر مي رسد كه آقاي حسيني چنان به حفظ اين قرابتها مايل هستند كه حتي اگر ماهيت واژه اصلي هم بي اعتبار و بي هويت گردد زياد اهميتي نخواهد داشت. ايشان حتي نام مولف را هم “رامز زهراب اف” قيد كرده اند در حاليكه روزنامه ها و نشريات فارس زبان هم چنين كاري نكرده اند. يعني تا به حال مثلا هروقت مصاحبه اي يا خبري راجع به هنرنمايي هنرمند بزرگ و تارزن مشهور “راميز قلي يف” در اين نشريات درج شده نام ايشان همان “راميز” درج شده است. و اما در خصوص واژه جديد الخلقه “موقام” و نظر مترجم بايد اظهار داشت كه برخلاف نظر آقاي حسيني واژه موغام هيچ ارتباطي به واژه مقام (درعربي به معناي جايگاه و رتبه) ندارد و بهيچوجه تلفظ باصطلاح محلي واژه مقام نيست.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
موغام هاي آذربايجان
نگارش در تاريخ شنبه بیست و چهارم بهمن ۱۳۸۸ توسط حامد یوسف پور سولا
ارائه مقالات علمي و تحقيقي در خصوص رشته هاي مختلف هنر و ادبيات آذربايجان در شرايطي كه عموم مردم آذربايجان حتي خيل عظيم علاقه مندان به فرهنگ مادري به دليل بي اعتناييها و بايكوتهاي معيني كه در دوره هاي مختلف زمينه هاي آنان فراهم گرديده است از آشنايي و كسب اطلاعات در اين خصوص محروم مانده اند امري بسيار حياتي تلقي مي شود. سنگيني اين بار عمدتا بر روي روشنفكران و محققان همزبانمان است. انتقال اين دانستني ها با تكيه بر تكنولوژي اطلاع رساني جديد يعني سايتهاي اينترنتي فضاي مناسبي را براي تحقق ارتقاء آگاهي ملي فراهم ساخته است. يكي از شاخه هاي بسيار مهم هنري هر ملتي عبارت از فرهنگ موسيقي ملي اوست.متاسفانه آگاهي و معلومات عمومي در خصوص گنجينه موسيقي ملي آذربايجان در ميان همزبانانمان در حد قابل قبولي نيست. از اين منظر ارائه مقالات و نشر كتب در خصوص هنر و سنتهاي موسيقي ملي آذربايجان امري بسيار ستودني ، واجب و لايق تقدير و تحسين است.
اما نكته اي كه اهميت بسيار دارد و عدم رعايت آن مي تواند بجاي تاثير مثبت قابل انتظار، تاثير منقي نيز برجاي گذارد ارائه اطلاعات سطحي ، غيردقيق ، تجزيه و تحليل نشده و غيركارشناسي در اين خصوص مي باشد. حقير اين نكته و تذكر را در وحله اول براي خودم و سپس براي كليه هم قلمان و دوستان عزيزم توصيه مي نمايم. بايد حداقل 50 صفحه آنهم بعضا دو سه بار و با دقت مطالعه كرد سپس دو سه سطر مطلب نوشت . طبعا مطالبي كه بدين شكل تحرير مي گردد به اندازه كافي قوت ، استحكام و عمق خواهد داشت.
در شماره هاي 287 ، 289 و 291 نشريه وزين “نويد آذربايجان” مطلبي تحت عنوان “موسيقي آذربايجاني” برگرفته از اينترنت درج گرديده است . در وحله اول بايد از نويسنده مقاله تشكر كرد كه تقبل زحمت كرده و خواسته است تا اطلاعاتي هر چند كلي و خلاصه شده را درخصوص شناسانيدن فرهنگ زيباي موسيقي آذربايجاني ارائه نمايد. ما براي اين هم قلم عزيز آرزوي موفقيت و پيگيري در خصوص تحقيق و تاليف داريم. منتها لازم است در خصوص برخي موارد مطرح شده در مقاله نكاتي كه بنظر مي آيد بازگو شود.
با اينكه منبعي براي مقاله ياد شده قيد نگرديده است اما كاملا مشخص است كه عموم مطالب از كتاب بسيار ارزنده “موغام” (نشريات دولتي آذربايجان– باكو 1991) اثر موسيقي شناس مشهور پروفسور “راميز زؤهراب اف” نقل شده است . زحمت ترجمه اين كتاب را به فارسي آقاي “علاءالدين حسيني” تقبل كرده اند كه در سال 1378 توسط انتشارات سروش منتشر و به بازار عرضه شده است .
همانگونه كه تاكيد گرديد اين كتاب در خصوص معرفي هنرموسيقي موغام آذربايجان منبعي بسيار غني و قابل استفاده مي باشد. اما در باره ترجمه انجام شده مواردي مانند عدم تطبيق كامل ، ضعف در جمله بندي ها و معادل سازي ها ، عكس روي جلد كه تناسبي با موضوع و مضمون كتاب ندارد و غيره در نظر است كه مي تواند ترجمه مذكور را در بوته نقد و بررسي قرار دهد اما در اين مختصر دنبال چنين هدفي نبوده و فقط به ذكر يك مورد كه در مقاله اينترنتي هم به همان صورت منعكس شده بپردازيم . آقاي علاءالدين حسيني در ترجمه خود عنوان كتاب را “موسيقي مقامي آذربايجان” (موقام) گزارده اند. هنگام رويت كتاب اين سوال براي همه اهل موسيقي و دوستداران هنر ملي پيش مي آيد كه چرا مجموعه اي كه آذربايجانيها به آن “موغام” اطلاق مي كنند به شكل “موقام” درآمده است؟ آقاي حسيني در مقدمه مترجم (صفحه 9 كتاب) چنين مي نويسند:
“ عنوان موقام تلفظ محلي واژه مقام است و شايد بهتر بود به صورت مقامMogam نوشته شود اما به جهت اينكه تشخيص دو واژه مقام (با ضمه) و مُقام (با فتحه)كه در موسيقي آذربايجان به دو مفهوم متفاوت به كار مي روند براي خواننده آسان باشد از اين طرز نگارش استفاده شد.”
مترجم در پاورقي همان صفحه توضيح بيشتري مي دهد.
“البته در تلفظ و املاي آذربايجاني “موغام” درست تر است ، اما براي حفظ قرابت املايي آن با مقام ، به شكل موقام آمده است.”
ظاهرا به نظر مي رسد كه آقاي حسيني چنان به حفظ اين قرابتها مايل هستند كه حتي اگر ماهيت واژه اصلي هم بي اعتبار و بي هويت گردد زياد اهميتي نخواهد داشت. ايشان حتي نام مولف را هم “رامز زهراب اف” قيد كرده اند در حاليكه روزنامه ها و نشريات فارس زبان هم چنين كاري نكرده اند. يعني تا به حال مثلا هروقت مصاحبه اي يا خبري راجع به هنرنمايي هنرمند بزرگ و تارزن مشهور “راميز قلي يف” در اين نشريات درج شده نام ايشان همان “راميز” درج شده است. و اما در خصوص واژه جديد الخلقه “موقام” و نظر مترجم بايد اظهار داشت كه برخلاف نظر آقاي حسيني واژه موغام هيچ ارتباطي به واژه مقام (درعربي به معناي جايگاه و رتبه) ندارد و بهيچوجه تلفظ باصطلاح محلي واژه مقام نيست.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
البته پروفسور راميز زوهراب اف در بخش “آذربايجان موغامي” (صفحه 69 متن اصلي و صفحه 99 ترجمه ) مي نويسد:
“ آذربايجاندا عربجه دن آلينميش “ماكام” سؤزو يئرلي تلفوظه گؤره “موغام” كيمي سسله نير.”
ترجمه :“ در آذربايجان به واژه “ماكام” كه از زبان عربي اخذ شده با تلفظ محلي “موغام” گفته مي شود.”
آقاي حسيني اين جمله را چنين ترجمه كرده است:
“ لفظ مقام برگرفته از عربي ، در آذربايجان با تلفظ محلي موقام ناميده مي شود.”
همانگونه كه ملاحظه مي شود كلمه “موكام” در ترجمه آقاي حسيني به شكل “موقام” درآمده است . اين در حالي است كه اساسا در موسيقي شفاهي - حرفه اي عربها به اين مجموعه همان ماكام اطلاق مي شود نه مقام. حال چرا عربها به اين مجموعه ماكام و آذربايجانيها موغام گفته و ساير ملل از اسامي ديگر شبيه آن استفاده مي كنند در بحث ذيل بطور خلاصه تشريح مي گردد.
پروفسور “رافيق ايمراني” دانشمند ، پژوهشگر موسيقي و استاد كنسرواتوار دولتي موسيقي جمهوري آذربايجان در جلد اول كتاب “تاريخ موغام” مي نويسد:
“ اين موضوع كه هنر موغام بسيار قبل از دوران اسلام در اراضي ايران انتشار يافته و چندين قرن بعد با عنوان ماكام ناميده شده نشان مي دهد كه خاستگاه هنر موغام دنياي عرب نبوده بلكه بطور محض با اراضي ايران پيوند دارد.”(صفحه24)
“از تحقيقات انجام شده احتمال اينكه موغام نه از مفهوم مقام بلكه به لحاظ اتيمولوژيك بر اساس واژه اي ديگر بوجود آمده باشد به ميدان مي آيد.(ص25)
“از فاكتها ي قيد شده چنين منطقي به ميان مي آيد كه موسيقي حرفه اي و شفاهي- سنتي كه در [منطقه] مغان توسط “مغ ها” نواخته و خوانده مي شده ، ريشه اصلي خود را بطور محض بر اساس زمينه واقعي از تمدن پيشرفته و شكل يافته سومر گرفته است. هنر موغام در اعصار نهم و دهم قبل از ميلاد از طرف مغ ها به حيات خود ادامه مي داده است.”(ص28)
بنابراين پژوهش ها و تحليل هاي انجام شده در زمينه اتيمولوژي واژه موغام تعلق آن به منطقه مغان درآذربايجان و كاهنان مغ را بوضوح آشكار مي كند. پروفسور ايمراني طي سخنراني خود در اولين همايش بين المللي علمي- هنري موسيقي آذربايجان در تهران (آبان 81) در اين خصوص تصريح مي كند:
“ واژه موغام نسبت به ماكام داراي ديرينگي بيشتري ميباشد … اين فكر نشانگر اين است كه طي هزاره اول هواهاي (نغمه هاي-م) بوجود آمده توسط طايفه هاي قديم ماق- موغ در تشكيل ريشه هاي قومي ملت آذربايجان نقش ويژه اي بازي كرده است… فراگيري تاريخ موغام ها ثابت مي كند كه آنها ضمن اينكه در دوران سومريها بوجود آمده اند، دوره پيشرفت بزرگ آنها مصادف با هزاره اول قبل از ميلاد در تمدن مادها مي باشد”.(مقاله:“ موغام ها به كدام تمدن منسوب هستند؟ فلسفه ، گذشته و حال آنها” مجموعه مقالات اولين همايش بين المللي علمي- هنري موسيقي آذربايجان – در آستانه چاپ)
“پژوهش هاي اوليه نشان مي دهد كه در مدارك علمي مربوط به قرون 6-4 ميلادي وجود طايفه هاي موغ- ماغ كه به لحاظ اصالت قومي آذربايجاني بوده اند و فاكت مرتبط با موغام “مزدكاني” كه به قهرمان ملي “مزدك” مربوط مي گردد ، حضور الحان موسيقي موغام در قرن 5 ميلادي را تصديق مي كند… فاكتهاي ارائه شده وجود الحان موغام (كه با مزدك و كاهنهاي مغ بستگي داشته) بلاواسطه وجود موغام ها را در سنتهاي ديرين هنر موسيقي آذربايجان ثابت مي كند… ايفاگران موغام ها بطور قطع موغ ها هستند.”(مقاله: “ريشه هاي تاريخي هنر موغام” مجموعه مقالات همايش موسيقي آذربايجان)
بنا براين اشتباه آقاي علاءالدين حسيني در اين است كه در ترجمه كتاب پروفسور زوهراب اف بجاي واژه ماكام از مقام استفاده كرده و به اين نتيجه گيري غيرصحيح دست يازيده است. از سوي ديگر نظريه پروفسور زوهراب اف مبني بر اخذ واژه موغام از ماكام عربي كه عموما تلقي صاحبنظران آذربايجاني تا ابتداي دهه 90 ميلادي بوده است با ارائه نظريات جديد علمي توسط پژوهشگران جوانتر بخصوص پروفسور رافيق ايمراني كه در دهه 90 مطالعات و تحقيقات گسترده و ارزشمندي را در ريشه شناسي تاريخ فرهنگ موسيقي موغام به انجام رسانيده اند، به مثابه يك سلسله تفكرات سنتي عملا بي اعتبار شده است. علاقه مندان و پژوهشگران مي توانند به آثار پروفسور ايمراني بخصوص مجموعه 12 جلدي تاريخ موغام كه فعلا يك جلد آن انتشار يافته ، جلدهاي دوم و سوم براي چاپ آماده شده و جلدهاي بعدي نيز تدريجا چاپ خواهد شد مراجعه نمايند.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
“ آذربايجاندا عربجه دن آلينميش “ماكام” سؤزو يئرلي تلفوظه گؤره “موغام” كيمي سسله نير.”
ترجمه :“ در آذربايجان به واژه “ماكام” كه از زبان عربي اخذ شده با تلفظ محلي “موغام” گفته مي شود.”
آقاي حسيني اين جمله را چنين ترجمه كرده است:
“ لفظ مقام برگرفته از عربي ، در آذربايجان با تلفظ محلي موقام ناميده مي شود.”
همانگونه كه ملاحظه مي شود كلمه “موكام” در ترجمه آقاي حسيني به شكل “موقام” درآمده است . اين در حالي است كه اساسا در موسيقي شفاهي - حرفه اي عربها به اين مجموعه همان ماكام اطلاق مي شود نه مقام. حال چرا عربها به اين مجموعه ماكام و آذربايجانيها موغام گفته و ساير ملل از اسامي ديگر شبيه آن استفاده مي كنند در بحث ذيل بطور خلاصه تشريح مي گردد.
پروفسور “رافيق ايمراني” دانشمند ، پژوهشگر موسيقي و استاد كنسرواتوار دولتي موسيقي جمهوري آذربايجان در جلد اول كتاب “تاريخ موغام” مي نويسد:
“ اين موضوع كه هنر موغام بسيار قبل از دوران اسلام در اراضي ايران انتشار يافته و چندين قرن بعد با عنوان ماكام ناميده شده نشان مي دهد كه خاستگاه هنر موغام دنياي عرب نبوده بلكه بطور محض با اراضي ايران پيوند دارد.”(صفحه24)
“از تحقيقات انجام شده احتمال اينكه موغام نه از مفهوم مقام بلكه به لحاظ اتيمولوژيك بر اساس واژه اي ديگر بوجود آمده باشد به ميدان مي آيد.(ص25)
“از فاكتها ي قيد شده چنين منطقي به ميان مي آيد كه موسيقي حرفه اي و شفاهي- سنتي كه در [منطقه] مغان توسط “مغ ها” نواخته و خوانده مي شده ، ريشه اصلي خود را بطور محض بر اساس زمينه واقعي از تمدن پيشرفته و شكل يافته سومر گرفته است. هنر موغام در اعصار نهم و دهم قبل از ميلاد از طرف مغ ها به حيات خود ادامه مي داده است.”(ص28)
بنابراين پژوهش ها و تحليل هاي انجام شده در زمينه اتيمولوژي واژه موغام تعلق آن به منطقه مغان درآذربايجان و كاهنان مغ را بوضوح آشكار مي كند. پروفسور ايمراني طي سخنراني خود در اولين همايش بين المللي علمي- هنري موسيقي آذربايجان در تهران (آبان 81) در اين خصوص تصريح مي كند:
“ واژه موغام نسبت به ماكام داراي ديرينگي بيشتري ميباشد … اين فكر نشانگر اين است كه طي هزاره اول هواهاي (نغمه هاي-م) بوجود آمده توسط طايفه هاي قديم ماق- موغ در تشكيل ريشه هاي قومي ملت آذربايجان نقش ويژه اي بازي كرده است… فراگيري تاريخ موغام ها ثابت مي كند كه آنها ضمن اينكه در دوران سومريها بوجود آمده اند، دوره پيشرفت بزرگ آنها مصادف با هزاره اول قبل از ميلاد در تمدن مادها مي باشد”.(مقاله:“ موغام ها به كدام تمدن منسوب هستند؟ فلسفه ، گذشته و حال آنها” مجموعه مقالات اولين همايش بين المللي علمي- هنري موسيقي آذربايجان – در آستانه چاپ)
“پژوهش هاي اوليه نشان مي دهد كه در مدارك علمي مربوط به قرون 6-4 ميلادي وجود طايفه هاي موغ- ماغ كه به لحاظ اصالت قومي آذربايجاني بوده اند و فاكت مرتبط با موغام “مزدكاني” كه به قهرمان ملي “مزدك” مربوط مي گردد ، حضور الحان موسيقي موغام در قرن 5 ميلادي را تصديق مي كند… فاكتهاي ارائه شده وجود الحان موغام (كه با مزدك و كاهنهاي مغ بستگي داشته) بلاواسطه وجود موغام ها را در سنتهاي ديرين هنر موسيقي آذربايجان ثابت مي كند… ايفاگران موغام ها بطور قطع موغ ها هستند.”(مقاله: “ريشه هاي تاريخي هنر موغام” مجموعه مقالات همايش موسيقي آذربايجان)
بنا براين اشتباه آقاي علاءالدين حسيني در اين است كه در ترجمه كتاب پروفسور زوهراب اف بجاي واژه ماكام از مقام استفاده كرده و به اين نتيجه گيري غيرصحيح دست يازيده است. از سوي ديگر نظريه پروفسور زوهراب اف مبني بر اخذ واژه موغام از ماكام عربي كه عموما تلقي صاحبنظران آذربايجاني تا ابتداي دهه 90 ميلادي بوده است با ارائه نظريات جديد علمي توسط پژوهشگران جوانتر بخصوص پروفسور رافيق ايمراني كه در دهه 90 مطالعات و تحقيقات گسترده و ارزشمندي را در ريشه شناسي تاريخ فرهنگ موسيقي موغام به انجام رسانيده اند، به مثابه يك سلسله تفكرات سنتي عملا بي اعتبار شده است. علاقه مندان و پژوهشگران مي توانند به آثار پروفسور ايمراني بخصوص مجموعه 12 جلدي تاريخ موغام كه فعلا يك جلد آن انتشار يافته ، جلدهاي دوم و سوم براي چاپ آماده شده و جلدهاي بعدي نيز تدريجا چاپ خواهد شد مراجعه نمايند.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
در قسمت دوم مقاله ارائه شده (شماره 289 نويد آذربايجان) بدليل فشرده بودن مطالب و با در نظر گرفتن اينكه اين اطلاعات براي عموم جامعه فرهنگ دوست تهيه شده نه متخصصان موسيقي ، لذا احتمال سردرگمي خوانندگان و آگاهي از اينكه بالاخره موغام هاي آذربايجان كدامها بوده و تعدادشان چقدر مي باشد بسيار است. مثلا خواننده اي كه اين مطلب را خوانده بود مي پرسيد كه بالاخره موغام هاي آذربايجان آن 6 دستگاه است (طبق مقالات ميرمحسن نواب) يا آن 12 موغام ( موغام هاي كلاسيك كه اوزئير حاجي بيگ اف آنها را به نت درآورده است) يا آن 13 موغام (زير عنوان دستگاههاي موغامي).در واقع بحث بسيار مهمي در اين خلاصه حذف شده كه در ساده ترين شكل ممكن ميشد براي خوانندگان تشريح كرد و آن عبارت است از تفاوت ميان مفهوم دستگاه و موغام . اثر موسيقايي چند قسمتي ( نئچه حيصه لي) دستگاه و اثر وكال- انسترومنتال (آوازي- سازي) يك قسمتي (بير حيصه لي) موغام مي باشد. بنابراين موغام هاي آذربايجان در يك تقسيم بندي علمي در وحله نخست بر اساس لاد (مد)Modeمشخص گرديده اند. هفت مد اصلي موسيقي شفاهي حرفه اي آذربايجان عبارتند از:
راست ، شور ، سه گاه ، چهارگاه ،شوشتر ، بيات شيراز و همايون.
اين سيستم “مد” فونداسيون اصلي ژانر موسيقي شفاهي – حرفه اي است كه دستگاهها بر روي آنها بنا مي شوند. بنابراين دستگاههايي كه بخشهاي مختلف موغامي آنها به شرط همگون و هماهنگ بودن با يكديگر (اوزئيير حاجي بيگ اف- مقاله نگاهي به حيات موسيقي آذربايجان . شماره هاي 1و2 – مجله معارف و مدنيت) آنها را ساخته اند به صورت همان 13 دستگاه موغامي ياد شده شكل گرفته اند. براي شناخت بيشتر موضوع مي توان به صفحات 123 الي 126 ترجمه كتاب موغام پروفسور راميز زوهرا ب اف مراجعه نمود.
بهرحال در مقاله چاپ شده مدها و دستگاههاي موغامي بدنبال هم نام برده شده و شرح كوتاهي در خصوص آنها داده شده است. در خصوص دستگاه راست كه دستگاهي مهم و ديرين به حساب مي آيد هيچ اشاره اي به آخرين تركيب شعبه ها و گوشه هاي آن نشده در حاليكه در واريانتهاي “راست” شامل ماهور هندي ، ماهور مياني ، بيات قاجار و دوگاه اين امر صورت گرفته است. ليكن در خصوص بيات قاجار و دوگاه بجاي معرفي آخرين تركيب آن ، جدول ميرزا فرج تارزن كه مشتمل بر شعبه ها و گوشه هاي اين دستگاههاي موغامي در قرن نوزدهم مي باشد معرفي شده است . در خصوص شعبات و گوشه هاي دستگاه شور نيز 30 شعبه و گوشه ميرزا فرج را آورده در حالي كه شور در حال حاضر شامل 11 شعبه و گوشه مي باشد. اين مساله در مورد سه گاه زابل ، چهارگاه ، شوشتر ، بيات شيراز و همايون نيز به همين صورت است .
مراحل تكوين و تكامل موغام ها پروسه اي طولاني را تشكيل مي دهد. با قبول اينكه سنتهاي موسيقي شفاهي - حرفه اي در هر دوره اي به مثابه يك واسطه بياني متناسب با شرايط و مقتضيات حيات و معيشت اجتماعي تغيير و تحول مي يابد مي توانيم به اين قناعت برسيم كه فرمگيري ، تلخيص و جمع و جور شدن نهايي شعبه ها و گوشه ها و ساير عناصر دستگاهها مانند رنگها ، ديرينگيها و غيره نتيجه طبيعي اين پروسه منطقي بوده است.
مطاله تاريخ تكامل هنر موسيقي موغام آذربايجان تكوين اين ژانر را طي مراحل و مقاطع ذيل مشخص مي سازد:
1- دوران ديرين شامل تمدنهاي بين النهرين بخصوص مدنيت سومر و ايلام و نيز تمدنهاي موجود در اراضي آذربايجان مانند تمدن ماننا و ماد.
2- دوران پس از اسلام و ظهور دانشمنداني مانند ابن سينا و فارابي و نظريه پردازي در خصوص موغام هاي دوازده گانه كلاسيك .
3- دوران سده هاي ميانه و درخشيدن موسيقيدانهاي نابغه آذربايجان مانند صفي الدين ارموي و عبدالقادر مراغه اي ، ايجاد تحول اساسي در موغام هاي كلاسيك و تئوريزه شدن نوين آنها.
4- تحولات صورت گرفته از نيمه دوم قرن نوزدهم بخصوص در منطقه قره باغ آذربايجان .
5- تشكيل شوراي اساتيد شعبه شرق هنرستان موسيقي ترك با مديريت ع. حاجي بيگ اف در سال 1925.
6- تدوين برنامه اجرايي هنرستانهاي موسيقي به سرپرستي احمد باكيخانف در سال 1952.
7- تدوين برنامه تنظيمي اجراي موغام ها توسط كامل احمد اف ، سليم آقايف و ديگران در دهه 1980.
"https://t.me/Adabiyyatsevanlar
راست ، شور ، سه گاه ، چهارگاه ،شوشتر ، بيات شيراز و همايون.
اين سيستم “مد” فونداسيون اصلي ژانر موسيقي شفاهي – حرفه اي است كه دستگاهها بر روي آنها بنا مي شوند. بنابراين دستگاههايي كه بخشهاي مختلف موغامي آنها به شرط همگون و هماهنگ بودن با يكديگر (اوزئيير حاجي بيگ اف- مقاله نگاهي به حيات موسيقي آذربايجان . شماره هاي 1و2 – مجله معارف و مدنيت) آنها را ساخته اند به صورت همان 13 دستگاه موغامي ياد شده شكل گرفته اند. براي شناخت بيشتر موضوع مي توان به صفحات 123 الي 126 ترجمه كتاب موغام پروفسور راميز زوهرا ب اف مراجعه نمود.
بهرحال در مقاله چاپ شده مدها و دستگاههاي موغامي بدنبال هم نام برده شده و شرح كوتاهي در خصوص آنها داده شده است. در خصوص دستگاه راست كه دستگاهي مهم و ديرين به حساب مي آيد هيچ اشاره اي به آخرين تركيب شعبه ها و گوشه هاي آن نشده در حاليكه در واريانتهاي “راست” شامل ماهور هندي ، ماهور مياني ، بيات قاجار و دوگاه اين امر صورت گرفته است. ليكن در خصوص بيات قاجار و دوگاه بجاي معرفي آخرين تركيب آن ، جدول ميرزا فرج تارزن كه مشتمل بر شعبه ها و گوشه هاي اين دستگاههاي موغامي در قرن نوزدهم مي باشد معرفي شده است . در خصوص شعبات و گوشه هاي دستگاه شور نيز 30 شعبه و گوشه ميرزا فرج را آورده در حالي كه شور در حال حاضر شامل 11 شعبه و گوشه مي باشد. اين مساله در مورد سه گاه زابل ، چهارگاه ، شوشتر ، بيات شيراز و همايون نيز به همين صورت است .
مراحل تكوين و تكامل موغام ها پروسه اي طولاني را تشكيل مي دهد. با قبول اينكه سنتهاي موسيقي شفاهي - حرفه اي در هر دوره اي به مثابه يك واسطه بياني متناسب با شرايط و مقتضيات حيات و معيشت اجتماعي تغيير و تحول مي يابد مي توانيم به اين قناعت برسيم كه فرمگيري ، تلخيص و جمع و جور شدن نهايي شعبه ها و گوشه ها و ساير عناصر دستگاهها مانند رنگها ، ديرينگيها و غيره نتيجه طبيعي اين پروسه منطقي بوده است.
مطاله تاريخ تكامل هنر موسيقي موغام آذربايجان تكوين اين ژانر را طي مراحل و مقاطع ذيل مشخص مي سازد:
1- دوران ديرين شامل تمدنهاي بين النهرين بخصوص مدنيت سومر و ايلام و نيز تمدنهاي موجود در اراضي آذربايجان مانند تمدن ماننا و ماد.
2- دوران پس از اسلام و ظهور دانشمنداني مانند ابن سينا و فارابي و نظريه پردازي در خصوص موغام هاي دوازده گانه كلاسيك .
3- دوران سده هاي ميانه و درخشيدن موسيقيدانهاي نابغه آذربايجان مانند صفي الدين ارموي و عبدالقادر مراغه اي ، ايجاد تحول اساسي در موغام هاي كلاسيك و تئوريزه شدن نوين آنها.
4- تحولات صورت گرفته از نيمه دوم قرن نوزدهم بخصوص در منطقه قره باغ آذربايجان .
5- تشكيل شوراي اساتيد شعبه شرق هنرستان موسيقي ترك با مديريت ع. حاجي بيگ اف در سال 1925.
6- تدوين برنامه اجرايي هنرستانهاي موسيقي به سرپرستي احمد باكيخانف در سال 1952.
7- تدوين برنامه تنظيمي اجراي موغام ها توسط كامل احمد اف ، سليم آقايف و ديگران در دهه 1980.
"https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
سرعت پيشرفت و كاملتر شدن تركيب دستگاهها از دهه بيست قرن بيستم به دليل قرار گرفتن در پروسه علمي – تكنيكي قابل توجه است. طبعا اصلاح سازي بسيار دقيقي در اين تركيبها صورت گرفته كه در نتيجه آن شعبات و گوشه هايي كه با جريان و سيستم كلي مدها در تضاد بوده اند از تركيب آنها حذف گرديده اند. مطالعه مقالات و بخصوص كتاب بسيار ارزشمند ع . حاجي بيگ اف موسيقيدان نابغه آذربايجان تحت عنوان “ پايه هاي موسيقي ملي آذربايجان” سمت گيري تئوريك اين پروسه را نمايان مي سازد. وا قعيت غير قابل انكار ديگر اين است كه بطور كلي با ايجاد جامعه مدرن معاصر و نيز پيشرفت سريع آن طبعا بسياري از سنتهاي ديرين نيز در معرض تحول قرار گرفته اند. موسيقي موغام آذربايجان نيز از اين روند مستثني نبوده است . عزير و همفكرانش به روشني مي دانستند كه اگر موسيقي ملي با روند علمي موسيقي اروپا تطبيق نگردد شنونده اي نداشته و به تاريخ خواهد پيوست. نتيجه اين تفكر خلق آثاري حرفه اي مانند اپراهاي ملي با تركيب موغام ، ترانه ها و رقص هاي ملي ، فانتازياهاي شور و چهارگاه ، آثار سمفونيك – موغام و ديگر آثار توسط عزير ، مسلم و دوستان و شاگردانشان بود.عزير معتقد بود كه براي پيشبرد موسيقي ملي لازم است كه به تحصيل موسيقي علمي پرداخته شود.(آرشيو مركزي دولتي آذربايجان قفسه 57 شماره 5 پوشه 5 برگ 42)
بر اين اساس دور از انتظار نبود كه حجم موغامها كمتر گرديده و متناسب با سيستم مدها تنظيم گردد. ديگر انتظار نمي رفت كه اجراهايي دو ساعته مانند اجراي “راست” در قرن 19 در دوران معاصرنيز تكرار گردد.
بهرحال مطاله و بررسي اين روند تاريخي وظيفه موسيقي پژوهان عزيز است و بايد كه با تحرير مقالات متعدد اطلاعات صحيح و ارزنده اي در اختيار خوانندگان قرار گيرد.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بر اين اساس دور از انتظار نبود كه حجم موغامها كمتر گرديده و متناسب با سيستم مدها تنظيم گردد. ديگر انتظار نمي رفت كه اجراهايي دو ساعته مانند اجراي “راست” در قرن 19 در دوران معاصرنيز تكرار گردد.
بهرحال مطاله و بررسي اين روند تاريخي وظيفه موسيقي پژوهان عزيز است و بايد كه با تحرير مقالات متعدد اطلاعات صحيح و ارزنده اي در اختيار خوانندگان قرار گيرد.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کامران آذری :
🔵🔵🔵🔵 عزیز دوستلار
بو گئجه نین سسلی شعیرین تقدیم ائدجییک مشروطه آنقلابینین ایل دونومو مناسیبتینه مشروطه دن بری بوتون قلم اهالی سینین شرفینه خصوصیله مشروطه انقلابیندا درین ایز بوراخان شاعیرلر یازیچیلار , ژورنالیست لر ...میرزا علی اکبر طاهرزاده ( صابیر ) میرزا جلیل محمد قلی زاد ( ملا نصرالدین ) و بوتون اولارین دوامچی لارینین شرفینه .
🔵🔵🔵🔵 عزیز دوستلار
بو گئجه نین سسلی شعیرین تقدیم ائدجییک مشروطه آنقلابینین ایل دونومو مناسیبتینه مشروطه دن بری بوتون قلم اهالی سینین شرفینه خصوصیله مشروطه انقلابیندا درین ایز بوراخان شاعیرلر یازیچیلار , ژورنالیست لر ...میرزا علی اکبر طاهرزاده ( صابیر ) میرزا جلیل محمد قلی زاد ( ملا نصرالدین ) و بوتون اولارین دوامچی لارینین شرفینه .