ادبیات سئونلر
3.11K subscribers
7.03K photos
2.47K videos
1.03K files
18.3K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
Audio
«ناصر داوران » ادبیات سئونلر گوزگوسونده

سه شنبه 1402/5/10

آپاریجی:«کریم قربانزاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شعیر:«ناصر داوران»
ترجومه:«رامیز تای نور»

بیزی قووالادیلار.
یاغیش یاغیردی
ماشینلاری
قارانلیق گئجهده
خیاوانلاری ناققا کیمی اودوردو بوروقلاردا
گوناهکار سئوگیمیزی یاخالاماق ایستهییردیلر
بیزی ده
جزالاندیرماق.
هاردانسا سس گلدی:
بوراخین اونلاری
بوراخمادیلار.
سئوگی قوخویوردو دوداقلاریمیز
گیزلتمک اولمازدی
عصیان قوخویوردو نفسلریمیز
دانا بیلمزدیک
کؤینهییمیزین دؤشونه یاییلان قیرمیزی چیچک
سئوگیدن می
گوللهدن می
کیمسه بیله بیلمزدی.

كسی  ندانست

ناصر داوران
ترجمه : راميز

شبی بارانی
تعقيب مان كردند
باران می باريد
ماشین های شان
در تاريكنای شب
همچون كوسه ماهی
خيابان ها را می بلعيدند
سرپيچ ها
می خواستند عشق گناهکارمان را باز داشت كنند
و ما را تنبيه كنند.
صدايی آمد از ناكجاآباد
رهايشان كنيد
رها نكردند
دهان مان بوي عشق می داد
پنهان نمی شد كرد
نفس های مان بوی عصيان می داد
إنكار نمی شد كرد

گل سرخ روي پيراهن مان
از عشق بود
يا از گلوله؟
كسی ندانست

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
یازان:«تئلمان ولیخانلی»(جعفروو)

کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»

یئنی‌له‌نه‌جک ادبيّات پروقرامی اوچون تکلیفلریمیزدن بیری ده ترجومه ایله یاناشی، غیری-دولت دیلینده تدریس آپاریلان صینیفلر اوچون یازیلان درسلیکلرده فولکلور و یازیلی ادبيّات نمونه‌لری‌نین اوریژینالین دیلینده وئریلمه‌سی‌دیر. بونون شاگیردلرین دولت دیلینی منیمسه‌مه‌سینه، اونلاردا ترجومه‌چیلیک وردیشلری‌نین و بدیعی متنلره یارادیجی مناسبتین فورمالاشماسینا سبب اولاجاغی قناعتینده‌ییک(بو حالدا درسلرده هم ده یارادیجی تطبیق‌ ائتمه ایمکانلاری گئنیشله‌نه‌جک.)
یوخاریدا گؤستریلن بوشلوقلار، ادبيّات فنّی‌نین مکتبده‌کی فونکسییاسینا  هر بیر شاگیردی، هم ده گله‌جه‌یین بؤیوک شخصیّتلرینی فورمالاشدیران فنّ‌ین موافق استاندارد و آلت استانداردلارینا حرفی یاناشما اونون اوشاق تفکّرونون  دونیا گؤروشونون و تخيّولونون اینکیشافینداکی رولونو آزالتمیش اولور.

بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
  تحصیل و ادبيّات
  
یازان:«تئلمان ولیخانلی»(جعفروو)

کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»

یئنی‌له‌نه‌جک ادبيّات پروقرامی اوچون تکلیفلریمیزدن بیری ده ترجومه ایله یاناشی، غیری-دولت دیلینده تدریس آپاریلان صینیفلر اوچون یازیلان درسلیکلرده فولکلور و یازیلی ادبيّات نمونه‌لری‌نین اوریژینالین دیلینده وئریلمه‌سی‌دیر. بونون شاگیردلرین دولت دیلینی منیمسه‌مه‌سینه، اونلاردا ترجومه‌چیلیک وردیشلری‌نین و بدیعی متنلره یارادیجی مناسبتین فورمالاشماسینا سبب اولاجاغی قناعتینده‌ییک(بو حالدا درسلرده هم ده یارادیجی تطبیق‌ ائتمه ایمکانلاری گئنیشله‌نه‌جک.)
یوخاریدا گؤستریلن بوشلوقلار، ادبيّات فنّی‌نین مکتبده‌کی فونکسییاسینا  هر بیر شاگیردی، هم ده گله‌جه‌یین بؤیوک شخصیّتلرینی فورمالاشدیران فنّ‌ین موافق استاندارد و آلت استانداردلارینا حرفی یاناشما اونون اوشاق تفکّرونون  دونیا گؤروشونون و تخيّولونون اینکیشافینداکی رولونو آزالتمیش اولور.  بیر آنلیق تصوّو ائدک کی، قدیم یونان میفلری‌سیز  هومئرین «ایلیادا» و «اودیسسئیا»سی‌سیز آنتیک مدنيّتی  نظامی‌نین «خمسه»سی‌سیز  فردوسی‌نین «شاهنامه»سی‌سیز شرق پئنئسسانسی سئروانتئسین  «دون"کیشوت»و  دانته‌نین «ایلاهی کومئدییا»سی، شئکسپیرین «هاملئت»ای‌سیز، اورتا عصرلر تاریخی، جاویدین«توپال تئیمور»، «سیاوش  فاجعه‌‌لری‌سیز تورک تاریخی، م شولوخووون «ساکیت دون»  و« اینسانین طالعی» اثرلری‌سیز بیرینجی و ایکینجی دونیا محاربه‌‌لری‌نین  انقلاب و وطنداش محاربه‌‌لری‌نین دهشتلری باره‌ده نئجه معلوماتلی اولماق مومکوندو؟
نه قورو تاریخی فاکتلار، نه آرخیو ماتئریاللاری م.شهریارین«حئیدربابایا سلام»ی، ب.واهابزاده‌نین «گولوستان»ی س.روستم‌خانلی‌نین «اؤلوم زیروه‌سی» و ائلچین‌ین «باش» رومانلاری کیمی بیزه جنوبی آذربایجان سئوگی‌سینی  پارچالانمیش آذربایجان دردینی و آزادلیق عشقیمیزین ایفاده‌سینی تلقین ائده، او دورون تاریخی-سیاسی محیطینی دولغون شکیلده جانلاندیرا بیلمز، هئچ بیر سیاسی پروقنوز آنارین «آغ قوچ،  قارا قوچ»و کیمی قلبیمیزده، اومیدلریمیزده و پئرسپئکتیو پلانلاریمیزدا بیرلشمیش وطن سئوداسینی تصوّره گتیره بیلمز. یعنی ادبيّات ساده‌جه بیر تدریس فنّی دئییل. او، دونیا تاریخی‌نین، مدنيّت و اینجه‌صعنت سالنامه‌سی‌نین یارادیلماسینا استیمول وئرن، اینسانی اؤیره‌نن، اینسانا و طبیعته سئوگی آشیلایان اونیوئرسال مضمونلو تدریس فنّی کیمی قبول اولونمالیدیر. آذربایجان مکتبلیسی اوچون ادبيّات درسلری «کیتابی دده‌ قورقود» و «کور‌اوغلو» داستانلار‌ینین، ج. ممدقولوزاده‌نین «آنامین کیتابی» پیئسی‌نین، صابیرین «هوپ-هوپ نامه‌»سی‌نین، ج.جاببارلی‌نین «اؤلکم»، ا.جاوادین «گؤی گؤل»، م. موشفیق‌ین «حیات سئوگیسی»، ص.وورغونون «آذربایجان»  و م. آرازین «آذربایجان دونیام منیم»  شعرلری‌نین و نئچه-نئچه اثرلریمیزین یاشاتدیغی فرح، آجی و دوشوندوروجو حیسّلردیر. ان معاصر تکنولوژییالار، روبوتلاشما، اینتئنسیو کامپیوترلشمه دورونده بو فنّ‌ین تکجه عمومی اورتا تحصیل پروقراملاریندا دئییل، هم ده عالی تحصیل سويّه‌لرینده تمثیل اولونماسی، شوبهه‌سیز کی، مقصد اویغوندور.               
ادبيّات فن کوریکولومو اورتا تحصیلین سويّه‌لری و هر بیر صینیف اوزره معلوم مضمون خطلری اساسیندا شاگیردلرده بیلیک، باجاریق و سررشته فورمالاشدیرماغی قارشییا مقصد قویور.  عینی زاماندا عمومی و تام اورتا تحصیل سويّه‌لرینی بیتیرن مأذونلار کونکرئت کومپئتئنسییالارا مالک اولدوقلارینی گؤسترمه‌یی باجارمالیدیرلار‌. بو طلبلر اؤز یئرینده، آمّا ایستر ملّی ادبيّات اولسون، ایسترسه ده خارجی، ادبيّات تاریخی،  شفاهی و یازیلی ادبيّاتین ژانرلاری،  ادبی جریانلار، یارادیجیلیق مئتودلاری، ادبی آنلاییشلار، ادبيّات نظريّه‌سی اوزره تئرمینلر، ادبی پورترئتلر بوتون بونلار تاریخی-خرونولوژی پلاندا، آردیجیل‌لیقلا و سیستملی شکیلده، ساده‌دن مرکّبه دوغرو تقدیم اولونمالیدیر. بو، او دئمک دئییل کی، بیز تام اورتا تحصیل سويّه‌سینده ادبيّات کورسونو تاریخی-خرونولوژی آردیجیل‌لیقلا وئرمک‌له آلت استانداردلارلا طلب اولونان بیلیک، باجاریق و وردیشلرین قازانیلماسی طلبینی آرخا پلانا کئچیریریک.
اوشاقلاردا بدیعی اوخویا هوسین اویادیلماسی و آرتیریلماسی، اونلاردا ایفاده‌لی آردیجیل، مقصدلی اوخو وردیشلری‌نین فورمالاشدیریلماسی  اوشاق و گنجلرین مختلف یاش دؤورلرینده هانسی اثرلری اوخوماسی، دیل درسلرینده قرامماتیکانین،  اورفوقرافییا و اورفو ائپییانین، لئکسیکا و فرازئولوگییانین منیمسه‌دیلمه‌سی اوچون سئچیلن و یا آداپته اولونان بدیعی متنلرین استفاده‌سی، اونلارا تحلیل ائتمه و محاکمه‌ یوروتمه، حادثه‌‌ و فاکتلاری بیلدیرمه، تقدیمات ائتمه، دیالوقا گیرمه باجاریقلارینی آشیلاماقلا،  ادبی تحصیلین وئریلمه‌سی دیل و ادبيّات اوزره فنن کوریکولوملاریندا
۱
مقصد کیمی قارشییا قویولور. ادبيّات فنّینه مناسبتده ادبی آنلاییش و تئرمینلرین اؤیره‌دیلمه‌سینی ده بورا علاوه‌ ائتسک، شاگردلرین ادبيّات نظريّه‌سی اوزره بیلیک‌لر قازانماسی ایله برابر، هم ده یارادیجیلیق پوتئنسیالی اولان گنجرین ایستیقامت‌لندیریلمه‌سینه شرایط یارانار. 
حاضردا آذربایجان مکتبلری‌نین تعلیم دولت و غیری-دولت دیللرینده آپاریلان صینیفلرینده استفادده اولان ادبيّات فن کوریکولوملاری و درسلیکلری آراسیندا معيّن مضمون و یاناشما فرقلری‌نین موجودلوغو دا نظردن قاچمیر.  آذربایجان مکتبلرینده ایکی آیری-آیری ادبيّات فن کوریکولومونون  استفادده اولماسی طبیعی کی، ایلک نؤوبه‌ده  تعلیم دولت و غیری-دولت دیللرینده آپاریلان صینیفلر اوچون حاضرلانان درسلیکلرین یازیلما مئتودیکاسی و مضمونوندا اؤزونو گؤسته‌ریر. ایستر اوّلکی ایللر، ایسترسه ده سون ۴ ایل اوچون (درسلیکلر هر دؤرد ایلدن بیر یئنیله‌نیر) ادبيّات فنّی اوزره تدریس رئسورسلاری‌نین مقایسه‌سی جدّی فرقلر آشکار ائته‌میه امکان وئریر:
۱. تعلیمی دولت دیلینده آپاران مکتبلر اوچون یازیلمیش درسلیکلر «ادبيّات» آدلاندیریلسا دا، بورادا ۹۰-۹۵ فایز میلّی  ۵ فایز حجمینده ایسه دونیا ادبيّاتی (داها چوخ تکرار-تکرار وئریلن بیر خارجی مؤلف) تمثیل اولونوب.
دئمه‌لی، فن پروقرامی‌نین و درسلی‌یین آدی ایله مضمونو آراسیندا فرق یارانیر. ائله ایسه آذربایجان دیلینده ۱۵۰ جیلدلیک "دونیا ادبيّاتی کیتابخانا"سی‌نین یارادیلماسینا، مکتب کیتاب‌خانالارینا هديّه‌ اولونماسینا نه احتیاج واردی؟ تعلیم غیری-دولت دیلینده( روس) دیلی  آپاریلان صینیفلرده ایستیفاده اولونان درسلیکلرده آذربایجان ادبيّاتی ۵۰ فایزدن چوخ، روس و دونیا ادبيّاتی نمونه‌لری ایسه تخمیناً ۴۰-۴۵ فایز تمثیل ائدیلیب کی، بو دا فنّ‌ین مقصد و وظیفه‌‌لرینه تام اویغوندور. دیگر غیری- دولت دیللرینده تعلیم آپاران مکتبلریمیزده ادبيّاتین تدریسی منظره‌سینی وئرمیشدیک. موافق اجرا اورگانلاری "تحصیل حاقیندا قانون"ون ۶-جی ماده‌سینی رهبر توتاراق 6-2  تدریس پروقراملاریندا" میلّی و عوموم‌بشری "ديرلرین نظره آلینماسی طلبی) اؤلکه‌میزین اراضی‌سینده فعالیّت گؤسترن، آذربایجان وطنداشلارینی تحصیله جلب ائدن مکتبلرین‌نینکی ادبيّات، هم ده دیگر فن پروقراملاریندا آذربایجان‌شوناسلیق ماتئریاللاری‌نین تمثیل اولونماسی پروبلئمینی تجیلی، حل لئتمه‌لیدیر.   
۲. تعلیمی دولت دیلینده آپاران مکتبلر اوچون یازیلمیش ۹-۱۱ صینیف درسلیکلری فن کوریکولومو ایله معيّن اولونان مضمون خطلری، استاندارد و آلت استانداردلار اوزره حاضرلانماقلا برابر، تاریخی-خرونولوژی پرنسیپ اساسیندا یازیلیب. بو تدریس رئسورسلاری ملّی ادبيّاتی سیستملی شکیلده، اوّلکی دوره‌لرین عنعنه‌سی ایله تقدیم ائتمه‌جه‌یی‌ باجاریر. بو فیکری تعلیم غیری-دولت دیلینده آپاریلان یوخاری صینیفلر اوچون یازیلمیش سون نسیل درسلیکلر(۲۰۱۹-۲۰۲۲-جی ایللر) باره‌ده سؤیله‌مک چتیندیر. بورادا بیر سیستم‌سیزلیک وار. ۲۰۱۱-۲۰۱۷-جی ایللر عرضینده حاضرلانمیش «لیتئراتورا»
درسلیکلری‌نین اکثريّتی آلتئرناتیوسیز(جایگزین‌سیز) تدریس رئسورسو کیمی هم بو جهتدن، هم ملّی ادبيّاتین تقدیم اولونماسی، هم ده دیگر علمی-مئتودیکی آسپئکتلرده تله‌سیک  جدّی اکسپرتیزاری‌یندن کنار حاضرلانمیش تدریس وسایتلری تأثّراتی یارادیر.
کئچن ایل استفاده‌یه وئریلمیش ۱۰ صینفین لیتئراتورا درسلییی(۲۰۲۲ مولیف سئوینج حسینووا) داها چوخ تعجب دوغورور: تاریخی-کرونولوژی
پرینسیپ بیر یانا، حتی موضوع‌لار اوزره فصیللره یئرلشدیریلمیش مولفلرین و اثرلرین آردیجیللیغی منطیقسیز گؤرونور. ۲-جی فصیلده او شئکسپیرین «هاملئت»ی ن.گنجوی‌نین «ایسکندرنامه»سینی، ف. داستایئوسکی‌نین «جینایت و جزا»سی، آ پوشکینین«ائلئگییا»سینی قاباقلاییر. ۳-جو فصیلده آ.چئخوفون «ایوانیچ»ینی م.ف. آخوندزاده‌نین« آلدانمیش کواکیب»ینی آ. اوسترووسکی‌نین «جئهیزسیز گلی»ینی، ا. پونون «کوتله آدام»ینی، ژانر ایدئیا-موضوع و ادبی تیپ جهتدن بیرلشدیرن نه وار؟  تأسف کی، گؤستریلن مولف طرفیندن بو ایل چاپا حاضرلانمیش ۱-جی صینیف اوچون «لیتئراتورا» درسلییی ده عینی تأثّرات باغیشلاییر. بو ایکی درسلیک نه آذربایجان، نه روس، نه ده دونیا ادبيّاتی‌نین اینکیشاف مرحله‌‌لری بارده شاگردده فیکیر فورمالاشدیرمیر. تعلیم دولت دیلینده آپاریلان مکتبلریمیز اوچون ۱۰-۱۱ صینیفلرین ادبيّات درسلیکلرینی(۲۰۱۹-۲۰۲۲) مولیفلر عیسی حبیب‌بیلی، سولطان علی‌یئو، بیلال حسن‌اوف، آینور مصطفی‌یئوا، بو معنادا اوغورلو حِساب ائتمک اولار.

۲

بورادا قدیم اینتیباه، اورتا عصرلر، یئنی دور ادبيّاتی، معاریفچی رئالیزم، تنقیدی رئالیزم و رومانتیزم، سووئت دورو، ملی اؤزون قاییدیش مرحله‌‌سی اوزره مولف و اثرلرین سئچیمی ادبيّاتیمیزین آردیجیل اینکیشاف و تکامل مرحله‌‌لرینه اویغوندور. بو ایسه شاگیردلرده ان آزی ملّی ادبيّاتین اینکیشاف مرحله‌‌لری بارده دولغون و
سیستملی تصوّر یاراتماغا خیدمت ائدیر.    
۳. تعلیم دولت دیلینده آپاریلان مکتبلر اوچون درسلیکلرده تمثیل اولونان مولف و اثرلرین سئچیمینده کونکرئت یاناشما نظردن قاچمیر. بورادا مولف و اثر سئچیمی پرینسیپینه پروفسور بشیر احمدووون آنا سؤزو  ژورنالینا استناد وئردییی مصاحبه‌دن بیر فیکیرله استناد ائتمک ایسته‌ردیک:  "ان کامیل صنعتکارلارین ان کامیل اثرلرینی سئچیب تدریس ائتمک، یئرده قالانلاری مستقیل اؤیره‌نمه‌یی تاپشیرماق" لازیمدیر. بو معنادا غیری دولت دیلینده تدریسی آپاران صینیفلر اوچون درسلیکلرین معيّن بیر قیسمینده مولف و اثر سئچیمی معیارلاری گؤزلنیلمه‌ییب.،و  فن کوریکولومو تطبیق اولوناندان سونرا یازیلان درسلیکلرده داها چوخ مشاهده اولونور. یعنی شاگیرده بیلیک، باجاریق، وردیش قازاندیرماق آدی ایله موضوع ایدئیا، تربیه‌ مسئله‌لری آرخا پلانا کئچیریلیر، مکتبده «ادبيّات»  فنّ‌ینه تعلیم تربیه‌ پروسئسی‌نین ترکیب حیصّه‌‌سی کیمی باخماق لازیمدیر. احمد آغا اوغلونون"من کیمم؟" باشلیقلی یازیسیندا دموکراتیک جمعيّتلرین فورمالاشماسیندا، مستقل دوشونجه‌لی شخصیّتلرین یئتیشدیریلمه‌سینده، ادبيّاتین دا رولونا توخونولور. بورادا بئله بیر فیکیر دقتی جلب ائدیر: "تربیه‌دن دانیشارکن بو مفهومو چوخ گئنیش معنادا آنلاماق لازیمدیر. اینسان روحونا تأثیر گؤسترن بوتون عامل‌لر نظره آلینمالیدیر. عائله‌‌، مکتب، ادبيّات، صنعت  فیکری و حیسّی جریانلار بیر سؤزله  سادالانان هامیسی تربیه‌یه" داخیلدیر. (من کیمم؟ باکی ۲۰۱۹ ص ۴۸).    
۴. تعلیم دولت دیلینده آپاریلان مکتبلر اوچون درسلیکلرین چاتیشمایان جهتی بدیعی متنلره آز یئر وئریلمه‌سینده‌دیر. متنلر چوخ ییغجام، ایختیصارلا وئریلیر. بو کیتابلار داها چوخ مئتودیکی وسایث رولونو اویناییر، حال‌بوکی،  پارالئل اولاراق، هم ده "معلّیم اوچون مئتودیکی وسایت" یازیلیر. صینیفلر اوزره منتخبات‌لارین اولمادیغی بیر حالدا درسلیکلری مئتودیکی گؤستریشلرله  sxsem و جدول‌لرله دولدورماغا لزوم گؤرموروک. تعلیم غیری-دولت دیلینده آپاریلان صینیفلرین درسلیکلری‌نین داها چوخ شکیل‌لی، رئکلام کاراکتئرلی ژورناللاری خاطیرلاتماسی دا گؤزدن یایینمیر.
۵.  او فیکیرده‌ییک کی، بوتون ادبيّات درسلیکلرینده مولف و اثر سایی ایله ایللیک تدریس ماتئریاللارینا آیریلان درس ساعتلاری آراسیندا ترس متناسیبلیک مشاهده اولونور. وئریلن سوال و تاپشیریقلارین سیخلیغی نظردن قاچمیر. موضوع‌لارین، متنلرین قاچاراق اؤیره‌دیلمه‌سی (اساساً ۱ درس ساعتی آیریلماقلا) درسده قویولان مقصدلره نایل اولماغا ایمکان وئرمیر.                         
۶.  بورادا بیر مقامی دا وورغولاماق واجیبدیر. اجباری تحصیل عمومی اورتا تحصیل‌له یئکونلاشدیغی اوچون بیز ۱۱ صینفی بیتیرنلره ده آتتئستات وئریریک دئیه فیکریمیزجه ۸ صینیفلرین ادبيّات درسلیکلری‌نین ترتیبینده ده تام اورتا تحصیلین(۱۰-۱۱) صینیف درسلیکلرینده اولدوغو کیمی تاریخی-کرونولوژی پرینسیپ گؤزلنیلمه‌لیدیر. یعنی موافق بیلیک، باجاریق و سررشته اؤزه‌رینده  عمومی تحصیل اوزره مأذون هم ده ادبيّات بارده سیستملی بیلییه مالیک اولمالیدیر. طبیعی کی، بو ایکی تحصیل پیلله‌سینده وئریلن تدریس ماتئریاللاری بیر-بیرینی تکرار ائتمه‌مه‌لی‌دیر. درسلیکلرین بیر سئرییا اولاراق اوتوروشموش مولف کوللئکتیولری طرفیندن، کونکرئت کونسئپسییا اساسیندا حاضرلانماسینی دوزگون یاناشما حِساب ائدیریک. بو معنادا تعلیم دولت دیلینده آپاریلان مکتبلر اوچون ادبيّات درسلیکلرینی تکمیل حساب ائتمک اولار، چونکی ۸-۱۱ صینیفلرین درسلیکلری ده فن کوریکولوموندا وورغولانان مضمون خطلری، استانداردلار و آلت‌ استانداردلار اینتئراکتیولیک، فن داخیلی و فن‌لر آراسی اینتئقراسییا و س. طلبلر گؤزلنیلمک‌له ملّی ادبيّاتین اینکیشاف مرحله‌‌لرینه اویغون تاریخی-کرونولوژی پرینسیپ اساسیندا حاضرلانمیشدیر. عمومی اورتا و تام اورتا تحصیلین سون صینیفلری‌نین ادبيّات  درسلیکلرینده تمثیل اولونان ادبی ژانرلارین سئچیمی سوال دوغورسا دا (فیکریمیزجه، کوریکولومون طلبینه اویغون، ۸ و ۱۱ صینیفلرده ایری‌حجملی ژانرلاردا اثرلرین وئریلمه‌سینه محدودییت قویولمامالیدیر) بوتؤولوکده بو درسلیکلر تحصیل پیلله‌لری اوزره مأذونلار اوچون معيّن ائدیلن

۳

کومپئتئنسییالارین قازانیلماسینا ایمکان وئریر.
لایحه‌ رهبری و هم مؤلّف اولاراق،  تعلیم غیری-دولت دیلینده(روس دیلینده) آپاریلان صینیفلرلر اوچون حاضرلادیغیمیز «لیتئراتورا» درسلیکلرینده(۲۰۱۹-۲۰۲۳-جوایللرده، ۵ و ۸ صینیفلر اوچون، هم مؤلف‌لر ایلاهه جارچی‌یئوا، باهار باغیرلی، تاتیانا بیریچ)  یوخاریداکی مقایسه‌ده اوزه چیخان چاتیشمازلیقلاردان قاچماغا چالیشمیشیق. چونکی اوّلکی ایل‌لرده عنعنه‌وی تدریس پروقراملاری اساسیندا ۷،۸، ۱۱-جی صینیفلر اوچون یازدیغیمیز و تکرار استفاده اوچون تکمیل‌لشدیردیییمیز «لیتئراتورا» درسلیکلرینده(۲۰۰۶-۲۰۱۷) ملّی ادبيّاتیمیزین
دونیا ادبيّاتی کونتئکستینده تقدیم اولونماسی تجروبه‌سی اوغورلو آپروباسییادان کئچمیش، شاگیردلر و فن معلّیملری طرفیندن. بینیلمیشدی.
گؤستریلن مقاملارین نظره آلینماسی تکجه بیر فنن کیمی ادبيّات‌ین تدریسی‌نین یاخشیلاشدیریلماسی ایله باغلی دئییل. بیز دیل و ادبيّات درسلیکلریمیزده شفاهی و یازیلی ادبيّات نمونه‌لریمیزین تمثیل و تقدیم‌ اولونماسی  اونلارین ایدئیا-موضوع بدیعی، هم ده تربیه‌وی فونکسییاسی بارده احاطه‌‌لی شکیلده دوشونمه‌لی‌ییک کومپئتئنسییالارین قازانیلماسینا ایمکان وئریر.
لایحه‌ رهبری و هم‌ مؤلف اولاراق، تعلیم غیری دولت دیلینده(روس) دیلینده  آپاریلان صینیفلر اوچون حاضرلادیغیمیز لیتئراتورا درسلیکلرینده(۲۰۱۹-۲۰۲۲-جو ایل‌لرده ۸  و ۱۱ صینیفلر اوچون، هم‌ مؤلف‌لر ایلاهه جارچی‌یئوا،  باهار باغیرلی، تاتیانا بیریچ) یوخاریداکی مقایسه‌ده اوزه چیخان چاتیشمازلیقلاردان قاچماغا چالیشمیشیق. چونکی اوّلکی ایل‌لرده عنعنه‌وی تدریس پروقراملاری اساسیندا،۷, ۸, ۱۱-جی صینیفلر اوچون یازدیغیمیز و تکرار استفاده اوچون تکمیل‌لشدیردیییمیز «لیتئراتورا» درسلیکلرینده(۲۰۰۶-۲۰۱۷) ملّی ادبيّاتیمیزین دونیا ادبيّاتی کونتئکستینده تقدیم اولونماسی تجروبه‌سی اوغورلو آپروباسییادان کئچمیش، شاگیردلر و فن معلّیملری طرفیندن بیه‌نیلمیشدی.
گؤستریلن مقاملارین نظره آلینماسی تکجه بیر فنچن کیمی «ادبيّات»ین تدریسی‌نین یاخشیلاشدیریلماسی ایله باغلی دئییل. بیز دیل و ادبيّات درسلیکلریمیزده شفاهی و یازیلی ادبيّات نمونه‌لریمیزین تمثیل و تقدیم‌ اولونماسی  اونلارین ایدئیا-مؤضوع بدیعی، هم ده تربیه‌وی فونکسییاسی بارده احاطه‌‌لی شکیلده دوشونمه‌لی‌ییک.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا  .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جم‌نژاد»

قاراشین کچل ممی۵

کچل ممی دئدی: بونلار فرنگ پادشاهینین قروول لاری دیر. تانیمیانا یول وئرمزلر. سوفنگ آتان دئدی: نه دئدین! قویمورلار؟ بونلار هئچ غلط ائلیه بیلمزلر. بونو دئییب ال آتیب قروول لارین هامیسینی توتوب  سوفنگین ایچینه باسدی. سوفنگی باشینا فیرلادیب، فیرلادیب توللادی. فرنگین پادشاهی بالا خاناسیندا اوتورموش یئکه باشلارلا دانیشیردی. بیردن گؤردو قوشونو گؤیده ماللاق وورا - وورا  گلیر. ائله او دیقه خبر یئتیشدی: آی پادشاه، نه اوتورموسان، بئش نفر دیل قانماز، آداما بنزه مز، دروازا دا دوروب دئییر: گلمیشیک فرنگ پادشاهینین قیزینی ایستیریک. پادشاه دئدی: گئدین گتیرین منیم یانیما. دییرمان داشی فیرلادان قاباغا دو٘شدو، اوبیری لر دالدا، قاپی باجانی ییخا ییخا پادشاهین قصرینه گئتدیلر. پادشاه نه جاناوار اولدوقلارینی گؤردو. دئدی: ایندی گئدین دینجلین، صاباح گلین قیزیمی وئریم. سونرا وزیرین چاغیریب دئدی...

بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جم‌نژاد»

قاراشین کچل ممی۵

کچل ممی دئدی: بونلار فرنگ پادشاهینین قروول لاری دیر. تانیمیانا یول وئرمزلر. سوفنگ آتان دئدی: نه دئدین! قویمورلار؟ بونلار هئچ غلط ائلیه بیلمزلر. بونو دئییب ال آتیب قروول لارین هامیسینی توتوب  سوفنگین ایچینه باسدی. سوفنگی باشینا فیرلادیب، فیرلادیب توللادی. فرنگین پادشاهی بالا خاناسیندا اوتورموش یئکه باشلارلا دانیشیردی. بیردن گؤردو قوشونو گؤیده ماللاق وورا - وورا  گلیر. ائله او دیقه خبر یئتیشدی: آی پادشاه، نه اوتورموسان، بئش نفر دیل قانماز، آداما بنزه مز، دروازا دا دوروب دئییر: گلمیشیک فرنگ پادشاهینین قیزینی ایستیریک. پادشاه دئدی: گئدین گتیرین منیم یانیما. دییرمان داشی فیرلادان قاباغا دو٘شدو، اوبیری لر دالدا، قاپی باجانی ییخا ییخا پادشاهین قصرینه گئتدیلر. پادشاه نه جاناوار اولدوقلارینی گؤردو. دئدی: ایندی گئدین دینجلین، صاباح گلین قیزیمی وئریم. سونرا وزیرین چاغیریب دئدی: وزیر بیز بو دیل بیلمز جاناوارلارلا باشارا بیلمریک، بو ایشین اؤنلمی نه دیر؟ وزیر دئدی: قبله عالم ساغ اولسون! بونلارلا ساواشماق اولماز. کلک وورمالییق. صاباح جارچی لار  کوچه باجادا یولا دو٘شوب بؤیوکدن کیچییه هامینی پادشاهین قوناقلیغینا چاغیرسین. آشپازباشی دا قیرخ بؤیوک  قازان پلو دمله سین، قیرخینجیا زهر قاتسین. بو بئش نفری ده چاغیریب، زهر لی پلو یئدیردیب، اؤلدوره ریک. ایندی ائشیت قاراشین کچل ممی له قوللاریندان. اوتورموش دانیشیردیلار بیردن یورغان قولاق قاه قاه گو٘لدو. دئدیلر: گئده نه وار؟ باشیوا هاواگلیب؟ دئدی: یوخ. پادشاه لا وزیری بیزه یاغلی بیر آش پیشیریر. دئدیلر: نه آشی؟ دئدی: ایستیرلر بیزی زهرلییب اؤلدورسونلر... دنیز قورودان دئدی: اولسون، هله گؤره ریک... صاباح شهرین اهلی کیچیکدن بؤیوکه، قوجادان جوانا، پادشاهین قصرینده ییغیشدیلار. قاراشین کچل ممی ده قوللاری له گلیب بیر بوجاقدا اوتوردو. بیر آزدان سونرا قاراشین کچل ممی پادشاها دئدی: پادشاه، قویارسان منیم ده آشچی باشیم میتباخا بیر باش وورسون؟ پادشاه دئدی: عیبی یوخدو، یوللا گئتسین. قاراشین کچل ممی دنیز قورودانی یوللادی. پادشاهین آشچی باشی سی قیرخ قازان دویو دمله میشدی، قیرخینجینی دا  زهر له میشدی. یئمک واقتی گلسین دئیه، الی بئلینده دسمالی چیینینده، قاپی آغزیندا دورموشدو. دنیز قورودان یاخینلاشیب دئدی: آشچی باشی منده قاراشین ممی نین آشچی سیام. قویورسان قازانلارا بیر باش وورام؟ سونرا اول قازانین باشینا گئتدی. آغزینی آچیب، بیر قازان پلوو بیر تیکه ائلییب آغزینا قویدو. سونرا ایکینجی نی، سونرا او٘چونجونو،  دؤردونجونو، آشچی دان گیزلین قیرخ قازانی دا بوشالتدی. آشچی باشی هله گؤزله ییردی. سونوندا دئدی: دمله نیب؟ دنیز قورودان دئدی: الین آغریماسین، گؤزل دمله نیب. سونرا گئدیب یئرینه اوتوردو. پادشاه بویوردو ناهاری گتیرسینلر. آشچی باشی گئدیب قازانلارین آغزینی آچدی، گؤردو درمان اوچون ده بیر دانا دویو قازانلار دا یوخدو. ال آیاغینی ایتیردی، بیلمه دی باشینا نه داش سالسین. خبر پادشاها یئتیشدی. آجیقلاندی، بو ایش قاراشین کچل ممینین ایشی اولدوغونو بیلدی. سینیردن، غضبدن دوداقلارین چئینیردی. سونوندا ایشین زای اولماسینی گؤروب، هره نی بیر دیل ایله ائوینه گؤندردیلر، پادشاهین قوناقلیغی بو گون دئییل، صاباح دیر دئیه. قاراشین کچل ممی ده قوللارین گؤتوروب گئتدی. پادشاه وزیرینه دئدی: وزیر نه ائده‌ک؟ بو دیل قانمازلارین الیندن یازیق اولدوق. چارا نه دیر؟ وزیر دئدی: پادشاه دئنه پولاد حامامی حاضیرلاسینلار. هامیسینی اورا چاغیریب، قاپیسینی باغلییب، یوخاری دربچه دن اوقدر سو تؤکک، خفه لنسینلر. پادشاه دئدی: یاخجی دو٘شونموسن. قاراشین کچل ممی له قوللاری اوتورموش دانیشیردیلار، بیردن یورغان قولاق قاه قاه گو٘لدو. دئدیلر: نه خبردی؟ باشیوا هاوا گلیب؟ دئدی: یوخ. پادشاه لا وزیری بیزه بتر آش پیشیریرلر. دئدیلر: نه آشی؟ دئدی: پولاد حامامی قیزدیریب بیزی ایچینه سالیب، خفه لمک ایستیرلر. دییرمان داشی فیرلادان لا دنیز قورودان دئدی: اولسون، هله گؤرریک. سونرا دییرمان داشی فیرلادان دئدی: من داشلاریمی دا اؤزومله آپاراجام. صاباح پادشاه بیرینی گؤندریب پولاد حاماما دعوت ائلدی. بئشی ده ایچری گیرنده، حامامین قاپی لاری باغلانیب یوخاری دربچه دن سو، سئل کیمی ایچری تؤکولدو. دنیز قورودان بیر دامجی سویو دا یئره توکولمه یه قویمادی، آغزینی دربچه نین آغزینا توتوب هامیسینی ایچیردی. سویو ایچیب سونوندا دییرمان داشی فیرلادانا دئدی: نه دوروب هو٘روت - هوروت باخیرسان منه؟ گؤرمورسن آز قالا پاتلاییرام؟ او داشلاری ناواخدا ساخلامیسان؟
آردی وار...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی
گونه باخانی بئله دره لر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

مرکز پژوهش‌های مجلس می‌گوید که هشت درصد کودکان کشورمان، کار می‌کنند که با احتساب کودکان خانه‌دار، این میزان به ۱۵ درصد می‌رسد. گفته شده که از هر ۱۰ کودک کار، یک نفر از تحصیل هم بازمانده. پیشتر رئیس کمیته سلامت روان شورای شهر تهران از افزایش شمار کودکان کار خبر داده و گفته بود آنها در معرض آزارهای مختلف قرار دارند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی
اوشاقلارا آنا دیلینی آذربایجان رقص و موسیقی سینی...اویرتمک آتا آنانین وظیفه سی وبورجودور.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
«رسول رضا»

منده ایختیيار اولسا

من ایسته‌يیرم:
بولودلار آغلاسین
اوشاقلار آغلاماسین؛
آنالی يا آناسیز.
من ایسته‌يیرم:
گوللر آچیلسین،
گولله‌لر آچیلماسین،
آمانلی يا آمانسیز.
من ایسته‌يیرم:
قاپیلار قاپانسین
سويوق اولاندا هاوا.
گؤزلر قاپانماسین،
سؤزلر قاپانماسین.
من ایسته‌يیرم:
يانغینلار سؤنسون،
اومیدلر سؤنمه‌سین.
مئيوه‌لر ديَسین اؤز فصلینده.
اورکلره سؤز ديَمه‌سین.
بهردن بوداقلار ايیلسین.
اینسان باشینی ايمه‌سین،
خجالتدن يا گوجسوزلوکدن.
آخسین بولاقلار گؤز ياشی کیمی،
تورپاغین اوزرینده.
گؤز ياشی بولاق کیمی آخماسین
دونيانین هئچ بیر يئرینده.
هر شئي اینسانا باخسین.
اینسان اله باخماسین.
گئجه‌لر اولدوزلار اوياق اولسون.
اینسانلار ياتیب دینجلسین؛
قوت توپلاسین صاباحین
خئيیرلی ایشلرینه.
آچسین گؤزلرینی
گله‌جه‌يین اومیدلی سحرینه.
من ایسته‌يیرم:
سئوینج، سعادت بول اولسون.
اورکدن-اوره يه،
اؤلکه‌دن-اؤلکه‌يه،
آچیق يول اولسون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی

ناغیل دئیین:«فاطمه محمودی»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
مرداد آینین 14دی 117ایل مشروطه انقلابینین فرمانیندان کئچدی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کیتابخانا
«سعید فیوضات»


(بو اؤیکونو مجد جنابلارینا تقدیم ائدیرم.)
– بو نه آبیرسیزلیق‌دیر؟ بو نییه بئله ایشلری گؤرور؟ اونا بونا زنگ ووروب آغلاماق نه‌دیر؟ بو بیزیم آبریمیزی تؤکور.
– فکر ائدیرم بو چوخ اوخویوب، چوخ تخیل ائله‌ییب، یازماقدان بو گونه دوشوب.
– کاش چوخ اوخومایایدی، کاش چوخ یازمایایدی. آغریم اونون یازدیقلارینا. کاشکا بیر نورمال آدام اولایدی.
خانیمیملا قارداشیمین بو دانیشیغینی ائشیدندن سونرا دونوخدوم. آلتینی اوخویان چاغیمدا اردبیلین عموم کیتابخاناسینا گئدیب گلدیییم یادیما دوشدو:
– بو کیتابی سنه وئره بیلمهریک.
– آخی نییه؟
– بیر باخ اؤزونه، بیر ده باخ بو کیتابا. کیتاب‌ سندن یئکه‌دیر آخی!
– یئکه ده اولسا ایستیرم بو کیتابی اوخویام.
او بیریسی دئدی: «هله بو کیتابی گؤتور گؤر زورون چاتیر؟»
باشقاسی دئدی: «هله دئنن گؤرک بو کیتابی نه جوره ائوه آپاراجاقسان! وانت توتاجاقسان؟»
بوتون کیتابخانا دا ایشله‌ینلر باشلادیلار گولمه‌یه. بیردن رئیسین اوتاغی‌نین قاپیسی آچیلدی. بیر اوجا بویلو، گؤی گؤزلو و ساری رنگینده قالین بوغو ایلا ساققالی اولان کیشی ائشیگه چیخدی. ساققالینی چنه‌سینده قیرخمیشدی، آما خط باشیسی‌لا بوغونو قاتمیشدی بیر- بیرینه. اونون ساققالی تولستوی‌لا داستایوسکونون رومانلارینی یادیما سالدی. عینا ویکتور هوگونون اوغلونا اوخشاییردی. او کیشی قاپینی آچیب سالونا کئچینجک هامی سوسدو.
کیشی دئدی: «نه خبردی آغالار؟».
کیتاب‌ وئرن ویزویزی، قیویرما ساچلی کیتابخانا مامورو دئدی:«آقای رئیس بو اوغلان اؤزوندن چوخ بؤیوک کیتاب‌ ایسته‌ییر. قورخوروق بو کیتابی ائوه آپارا بیلمه‌ییب یولدا سالیب خاراب ائلهیه. اؤزو ده کی خزانه‌ده بو کیتابدان بیر دنه واریمیز.»
رئیس بیر کیتابا بیر منه باخیب دئدی: « آغا تشریف گتیرین منیم اوتاغیما ».
بو سؤز یاغ کیمین جانیما یاییلدی. گئتدیم رئیسین اوتاغینا. رئیس او ویزویزی ساچلی مامورا دئدی: «جناب سیز ده او کیتابی گتیرین قویون منیم میزیمین اوستونه.»
کیتاب گلندن سونرا، رئیس بیر کیتابا، بیر ده منه باخیب دئدی:« سیز بو کیتابین هامیسینی اوخویاجاقسیز؟»
– بعلی
– نئچه‌نی اوخویورسوز؟
– یئددینی
– سوروشا بیله‌رم کی بوندان قاباق هانسی کیتاب‌لاری اوخویوبسوز؟
– ژول وئرنین کیتابلارینا وورغونام. داستایوسکی، بیر ده تولستویون یازیلارینا دا. داها دوغروسو بئش کیتابی چوخ- چوخ ایستیرم. گوگل‌ین ایکی کیتابی، یانی: سروانین قیزی و تاراس بولبانی، آنتوان چیخوفون اثرلری خصوصا: دوئل‌ی و ویکتور هوگونون نوتوردام دولا پاریسی، بیر ده لئمیزرابینی. هل البت بو فرانسه آدلارینی آتام منه اؤیره‌دیب.»
– بو کیتابی ائوه آپارا بیلرسن؟
– بعلی. من تکواندودا چالیشیرام، یاخشی گوجوم وار.
رئیس سیییرمه‌نی آچیب بیر آز آغ کاغاذ منه وئریب دئدی:
– بیر شرطله بو کیتابی وئریرم سنه. کیتابی اوخویوب اؤز نظرینی بو کاغاذلارا یازاجاقسان. بیر آی سنه واخت وئریرم.»
بیردن خانیمیما دئدیم: «کیتابی گؤتوروب گلدیم ائوه.»
– هانسی کیتابی؟
– عبدالعظیم رضایی یازان کیتابی دئییرم. ایرانین اون ایکی مین ایللیک تاریخی.
– یوز دؤنه او کیتابین ناغیلین منه دئییبسن! من ده سندن سوروشموشام کی ایلک تاریخی دؤوره هله داش چاتلاسا، یئددی مین ایلدیر، به بو اون مین ایل هاردان چیخیب؟
یاخشی، ایندی گرک نئیله‌یم؟ گئنه ده گرک دونوخا گئدم، هه؟ حتما سیز ده منیم دونوخا گئتمه‌ییمی گودورسوز. یوخسا او فلش بک دئدیییمیز تکنیکی نه تهر یئرینه قویاجاغام؟ بیلیرسیز نه وار؟ منیم آغزیمین دادی ده‌ییشیلیب. قاباقلار من ده چوخلاری کیمی بو تکنیکه دادانقی اولموشدوم، آما داها بو جوره تکنیک مئکنیک منه قانیقلیق وئرمیر. بابام جانی! بیلیرسیز نه وار؟ بئله من سیزه دئییم، ایندینین ایندی‌سینده ده(یانی چاغداش زماندا دا)، هرکیم اؤزوندن قاباقکی آد چیخاردان یازیچیلارین تئکنیکی یا نه بیلیم یول یوردانی ایلا یازسا، هامی دئیه‌جک احسن، عشق اولسون، کافکا نه تؤکوب بو ایسه ییغیشدیریب. یانی بئله بیر یازیچی‌نین کیتابین قیمتی اون تومن بیر قیران اولوب و او بیر قیران دا ایناندیرماسی اولاجاق. نئیله‌ییم به؟ هله قوی خانیمیم دانیشسین گؤرک نه دئیه‌جک؟
– بیلیرسن نه وار؟ سنین بو دونوخا گئتمه‌ییندن یامان ایشلر چیخیر.
– پئندیرین آرتیق قویما، دونوخا زادا گئتمه‌یه‌جهیم. اؤلمک اؤلمک‌دیر خیریلداماق نه‌دیر؟
خانیمیم باشلاییب تئلفوندا بئله دئدی:
– گئجه گوندوز ایشی بو اولموشدو کی او کیتابی اوخویوب و نظرینی یازا. آتاسی سحرلر ساعات دؤردده دوروب سیزه گؤره کی سیاستدن اؤترو زندایدایدیز محکمه بیناسینا گئدیردی کی نوبت آلیب قاضی ایلا دانیشسین. آخی محکمه ساعات یئددی‌دن ایشه باشلاییردی. بو دا ائله اوندا یوخودان دوروب باشلاییردی کیتابی اوخویوب یازماغا. آناسی دئییردی: نه قدر درس اوخویورسان! ایکی هفته‌دن سونرا کیتابی اوخویوب یازیلارینی حاضیرلادی. اوندان الی دولو گئتدی کیتابخانایا…
او ویز ویزی ساچلی کارمندین میزینین بؤیروندن بوروخ وئریب دوز رئیسین اوتاغینا گئتمه‌یه باشلادیم. ساچی ویزویزی کارمند قیشقیردی:«هارا؟»
آتام دئدی:«سحر ساعات دؤرددن ماشینیمی پارک ائله‌میشم محکمه‌نین قاباغیندا. یاخشی کی ماشیندا پیک‌نیک گازیم وار ایدی، یوخسا دوناردیم. بیر ده گؤردوم بیر جوان اوغلان سویوقدان دیلی توتولوب. اونو سوخدولار منیم ماشینیما. پیک نیک الووونو گؤرن کیمی الینی سوخدو الووون ایچینه. ائله بیل الی قیزیشمیردی. دئدیم کی آی بالا الیندن گؤزتله، بیر آز قیراقدا توت. الین یانیر، آما اؤزون بیلمیرسن. سیره‌نین ایلکی من ایدیم. ساعات یئدیده منی چاغیردیلار. ماشیندان دوشوب دیک قاضی‌نین اوتاغینا ساری گئتدیم. قاپینین گودوکچوسو آرخادان قیشقیردی: «هارا؟» دئدیم کی «گئدیرم قاضی‌نین یانینا. به گؤرمورسن بو سیلیاندا سحر ساعات دؤرد‌دن سیره‌ده‌یم؟» دئدی: بو گون قاضی یوخدور، آما ساوجی وار. دئدیم کی «یاخشی قوی اونو گؤروم.» قاباغا دوشوب گئتدی کی مثلا مدعی العموم‌دان اجازه آلا. من ده آرخاسیجا گئدیب ائله او قاپینی آچینجا کئچدیم ایچه‌ری. مدعی العموم او گودوکچویه دئدی: «بو کیمدی؟» گودوکچو بیر سؤز دئیه بیلمه‌دی. دئدیم: «بو یازیق گودوکچونو قیناما! اونون آرخاسینا دوشموشدوم. قاپینی آچینجاق سوخولدوم اوتاغا.» دئدی: «یاخشی، سؤزونو دئنن.» دئدیم: «نییه منیم اون بئش یاشیندا اوغلوما زیندان کسیبسیز؟» دئدی: «گوناهی وار.» دئدیم: «گوناهی نه‌دیر؟» دئدی: «گوناهینی راپورتلاردا یازیبلار. گومان آزریم مدرسه‌سینین قاباغیندا کومونیستلره باغلی اولان قازئتلر ساتیرمیش.» دئدیم: «ائله بو؟!» دئدی: «یوخ. کاسئت ده ساتیرمیش. بیر ده کی اؤزو اعتراف ائله‌ییب.» دئدیم: «آقای مدعی‌العموم منه مدرک وئرین. راپورت نه دی؟ ایسته‌سن من ده نه‌قدر ایسته‌سن سنه گؤره راپورت گتیریم.» دئدی: «به اؤز اعترافی نه؟ دئییر من اکثریت فداییسییم. هله سنین اوغلونون فیکری اوتایدا‌دیر.» بو سؤزو دئییبن گولدو. گودوکچو ده گولدو. حیرصیمی یئمه‌ییب دئدیم: «نه اعترافی؟ به منیم اوغلومون وکیلی هاردا؟ نه تهر جرات ائلیرسیز کی بیر اون بئش یاشیندا اوغلاندان اعتراف آلاسیز، اؤزو ده وکیلسیز؟» مدعی‌العموم بو سؤزلری ائشیدرکن گؤزلری کلله‌یه چیخیب دئدی: «نه وکیل؟ ایستیرسن شاه زمانی کیمین بیر تسخیری وکیل گتیرک کی اوغلونو ایکی قات محکوم ائله‌یه؟» دئدیم: «آقای مدعی‌العموم منه قانون اؤیرتمه. من سنین یاشین قده‌ر رئیس و معاون اولموشام. قانونو بیلیرم. تسخیری وکیل یوخسوللارا گؤره‌دیر. من اوغلوما وکیل توتا بیله‌رم. مدعی‌العموم بیر آز منه باخیب گودوکچویه دئدی کی «بو کیشینی اوتاقدان سال باییرا.» بئناوا گودوکچو قاباغا گلمهدی. آما من پیتیمی آنلاییب اوتاقدان چیخدیم. سونرا باشلادیم نامه یازماغا. بونلارین هامیسینی یازدیم.
قارداشیم تلفوندا دئدی:
– هله او مدعی‌العموم زندانا گلیب منه دئدی کی آتان بو قدر یازسا اونو دا گتیریب سنین یانینا سالارام.
آتام دئدی:
– من بو سؤزو گؤتوروب یازدیم یوخارییا. بیر آیدان سونرا او مدعی‌العمومو گؤتوردولر…
او ویزویزی ساچی اولان کارمندین آغزی آچیق قالمیشدی. دئدی: «بویورون ایچه‌ری».
رئیسین اوتاغینین قاپیسینی آچیب کئچدیم ایچه‌ری. دئدی: «انشااله گلمه‌ییبسن دئیه‌سن کی کیتابی باشا دوشمه‌ییبسن؟»
دئدیم: «یوخ کیتابی اوخویوب نظریمی ده یازمیشام. بو دا نظرلریم.»
رئیس یازدیغیم کاغاذلاری گؤتوروب دقتله اوخودو. بیلمیرم اوتوز یا قیرخ بئش دقیقه سوردو. منه دؤنوب دئدی: «آتان هاردا ایشله‌ییر؟».
دئدیم: «آموزش پرورشده. همان معارف اداره‌سی اولور».
رئیس، تلفونو گؤتوروب تلفونچویا دئدی کی آتامین تلفونونو توتوب اونو باغلاسینلار. آتامین سسینی تلفوندا ائشیتدیم. رئیس اؤزونو تانیتدیریب سونرا دئدی: «سیزه تبریک دئییرم کی بئله بیر ائولاد تربیت ائله‌ییبسیز. من اونا چوخ چتین بیر کیتاب‌ وئریب و نظر یازماغینی ایستهمیشدیم. او اؤز یاشیندان چوخ بؤیوک نظرلر یازیب.» …
رئیس بو تلفوندان سونرا دوروب منی ایشچیلرین یانینا آپاریب دئدی: «بو بالاجا کیشی هر زامان گلسه کیتاب‌ خزینه‌سینه کئچه بیلر.»
رئیس منه دؤنوب دئدی:
– اوغلوم شاهنامه‌نی اوخوموسان؟
– بعلی اوخوموشام، اؤزو ده هامیسینی.
– اونو بیلیرسن کی کیانی شاهلار چینه ساری قوشون چکیبلر؟
– بعلی. فردوسی دئییب: چو خاقان چین از دور بنگرید/ خروش سواران ایران شنید/ پسند آمد و گفت اینت سپاه/ سواران مرد افکن و رزمخواه. یانی چین خاقانی اوزاقدان باخینجا ایران قوشونونو گؤردو. بیه‌نیب دئدی کی بودور ایران قوشونو. قورخماز آتلی ایگیدلر؟
– ماشاله دئ گؤروم رستمین آخیری نه اولدو؟
– گشتاسپ تزه بیر دینه تاپیندی. رستم و بوتون عائله‌سیندن ایسته‌دی کی قدیم دینلرینی بوراخیب تزه دینه تاپینسینلار، آما رستم قبول ائتمه‌دی. گشتاسپ اسفندیاری گؤندردی زابله کی رستمی یولا گتیرسن. اسفندیار رستمه دئدی کی «گلمیشم سنی الی قولو باغلی گشتاسپین یانینا آپارام.» رستم دئدی: که گفتت برو دست رستم ببند/ نبندد مرا دست چرخ بلند/ که من از گشاد کمان روز کین/ بدوزم همی آسمان بر زمین. «یانی کیم دئدی گئت رستمین الینی باغلا. منیم الیمی اوجا فلک باغلایا بیلمز من او آدامام کی ایسته‌سم، یای کریشیمله اوخ آتیب گؤیی یئره تیکیرم.» رستم بیرینجی ساواشیندا اسفندیارا اوتوزوب سیغیندی سیمورغا و سیمورغ اونا اؤیرتدی کی نه ائله‌سین. او دا سیمورغ دئدییی کیمین ایکی باشلی اوخ‌لا ووردو اسفندیارین ایکی گؤزونه. رستمین عائله‌سی یانی زواره و فرامرز تؤکولوب اسفندیارین بالالارین اؤلدوردولر. بیر دنه بهمن قالدیکی اودا گشتاسپین یانیندا ایدی. رستم بونو بیلیب دئدی کی: مبادا شود بهمنش تاجدار/ به یاد آورد خون اسفندیار. یانی اولماسین او گون کی بهمن پادشاه اولا و اسفندیارین قانی یادینا دوشه. اسفندیارین اؤلوم خبرین ایشیدن گشتاسپ دیغلاییب اؤلدو و بهمن پادشاه اولدو. بهمن زابلا گئدیب هامینی اؤلدوردو. رستم قاچدی قارداشینین یانینا، شغادی دئییرم. اما او رستمه دوزاق قورموشدو. بیر قویو قازمیشدی. قویونو سونگو و شوشگولله دولدورموشدو. رستم دوشدو او قویویا، اما اؤلرکن یای کیریشینی چیخاردیب شغادی اوخلا آغاجا تیکدی.
– چوخ گؤزل سن بو حادثه‌ده نه گؤرورسن؟
– جناب رئیس، فردوسی اؤزو ده اعتراف ائدیر کی فرامرزله زواره و رستم چوخ خدمت ائله‌ییبمیشلر ایرانا، اما گشتاسپ زوران گوجن اونلاری ناموسا گیر ائله‌ییبمیش کی تزه دینی قبول ائله‌سینلر. اولا بیلردی دین و اینام آزادلیغی وئره، اما بو ایشین آلاهی بیر اوزو ده وار. گشتاسپ اؤز اوغلو اسفندیاردان قورخوردو. اونون گوجونو زریر و ارجاسب اولاییندا گؤرموشدو. دینی بهانه ائله‌دی. اسفندیاری رستمین اوستونه گؤندردی، چون بیلیردی رستم اسفندیاری اؤلدوره‌جک، شاه عباس کیمین کی بوتون ائولادلارینی اؤلدوردو. رئیسین آغزی آچیق قالمیشدی، دئدی: «اما بو همیشه‌لیک اولماییب.»
– منجه اولوب. من ائله قائم‌مقام و امیرکبیر و مصدقین اؤلومونو بو افسانه‌ده گؤرورم. مملکته خدمت ائله‌ین اؤلمه‌لی‌دیر.
رئیس سوسوب باشلادی فیکیرلشمه‌یه…
ائله اوندا آتام ائوه کئچیب، اوستومه گلدی:
– بوندان بویانا تکجه درسی کیتاب‌لارینی اوخویاجاقسان!
– نییه آتا؟
– رئیس کیتابخانا زنگ وورموشدو کی سن چوخ کیتاب‌ اوخویورسان. اولمایا ایستیرسن قارداشینین گونونه قالاسان؟
خانیمیم دئدی: بو بیر ایله یاخین کیتابخانایا گئده بیلمه‌ییر. یاواش- یاواش آتاسینین اودو سؤنونجک دوروب گئدیر کیتابخانایا.
دئدیم: – همان ویزویزی ساچلی ایشچینین میزینین بؤیروندن سوووشوب کئچدیم خزانهیه. ویزویزی ساچلی مامور، بو دؤنه ویزویزی ساققال دا قویموشدو. منه دئدی: «هوپ ائششک. هارا؟
– یادیندا اولسا رئیس منه ایجازه وئریب کی خزانه‌یه گئدم.»
ویزویزی ساچلی مامور، قاه قاها گولوب دئدی:
– آی بئناوا، سن گؤردویون آغاجلاری کسدیلر.
اوندان تئلفونو گؤتوروب یاواشجا دانیشدی. بیر آز سونرا رئسین اوتاغیندان بیر آلاهی آدام چیخدی. ساققال قویسا دا من اونو تانیدیم، او منیم آنامین قوهومو ایدی. دئدیم: « آقای رئیس هاردا؟»
دئدی: «اوندا قاباقکی رئیسین گؤزونون ایشیغی اولان چوخ کیتاب اوخویان اوغلان سنسن هه؟ هانسی کیتابی ایستیرسن؟
– لیستیم بودور.
لیستیمی آلیب اوخویوب باشلادی قاه قاها گولمه‌یه. دئدی:
– بو کیتابلارین هامیسی ممنوع اولوبلار، یوخسا ایستیرسن قارداشینین یانینا گئده‌سن؟
آرخامی چئویریب کیتابخانادان چیخیب، کیتابخانانین بؤیرونده اولان باغ ملیده بیر ساعاتدان چوخ اوتوروب گؤز قیرپمادان کیتابخانا بیناسینا باخدیم.
خانیمیم دئدی: او کی وار آغلاییر. او زاماندان سونرا دا اونا، بونا درس وئریر. عوضینده اونلار دا آتالارینین ائو کیتابخاناسیندان کیتاب‌ گتیریرمیشلر بونا…
دئدیم: او زاماندان چوخ سوووشدو. بیرگون اؤز اوتاغیمدان چیخیب ائودن ائشییه چیخان کیمی آنامین سسینی ائشیتدیم. گؤردوم آنام اؤز خانیم قوهوملاریلا دانیشیر، قوهوملارینین بیری دئدی:
– خبرین یوخودو، او قوهوموز کی کیتابخانادا تزه رئیس اولموشدو، هه، او قیزلارلا اوغلانلارین یئرینی آییریب دئمیشدی کی بونلار بیر یئرده قالسالار ایچیندن بیر ایش چیخار. او اؤزو بیر قیزا ساتاشاندا توتولوب و اونو رئیس‌لیکدن گؤتوروبلر.»
دیلیمه یالنیز بیر سؤز گلدی: «آقای رئیس!»
۱۴۰۰-۱-۱۷ –سون ائدیت: ۲-۵-۱۴۰۲

قایناق: ایشیق سایتی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
: «میرحسین_دلداربناب»

اویخو

یانقی‌دان یانیرسان سوسوز دنیزیم!
یانیرسان، سارالیر، سولور یاناغین
دوزونو یئدیرتدین دوز بیلمزلره!
گون به گون سوزالیر، سؤنور چیراغین

سانکی بیر بالیقسان دنیزدن آیری
دوداغین چاتلاییر گون قاباغیندا
سولارین یولونو، دئولر باغلاییب
جان وئریر چیچکلر، سئوگی باغیندا

اوزورلر باشینی، سوسوز دنیزیم!
گؤینه‌ین یارانا، دوز باغلاییرلار!
اوزده ایز ایتیریب، وای_ وای دئییرلر!
گؤزونه وورورلار اوخ آغلاییرلار!

یوخلوغون ایسته‌ین، ساتقین سویسوزلار
بلایا اوغراسین، ائوی ییخیلسین
یئدیکلری چؤرک، ایچدیکلری سو
قنیم‌لری اولسون، بورنوندان گلسین

تئللی دورنالارین، سن‌سیز قالارکن
سولار تانریچاسی, قان یاش تؤکور قان
یوللارین ایتیریر، کؤچری قوشلار
دومانلی جانلاردان یوکسلیر دومان!

فیرتینا قاوزانیر، دامارلاریندا
بولودلار چاخناشیر، ایلدیریم شاخیر
دون گئجه اویارکن، یوخودا گؤردوم
دونیانین چایلاری، یوخوندا آخیر!...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar