ادبیات سئونلر
3.11K subscribers
7.03K photos
2.47K videos
1.03K files
18.3K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
اوشاق ادبیاتی

اوشاق جنّتی
:«نجیب_محفوظ»
تورکجه‌یه چئویرن:«سحرخیاوی»

- بابا!
- بلی
- نادیا منیم دوستومدور، بیز همیشه بیرگه‌ییک...
- گرک ده بئله اولسون عزیزیم، او سنین دوستوندور.
-صینیف‌ده، تنفس زنگی، ناهارلار سلف سرویسده خوره‌ک یئیه‌نده...
- به‌به. اعلاء. نادیا هم گوزل قیزدیر، هم ده داورانیشی گوزل دیر.
- آمما دینی درسی کلاسلاریندا، او باشقا بیر کلاسا گئدیر. نه دن بابا؟!
آتا قیزجیغازین آناسینا باخدی، او بیر پارچا اوستونه گول تیکه‌رک گولومسه‌ییردی.
آتا دئدی: قیزیم بو سورغونون جاوابی بللی دیر. ائله دینی درسینه سببه‌، دوستون باشقا کلاسا گئدیر.
- نه دن بابا؟!
- چون کی سن مسلمانسان او مسیحی.
- نه دن؟!
- سن هله اوشاقسان، سونرالار بونلاری بیله‌جکسن.
- من بؤیوک قیزام بابا.
- یوخ، هله بونلاری بیله‌جک قدر بؤیوک دئییلسن.
- من نه دن مسلمانام؟
آتایا صبر و احتیاط گرکلی ایدی، معاریف اداره‌سی‌نین قایدالاریندان جایمامالی ایدی. قیزی بئله جاوابلادی:
- آتا مسلمان دیر، آنا دا مسلمان دیر، سونوجدا، سن ده مسلمانسان.
- نادیا؟
- اونون آتاسی مسیحی دیر، آناسی دا، سونوجدا اؤزو ده مسیحی دیر.
- نادیانین آتاسی گؤزلوک تاخدیغینا سبب مسیحی دیر؟
- یوخ. یوخ. دینین گؤزلوک تاخماقلا ایلگیسی یوخدور. نادیانین بؤیوک باباسی دا مسیحی ایدی.
آتا، آتا- بابالاری، بیربیر ساییردی بلکه قیز یورولسون و سورغوسونون آردینی توتماسین. آمما قیز ال چکن دئییلدی.
- هانسی دین یاخشی دیر؟
- هم اسلام هم ده مسیحیت.
- من نادیا ایله همیشه بیرگه اولماق اوچون مسیحی اولا بیله‌رم؟
- یوخ عزیزیم، بو ایش مومکون دئییل. هر کس اوز دینینده قالمالی دیر...
- نه‌دن؟
- یئنی ائیتیم ده لاپ دولاشیق‌دیر. هر نه‌یی بؤیویرکن بیله‌جکسن. باخ، دین مُد سلیقه‌سی کیمی بیر شئی‌دیر، هر کسین سئچیم‌ده بیر سلیقه‌سی وار. مسلمانلیق سونونجو مُد دیر، او سببه بیز مسلمان قالمالی‌ییق...
- یعنی نادیا مُددان دوشوبمو؟
- آمان سنین الیندن...
- من نادیایا مُددان دوشموش دئسه‌م، یاخشی‌دیرمی؟!
آتا جاوابلادی: هر دین یاخشی‌دیر. مسلمان تانرینی عبادت ائدیر، مسیحی ده.
- آللاه کیم دیر بابا؟
آتا گیره دوشموشدو. " اؤیرتمنین بو باره‌ده نه دئییر؟"،- سوروشدو.
- خانیم معللیم قرآن اوخویور، بیزه ناماز قیلماق اؤیره‌دیر. تانرینین هارادا اولدوغونو دئمیر.
آتا بیرآز فیکیرلشیب دئدی: او بوتون دونیانی یارادیب.
- بوتون دونیانی؟
- بلی
- نجور بوتون دونیانی یارادیب؟!
- حدسیز گوجو وار.
- تانری هایاندا یاشاییر؟
- هر یئرده.
- دونیا یارانمامیشدان قاباق هایاندا یاشاییردی؟
- گؤیده
- اونو گورمک ایسته‌ییرم.
- اونو گورمک مومکون دئییل.
- حتا تئلویزیادا؟
- اورادا، دا گورمک مومکون دئییل.
- هئچ کیم اونو گؤره بیلمزمی؟
- یوخ
- اونون گؤیده اولدوغو هارادان بیلیرسن؟!
-پیغمبرلر دئییر.
- پیغمبرلر هارادان بیلیر تانری گؤیده دیر؟!
- اونلار اؤزل گوجه مالیک‌دیر.
- نه‌دن اونلار بو گوجه مالیک دیر بیز یوخ؟!
- چون کی تانری بئله ایسته‌ییب.
- نه‌دن تانری اونلاری بئله ایسته‌ییب؟!
آتانین داها صبری توکنمیشدی آمما یئنه اؤزونو توپارلادی، " او هرایشی گؤرمه‌یه اختیار صاحیبی‌دیر"،- دئدی.
- تانری نه‌دن گؤیده یاشاییر؟
- چون کی یئر اوزو اونون بؤیوک‌لیینه یئترلی دئییل.
- آمما "تانری یئر اوزونده دیر"،-نادیا دئییر.
- تانری هر یئری گؤرور، اونونچون هر یئرده دیر.
- "آداملار اونو اؤلدوردو"،- نادیا دئییر.
- یوخ. او اؤلمز.
- بؤیوک بابام دا دیری دیرمی؟
- یوخ. اؤلوب.
- اونو دا آداملار اؤلدوردو؟
- یوخ اَجَلی چاتدی.
- نجور؟
- خسته‌لندی.
- باجیم دا خسته‌دیر، اؤله‌جک می؟!
- یوخ. او ساغالاجاق.
- اوندا بؤیوک بابام نه‌دن اؤلدو؟
- چون کی قوجالمیشدی.
- سن ده خسته‌لندین، نه دن اؤلمه‌دین؟!
آناسی قیزا آجیقلی باخدی. قیز تعجوبله ایکیسینه ده باخدی. آتا دئدی:
- تانری ایسته‌ینده هامیمیز اؤله‌جه‌ییک.

- نه‌دن تانری بیزیم اؤلمه‌ییمیزی ایسته‌ییر؟!
- او هر ایشی ائتمه‌یه اختیارلی دیر.
- اؤلوم یاخشی بیر شئی‌دیر؟
- یوخ عزیزیم...
- نه‌دن تانری یاخشی اولمایان بیر زادی بیز اوچون ایسته‌ییر؟!
- آللاه بیز اوچون ایسته‌ییرسه اوندا یاخشی‌دیر.
- آمما اؤلومون یاخشی اولمادیغینی ایندی دئدین.
- دوغرو دئییلدی عزیزیم...
- نه‌دن سنین اؤلوموندن دانیشاندا، آنام ناراحات اولدو؟
- چون کی تانری هله منه اؤلوم ایسته‌میر.
- نه‌دن تانری سنه بیر زامان اؤلوم ایستیه‌جک؟!
- او بیزی یارادیب، بیر گون ده بیزی بو دونیادان آپاراجاق.
- نه‌دن بابا؟
- اؤلومدن قاباق بلکه بو دونیادا یاخشی ایشلر گؤره‌ک.
- نه‌‌دن همیشه بو دونیادا قالمیریق؟
- هامی بو دونیادا قالسا، یاشاماغا یئر قالماز.
- یاخشی شئیلری بو دونیادا قویوب گئده‌جه‌ییک؟
- باشقا دونیادا، داها یاخشی یاشامی داواملاندیراجاییق.
- هایاندا؟
- گؤیده.
- تانرینین یانیندا؟
- بلی.
- اورادا تانرینی گؤره‌جه‌ییک؟
- بلی
- او گوزل دیر؟
- البته.
- الان اونون یانینا گئتسه‌ک یاخشی دئییلمی؟
- آخی هله چوخلو یاخشی ایشلر گؤرمه‌میشیک.
- بؤیوک بابام یاخشی ایشلر گؤرموشدو؟
- بلی
- نه ایشلر؟
- بیر ائو دوزلدیب، ایچینده چوخلو آغاجلار اَکدی.
- عمیم " توتو" نه ایشلر گؤردو؟
- او دا بیر کیچیک ائو دوزلتدی.
- آمما قونشوموز " مائولو" منی اینجیدیر، هئچ واخت دا یاخشی ایش گؤرمور.
- او شیتَنگی اوشاق دیر.
- نه دن اؤلمور؟
- تانری ایستیه‌نده اؤله‌جک. هامی اؤله‌جک، یاخشی ایش گؤرنلر، بهشته و تانرینین یانینا، پیس ایش گؤرنلر ایسه جهنمه گئده‌جک.
قیزجیغاز بیر آه چکیب، سوسدو.
آتا نه سیخینتی‌یا دوشدویونو یاخشی آنلاییردی، هانسی جاوابلاری دوغرو، هانسی یانلیش اولدوغونو بیلمیردی. بئینینده سوال علامت‌لری قایناشیردی.
آتا یورغونجا گرنَشیب خانیمینا:" بو سورغولاری بو قیزجیغازین حددینده جاوابلاماق چتین‌دیر"،- دئدی.
قادین دئدی:
-" بیر گون بؤیوینده، سن دوغرو بیلدییین بوتون حقیقت‌لری اونا آنلاتا بیله‌جکسن!!"
کیشی آجیغلی قادینا ساری باخدی، قادین دوغرو دئییردی یوخسا اونو ساریییردی؟!
قادین یئنه گول تیکمه‌یه مشغول اولموشدو.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ناظم حکمت
در سرزمین ما
اول زن ها بیدار می شوند
بعد آفتاب طلوع می کند
چون آفتاب و امید
از قلب زنان زاده می شوند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«منیژه جم نژاد»

بیزیم ائلده گلین لرین ساچی قارا
ایری گؤزلو، آهو باخیشلی، آی پارا

بیزیم ائلده جیران کیمی سو٘زر گلین
تئل لرینه اینجی مینجیق دوزر گلین

بو یئرلرده آنالارین حورمتی وار
آتالارین آغ ساچی نین قیمتی وار

اوره‌ک بندی شیرین جان دی بیزیم قیزلار
ائویمیزده بیکه خان دی بیزیم قیزلار

اوزاقلارا  تئل دوواقلی سازلی گئدر
ائلیمیزین شن ماهنیسی نازلی گئدر

گونش کیمی حیات اؤنونده دیر قیزیم
ایشیق کیمی ایگید کونلونده دیر قیزیم

٭ خان بیکه= بانوی ارجمند
۱۴۰۲/۴/۸

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
duman bəxtiyari
Kobra_mirhosseini
شعیر:«دومان بختیاری»
سس:«کبری میرحسینی»


اوره‌یینده مین بیر یارا اولسادا
اللرینی وئر الیمه،دور گئدک!
درد الیندن سئوینجیمیز سولسادا
اللرینی وئر الیمه،دور گئدک!

قوشالاشاق،چیخاق قارلی داغلارا
پای آپاراق باغچالارا،باغلارا
گل قاییداق بنؤوشه‌لی چاغلارا
اللرینی وئر الیمه،دور گئدک!

سوزگون باخیب اوره‌ییمی داغلاما
غم-غوصّه‌دن بولود کیمی چاغلاما
گؤزلرینه قوربان اولوم آغلاما
اللرینی وئر الیمه،دور گئدک!

بیزی سسلیر او تایداکی قالان سس
بو دورومدا یوبانماغین نه‌دیر بس؟!
بیر آه کیمی سیغ ایچیمده،دور،تلس
اللرینی وئر الیمه،دور گئدک!

بئش آددیم‌دیر آیریلیغین آراسی
بئله سوسما،اوره‌ییمین پاراسی!
گئدیشده‌دیر دردیمیزین چاراسی
اللرینی وئر الیمه، دور گئدک...!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«علیرضا ذی حق» ادبیات سئونلر گوزگوسونده
زمان:بوگون سه شنبه 1402/4/20
ساعات: 10
سون بولوم
آپاریجی:«کریم قربانزاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون
سه شنبه گونو:« مصاحبه لر گوزگو وئرلیشنده»
چهارشنبه گونو:«نثر، حئکایه، تنقید، ترجومه، کوچورمه»
پنجشنبه گونو:«اوشاق ادبیاتی»

ادبیات سئونلر کانالیندا آختارین
«ائتیمولوژی درس لری»
800ایل:« دونیا ادبیاتی»
250ایل:«آذربایجان ادبیاتی»
تنقید
شعئیرین فورمالاری:«عروض، قافیه، وزن، هئجا، سربست مودئرن، پست مودئرن...»
جومله قورشوقلاری
ادبیات تاریخی
حیکایه، شعیر، طنز...
مقاله لر...
500یوزایل عرب ادبیاتی
ادبی مکتب لر...
54جلسه کنایه لر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«یاشیل یاز» مشگین‌شهر شاعرلری‌نین شعر مجموعه‌‌سی ایشیق اوزو گوردو.

اوْن‌سؤز:«دوکتور_فریبا_ابراهیمی»

🔹«یاشیل یاز» شعر توْپلۇسۇ خانیم دوکتور «فریبا ابراهیمی «آفاق»ین چالیشمالاریلا ایشیق اۆزۆ گؤردۆ. آرتیرمالیییق بو کتابا یۆز مشگین‌شهرلی شاعرین شعری داخلدیر. شعرلرین چوْخۇ تۆرکجه‌دیر.

صفحه: 322
  بیچیم: رقعی
  تاریخ نشر: 1401
/ قیمت: 150000 ریال
نشر:« جنّت‌سرا»
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«یاشیل یاز» مشگین‌شهر شاعرلری‌نین شعر مجموعه‌‌سی ایشیق اوزو گوردو.

اوْن‌سؤز:«دوکتور_فریبا_ابراهیمی»

🔹«یاشیل یاز» شعر توْپلۇسۇ خانیم دوکتور «فریبا ابراهیمی «آفاق»ین چالیشمالاریلا ایشیق اۆزۆ گؤردۆ. آرتیرمالیییق بو کتابا یۆز مشگین‌شهرلی شاعرین شعری داخلدیر. شعرلرین چوْخۇ تۆرکجه‌دیر.

صفحه: 322
  بیچیم: رقعی
  تاریخ نشر: 1401
/ قیمت: 150000 ریال
نشر:« جنّت‌سرا»

اؤن‌سؤز

یاشیل یاز ایشیغیندا؛
«شعر، انسانین طبیعتله اوْلان تنهالیق باغلاری‌نین آراسیندا منظره‌لی و هوسلندیریجی رقصیدیر، اشیالار آراسیندا رقص ائتمَڲین بیر نوعۆدۆر. بیر تانیتیمدا معنوی شعورۇ ایله اشیالارا نفوذ ائدیب، اطراف محیطده اؤزۆنۆ کشف ائتمَڲه نائل ائدن شخصه شاعر دئییلیر. شاعر جادوگرلر، پیغمبرلر و حتی کائناتین یارادیجیسی اوْلان الهی خصوصیّتلری خاطیرلادان بیر وارلیقدیر. شاعر  مدحیله مشغۇل اوْلمامالیدیر. قضاوتلرینی دوْست و دُشمنه گؤره ائتمه‌مه‌لیدیر. کیمسه‌نین پۇلۇنۇن و یا گؤز‌للیڲی‌نین قوْلۇ اوْلمادان دُرست و ساغلام فوْرمادا اؤز آیاقلاری اۆز‌رَینده دۇرماغی باجارمالیدیر. هئچ کسین دوْستۇنۇن، دشمنی‌نین و حتی آتاسی‌نین حیمایه‌سینه بئله ‌سیغینمامالی، آزاد اوْلمالی، پیسلیڲی مذمّت ائتمه‌لی و صمیمی حسّلرله یاخشیلیغین پرستشکاری اوْلمالیدیر. شاعر تکفیر ائدیلمکدن قوْرخمامالی و جهالتله باریشمامالیدیر.
اڲر دنیانین هر هانسی بیر گۆشه‌سینده اوْنا دئسه‌لر: «یازما» یازا بیلمه‌دیکلرینی دئمه‌لیدیر. اگر دئسه‌لر: «دانیشما» دئییله‌جکلری اشاره ایله گؤسترمه‌لیدیر.
اگر اشاره عضولرینی قیرارلارسا احوال‌ رۇحیه ایله گؤسترمه‌لیدیر.

اگر بوْینۇنۇ وۇرارلارسا، اوْنۇ معرفت و دۆشۆنجه‌سی‌نین هدایت اشاره‌لری اوْلان بوْیۇن دامارلاری‌نین «اناالحق» سسلری دنیانی نۇرا غرق ائتمه‌لیدیر. اگر تیکه - ‌تیکه دوْغراییب، دنیزه آتارلارسا بئله، «ای انسانلار» فریادی یئنه ده ائشیدیلمه‌لیدیر. شاعر اؤز - ‌اؤزلۆڲۆنده هم ده بیر تنقیدچیدیر. بعضاً اؤزۆنۆ، بعضاً ایسه آیریلارینی تنقید ائدر.‌» (براهنی، 11 - 1340)

سوْسیال علملر و سوْسیوْلوْگیا (جامعه‌شناسی)، ادبیات سوْسیوْلوْگیاسی‌نین اهمیتلی ایلکه‌لریدیرلر. بو موضوع اۆزره نظریه‌چیلردن حساب ائدیلن «لوسین گُلدمان»ین فکرینجه هر بیر جمعیّتین دانیشان دیلی اوْلان ادبیاتدا، یازیچی‌نین سوْسیال موقعی و بۇنا گؤره ده ظلم، عدالتسیزلیک، سیاسی دیکتاتورا، طبقه‌لر آراسی ضدیّت، خارجیلرین سیاسی نفوذۆ، ظُلمه قارشی چیخماق کیمی سوْسیال، مدنی و سیاسی مسئله‌لردن تأثیرله‌نن موضوعلار اؤن پیلانا چیخیر.
بۇ آرادا چیلپاق تنقیدی تفکر و یئنی ادبی تنقید، ادبیات و اؤزللیکله شعریمیزین گلیشمه‌سینده بؤیۆک روْل و تأثیری اوْلابیلر. منیم فکریمجه شعری ساده جماعتین باشا دۆشه بیله‌جَڲی سویّه‌یه ائندیرمک ضروری دڲیل، عکسینه عمومی‌ دینله‌ییجینی معارفلندیرمکله معاصر شعری درک ائتمک حددینه قالدیرمالیییق. اوْنا گؤره هر بیر عصرده موجود اوْلان شاعر و یازیچیلار گۆنۆن طلباتی ایله آیاقلاشمالی و آوانقارد (پیشتاز) اوْلمالیدیر. یازیچی و شاعر دینله‌ییجی و اوْخۇجۇلاریندان اؤنده اوْلمالی و اوْنلاردان تئز حرکت ائتمه‌لیدیر.
منیم شهریم «خییوو» یاخود مشگین‌شهر تخمیناً بئش مین ایللیک مدنیّته صاحب، شعر و شعور شَهَری ساییلا بیلیر. اوْنا گؤره کی، اۇزۇن ایللر بوْیۇ شهرده هر بیر عائله‌نین ائوی‌نین بیر کۆنجۆنده أن آزی بیر کیچیک کتابخانا تاپا بیلرسن و خییوولۇلار هر سحر، پنجره‌نی آچاندا، گؤزلری و اۆرکلری مُحتشم و مغرور سلطان ساوالانا آچیلیب، اوْنۇن رۇحو، اۇجالیغی و عظمتی جانلارینا و دۆشۆنجه‌لرینه هوْپۇبدۇر. بونلار جامعه‌شناسلیق (سوْسیوْلوگیا) و روان‌شناسلیق (پسیکوْلوْگیا) باخیمیندان هر بیر انسان اۆچۆن اؤنملیدیر.

الینیزده اوْلان آنتوْلوژی و مجموعه شعرلری توْپلاییب، نشر ائتمکدن هدف بۇدۇرکی، شَهَرین یۆز اللی ایلدن بری یازیب، یارادان شاعرلری‌نین آدی اۇنۇدۇلماسین، بلکه ده بۇ مجموعه‌یه سئچیلمیش اثرلر آدی وئریلمه‌سین، آنجاق هر شاعر اؤزۆ بیر دنیا ساییلیر. بو یۆز شاعرین ایچینده بؤیۆک و آخیجی ادعایا مالِک اوْلان، تأثیر ائدیجی و آوانقارد شاعرلرین سایی آز دڲیلدیر. «ویسواوا شیمبورسکا» دئمیشکن «أن یۆکسک داغلار بئله، أن درین دره‌لردن، گؤیلره یاخین دڲیل».

نه ایسه، «یاشیل یاز»ی وار اوْلسون... سَرت شاختالارا و سوْیۇق قیشلارا قاتلاشیب، گۆللۆ‌ - ‌چیچکلی یازین یاشیللیغی و طراوتینی قوْرۇیۇب، یئنی و گؤز‌ل قوْنچالار آچماغا جان آتیر...
اۇمۇد ائدیرم گله‌جکده بۇ کتاب و اوْنۇن ایچینده‌کی شعرلر و ادبی اثرلر باشقا یازیچیلار، ادبیات‌شناسلار و تدقیقاتچیلار طرفیندن مثبت قارشیلانیب، اۆزَرینده علمی، ادبی ایشلر آپاریلاجاقدیر. بۆتۆن مادی – معنوی چتینلیکلره رغماً، بو ادبی و مدنی یوْلدا منه یاردیم گؤسته‌رن حرمتلی شخصلره تشکّرۆمۆ بیلدیریرم.
«سعید_اودمان»

من بیر قادین گؤردۆم
سئناریوسو باشلانمیشدی.
کیچیک آرزولارین بؤیۆک بئینینده توپارلایارکن،
"اوْلماز" دئییردی.
پیس‌ _ یاخشیسی سئچیلیردی...

من بیر قادین گؤردۆم
ایچینده‌کی اوشاغا "سس سالما پیسدی" دئییردی.
یاشامادان یاشانیلیردی گۆنلری.
کلاسیکانین گای توفنگین گؤتۆرۆب گۆلـله آتیردی وارلیغینا.
گۆلـله‌لرین سسیندن دیسکیندیکجه بیتیردی فمنیست دۆشۆنجه‌سی.

من بیر قادین گؤردۆم
یاشام سناریوسونون اوْرتالاریندا،
اۆره‌یینده قادینلیغینا انتحار بومباسیلا  غضب ائتمیشدی.
نه هوسی قالمیشدی نه یاشاماغا ماراغی.
دریسینین آلتیندا قان یوْخ!
گؤز یاشی دولانیردی.
باخیشلاریندان سئوگی یوْخ!
کلاسیک دۆشۆنجه‌نین مدرن فاجعه‌سی سۆزۆردۆ...

من بیر قادین گؤردۆم
دؤیۆلن غروروندان صبیر بیتیردی.
شهوتلی باغیشلاردان ایرگه‌نرکن اۆره‌یینه "اوْلسون" دئییردی.
و حیات دۆشمنینین شهوتین بوشالدان دستگاهی اوْلموشدو.

من بیر قادین گؤردۆم
قادینلیغی اؤلمۆشدۆ.
اۆزۆنۆن قیریشیغی گؤزللیگینه تپیک آتیردی.
داها سئناریونون سوْنو چاتمیشدی.
و اوشاغی سارالان اۆزۆنه باخارکن دئدی:
"سن قادین اوْلسایدین سئناریون بو اوْلمازدی..."

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«علیرضا ذی حق» ادبیات سئونلر گوزگوسونده
1402/4/20
ساعات: 10
سون بولوم
آپاریجی:«کریم قربانزاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
«علیرضا ذی حق» ادبیات سئونلر گوزگوسونده
1402/4/20
ساعات: 10
سون بولوم
آپاریجی:«کریم قربانزاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
زیروه
«موباریز جعفرلی‌نین» رومانیندان بیر پارچا

کوجورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
 
 
زیروه‌یه چاتاندان سونرا دا قالخماغا داوام ائله...
                       
قدیم تیبئت متنیندن
           
سیچان ایری زیبیل‌قابیلاری‌نین آرخاسینداکی دیوارین خیردا، حالقا واری دئشیییندن چیخیب اورکک-اورکک اطرافا باخدی، خیشیلتی‌دان‌می، شاققیلتی‌دان‌می، اوزاقدان گلن اؤله‌زیک
آددیم سسیندن‌می قورخوب هورکدو و تئز-تلسیک قاییتدی چیخدیغی یئره...
بالاجا ساپین ایتیلی‌ییندن دریسی سویولان شهادت بارماغینی اوفولدایا-اوفولدایا آغزینا سوخوب چیخارتدی، بوشقابداکی قیزارمیش تویوق بودونو اوّلجه آغلایا-آغلایا کؤنولسوز دیشله‌دی، سونرا ایشتها ایله یئییب، یئنه باشلادی ایشینی گؤرمه‌یه...
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
زیروه
«موباریز جعفرلی‌نین» رومانیندان بیر پارچا

کوجورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
 
 
زیروه‌یه چاتاندان سونرا دا قالخماغا داوام ائله...
                       
قدیم تیبئت متنیندن
           
سیچان ایری زیبیل‌قابیلاری‌نین آرخاسینداکی دیوارین خیردا، حالقا واری دئشیییندن چیخیب اورکک-اورکک اطرافا باخدی، خیشیلتی‌دان‌می، شاققیلتی‌دان‌می، اوزاقدان گلن اؤله‌زیک
آددیم سسیندن‌می قورخوب هورکدو و تئز-تلسیک قاییتدی چیخدیغی یئره...
بالاجا ساپین ایتیلی‌ییندن دریسی سویولان شهادت بارماغینی اوفولدایا-اوفولدایا آغزینا سوخوب چیخارتدی، بوشقابداکی قیزارمیش تویوق بودونو اوّلجه آغلایا-آغلایا کؤنولسوز دیشله‌دی، سونرا ایشتها ایله یئییب، یئنه باشلادی ایشینی گؤرمه‌یه...
زیروه‌یه چاتان یوخاری قالخماغا قورخدو، تنهالیقدان بدنینی اسمه‌جه بورودو، تیر-تیر تیتره‌دی. اونو گؤز قیرپیمیندا گؤتوروب ائهمالجا قویدولار یئره و زیروه‌ده‌کی سئوینه-سئوینه شوکر ائله‌دی کی، بولودلارا ال چاتان یئردن ساغ-سلامات دوشوب، هئچ بورنو دا قاناماییب...
امره‌ منتظرلر قانادلارینی یئلله‌یه‌رک سئچیلمیش یئنی‌یئتمه‌نین سینه‌سینی یاریب گؤز قیرپیمیندا تاپشیریلانی ائله‌دیلر. گؤندریله‌نی وئردیلر، داها دوغروسو، آغیلا سیغماز یئرده گیزله‌تدیلر. یاریلیب بیتیشدیریلن کؤکسده ایز قالیب-قالمادیغی ایسه دوغرو-دوروست بیلینمه‌دی...

گؤیدن داش یاغسا دا، هئچ کس درس آلمادی و داش یاغدیران داشلاری گؤیه قالدیردی کی، بیر آز دا ایری‌لشدیرسین...
اصلینده اؤلن اوچون هئچ بیر فرقی یوخموش؛ گؤیون اوزونده اولسون، یا قویونون دیبینده...


آتالار اوچدن دئسه ده، عؤمور سایسیز-حسابسیز آختاریشلا اؤتوب کئچیر...
 
***
قفیل تپه‌سینه ناتاراز بیر قاپاز دگنده دیکسینیب تئز گؤزلرینی آچدی. آز قالدی چارپاییدان دگسین یئره. سونرا قورخولو بیر شئی اولمادیغینی آنلاییب اوّلجه کئی-کئی تاوانا، سونرا یان-یؤره‌سینه باخسا دا، دوز-عمللی هئچ نه سئزمه‌دی. غئیری اختیاری ساغ الینی کلّه‌سینه آپاریب آغرییان یئری یونگولجه اوووشدوردو. ایلک دفعه‌یدی کی، باشینا دگن ضربه‌‌دن اویانیردی. قالخیب پنجره‌نین قالین، توند پرده‌سینی آرالادی.  هله گون چیخماسا دا گؤیون اوزو ایشیقلانمیشدی. پنجره‌نی آچدی، ایچه‌ری دولان سپ-سرین هاوا توکلرینی اورپه‌شدیردی. سیقارئت یاندیردی، توستونو لذّتله جییرلرینه چکه‌نده سانکی جانینا یونگول واری ایستی‌لیک گلدی.  گؤردویو یوخونو خاطیرلاماق ایسته‌سه ده، یادداشی اونو یاری یولدا قویدو.  داماغینداکینا تئز-تئز قولّاب ووروب آخیراجان چکدی. کؤتویو حیه‌طه ویزیلداتدی. ائوده‌کی گؤرسه‌یدی یئنه دئیینه‌جکدی. آمّا داها اونون اوچون کیمین نه دئیه‌جه‌یی‌نین ذرّه‌‌جه اهميّتی یوخ ایدی. گئیینیب اوتاقدان چیخماق ایسته‌ینده قاپی‌نین آغزینداجا قایناناسی ایله قارشیلاشدی. آروادین الینده شنورو یئرله سورونن اوزون‌سوو، قیرمیزی توز سوووران اولماسایدی، قیریمیندان ائله بیلردین کی، قاپی پوسماق ایسته‌ییرمیش. قفیل آغلینا گلدی کی، بلکه هئچ باشینا قاپازی یوخودا وورماییبلار. ائله بو آرواد ایلیشدیریب کلّه‌سینه شیلله‌نی. یئنه ساغ اولسون کی، توز سووورانی چیرپماییب. یاتدیغی یئرده‌جه اونون باشینا، یوخسا عادی بیر قاپازین قورخوسو یوخدو، خنجری‌نین ده قاشی دوشمزدی. اؤیره‌نجه‌لی ایدی،  اونسوز دا بیری آز، بیری چوخ، همیشه باشی قاپازلی اولموشدو. آنجاق آرواد الینه اوخشامیردی. باشینا دگن  ضربه‌‌نین گوجونه-زادینا گؤره یوخ، ال-اوزو چوخ یئکه ایدی. آز قالا بوتون کلّه‌سی‌نین‌کی آچیلان الین، ایپیری اوووجون اورتاسیندا قالمیشدی، شاپالاق قولاقلارینی دا جینگیلده‌تمیشدی. او یئپ‌-یئکه ال صاحبی ایسته‌سه‌یدی یاتانین بوینونو اوزه‌ردی. سونرا دا اوزولوب اووجونون ایچینده قالمیش باشی ائله برک-برک سیخاردی کی، باش یییه‌سی‌نین گؤزلری دوشردی یئره.
سؤوق طبیعی گؤزلرینی قورخودان سیغال چکیرمیش کیمی، اوووشدوردو ائهمالجا یوخ، یئرینده ایدی. سیغال چکیلن، بوراسی آغلینا گلمه‌دی کی، ایراق-ایراق ایشه‌دی. شاید گؤزلری چیخیب یئره دوشسه‌یدی سیغاللاماغا،  اوووشدورماغا احتیاج یوخدو. اونسوز دا هئچ نه گؤرمه‌یه‌جکدی. بارماقلاری دا بوم-بوش دئشییه گیره‌جکدی. اؤنونده‌کی‌نین اللرینه دیکدی. یاشلی قادینین اللری ده اؤزو کیمی خیردا-میردا اینجه-مینجه ایدی. اوزونه باخماسایدین ائله بیلردین کی، جاوان گلیندی. لاپ بئله یالان اولماسین، قیز اوشاغیدی. اینتهاسی بوللوجا انلیک-کیرشانا احتیاجی وار...
قادین توز سووورانی یئره قویدو:
-خئییر اولا، نه تئزدن دورموسان؟
-خئییر نه گزیر؟...  قویورسان کی، آدام کیمی یاتیب یوخوموزو آلاق؟..  اونسوز دا سنین آندیرا قالمیش بو توز سووورانی‌نین سسیندن یئنه یاتا بیلمه‌یه‌جکدیم...  یوخوما حرام قاتماغا اؤیره‌شمیسن...
-هه... گرک دؤزه‌سن، تمیزلیک ایمانداندی... - قادین قیمیشدی. - بس من یازیق، من باشی‌داشلی نئینه‌ییم؟.. -  دئدیکلری ایله چؤهره‌‌سی اویقون گلمیردی. سؤز گوله‌شدیرن ان آزی،  حیرصله‌نیب اؤزوندن چیخمالی ایدی. -  منیم قیزیم تورپاغین آلتیندا چورویور، بس سن نئجه راحت یاتا بیلیرسن؟ یوخو نه تهر گئدیر گؤزونه؟
-راحت یاتا بیلمیرم، ایمکان وئرمیرسن یاتماغا...
-من؟..
-یوخ، من!..
- نئینه‌ییم، یوخوم عرشه چکیلیب، باشیمی قاتیرام کی، دلی اولماییم...  تمیزلی‌یین نه‌یی پیسدی، ایندیجه دئدیم، تمیزلیک ده دین-ایماندی...
"گئت گیر یئرینه، اؤرتویو چک باشینا،  یوزه جن سای، اؤل یات دا، باشقا نئیله‌یه‌جکسن؟
نه یاتانا ماجال وئریرسن، نه دورانا... بو آروادین یا حقیقتاً باشی خاراب اولوب، یا دا منی چرله‌تمک ایسته‌ییر":
-نه دین، نه ایمان؟ هر گون سحرین گؤزو آچیلمامیش تمیزلیک اولار؟ دین-ایمان اولار؟ آدامی یوخودان ائله‌مک کافیرلی‌یین یئکه‌سیدی...
-ایشه گئدیرسن؟ - قاییناناسی اونون دئدیکلرینی قولاقاردینا ووروب صؤحبتی‌دگیشدی.
-یوخ، ایشدن چیخمیشام، دای ایشه گئتمه‌یه‌جم...
-بس بئله ائرکندن هارا ییغیشمیسان؟ -  اصلینده آرواد گوجله اونون بوینونا قویماق ایسته‌ییردی کی، هاراسا حاضرلاشیب، مطلق ائودن چیخمالیدی.
لاکین ائودن چیخدی-چیخمادی ائله قایناناسی‌نین سسی، هنیری، وارلیغی اونو حؤوصله‌دن چیخاریردی. سلاماتی آرادان چیخماق ایدی، حیرصله ال-قولونو اؤلچوب سسینی قالدیردی:
-جهنّمه!.. - یاخشی کی، سون مقامدا اؤزونو ساخلاییب آغلینا گله‌نی دیلی‌نین اوجوندان قایتاردی. "ایسته‌ییرسن الینده‌کینی قوی یئره، گل دالیمجا... - باشا دوشمه‌دی کی، توز سووورانین مسئله‌یه نه دخلی وار، گویا الی‌دولو آدامی او بیری دونیایا بوراخمیردیلار. علی‌الخوصوص توز سووورانلا آخیره‌ته تشریف بویورماق اولمازدی. چونکی اوردا تمیزلیک ایشینه تامام باشقا جور باخیردیلار. ظاهردن یوخ، داخیلدن، ایچدن... ائله یاخشیدی کی، هامی او دونیایا بیرجه آغ کفنده گئدیر، یوخسا بو آروادین قدیمدن-قدیم، توز سووورانی‌نین سسیندن اؤلولر ده یوخو اوزونه حسرت قالاردی.
قاینانا بورجلو قالمادی. باشینی بولایاراق یاواشجادان پیققیلداییب:
-یاخشی یول... - دئدی. -همیشه گزمکده... - 
اونون آردینجا باخان آروادین اوزونده‌کی تبسّوم سیلیندی، صیفتی کؤلگه‌لندی. گؤزلری دولسا دا، گئده‌نین نه‌ ایسه یاددان چیخاریب لاپدان گئری دؤنه بیله‌جه‌ییندن احتیاطلاناراق آغلامادی.
 
**
گوزگولو لیفتین(آسانسور) دویمه‌سینی باسیب دؤردونجو مرتبه‌یه قالخدی. ایشیقلی گئنیش دهلیزده آدام آزدی، دیوارین قیراغینا دوزولن یومشاق دری سکامیالار، کرئسلولار بوم-بوشدو. تکجه اونون دؤیه‌جه‌یی قاپی‌نین یانینداکی سکامیادا دازباش، عینکلی بیر کیشی اوتورموشدو. دهلیزین اورتاسینداسا یقین کی، ایلشمه‌یه حؤوصله‌سی چاتمایان قارا کلغاییلی سیسقا بیر قاری ، بیر ده قاری‌نین الیندن ائهمالجا توتموش جاوان ایریسوموک، هوندور گلین دالغین-دالغین  ساکیتجه وار-گل ائله‌ییردی، بئش آددیم او یانا، بئش قدم‌ بری... اینتهاسی، گلین‌له قاری‌نین آددیملاری اوزلاشمادیغیندان ایستر-ایسته‌مز سای-حسابدا کم-کثیر یارانیردی.
قادینلا قاری و سکامیاداکی کیشی آراسیندا اوزاقدان-اوزاغا نسه بیر اوخشارلیق حیسّ ائله‌دیییندن اؤزلویونده فیکیرلشدی کی، یقین دهلیزده‌کی‌لر قوهومدو یا دا کی، درد-غم اونلاری بیر-بیرینه بنزه‌دیر.
ایری، اوستو ناخیشلی  توتقون شوشه‌لی آغ تاختا قاپینی ایتله‌یه‌نده سکامیادا اوتوران کیشی باشینی قالدیریب دوداق‌ آلتی میزیلدادی:
-قاپی باغلیدی، دوختور سئیمور عملیّاتدادی...
او، کیشی‌نین یانیندا اوتوروب کؤینه‌یی‌نین دؤش جیبیندن سیقارئت قوتوسونو چیخارتدی.
-بوردا سیقارئت چکمک اولماز... - دازباش یئنه باشینی آشاغی سالیب کؤکس اؤتوره-اؤتوره یاواشجا دئدی. -  سیقارئت چکمکدن اؤترو آیریجا اوتاق وار دهلیزین او باشیندا... -  اوتاغی گؤسترمک ایسته‌ییرمیش کیمی گؤدک بارماقلی توپپوش الینی یانا اوزاتدی.
-بیلیرم... - او، اطاعتله قوتونو تزه‌دن دؤش جیبینه قویدو. -چکمه‌یه‌جم... بئکارچیلیقدان سیقارئت قوتوسونو اویناتماق ایسته‌ییردیم. دای ناغایریم؟ آدامین باغری چاتلاییر بوردا داریخماقدان...
-اوردا منیم آروادیمی اوپئراسییا ائله‌ییر دوختور سئیمور... -  باشی ایله دهلیزین سونونداکی باغلی قاپییا ایشاره ائتدی -  من ده بوردا جانیمی قویماغا یئر تاپمیرام... -آغلیم باشیم قالماییب... -  بوراسینی عوذر ایسته‌ییرمیش کیمی دئدی.
-آللاه شفا وئرسین... داریخما! یاخشی اولار...



-ساغ اول...  بوتون قوهوم-اقربا تؤکولوب گلمک ایسته‌ییردی. اؤزوم قویمادیم کی، هئچ کس گلمه‌سین. جان یییه‌سی بیلر، من بیله‌رم کینو-زاد گؤسترمیرلر کی، خسته‌خانادا...  گلیب های-حشیر سالمایین... نه معناسی وار، -بزه‌نیب-دوزه‌نیب اؤزلرینی گؤسترمه‌یه گله‌جکدیلر.
فورسلانماغا گله‌جکدیلر  غئیبتله‌شمه‌یه گله‌جکلر...

حقیقتاً، شاعر دئمیشکن، ائله من اؤزوم ده جاوانلیقدا یاخشی شعرلر یازیردیم،  آداما جانی یانان بیردی-ایکیدی، قالانلار باش گیرله‌ینلر، گئتمه‌یه یئر آختارانلاردی...- واللاه-بالله  دوز سؤزومدو... بو ساعت ایستر قوهوم اولسون، ایستر یاد، فرقی یوخدو.  هئچ کس، هئچ کسی... - بیر آنلیغا آرا وئریب اویارلی کلمه‌لر آختاردی. -  وئجینه آلمیر... حئییف اؤله‌نین جانیندان... -  دیلینه لاپدان گلن سون کلمه‌لردن دیکسیندی. -  الله اوزاق ائله‌سین، آغزیما قارا داش... اؤزو ده یئکه‌سیندن...
-ائله‌دی دوز ائله‌میسن... - او، نسخه دئمک خاطیرینه باشینی ترپه‌تدی.
-آمّا بایاق ایچه‌ریدن خبر وئردیلر کی، ناحاق تک-تنها گلمیسن، خسته‌یه چوخلو قان لازیمدی، تاک-شتو تانیش-بیلیشی هارایلا قوهوم-اقربالارینی ییغ باشینا، تئز گلیب قان وئرسینلر. قان قروپو خسته‌یه اویغون گلمه‌یه ده بیلر، سونرا اؤزوموز باشقا قان بانکلاری ایله ديیش-دویوش ائله‌ییب ساهمانلایاریق. اساس ساغلام آداملارین قانیدی... من ده دئدیم کی، بو ساعت هئچ کسه زنگ ووروب بورا چاغیرماغا حالیم یوخدو، اؤزونوز بیر شئی فیکیرلشیب ایشلری یولونا قویون. ناراحات اولمایین، صرف اولونان قانین پولونو دا آرتیقلاماسی ایله وئره‌جم. آی کؤپک اوغلونون پولو داشی-دیواری دئشیر. دای سسلری چیخمادی، راضیلاشیب چیخیب، گئتدیلر...
-اونو دا دوز ائله‌میسن.. - او، باشینی ترپه‌ده‌رک تکرارلادی.
-سن ساغلام آداما اوخشاییرسان، ماشاللا، بورالارا کیمی گتیرمیسن؟.. -  دازباش قانریلیب اونو موشتری گؤزو ایله سوزدو، گویا خسته‌لیک آدامین آلنینا یازیلیردی.
-ائله منیم ده آروادیمی سئیمور دوختور اوپئراسییا ائله‌ییب...
-هاچان؟..
-بیر آی اولار...
-دئییرلر اللری قیزیلدی، سئیمور دوختورون، هئچ خاریجده ده بئله‌سی یوخدو. اورک مسئله‌سینده یئکه‌دی بیر دنه‌دی... - دازباش قییغاجی اونا باخیب اورکک-اورکک بیر قدر ده چکینه-چکینه خبر آلدی. - سنین آروادین نه تهردی ایندی؟..
-جانی قورتاردی بیردفه‌لیک...
-شوکور... نئچه یاشی وار؟
-قیرخ...
-جاواندی کی... -  اؤزو اؤز سؤزونو دبّه‌لدی.-  آنجاق درده-آزارا نه جاوان، نه قوجا... داها خسته‌لیکلر ده ایراق-ایراق  اؤلوم ده جاوانلاشیب یاشا زادا باخمیر...  یقین ایندییه راحت یئرییر، گزر ائوین ایچینده سنین آروادین... -دازباش تسلّی آختاریرمیش کیمی بوینونو اوزادیب اونون آغزینا ماریتلادی.-  ائو نه‌دی؟  لاپ حیط باجایا دا چیخار... ائله‌دی؟..  دئدیم ده، سئیمور دوختورون الی اؤلویه ديسه دیریلر، مزارلیغا گئتسه، یوز ایلین اؤلولری آیاغا دوروب باشلایار قاچماغا...
-نه یئریمک، آ کیشی! نه گزمک، نه قاچماق، دئدیم کی، جانی قورتاردی دا!.. -سسینی آزجا قالدیردی. -  یاشدا مندن بؤیوکسن، آمّا... آمّا...-  او دا موناسیب کلمه لر آرادی. -  سؤز گئچ چاتیر ائ سنه...
-باشا دوشمورم سنی، جانی قورتاردی،  نه دئمکدی؟.. - دازباش ال چکمه‌دی کئی-کئی گؤزلرینی دؤیوب سئیرک کیرپیکلرینی تئز-تئز قیرپدی، یا دوغرودان-دوغرویا هئچ نه آنلامامیشدی. یا دا اوره‌گینه دامانا اینانماغی گلمیردی. -یعنی ایراق-یراق، دئمک ایسته‌ییرسن کی، اوزو او یانلیقدی، هله ده اؤز جانی ایله ال‌لشیر. بیر دوز-عمللی سؤیله گؤروم...
-یوخ اشی، نه ال‌لشمک، دای ال‌لشمکدن کئچیب ئ، چیخمادی آپئراسییادان اؤلدو!.. - لاقئیدلیک‌له الینی یئلله‌ییب سسینی یاواشیتماق ایسته‌سه ده بیردن-بیره پیچیلتییا کئچیب زیلدن، بمه دوشه‌بیلمه‌دی. - آییلمادی نارکوزدان...
دازباش اونا اورک-دیرک وئرمه‌یی اونودوب سسینی خیرپ کسدی، کوره‌یینی اوستونه ماوی رنگ چکیلمیش سویوق دیوارا سؤیکه‌دی و یقین کی، عصبدن، یا دا نه ائله‌‌یه‌جه‌یینی بیلمه‌دیییندن قارنینی خارتا-خارتلا قاشیدی. اگنینه تاریم دایانمیش قارا کؤینه‌یی‌نین دویمه‌سی آچیلدی، آغ مایکاسی گؤروندو.
دازباشا دوزونو اؤزو ده لاپدان، برکدن دئدییینه گؤره اؤزونو قینادی. یاخشی کی، گلین‌له قاری اوزاقدا ایدی، اونو ائشیتمه‌میشدیلر. پرت اولوب آرایا سؤز قاتماق ایسته‌سه ده آغلینا هئچ نه گلمه‌دی. بو آرادا اوزون، نازیک بورنونون اوجو بالاجا، ظریف، سولغون خاللی، آغ خالاتلی طیبب باجیسی‌نین - خاللی گولر اوز قادینی بورا گلیب-گئدندن تانیییردی -اوزبوز قاپیدان چیخماغی گؤیدن دوشمه اولدو. تئز قالخیب طیبب باجیسی‌نین قاباغینا یئریدی:
-دوختور سئیمور هاچان گله‌جک؟..
-سنه نه واختا سؤز وئریب؟ -  قادین نزاکت‌له خبر آلدی.
-اون ایکی‌نین یاریسینا...
طیبب باجیسی ساغ الی ایله دیوارین یوخاریسینا وورولان اووال، گوموشو ساعتا ایشاره ائله‌ییب، تعجبله دوداقلارینی بوزدو: