باش ساغلیغی
آلدیغیمیر آجی خبره گؤره سئویملی قلمداشیمیز «زهرا بادره» آنا خانیمین عزیزآناسی حیاتا گؤز یومدو. ادبیات سئونلر بو دردلی آیریلیغی حؤرمتلی قلمداش‌لاریمیز آنا خانیما، ایستکلی شاعیر سحر غلامعلی‌پور جناب‌لارینا بو آنانین دیگر عزیزلرینه، قوهوم- اقرباسینا باش ساغلیغی وئریر. آناخانیم باشینیز ساغ اولسون، سحر بی سون غمینیز اولسون.


ضمنا مراسم خاک سپاری:
شنبه 1402/5/7ساعت 10 امامزاده ابراهیم ملارد
مراسم ختم یکشنبه: 1402/5/8ساعت 16/30الی180درمسجدخاتم الانبیای فاز 3مارلیک برگزار خواهد شد

ادبیات سئونلر1402/5/6

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«ناصر داوران » ادبیات سئونلر گوزگوسونده

زمان: بوگون سه شنبه 1402/5/10
ساعات: 10
طراح: تانیش


آپاریجی:«کریم قربانزاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«حکیم ملا محمد فضولی»

پریشان حالین اولدوم سورمادین حال پریشانیم
غمین دن درده دوشدوم قیلمادین تدبیر درمانیم
نه دئرسن روزگاریم بویله می کئچسین گوزل جانیم؟

گوزوم جانیم افندیم سئودیگیم دولتلی سلطانیم

اسیر دام عشقین اولالی سن دن وفا گورمن
سنی هر یاندا گورسم اهل درده آشنا گورمن
وفا و آشنالیق رسمینی سن دن روا گورمن

گوزوم جانیم افندیم سئودیگیم دولتلی سلطانیم

دیر هر دم وفاسیز چرخ یاییندان منا مین اوخ
کیمه شرح ائیله ییم کیم محنت و اندوه و دردیم چوخ؟
سنه قالدی مروت سندن ئوزگه هیچ کیمسه م یوخ

گوزوم جانیم افندیم سئودیگیم دولتلی سلطانیم

گوزومدن دم به دم باغریم ازیب یاشیم گیبی گئتمه
سنی ترک ائتمه زم چون بن بنی سن داخی ترک ائتمه
اماندیر ظالیم اولما بن گیبی مظلومی اینجیتمه

گوزوم جانیم افندیم سئودیگیم دولتلی سلطانیم

قاتی کونلون نه دن بو ظلم ایله بیداد راغیبدیر
گوزل لر سن گیبی اولماز جفا سن دن نه واجیبدیر؟
سنین تک نازینه نازنین ایش لر مناسیبدیر

گوزوم جانیم افندیم سئودیگیم دولتلی سلطانیم

نظر قیلمازسان اهل درد گوزدن آخیلدان سئیله
یامان لیق دیر ایشین عشاق ایله یاخشی می دیر سویله؟
گل اللاهی سئورسن عاشقه جوور ائتمه لطف ائیله

گوزوم جانیم افندیم سئودیگیم دولتلی سلطانیم

"فضولی" شیوه ی احسانین ایستر بیر گداییندیر
دیریلیکجه سگ کویون، ئولن ده خاکپاییندیر.
گرک ئولدور گرک قاو حکم حکمون رای رایینیدیر
گوزوم جانیم افندیم سئودیگیم دولتلی سلطانیم

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«آتیلا_حاجیزاده»

گئجه‌نین بوز چاغی‌دیر،‌ گئت-گئده ایتلر اولاشیر
قوجامان دونیا گؤزومده اه‌رییب، خیردالاشیر

الی باغلی، دیلی باغلی خیاواندا گزیریک
نه یازیق کی هره بیر جور سینه‌سیندن آلیشیر

گئجه‌نین خان چاغی‌دیر، گؤی دئمه دئ قان چاناغی
قاپ-قارانلیقدا اؤلوم کؤلگه‌میز ایله ساریشیر

لئش یئیه‌ن‌لر شهرین هندورینده ییغیشیب
ایچکی چاققیشدیراراق ایت‌ ایله چاققال باریشیر

قورخولوقلار دیکیلیب‌دیر خیاوانلار بویوجا
قاپی‌دان، پنجره‌دن ائولره دئولر یاناشیر

ائله مجلیس قورولوب‌دور جان ایله قان ساتیلیر
شاهلا، شیخین بو تؤرن‌ده آراسی یاخجیلاشیر

کوچه‌لرده، خییاوانلاردا نئجه جان آلینیر
بئله میدان‌داکی ویجدانلی‌لارین عاغلی چاشیر

هاواسین قان-قوخو آلدی بو وطن آدلی یئرین
الیم هر بیر طرفه ده‌یسه کثافت بولاشیر

گولله‌لر ییخدی یئره عصریمیزین عاصی‌لرین
اوخشاما قایناییر ائوده، دامیمیزدان قان آشیر

قاتی ساللاخ‌خانایا دؤندو بو اؤلکه ائله کی
هر اوباشدان‌ وده‌سی بوینوموزا ایپ دولاشیر

الینی وئر الیمه، دوش یولا، سیل اوز-گؤزونو
او قدر آغلامیشیق گؤز یاشیمیز آرخا داشیر

سؤزون ان قیساسی سئوگیم سن اؤزون سال-چیخ ائله
ان جاوان چاغدا آخی ساچلاریما دن یاراشیر؟

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دوستوم

«احدفرهمندی»

مني يئر اوزوندن قوپارير سانكي ، 
اؤزگه بير عالمه آپارير سانكي، 
قئيلدن ـ‌ قالدن قورتارير سانكي، 
خوشلوغون منيله بؤلنده دوستوم! 
   
طبيعت مين دونا، رنگه بورونور، 
داغلارين دؤشونده شنليك سورونور، 
بو دنيا گؤزومه جنّت گؤرونور، 
دانيشيب اوجادان گولنده دوستوم! 
   
هؤرولور اويماقلار  گولوش سسينده، 
ائل ـ‌ اوبا قول آچير اؤز هوسينده، 
قارتاللار قيي وورور داغ زيروه‌سينده، 
اوز توتوب يانيما گلنده دوستوم! 
   
عؤمرومو پئيله‌ين گونومو سايان، 
دوستون اؤلومودور اولاندا عيان. 
حوزنونو پرده‌لر اوستونه يايان، 
گؤز گؤرر، اؤلرم اؤلنده دوستوم!

هر زامان جان دوستوم آچار قوينونو
اوندادير ياماجلار گئير آل دونو
روحوم قوجاقلايار داغلار بوينونو
كؤنلومون كدرين سيلنده دوستوم! 
   
دوستون محبتي، جاندان بيلينر
يوخسا، قداستي اوندان سيلينر
آنلادين سنله‌دير، فيكري، ديلي، نر
ساخلا حؤرمتيني، گيلنده دوستوم! 

قورخودور انسانين ايچ تالانجيسي
شعورون قنيمي، اؤز يابانجيسي
آزالار «اوياغين» اورك سانجيسي
ال قاتيب درديني بيلنده دوستوم

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شعیر:«ناصر داوران»
ترجمه:«رامیزتای نور»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شعیر:«ناصر داوران»
ترجومه:«رامیزتای نور»

بیر آز سو گتیرین
بیر آز سورمه
بو دوزلو قیزین نه واختی‌دیر آخی؟
بخت ائوینه یولو دوشمه‌می
سون منزله‌می گئتمه‌لی؟

بولود نه بیلیر اؤگئی – دوغما فرقینی؟
اؤیره‌دن وار اونو.
بیر گون‌ ده دئیه‌جکلر
آراز اؤزون اؤلدوروب.
میلیون- میلیون قباله گتیرین
حیاتینیزدان
غضبینیزدن
بو گؤل قورتارماسا
قورتاراجاق
گونو گوندن سویا گئدیر سویو
نانجیب ال‌لر ایسه
دوز سپیر یارالارینا
سوسوزلوغونا.
آناسی‌نین گؤز یاشی نئیله‌یه‌جک
دیلی ده یوخ دانیشسین باری
حاکیم قرار وئریب
دیلی ده سویو کیمی…

قوزغون آدلی بیر قوش
بئینینده جمدک تابلوسو
چیرمالانیب بایرام ایشینه.
تیر ۱۴۰۱

کمی آب بیاورید
اندکی سرمه
چه وقت این دختر بانمک است؟
راهی به خانه‌ی بخت نیافته
باید راهی خانه‌ی آخرش بشود؟

ابر چه می‌داند فرق تنی و ناتنی را؟
کسی کوک‌اش می‌کند
روزی هم خواهند گفت
آراز خودکشی کرده‌است
میلیون‌ها قباله بیاورید
از زنده‌گی‌تان
از خشم‌تان
این دریاچه اگر نجات نیابد
پایان خواهد یافت
روزبه‌روز آب می‌رود آب‌اش!
دست‌های نانجیب هم
نمک می‌پاشند به زخم‌هایش
به تشنه‌گی‌اش
از اشک چشمان مادرش چه برمی‌آید؟
زبان هم ندارد حرفی بزند
حاکم فرمان داده‌است
زبانش هم همچون آب‌اش…

پرنده‌ئی به‌نام لاشخور
با تابلوی لاشه در ذهن‌اش
سور را آستین بالا زده‌است.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«کریم قربانزاده»

اللرینده قوشلار
گوزلرینده سئوگی یوواقورسا
تبریز کامان چالار
دونیا لامبادا اوینار

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«ناصر داوران » ادبیات سئونلر گوزگوسونده

زمان: بوگون سه شنبه 1402/5/10
ساعات: 10
طراح: تانیش


آپاریجی:«کریم قربانزاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«ناصر داوران » ادبیات سئونلر گوزگوسونده

سه شنبه 1402/5/10

آپاریجی:«کریم قربانزاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شعیر:«ناصر داوران»
ترجومه:«رامیز تای نور»

بیزی قووالادیلار.
یاغیش یاغیردی
ماشین‌لاری
قارانلیق گئجه‌ده
خیاوان‌لاری ناققا کیمی اودوردو بوروق‌لاردا
گوناهکار سئوگیمیزی یاخالاماق ایسته‌ییردیلر
بیزی ده
جزالاندیرماق.
هاردانسا سس گلدی:
بوراخین اونلاری
بوراخمادیلار.
سئوگی قوخویوردو دوداق‌لاریمیز
گیزلتمک اولمازدی
عصیان قوخویوردو نفس‌لریمیز
دانا بیلمزدیک
کؤینه‌ییمیزین دؤشونه یاییلان قیرمیزی چیچک
سئوگی‌دن می
گولله‌دن می
کیمسه بیله بیلمزدی.

كسی  ندانست

ناصر داوران
ترجمه : راميز

شبی بارانی
تعقيب مان كردند
باران می باريد
ماشین‌ های شان
در تاريكنای شب
همچون كوسه ماهی
خيابان ها را می بلعيدند
سرپيچ ها
می خواستند عشق گناهکارمان را باز داشت كنند
و ما را تنبيه كنند.
صدايی آمد از ناكجاآباد
رهايشان كنيد
رها نكردند
دهان مان بوي عشق می داد
پنهان نمی شد كرد
نفس های مان بوی عصيان می داد
إنكار نمی شد كرد

گل سرخ روي پيراهن مان
از عشق بود
يا از گلوله؟
كسی ندانست

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یازان:«تئلمان ولیخانلی»(جعفروو)

کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»

یئنی‌له‌نه‌جک ادبيّات پروقرامی اوچون تکلیفلریمیزدن بیری ده ترجومه ایله یاناشی، غیری-دولت دیلینده تدریس آپاریلان صینیفلر اوچون یازیلان درسلیکلرده فولکلور و یازیلی ادبيّات نمونه‌لری‌نین اوریژینالین دیلینده وئریلمه‌سی‌دیر. بونون شاگیردلرین دولت دیلینی منیمسه‌مه‌سینه، اونلاردا ترجومه‌چیلیک وردیشلری‌نین و بدیعی متنلره یارادیجی مناسبتین فورمالاشماسینا سبب اولاجاغی قناعتینده‌ییک(بو حالدا درسلرده هم ده یارادیجی تطبیق‌ ائتمه ایمکانلاری گئنیشله‌نه‌جک.)
یوخاریدا گؤستریلن بوشلوقلار، ادبيّات فنّی‌نین مکتبده‌کی فونکسییاسینا  هر بیر شاگیردی، هم ده گله‌جه‌یین بؤیوک شخصیّتلرینی فورمالاشدیران فنّ‌ین موافق استاندارد و آلت استانداردلارینا حرفی یاناشما اونون اوشاق تفکّرونون  دونیا گؤروشونون و تخيّولونون اینکیشافینداکی رولونو آزالتمیش اولور.

بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

  تحصیل و ادبيّات
  
یازان:«تئلمان ولیخانلی»(جعفروو)

کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»

یئنی‌له‌نه‌جک ادبيّات پروقرامی اوچون تکلیفلریمیزدن بیری ده ترجومه ایله یاناشی، غیری-دولت دیلینده تدریس آپاریلان صینیفلر اوچون یازیلان درسلیکلرده فولکلور و یازیلی ادبيّات نمونه‌لری‌نین اوریژینالین دیلینده وئریلمه‌سی‌دیر. بونون شاگیردلرین دولت دیلینی منیمسه‌مه‌سینه، اونلاردا ترجومه‌چیلیک وردیشلری‌نین و بدیعی متنلره یارادیجی مناسبتین فورمالاشماسینا سبب اولاجاغی قناعتینده‌ییک(بو حالدا درسلرده هم ده یارادیجی تطبیق‌ ائتمه ایمکانلاری گئنیشله‌نه‌جک.)
یوخاریدا گؤستریلن بوشلوقلار، ادبيّات فنّی‌نین مکتبده‌کی فونکسییاسینا  هر بیر شاگیردی، هم ده گله‌جه‌یین بؤیوک شخصیّتلرینی فورمالاشدیران فنّ‌ین موافق استاندارد و آلت استانداردلارینا حرفی یاناشما اونون اوشاق تفکّرونون  دونیا گؤروشونون و تخيّولونون اینکیشافینداکی رولونو آزالتمیش اولور.  بیر آنلیق تصوّو ائدک کی، قدیم یونان میفلری‌سیز  هومئرین «ایلیادا» و «اودیسسئیا»سی‌سیز آنتیک مدنيّتی  نظامی‌نین «خمسه»سی‌سیز  فردوسی‌نین «شاهنامه»سی‌سیز شرق پئنئسسانسی سئروانتئسین  «دون"کیشوت»و  دانته‌نین «ایلاهی کومئدییا»سی، شئکسپیرین «هاملئت»ای‌سیز، اورتا عصرلر تاریخی، جاویدین«توپال تئیمور»، «سیاوش  فاجعه‌‌لری‌سیز تورک تاریخی، م شولوخووون «ساکیت دون»  و« اینسانین طالعی» اثرلری‌سیز بیرینجی و ایکینجی دونیا محاربه‌‌لری‌نین  انقلاب و وطنداش محاربه‌‌لری‌نین دهشتلری باره‌ده نئجه معلوماتلی اولماق مومکوندو؟
نه قورو تاریخی فاکتلار، نه آرخیو ماتئریاللاری م.شهریارین«حئیدربابایا سلام»ی، ب.واهابزاده‌نین «گولوستان»ی س.روستم‌خانلی‌نین «اؤلوم زیروه‌سی» و ائلچین‌ین «باش» رومانلاری کیمی بیزه جنوبی آذربایجان سئوگی‌سینی  پارچالانمیش آذربایجان دردینی و آزادلیق عشقیمیزین ایفاده‌سینی تلقین ائده، او دورون تاریخی-سیاسی محیطینی دولغون شکیلده جانلاندیرا بیلمز، هئچ بیر سیاسی پروقنوز آنارین «آغ قوچ،  قارا قوچ»و کیمی قلبیمیزده، اومیدلریمیزده و پئرسپئکتیو پلانلاریمیزدا بیرلشمیش وطن سئوداسینی تصوّره گتیره بیلمز. یعنی ادبيّات ساده‌جه بیر تدریس فنّی دئییل. او، دونیا تاریخی‌نین، مدنيّت و اینجه‌صعنت سالنامه‌سی‌نین یارادیلماسینا استیمول وئرن، اینسانی اؤیره‌نن، اینسانا و طبیعته سئوگی آشیلایان اونیوئرسال مضمونلو تدریس فنّی کیمی قبول اولونمالیدیر. آذربایجان مکتبلیسی اوچون ادبيّات درسلری «کیتابی دده‌ قورقود» و «کور‌اوغلو» داستانلار‌ینین، ج. ممدقولوزاده‌نین «آنامین کیتابی» پیئسی‌نین، صابیرین «هوپ-هوپ نامه‌»سی‌نین، ج.جاببارلی‌نین «اؤلکم»، ا.جاوادین «گؤی گؤل»، م. موشفیق‌ین «حیات سئوگیسی»، ص.وورغونون «آذربایجان»  و م. آرازین «آذربایجان دونیام منیم»  شعرلری‌نین و نئچه-نئچه اثرلریمیزین یاشاتدیغی فرح، آجی و دوشوندوروجو حیسّلردیر. ان معاصر تکنولوژییالار، روبوتلاشما، اینتئنسیو کامپیوترلشمه دورونده بو فنّ‌ین تکجه عمومی اورتا تحصیل پروقراملاریندا دئییل، هم ده عالی تحصیل سويّه‌لرینده تمثیل اولونماسی، شوبهه‌سیز کی، مقصد اویغوندور.               
ادبيّات فن کوریکولومو اورتا تحصیلین سويّه‌لری و هر بیر صینیف اوزره معلوم مضمون خطلری اساسیندا شاگیردلرده بیلیک، باجاریق و سررشته فورمالاشدیرماغی قارشییا مقصد قویور.  عینی زاماندا عمومی و تام اورتا تحصیل سويّه‌لرینی بیتیرن مأذونلار کونکرئت کومپئتئنسییالارا مالک اولدوقلارینی گؤسترمه‌یی باجارمالیدیرلار‌. بو طلبلر اؤز یئرینده، آمّا ایستر ملّی ادبيّات اولسون، ایسترسه ده خارجی، ادبيّات تاریخی،  شفاهی و یازیلی ادبيّاتین ژانرلاری،  ادبی جریانلار، یارادیجیلیق مئتودلاری، ادبی آنلاییشلار، ادبيّات نظريّه‌سی اوزره تئرمینلر، ادبی پورترئتلر بوتون بونلار تاریخی-خرونولوژی پلاندا، آردیجیل‌لیقلا و سیستملی شکیلده، ساده‌دن مرکّبه دوغرو تقدیم اولونمالیدیر. بو، او دئمک دئییل کی، بیز تام اورتا تحصیل سويّه‌سینده ادبيّات کورسونو تاریخی-خرونولوژی آردیجیل‌لیقلا وئرمک‌له آلت استانداردلارلا طلب اولونان بیلیک، باجاریق و وردیشلرین قازانیلماسی طلبینی آرخا پلانا کئچیریریک.
اوشاقلاردا بدیعی اوخویا هوسین اویادیلماسی و آرتیریلماسی، اونلاردا ایفاده‌لی آردیجیل، مقصدلی اوخو وردیشلری‌نین فورمالاشدیریلماسی  اوشاق و گنجلرین مختلف یاش دؤورلرینده هانسی اثرلری اوخوماسی، دیل درسلرینده قرامماتیکانین،  اورفوقرافییا و اورفو ائپییانین، لئکسیکا و فرازئولوگییانین منیمسه‌دیلمه‌سی اوچون سئچیلن و یا آداپته اولونان بدیعی متنلرین استفاده‌سی، اونلارا تحلیل ائتمه و محاکمه‌ یوروتمه، حادثه‌‌ و فاکتلاری بیلدیرمه، تقدیمات ائتمه، دیالوقا گیرمه باجاریقلارینی آشیلاماقلا،  ادبی تحصیلین وئریلمه‌سی دیل و ادبيّات اوزره فنن کوریکولوملاریندا
۱

مقصد کیمی قارشییا قویولور. ادبيّات فنّینه مناسبتده ادبی آنلاییش و تئرمینلرین اؤیره‌دیلمه‌سینی ده بورا علاوه‌ ائتسک، شاگردلرین ادبيّات نظريّه‌سی اوزره بیلیک‌لر قازانماسی ایله برابر، هم ده یارادیجیلیق پوتئنسیالی اولان گنجرین ایستیقامت‌لندیریلمه‌سینه شرایط یارانار. 
حاضردا آذربایجان مکتبلری‌نین تعلیم دولت و غیری-دولت دیللرینده آپاریلان صینیفلرینده استفادده اولان ادبيّات فن کوریکولوملاری و درسلیکلری آراسیندا معيّن مضمون و یاناشما فرقلری‌نین موجودلوغو دا نظردن قاچمیر.  آذربایجان مکتبلرینده ایکی آیری-آیری ادبيّات فن کوریکولومونون  استفادده اولماسی طبیعی کی، ایلک نؤوبه‌ده  تعلیم دولت و غیری-دولت دیللرینده آپاریلان صینیفلر اوچون حاضرلانان درسلیکلرین یازیلما مئتودیکاسی و مضمونوندا اؤزونو گؤسته‌ریر. ایستر اوّلکی ایللر، ایسترسه ده سون ۴ ایل اوچون (درسلیکلر هر دؤرد ایلدن بیر یئنیله‌نیر) ادبيّات فنّی اوزره تدریس رئسورسلاری‌نین مقایسه‌سی جدّی فرقلر آشکار ائته‌میه امکان وئریر:
۱. تعلیمی دولت دیلینده آپاران مکتبلر اوچون یازیلمیش درسلیکلر «ادبيّات» آدلاندیریلسا دا، بورادا ۹۰-۹۵ فایز میلّی  ۵ فایز حجمینده ایسه دونیا ادبيّاتی (داها چوخ تکرار-تکرار وئریلن بیر خارجی مؤلف) تمثیل اولونوب.
دئمه‌لی، فن پروقرامی‌نین و درسلی‌یین آدی ایله مضمونو آراسیندا فرق یارانیر. ائله ایسه آذربایجان دیلینده ۱۵۰ جیلدلیک "دونیا ادبيّاتی کیتابخانا"سی‌نین یارادیلماسینا، مکتب کیتاب‌خانالارینا هديّه‌ اولونماسینا نه احتیاج واردی؟ تعلیم غیری-دولت دیلینده( روس) دیلی  آپاریلان صینیفلرده ایستیفاده اولونان درسلیکلرده آذربایجان ادبيّاتی ۵۰ فایزدن چوخ، روس و دونیا ادبيّاتی نمونه‌لری ایسه تخمیناً ۴۰-۴۵ فایز تمثیل ائدیلیب کی، بو دا فنّ‌ین مقصد و وظیفه‌‌لرینه تام اویغوندور. دیگر غیری- دولت دیللرینده تعلیم آپاران مکتبلریمیزده ادبيّاتین تدریسی منظره‌سینی وئرمیشدیک. موافق اجرا اورگانلاری "تحصیل حاقیندا قانون"ون ۶-جی ماده‌سینی رهبر توتاراق 6-2  تدریس پروقراملاریندا" میلّی و عوموم‌بشری "ديرلرین نظره آلینماسی طلبی) اؤلکه‌میزین اراضی‌سینده فعالیّت گؤسترن، آذربایجان وطنداشلارینی تحصیله جلب ائدن مکتبلرین‌نینکی ادبيّات، هم ده دیگر فن پروقراملاریندا آذربایجان‌شوناسلیق ماتئریاللاری‌نین تمثیل اولونماسی پروبلئمینی تجیلی، حل لئتمه‌لیدیر.   
۲. تعلیمی دولت دیلینده آپاران مکتبلر اوچون یازیلمیش ۹-۱۱ صینیف درسلیکلری فن کوریکولومو ایله معيّن اولونان مضمون خطلری، استاندارد و آلت استانداردلار اوزره حاضرلانماقلا برابر، تاریخی-خرونولوژی پرنسیپ اساسیندا یازیلیب. بو تدریس رئسورسلاری ملّی ادبيّاتی سیستملی شکیلده، اوّلکی دوره‌لرین عنعنه‌سی ایله تقدیم ائتمه‌جه‌یی‌ باجاریر. بو فیکری تعلیم غیری-دولت دیلینده آپاریلان یوخاری صینیفلر اوچون یازیلمیش سون نسیل درسلیکلر(۲۰۱۹-۲۰۲۲-جی ایللر) باره‌ده سؤیله‌مک چتیندیر. بورادا بیر سیستم‌سیزلیک وار. ۲۰۱۱-۲۰۱۷-جی ایللر عرضینده حاضرلانمیش «لیتئراتورا»
درسلیکلری‌نین اکثريّتی آلتئرناتیوسیز(جایگزین‌سیز) تدریس رئسورسو کیمی هم بو جهتدن، هم ملّی ادبيّاتین تقدیم اولونماسی، هم ده دیگر علمی-مئتودیکی آسپئکتلرده تله‌سیک  جدّی اکسپرتیزاری‌یندن کنار حاضرلانمیش تدریس وسایتلری تأثّراتی یارادیر.
کئچن ایل استفاده‌یه وئریلمیش ۱۰ صینفین لیتئراتورا درسلییی(۲۰۲۲ مولیف سئوینج حسینووا) داها چوخ تعجب دوغورور: تاریخی-کرونولوژی
پرینسیپ بیر یانا، حتی موضوع‌لار اوزره فصیللره یئرلشدیریلمیش مولفلرین و اثرلرین آردیجیللیغی منطیقسیز گؤرونور. ۲-جی فصیلده او شئکسپیرین «هاملئت»ی ن.گنجوی‌نین «ایسکندرنامه»سینی، ف. داستایئوسکی‌نین «جینایت و جزا»سی، آ پوشکینین«ائلئگییا»سینی قاباقلاییر. ۳-جو فصیلده آ.چئخوفون «ایوانیچ»ینی م.ف. آخوندزاده‌نین« آلدانمیش کواکیب»ینی آ. اوسترووسکی‌نین «جئهیزسیز گلی»ینی، ا. پونون «کوتله آدام»ینی، ژانر ایدئیا-موضوع و ادبی تیپ جهتدن بیرلشدیرن نه وار؟  تأسف کی، گؤستریلن مولف طرفیندن بو ایل چاپا حاضرلانمیش ۱-جی صینیف اوچون «لیتئراتورا» درسلییی ده عینی تأثّرات باغیشلاییر. بو ایکی درسلیک نه آذربایجان، نه روس، نه ده دونیا ادبيّاتی‌نین اینکیشاف مرحله‌‌لری بارده شاگردده فیکیر فورمالاشدیرمیر. تعلیم دولت دیلینده آپاریلان مکتبلریمیز اوچون ۱۰-۱۱ صینیفلرین ادبيّات درسلیکلرینی(۲۰۱۹-۲۰۲۲) مولیفلر عیسی حبیب‌بیلی، سولطان علی‌یئو، بیلال حسن‌اوف، آینور مصطفی‌یئوا، بو معنادا اوغورلو حِساب ائتمک اولار.

۲

بورادا قدیم اینتیباه، اورتا عصرلر، یئنی دور ادبيّاتی، معاریفچی رئالیزم، تنقیدی رئالیزم و رومانتیزم، سووئت دورو، ملی اؤزون قاییدیش مرحله‌‌سی اوزره مولف و اثرلرین سئچیمی ادبيّاتیمیزین آردیجیل اینکیشاف و تکامل مرحله‌‌لرینه اویغوندور. بو ایسه شاگیردلرده ان آزی ملّی ادبيّاتین اینکیشاف مرحله‌‌لری بارده دولغون و

سیستملی تصوّر یاراتماغا خیدمت ائدیر.    
۳. تعلیم دولت دیلینده آپاریلان مکتبلر اوچون درسلیکلرده تمثیل اولونان مولف و اثرلرین سئچیمینده کونکرئت یاناشما نظردن قاچمیر. بورادا مولف و اثر سئچیمی پرینسیپینه پروفسور بشیر احمدووون آنا سؤزو  ژورنالینا استناد وئردییی مصاحبه‌دن بیر فیکیرله استناد ائتمک ایسته‌ردیک:  "ان کامیل صنعتکارلارین ان کامیل اثرلرینی سئچیب تدریس ائتمک، یئرده قالانلاری مستقیل اؤیره‌نمه‌یی تاپشیرماق" لازیمدیر. بو معنادا غیری دولت دیلینده تدریسی آپاران صینیفلر اوچون درسلیکلرین معيّن بیر قیسمینده مولف و اثر سئچیمی معیارلاری گؤزلنیلمه‌ییب.،و  فن کوریکولومو تطبیق اولوناندان سونرا یازیلان درسلیکلرده داها چوخ مشاهده اولونور. یعنی شاگیرده بیلیک، باجاریق، وردیش قازاندیرماق آدی ایله موضوع ایدئیا، تربیه‌ مسئله‌لری آرخا پلانا کئچیریلیر، مکتبده «ادبيّات»  فنّ‌ینه تعلیم تربیه‌ پروسئسی‌نین ترکیب حیصّه‌‌سی کیمی باخماق لازیمدیر. احمد آغا اوغلونون"من کیمم؟" باشلیقلی یازیسیندا دموکراتیک جمعيّتلرین فورمالاشماسیندا، مستقل دوشونجه‌لی شخصیّتلرین یئتیشدیریلمه‌سینده، ادبيّاتین دا رولونا توخونولور. بورادا بئله بیر فیکیر دقتی جلب ائدیر: "تربیه‌دن دانیشارکن بو مفهومو چوخ گئنیش معنادا آنلاماق لازیمدیر. اینسان روحونا تأثیر گؤسترن بوتون عامل‌لر نظره آلینمالیدیر. عائله‌‌، مکتب، ادبيّات، صنعت  فیکری و حیسّی جریانلار بیر سؤزله  سادالانان هامیسی تربیه‌یه" داخیلدیر. (من کیمم؟ باکی ۲۰۱۹ ص ۴۸).    
۴. تعلیم دولت دیلینده آپاریلان مکتبلر اوچون درسلیکلرین چاتیشمایان جهتی بدیعی متنلره آز یئر وئریلمه‌سینده‌دیر. متنلر چوخ ییغجام، ایختیصارلا وئریلیر. بو کیتابلار داها چوخ مئتودیکی وسایث رولونو اویناییر، حال‌بوکی،  پارالئل اولاراق، هم ده "معلّیم اوچون مئتودیکی وسایت" یازیلیر. صینیفلر اوزره منتخبات‌لارین اولمادیغی بیر حالدا درسلیکلری مئتودیکی گؤستریشلرله  sxsem و جدول‌لرله دولدورماغا لزوم گؤرموروک. تعلیم غیری-دولت دیلینده آپاریلان صینیفلرین درسلیکلری‌نین داها چوخ شکیل‌لی، رئکلام کاراکتئرلی ژورناللاری خاطیرلاتماسی دا گؤزدن یایینمیر.
۵.  او فیکیرده‌ییک کی، بوتون ادبيّات درسلیکلرینده مولف و اثر سایی ایله ایللیک تدریس ماتئریاللارینا آیریلان درس ساعتلاری آراسیندا ترس متناسیبلیک مشاهده اولونور. وئریلن سوال و تاپشیریقلارین سیخلیغی نظردن قاچمیر. موضوع‌لارین، متنلرین قاچاراق اؤیره‌دیلمه‌سی (اساساً ۱ درس ساعتی آیریلماقلا) درسده قویولان مقصدلره نایل اولماغا ایمکان وئرمیر.                         
۶.  بورادا بیر مقامی دا وورغولاماق واجیبدیر. اجباری تحصیل عمومی اورتا تحصیل‌له یئکونلاشدیغی اوچون بیز ۱۱ صینفی بیتیرنلره ده آتتئستات وئریریک دئیه فیکریمیزجه ۸ صینیفلرین ادبيّات درسلیکلری‌نین ترتیبینده ده تام اورتا تحصیلین(۱۰-۱۱) صینیف درسلیکلرینده اولدوغو کیمی تاریخی-کرونولوژی پرینسیپ گؤزلنیلمه‌لیدیر. یعنی موافق بیلیک، باجاریق و سررشته اؤزه‌رینده  عمومی تحصیل اوزره مأذون هم ده ادبيّات بارده سیستملی بیلییه مالیک اولمالیدیر. طبیعی کی، بو ایکی تحصیل پیلله‌سینده وئریلن تدریس ماتئریاللاری بیر-بیرینی تکرار ائتمه‌مه‌لی‌دیر. درسلیکلرین بیر سئرییا اولاراق اوتوروشموش مولف کوللئکتیولری طرفیندن، کونکرئت کونسئپسییا اساسیندا حاضرلانماسینی دوزگون یاناشما حِساب ائدیریک. بو معنادا تعلیم دولت دیلینده آپاریلان مکتبلر اوچون ادبيّات درسلیکلرینی تکمیل حساب ائتمک اولار، چونکی ۸-۱۱ صینیفلرین درسلیکلری ده فن کوریکولوموندا وورغولانان مضمون خطلری، استانداردلار و آلت‌ استانداردلار اینتئراکتیولیک، فن داخیلی و فن‌لر آراسی اینتئقراسییا و س. طلبلر گؤزلنیلمک‌له ملّی ادبيّاتین اینکیشاف مرحله‌‌لرینه اویغون تاریخی-کرونولوژی پرینسیپ اساسیندا حاضرلانمیشدیر. عمومی اورتا و تام اورتا تحصیلین سون صینیفلری‌نین ادبيّات  درسلیکلرینده تمثیل اولونان ادبی ژانرلارین سئچیمی سوال دوغورسا دا (فیکریمیزجه، کوریکولومون طلبینه اویغون، ۸ و ۱۱ صینیفلرده ایری‌حجملی ژانرلاردا اثرلرین وئریلمه‌سینه محدودییت قویولمامالیدیر) بوتؤولوکده بو درسلیکلر تحصیل پیلله‌لری اوزره مأذونلار اوچون معيّن ائدیلن

۳

کومپئتئنسییالارین قازانیلماسینا ایمکان وئریر.
لایحه‌ رهبری و هم مؤلّف اولاراق،  تعلیم غیری-دولت دیلینده(روس دیلینده) آپاریلان صینیفلرلر اوچون حاضرلادیغیمیز «لیتئراتورا» درسلیکلرینده(۲۰۱۹-۲۰۲۳-جوایللرده، ۵ و ۸ صینیفلر اوچون، هم مؤلف‌لر ایلاهه جارچی‌یئوا، باهار باغیرلی، تاتیانا بیریچ)  یوخاریداکی مقایسه‌ده اوزه چیخان چاتیشمازلیقلاردان قاچماغا چالیشمیشیق. چونکی اوّلکی ایل‌لرده عنعنه‌وی تدریس پروقراملاری اساسیندا ۷،۸، ۱۱-جی صینیفلر اوچون یازدیغیمیز و تکرار استفاده اوچون تکمیل‌لشدیردیییمیز «لیتئراتورا» درسلیکلرینده(۲۰۰۶-۲۰۱۷) ملّی ادبيّاتیمیزین

دونیا ادبيّاتی کونتئکستینده تقدیم اولونماسی تجروبه‌سی اوغورلو آپروباسییادان کئچمیش، شاگیردلر و فن معلّیملری طرفیندن. بینیلمیشدی.
گؤستریلن مقاملارین نظره آلینماسی تکجه بیر فنن کیمی ادبيّات‌ین تدریسی‌نین یاخشیلاشدیریلماسی ایله باغلی دئییل. بیز دیل و ادبيّات درسلیکلریمیزده شفاهی و یازیلی ادبيّات نمونه‌لریمیزین تمثیل و تقدیم‌ اولونماسی  اونلارین ایدئیا-موضوع بدیعی، هم ده تربیه‌وی فونکسییاسی بارده احاطه‌‌لی شکیلده دوشونمه‌لی‌ییک کومپئتئنسییالارین قازانیلماسینا ایمکان وئریر.
لایحه‌ رهبری و هم‌ مؤلف اولاراق، تعلیم غیری دولت دیلینده(روس) دیلینده  آپاریلان صینیفلر اوچون حاضرلادیغیمیز لیتئراتورا درسلیکلرینده(۲۰۱۹-۲۰۲۲-جو ایل‌لرده ۸  و ۱۱ صینیفلر اوچون، هم‌ مؤلف‌لر ایلاهه جارچی‌یئوا،  باهار باغیرلی، تاتیانا بیریچ) یوخاریداکی مقایسه‌ده اوزه چیخان چاتیشمازلیقلاردان قاچماغا چالیشمیشیق. چونکی اوّلکی ایل‌لرده عنعنه‌وی تدریس پروقراملاری اساسیندا،۷, ۸, ۱۱-جی صینیفلر اوچون یازدیغیمیز و تکرار استفاده اوچون تکمیل‌لشدیردیییمیز «لیتئراتورا» درسلیکلرینده(۲۰۰۶-۲۰۱۷) ملّی ادبيّاتیمیزین دونیا ادبيّاتی کونتئکستینده تقدیم اولونماسی تجروبه‌سی اوغورلو آپروباسییادان کئچمیش، شاگیردلر و فن معلّیملری طرفیندن بیه‌نیلمیشدی.
گؤستریلن مقاملارین نظره آلینماسی تکجه بیر فنچن کیمی «ادبيّات»ین تدریسی‌نین یاخشیلاشدیریلماسی ایله باغلی دئییل. بیز دیل و ادبيّات درسلیکلریمیزده شفاهی و یازیلی ادبيّات نمونه‌لریمیزین تمثیل و تقدیم‌ اولونماسی  اونلارین ایدئیا-مؤضوع بدیعی، هم ده تربیه‌وی فونکسییاسی بارده احاطه‌‌لی شکیلده دوشونمه‌لی‌ییک.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا  .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جم‌نژاد»

قاراشین کچل ممی۵

کچل ممی دئدی: بونلار فرنگ پادشاهینین قروول لاری دیر. تانیمیانا یول وئرمزلر. سوفنگ آتان دئدی: نه دئدین! قویمورلار؟ بونلار هئچ غلط ائلیه بیلمزلر. بونو دئییب ال آتیب قروول لارین هامیسینی توتوب  سوفنگین ایچینه باسدی. سوفنگی باشینا فیرلادیب، فیرلادیب توللادی. فرنگین پادشاهی بالا خاناسیندا اوتورموش یئکه باشلارلا دانیشیردی. بیردن گؤردو قوشونو گؤیده ماللاق وورا - وورا  گلیر. ائله او دیقه خبر یئتیشدی: آی پادشاه، نه اوتورموسان، بئش نفر دیل قانماز، آداما بنزه مز، دروازا دا دوروب دئییر: گلمیشیک فرنگ پادشاهینین قیزینی ایستیریک. پادشاه دئدی: گئدین گتیرین منیم یانیما. دییرمان داشی فیرلادان قاباغا دو٘شدو، اوبیری لر دالدا، قاپی باجانی ییخا ییخا پادشاهین قصرینه گئتدیلر. پادشاه نه جاناوار اولدوقلارینی گؤردو. دئدی: ایندی گئدین دینجلین، صاباح گلین قیزیمی وئریم. سونرا وزیرین چاغیریب دئدی...

بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جم‌نژاد»

قاراشین کچل ممی۵

کچل ممی دئدی: بونلار فرنگ پادشاهینین قروول لاری دیر. تانیمیانا یول وئرمزلر. سوفنگ آتان دئدی: نه دئدین! قویمورلار؟ بونلار هئچ غلط ائلیه بیلمزلر. بونو دئییب ال آتیب قروول لارین هامیسینی توتوب  سوفنگین ایچینه باسدی. سوفنگی باشینا فیرلادیب، فیرلادیب توللادی. فرنگین پادشاهی بالا خاناسیندا اوتورموش یئکه باشلارلا دانیشیردی. بیردن گؤردو قوشونو گؤیده ماللاق وورا - وورا  گلیر. ائله او دیقه خبر یئتیشدی: آی پادشاه، نه اوتورموسان، بئش نفر دیل قانماز، آداما بنزه مز، دروازا دا دوروب دئییر: گلمیشیک فرنگ پادشاهینین قیزینی ایستیریک. پادشاه دئدی: گئدین گتیرین منیم یانیما. دییرمان داشی فیرلادان قاباغا دو٘شدو، اوبیری لر دالدا، قاپی باجانی ییخا ییخا پادشاهین قصرینه گئتدیلر. پادشاه نه جاناوار اولدوقلارینی گؤردو. دئدی: ایندی گئدین دینجلین، صاباح گلین قیزیمی وئریم. سونرا وزیرین چاغیریب دئدی: وزیر بیز بو دیل بیلمز جاناوارلارلا باشارا بیلمریک، بو ایشین اؤنلمی نه دیر؟ وزیر دئدی: قبله عالم ساغ اولسون! بونلارلا ساواشماق اولماز. کلک وورمالییق. صاباح جارچی لار  کوچه باجادا یولا دو٘شوب بؤیوکدن کیچییه هامینی پادشاهین قوناقلیغینا چاغیرسین. آشپازباشی دا قیرخ بؤیوک  قازان پلو دمله سین، قیرخینجیا زهر قاتسین. بو بئش نفری ده چاغیریب، زهر لی پلو یئدیردیب، اؤلدوره ریک. ایندی ائشیت قاراشین کچل ممی له قوللاریندان. اوتورموش دانیشیردیلار بیردن یورغان قولاق قاه قاه گو٘لدو. دئدیلر: گئده نه وار؟ باشیوا هاواگلیب؟ دئدی: یوخ. پادشاه لا وزیری بیزه یاغلی بیر آش پیشیریر. دئدیلر: نه آشی؟ دئدی: ایستیرلر بیزی زهرلییب اؤلدورسونلر... دنیز قورودان دئدی: اولسون، هله گؤره ریک... صاباح شهرین اهلی کیچیکدن بؤیوکه، قوجادان جوانا، پادشاهین قصرینده ییغیشدیلار. قاراشین کچل ممی ده قوللاری له گلیب بیر بوجاقدا اوتوردو. بیر آزدان سونرا قاراشین کچل ممی پادشاها دئدی: پادشاه، قویارسان منیم ده آشچی باشیم میتباخا بیر باش وورسون؟ پادشاه دئدی: عیبی یوخدو، یوللا گئتسین. قاراشین کچل ممی دنیز قورودانی یوللادی. پادشاهین آشچی باشی سی قیرخ قازان دویو دمله میشدی، قیرخینجینی دا  زهر له میشدی. یئمک واقتی گلسین دئیه، الی بئلینده دسمالی چیینینده، قاپی آغزیندا دورموشدو. دنیز قورودان یاخینلاشیب دئدی: آشچی باشی منده قاراشین ممی نین آشچی سیام. قویورسان قازانلارا بیر باش وورام؟ سونرا اول قازانین باشینا گئتدی. آغزینی آچیب، بیر قازان پلوو بیر تیکه ائلییب آغزینا قویدو. سونرا ایکینجی نی، سونرا او٘چونجونو،  دؤردونجونو، آشچی دان گیزلین قیرخ قازانی دا بوشالتدی. آشچی باشی هله گؤزله ییردی. سونوندا دئدی: دمله نیب؟ دنیز قورودان دئدی: الین آغریماسین، گؤزل دمله نیب. سونرا گئدیب یئرینه اوتوردو. پادشاه بویوردو ناهاری گتیرسینلر. آشچی باشی گئدیب قازانلارین آغزینی آچدی، گؤردو درمان اوچون ده بیر دانا دویو قازانلار دا یوخدو. ال آیاغینی ایتیردی، بیلمه دی باشینا نه داش سالسین. خبر پادشاها یئتیشدی. آجیقلاندی، بو ایش قاراشین کچل ممینین ایشی اولدوغونو بیلدی. سینیردن، غضبدن دوداقلارین چئینیردی. سونوندا ایشین زای اولماسینی گؤروب، هره نی بیر دیل ایله ائوینه گؤندردیلر، پادشاهین قوناقلیغی بو گون دئییل، صاباح دیر دئیه. قاراشین کچل ممی ده قوللارین گؤتوروب گئتدی. پادشاه وزیرینه دئدی: وزیر نه ائده‌ک؟ بو دیل قانمازلارین الیندن یازیق اولدوق. چارا نه دیر؟ وزیر دئدی: پادشاه دئنه پولاد حامامی حاضیرلاسینلار. هامیسینی اورا چاغیریب، قاپیسینی باغلییب، یوخاری دربچه دن اوقدر سو تؤکک، خفه لنسینلر. پادشاه دئدی: یاخجی دو٘شونموسن. قاراشین کچل ممی له قوللاری اوتورموش دانیشیردیلار، بیردن یورغان قولاق قاه قاه گو٘لدو. دئدیلر: نه خبردی؟ باشیوا هاوا گلیب؟ دئدی: یوخ. پادشاه لا وزیری بیزه بتر آش پیشیریرلر. دئدیلر: نه آشی؟ دئدی: پولاد حامامی قیزدیریب بیزی ایچینه سالیب، خفه لمک ایستیرلر. دییرمان داشی فیرلادان لا دنیز قورودان دئدی: اولسون، هله گؤرریک. سونرا دییرمان داشی فیرلادان دئدی: من داشلاریمی دا اؤزومله آپاراجام. صاباح پادشاه بیرینی گؤندریب پولاد حاماما دعوت ائلدی. بئشی ده ایچری گیرنده، حامامین قاپی لاری باغلانیب یوخاری دربچه دن سو، سئل کیمی ایچری تؤکولدو. دنیز قورودان بیر دامجی سویو دا یئره توکولمه یه قویمادی، آغزینی دربچه نین آغزینا توتوب هامیسینی ایچیردی. سویو ایچیب سونوندا دییرمان داشی فیرلادانا دئدی: نه دوروب هو٘روت - هوروت باخیرسان منه؟ گؤرمورسن آز قالا پاتلاییرام؟ او داشلاری ناواخدا ساخلامیسان؟
آردی وار...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar