-سیز آللاه باغیشلایین، دردلی چوخ دانیشان اولار. ائله بیلر کی، اوندان باشقا هئچ کیمین دردی یوخدور. هامی دا بورجلودور کی، اونو دینله‌سین.
ضامنلی فکرینی جمع‌لشدیرمک اوچون اونا یاردیم ائتدی:
-سیز گلینه نئیله‌میسیز کی، او، بدبخت اولدو؟
-من باشی‌داشلی، من قاراگونلو نئیله‌یه بیله‌رم کی؟ -غیری ایرادی سسی‌نین تونو قالخدی و بونو اؤزو ده آنلادی. پئشمانچیلیق حیسّیندن اوزونه بیر قیزارتی گلدی. آستاجا سؤزونه داوام ائتدی:
-نئیله‌دی اوغلوم ائله‌دی... خالخین قیزی ائویمه آیاق باساندان بو واختا کیمی بیر گون گؤرمه‌دی. بیرجه اوغول بالاسی وار، ایندی آلتی یاشیندادیر. هم لالدی، هم ده عاغیلدان کم. ائله لووا دوشموشوک کی،  اوشاغی معالجه‌‌یه ده آپارا بیلمیریک. بو درده داها دؤزمک اولمور. آی بالا!
اونون گؤزلریندن یاش گلسه ده، آغلاماغی کناردان هئچ حیسّ اولونموردو. ضامنلی معطل قالمیشدی: سسسیز سمیرسیز نئجه آغلاماق اولارمیش؟ خوشبخت خانیم یانیقلی بیر سسله سؤزونه داوام ائتدی:
-سن دئمه اوغلوم روسیادان نارکومان کیمی قاییدیب. نه من بیلمیشم، نه ده کی او واختی نیشانلیسی. ایندی ایسه آروادی اولان گولوش، تویدان سونرا کامیلین بیر ایشله مشغول اولماماسی، هر گون ائوه سرخوش گلمه‌سینه بیر مدت اهميّت وئرمه‌دیم. تا او واختا کیمی گولوش اوغلومون قوللاریندا ایینه یئرلری‌نین دورمادان آرتدیغینی، گئجه‌لر آغری کسیجی درمان کیمی نوخود بویدا قارا رنگلی بیر حب آتدیغینی دئینه قدر. سونرالار ائو اشیالاری‌نین بیر-بیر یوخ اولدوغونو گؤردوک. ایشه دوزه‌لمک بهانه‌سی ایله آروادی‌نین بوتون قیر-قیزیلینی دا گؤتوروب آپاردی.
خوشبخت خانیم سول الینی ایره‌لی اوزادیب دریسی سویولوب یؤندمسیز حالدا بیتیشمیش آدسیز بارماغینی ضامنلییه گؤستردی:
-پول وئره بیلمه‌دیییم اوچون بارماغیمداکی اوزویو ایسته‌دی. امتناع ائدنده اوزوکدن توتوب ائله دارتدی کی،  بارماغیمین دریسی ده اونون الینده قالدی.
ضامنلی هله ده تعجبله اونون ایره‌لی اوزانمیش بارماغینا باخیردی. خوشبخت خانیم سوسدو. هئچ بیری دانیشماغا تلسمیردی. بیر آزدان اونون ایستئهزا دولو سسی ائشیدیلدی:
-سن قیسمته باخ، منیم آدیم خوشبخت، گلینیمین آدی ایسه گولوش. من خوشبختلییه، گلینیم ایسه گولوشه حسرت قالدیق... نه ایسه...  بونلار اولوب کئچنلردیر. ایندی ایسه اوغلومون توتولماغینی ایست‌ییرم.
خوشبخت خانیمین سون خواهشی شیکایته گلمه‌یینی، اوغلوندان گیزلتمک باره‌ده اولدو. راضیلاشدیقلاری کیمی ائوه گئدیب اوغلونون بالکوندا، تومبادا گیزله‌تدییی تریاکی، اونو اریتمک اوچون قاشیق و آلیشقانی، شپریسی یئرینده گؤروب درحال ضامنلی‌نین وئردییی نؤمره‌یه زنگ ائده‌رک شرط‌لشدیکلری سؤزو دئیه‌ندن سونرا عملیّات قروپو منزیله داخیل اولاجاقدی...
اوروج توو پروتوکولو ایمضالاتماق اوچون کامیله تقدیم ائده‌نده خوشبخت خانیم باشینی قالدیردی و ضامنلی ایله نظرلری توققوشدو. قادینین اوزونده‌کی اضطرابی، آغرینی گؤرمه‌مک، دویماماق مومکون دییلدی.  بوتون بونلار اولمازین عذابلار چکیب جانی بوغازا ییغیلان  سون آندا ایسه آنالیق حیسّی هر شئیه قالیب گلن تومبادا گیزله‌دیلنلری آیاق‌یولونا آتماقلا یگانه اوغلونو حبسده گؤره بیلمه‌ین آنانین کئچیرتدییی حیسّلر ایدی. یالواریش دولو، امداد دیله‌ین باخیشی ایسه ضامنلیدن باغیشلانماسینی خواهش ائدیردی: "نئیله‌ییم، اوره‌گییمله باجارا بیلمه‌دیم آللاخ تعالی سبب‌سیز هئچ نه ائله‌مز. اگر بو آلتینجی بارماغی منه وئریبسه دئمه‌لی اونو گزدیرمه‌یه بورجلویام. لاپ چیرکین گؤرونسه بئله. باغیشلا منی اوغول!"
ضامنلی منزیلدن چیخاندا کامیله اورک سؤزلرینی دئمه‌یی ده اونوتمادی:
-اؤزونه، آنانا، حیات یولداشینا یازیغین گلمیرسه، گلمه‌سین. هئچ اولماسا خسته اوغلونو دوشون، اونا یازیغین گلسین. بئله گئتسه حیاتینی حبس‌خانادا بیتیره‌جکسن.
بایاقدان بوتون دقتی ضامنلیده اولان اوشاق قفیل آتاسینا ساریلیب هؤنکوردو. ایلک دفعه‌ راستلاشدیغی بو حالدان شاشیریب قالان کامیل اونو قوجاقلاییب اوز-گؤزونو دوز کیمی یالاماغا باشلادی. خوشبخت و گولوش تعجبدن یئرلرینده دونوب قالمیشدیلار.
شاهیدی اولدوغو صحنه‌‌دن اوزونه خفیف بیر تبسّم قونان ضامنلی منزیلین گیریش قاپیسینا طرف آددیملادی. آرخادان کامیلین گؤز یاشلاری ایچینده هیچقیریقلا دئدییی و منزیلین دیوارلاریندا عکس صدا وئرن سسی ائشیدیلیردی:
"-اوغلوم  باغیشلا منی، نه اولار، باغیشلا! باخ! سؤز وئریرم. سؤز وئریرم کی، بیر ده او زهریمارا ال وورمارام. سنین یانیندان هئچ یئره گئتمه‌رم، اینان منه اوغلوم، اینان".
 
لنکران
۲۳-۲۴ اییون ۲۰۱۷

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

14تیرماه، روز قلم گرامی باد.

آیین رونمایی از کتاب "منه گؤزلرینده بیر دنیز گتیر" اثر ماندگار شاعر نامی: "توحید نامور"

زمان: چهارشنبه ۱۴ تیرماه ۱۴۰۲
ساعت: ۱۷عصر
مکان: سالن اجتماعات اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان پارساباد مغان.

روابط عمومی انجمن شعر و ادب استاد شهریار شهرستان پارساباد مغان.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مراسم بزرگداشت شاعر«عدالت امی» دومان
زمان: پنجشنبه1402/4/22
ساعت: 18/30
مکان:« مجتمع فرهنگی هنری مهر بومهن»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عدالت دومان

خاطیرلا منی

من عؤمرو خزانا اوغرامیش باغام
سن  یازین نوباری  تزه چیچک سن
من سنین گؤزونده کیمم بیلمیرم
سن منیم گؤزومده  نورسان مله کسن

من یازی  اودوزموش  چؤلم آرانام
چتین بیر ده یادا  دوشم   آرانام
من قیشام شاختایام  قارام  بورانام
سن یازین نفسی  ایلیغ کوله کسن

گولدن اومان گؤرسن  خاطیرلا منی
فیکره جومان  گؤرسن خاطیرلا منی
داغدا دومان  گؤرسن خاطیرلا  منی
سن منی یاشدان   دویان  اورکسن


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا  .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»

قاراشین کچل ممی۱

🧑🏾‍🦲گونلرین بیر گونونده - سیزین هئچ بیرینیزین یادینا گلمز- بیر کچل واریدی  "قاراشین قروول ممی" آدیندا. بیر گون ننه سینه دئدی: ننه، رحمتلیک آتام دونیا مالیندان منه بیر شئی قویمییب؟ قاری آرواد دئدی: نیه، دوواردان آسدیغیم توفنگ آتاندان قالیب. "قاراشین کچل ممی" توفنگی گؤتوردو، چیینینه سالدی، گئجه نین قارانلیغیندا آو اوچون یولا دو٘شدو. گئتدی، گئتدی، بئله سی گئتدی. گئجه نین قارانلیغی هر یئری بو٘روموشدو. قاراشین کچل ممی دو٘ز - دو٘ز گئدیرکن، بیردن آلنی دگدی بیر اگری او٘یرو اییده آغاجینا. باشی سینیب قانادی
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»

قاراشین کچل ممی۱

🧑🏾‍🦲گونلرین بیر گونونده - سیزین هئچ بیرینیزین یادینا گلمز- بیر کچل واریدی  "قاراشین قروول ممی" آدیندا. بیر گون ننه سینه دئدی: ننه، رحمتلیک آتام دونیا مالیندان منه بیر شئی قویمییب؟ قاری آرواد دئدی: نیه، دوواردان آسدیغیم توفنگ آتاندان قالیب. "قاراشین کچل ممی" توفنگی گؤتوردو، چیینینه سالدی، گئجه نین قارانلیغیندا آو اوچون یولا دو٘شدو. گئتدی، گئتدی، بئله سی گئتدی. گئجه نین قارانلیغی هر یئری بو٘روموشدو. قاراشین کچل ممی دو٘ز - دو٘ز گئدیرکن، بیردن آلنی دگدی بیر اگری او٘یرو اییده آغاجینا. باشی سینیب قانادی، بیردن گؤزو بیر جاناوارا دو٘شدو بیر یانیندان ایشیق، اوبیری یانیندان چالیب اوخوماق سسی گلیردی. قاراشین کچل ممی ال آپاردی توفنگینه، نشانلادی، توفنگی سسلندیردی. گولله جاناوارا دگدی. قاراشین کچل ممی یاخینلاشیب، جاناواری توتدو. اؤز یانیندا دئدی: حله لیک بو دا چوخدو. بونو ائوه آپاریم، ایشیغیندان فایدالانیب، چالیب اوخوماغینا دا قولاغ آسیب کئفه باخاریق. ائولرینین قاپیسینا یئتیشیب، قاپی دؤیدو. ننه سی قاپیا گلیب سوروشدو: کیمسن؟ آدامسان؟ نه سن؟... قاراشین کچل ممی دئدی: آچ ننه! منم. قاری آجیقلانیب باغیردی: ایتیل گئت، آخماق! بو تئزلییه نیه دؤندون؟ چؤرک گتیرمیینجه قاپینی آچمارام. گئت بوردان ! قاراشین کچل ممی دئدی: قاپینی آچ، ننه! الی بوش گلممیشم. بیر شئی آولامیشام کی دونیا بویو پادشاهلار دا تایینی آولامییب. داها اسکی چیراقلاردان قورتولدوق. ننه سی قاپینی آچدی. قاراشین کچل ممی آوی چکن - چکن ایچری گتیردی. قاری گؤردو اوغلو بیر شئی آولییب، بیر یانیندان ایشیق گلیر، اوبیری یانیندان دا چالیب اوخوماق سسی گلیر. آوی اوتاغین یوخاری باشینا قویدو. قاراشین کچل ممی دووار دیینده اوتوردو، اوزانیشیب، قیچینی سالدی قیچ او٘سته، ایسته دی بئله سی دونیانین حساب کتابین بوراخیب، بیر آز کئفه باخسین. بیردن قاپی دؤیولدو. دئمه بیر قوجا آرواد  قاراشین کچل ممی نین آوینی گؤروب، گئدیب پادشاهین یانینا چوغوللاماغا کی: آی پادشاه نه اوتورموسان، قاراشین کچل ممی ایلک آویندا ائله یاراتیق آولییب کی، ببر یانیندان ایشیق گلیر، بیر یانیندان چالیب اوخوماق سسی؛ ائله جاناوار سنین کیمی پادشاها لاییق دی، بئله کچله یوخ، آپاریب قارا سوواخ داخماسینا قویسون. بیرینی گؤندر، قاراشین کچل ممینی چاغیر... قاراشین کچل ممی پادشاهین قوللوغونا گلدی، پادشاه دئدی: آی قاراشین کچل ممی، سن ایلک آوویندا ائله جاناوار آولامیسان کی یالنیز بیز پادشاهلارا لاییق دیر؟ قاراشین کچل ممی دئدی: ائله دی قوربان اولوم. پادشاه دئدی: گئت گتیر منه. ائله تای سیز آو سنین کیمی کچلین قارا سوواخ داخماسینا یاراشماز. قاراشین کچل ممی الین قویدو گؤزو او٘سته دئدی: پادشاه دو٘ز بویورورلار، البتده کی پادشاها لاییق دی. ایندی جه گئدیب گتیررم. قاراشین کچل ممی او ساعات گئدیب جاناواری گتیردی. پادشاه فیکره گئتدی کی کچله نه انعام وئرسین . بیر شئی فیکرینه چاتمادی. سونوندا وزیره دئدی: وزیر گرک سن وزیرلییوی کچله وئرسن. منیم اونا انعام وئرملی بیر زادیم یوخدو. وزیر دئدی: قبله عالم ساغ اولسون، بوگو٘ن یوخ. صاباح گلسه سؤزوم یوخدو. وزیرین بیر بؤرکو واریدی، قویدو قاباغینا دئدی: آی منیم بؤرکوم، باشیوا دولانیم، اؤزون نه بلایا دو٘شدویومو گؤرورسن. بیلمیرم بو لعنت اولموش قارا ممی هاردان تاپیلیب گلدی. آخی من نئجه چکیلیم یئریمی هر یئردن خبر سیز، آداما بنزه‌مز بیر کچله وئریم؟ من نئیله ییم؟ بیردن بؤرک دیله گلیب دئدی: آی بویوک باش وزیر، نیاران قالما، بو ایشین چاراسی سو ایچمک کیمی آسان دیر. صاباح پادشاها دئ کچلی یوللاسین
" قیرخ مادیان " سو٘دو گتیرمه یه. بیلیرسن کیمسه قیرخ مادیان سو٘دو دالینجا گئدیرسه داها قاییتماز. وزیر بؤرکونو ایکی اللی گؤتوروب قویدو ایکی قاشینین آراسینا، راحات بیر نفس آلدی. سحر تئزدن حامام سیریستوسو چکیلمه دن، وزیر پادشاهین قاپیسیندایدی. - نه ایشین وار وزیر؟ - ای پادشاه بو گئجه بیر یوخو گؤردوم، گلمیشم اونو سؤیله یم. - نه یوخوسو؟ - قوربان اولوم، یوخودا گؤردوم قاراشین کچل ممی سیزه قیرخ مادیان سو٘دو گتیرمه یه گئدیب. گؤندر گتیرسین. پادشاه گو٘لوب دئدی: وزیر بو نه سؤزدو؟ بیلیرسن منیم قوشونومون یاریسی آرادان گئتدی، باشارا بیلمدی، ایندی تک تنها بیر کچل نئجه بو ایشی گؤره بیلر؟ وزیر دئدی: قوربان اولوم، بیری ایلک آویندا  ائله بیر جاناوار گتیره کی بیر طرفیندن ایشیق گلیر، بیر طرفیندن چالیب اوخوماق سسی، بو  بالاجا ایشی ده گؤرر. پادشاه دئدی: دو٘ز دئییرسن؟ وزیر دئدی: بلی، دو٘ز دئییرم! بویوردو، قاراشین کچل ممی قوللوغونا گلدی. پادشاه دئدی: گئدیب قیرخ مادیان سودو گتیرسن، انعامیوی آلارسان.

آردی وار...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

لاخلایان دیش
«ویدا حشمتی»


هانا دوردو یوخودان
گؤزلرینی اووارکن
دئدی دیشیم لاخلاییر
کؤنلونه غم دولارکن

قوجاقلادی آناسی
تومارلادی اوزونو
ساچلارینی داراییب،
یودو یاشلی گؤزونو

دئدی دیشین دوشونجه
اینجی-اینجی آیری دیش
چیخار اونون یئرینه
دوزه‌لر اوندا هر ایش

قوپونجا او دیشوی
آتاجاغیق دام اوسته
اوخویاریق بیر شئعیر
هم اوجا هم آهسته

قاراقا منه دیش گتیر
جیبینده یئمیش گتیر
بو مئهریبان اوشاغا
بیر قوجاق گولوش گتیر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

پارلمان فرانسه لایحه محدودیت استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای کاربران زیر ۱۵ سال را تصویب کرد

🔹بر اساس مصوبه نمایندگان مجلس، دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکه‌های اجتماعی منوط به رضایت والدین شده است.
🔹این مصوبه همچنین به والدین اجازه می‌دهد که حساب‌های کاربری کودکان زیر ۱۵ ساله‌ خود را در شبکه‌های اجتماعی به حالت تعلیق درآورند.
🔹مجلس فرانسه در مصوبه خود، این الزام را برای پلتفرم‌هایی مانند «اسنپ‌چت»، «تیک‌تاک» یا «اینستاگرام» در نظر گرفته است.
🔹پس از تصویب لایحه محدودیت استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای کاربران زیر ۱۵ سال در مجلس ملی فرانسه، مجلس سنا هم به آن رأی مثبت داد.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

«محمد عابدین‌پور»

سلام عروسک خوب! این معرفی که به ترکی نوشته بودم در شماره‌ی آخر یعنی شماره 17 مجله‌ی بئش‌داش چاپ شده است. از آن جایی که هم خودم خیلی خیلی دوست دارم به همکاری‌ام با تو ادامه بدهم و هم سردبیر و سرویراستار گرامی با لطف همیشگی‌شان پی‌گیر بوده‌اند؛ برایت ترجمه‌اش کردم. امیدوارم مورد پسند باشد.
چه آن زمان که این معرفی را می‌نوشتم و چه اکنون که برایت ترجمه می‌کنم یاد مدرسه‌هایی که در آن‌ها درس خوانده‌ام می‌افتم مخصوصن مدرسه‌ی ابتدایی. مدرسه‌ی‌ ابتدایی ما در مرند «حقوق بشر» نام داشت! زمان شاه بود و تا بهمن 57 که من کلاس پنجم بودم نامش هم‌چنان حقوق بشر بود. که بعد از انقلاب دبیرستان دخترانه شد و نامش به هاجر تغییر کرد! (گویی انقلابی‌ها از همان اول با کلمه‌ی حقوق بشر مشکل داشتند!) جالب است بدانید مدرسه‌ی حقوق بشر مرحومه‌‌ی مغفوره‌ی ما در جایی بنا شده بود که قبل از آن خانه و دیوان‌خانه‌ی «شجاع نظام» بود که با انفجار بمبی که سردار معروف مشروطه «حیدرخان عمو اوغلو» به عنوان کادو از تبریز می‌فرستد...
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

«محمد عابدین‌پور»

سلام عروسک خوب! این معرفی که به ترکی نوشته بودم در شماره‌ی آخر یعنی شماره 17 مجله‌ی بئش‌داش چاپ شده است. از آن جایی که هم خودم خیلی خیلی دوست دارم به همکاری‌ام با تو ادامه بدهم و هم سردبیر و سرویراستار گرامی با لطف همیشگی‌شان پی‌گیر بوده‌اند؛ برایت ترجمه‌اش کردم. امیدوارم مورد پسند باشد.
چه آن زمان که این معرفی را می‌نوشتم و چه اکنون که برایت ترجمه می‌کنم یاد مدرسه‌هایی که در آن‌ها درس خوانده‌ام می‌افتم مخصوصن مدرسه‌ی ابتدایی. مدرسه‌ی‌ ابتدایی ما در مرند «حقوق بشر» نام داشت! زمان شاه بود و تا بهمن 57 که من کلاس پنجم بودم نامش هم‌چنان حقوق بشر بود. که بعد از انقلاب دبیرستان دخترانه شد و نامش به هاجر تغییر کرد! (گویی انقلابی‌ها از همان اول با کلمه‌ی حقوق بشر مشکل داشتند!) جالب است بدانید مدرسه‌ی حقوق بشر مرحومه‌‌ی مغفوره‌ی ما در جایی بنا شده بود که قبل از آن خانه و دیوان‌خانه‌ی «شجاع نظام» بود که با انفجار بمبی که سردار معروف مشروطه «حیدرخان عمو اوغلو» به عنوان کادو از تبریز می‌فرستد درست در همین محل یکی از دشمنان سرسخت مشروطه و به نوعی آزادی و قانون و عدالت و حقوق‌بشر می‌میرد!  
نمی‌دانم چرا از همان اول ابتدایی بدون این که چیز زیادی از حقوق بشر بدانم و تا سال‌های مدیدی هم چیز زیادی نمی‌دانستم؛ با این وجود از این نام خیلی خوشم می‌آمد و با وجود همه‌ی دلهره‌هایی که در این مدرسه داشته‌ام؛ از این که در مدرسه‌ای به این نام درس خوانده‌ام؛ همیشه حس خوشایندی داشته و دارم! به جز چند تایی خاطره که شاید یک جورهایی با نام مدرسه هم بی‌ربط نباشند خاطره‌ی زیادی یادم نمانده است. اولین خاطره که همه از آن دوران داریم تغذیه‌ی رایگان بود که بین دانش‌آموزان به طور برابر توزیع می‌شد! هر چند گاهی بعضی شاید سهم بیشتری نسیبش می‌شد. در کلاس دوم پسری که در کنارم می‌نشست و من نامش را فراموش کرده‌ام یکی از این موارد بود. خانم معلم کلاس دوم ما تا جایی که یادم هست گه گاهی نمی‌آمد و به جایش پیرمردی می‌آمد که پدر بزرگ همین پسره بود. هر وقت تغذیه توزیع می‌شد پدربزرگ به نوه‌اش دو برابرش را می‌داد: مثلن دو تا کیک، دو استکان پسته، دو تا سیب یا موز و...
خاطره‌ی دیگری که دارم  باز مربوط به همین کلاس است و هنوز که هنوز است وجدانم را عذاب می‌دهد: از زنگ تفریح که برگشتم هر چه دنبال پاکن عطر دار خوش رنگ تازه‌ام گشتم پیدایش نکردم. از هم نمیکتی‌ام (نیمکت‌هایمان دو نفری بود) تا پرسیدم گفت خودم دیدم فلانی برداشته. (همان که پشت سر ما نشسته بود. ما ردیف اول بودیم.) برگشتم از او پاک‌کن‌ام را خواستم؛ که گفت من برنداشته‌ام. از من اصرار از او انکار. خانم معلم متوجه شد و پرسید چه خبره؟ گفتم این پاک‌کنم را از کیفم برداشته نمی‌دهد. معلم از او پرسید: آره راست می‌گوید؟ کتمان کرد. معلم  از جیبش پیدا کرد و به من نشان داد. گفتم آره خودش است. اغلب بچه‌ها در آن زمان خیلی فقیر بودند لباس‌های مندرس داشتند و کفش‌های خیلی ارزان قیمت پلاستیکی مشکی رنگ(گالش) در سرما و گرما می‌پوشیدند. مداد را از وسط نصف می‌کردند و عوض کیف مدرسه کتاب‌ها را با کش می‌بستند و به مدرسه می‌آوردند. بعضی‌ها که فقیرتر از بقیه بودند به خاطر دامداری بوی پهن و پشگل می‌دادند. خیلی‌ها شاید گرسنه بودند و برای توزیع تغذیه لحظه شماری می‌کردند و خیلی دوست داشتند برای این که دلشان را از عزا در بیاورند مثل بغل دستی من دو برابر بقیه سهم می‌بردند!
تا حالا خانم معلم خوشگل و خوش‌پوشمان را آن قدر عصبانی ندیده بودم! شروع به زدن پسره کرد. به خوبی یادم هست که پسره یکی از گالش‌هایش در آمد و در سطل آشغال افتاد و من با این که از دست پسره به خاطر پر روی‌اش دلخور بودم خیلی ناراحت شدم و هنوز هم از این که باعث کتک خوردنش در کلاس شدم  عذاب وجدان می‌کشم...                                              هفتم دی ماه 1401
   ‌
ماجراهای مدرسه‌ی کج و کوله
لوییس سکر
ترجمه: سپیده خلیلی
ناشر: قدیانی
چاپ اول 1394
640 صفحه
سه کتاب در یک کتاب
 
نویسنده اگر معمار باشد
محمد عابدین‌پور
1.
گویی معمار مدرسه‌ی «وی ساید» از روی عمد ساختمان 30 طبقه‌ی مدرسه را مثل برج «پیزای» ایتالیا کج ساخته است و طبقه‌ی 19 را رد کرده است. با این وجود در داستان مدرسه و در ذهن دانش‌آموزان، کلاس 19ی در طبقه‌ی 19 وجود دارد که معلمش خانم زاورز است! هر چند خانم زاورزی هم در واقع وجود ندارد!
گویی معمار می‌دانسته داستان‌های این مدرسه را شخصی به نام «لوییس» خواهد نوشت که اتفاقن ناظم حیاط مدرسه است. و هم‌چنین می‌دانسته داستان‌هایی که قرار است در این مدرسه اتفاق بیفتد و نوشته شوند؛ فقط و فقط در این مدرسه می‌توانند اتفاق بیفتند، به همین خاطر مدرسه‌ای کچ و کوله ساخته تا هر چه بیشتر آن را اسرارآمیز، متفاوت و هیجان‌انگیز بکند.

با همه‌ی این‌ها اتفاق‌هایی که در این مدرسه‌ رخ می‌دهد، با اتفاق‌های همه‌ی مدرسه‌ها در همه‌ی جاهای دیگر تا حدود زیادی مشابهت دارند و هیچ هم غیرعادی نیستند. به خاطر این‌که در همه جا خوی و رفتار کودکان مشابهت زیادی با کودکان این مدرسه دارد.
راستش را بخواهید به نظرم معمار این مدرسه خود «لوییس» نویسنده باید باشد؛ چون فکر نمی‌کنم هیچ معمار کاربلدی با ساختن بنای کچ و کوله بخواهد لطمه به شهرت و اعتبار خود بزند! فقط یک نویسنده‌ (نویسنده‌ی معمار) برای ایجاد فضایی خاص و مناسب در داستان‌هایش، دست به چنین ریسکی می‌زند؛ از آن‌جایی که مزه‌ی دهان بچه‌ها را خوب می‌داند!
2.
مدرسه‌ی وی‌ساید را که با مدرسه‌های خودمان مقایسه می‎‌کنم؛ با وجود این‌که در شاگردان‌شان فرق آن‌چنانی نمی‌بینم؛ اما یک فرق اساسی به گمانم وجود دارد؛ و آن معلم‌های کلاس 30 در طبقه‌ی 30‌ام است. مثلن در کشور ما معلمی مثل خانم جولز چیز فوق‌العاده کمیابی است. من در این خصوص نمی‌خواهم چیزی بنویسم؛ چنان‌چه علاقه‌مند باشید کتاب را بخوانید و این معلم کلاس اول ابتدایی را با معلم‌های اول ابتدایی خود قیاس کنید، و یا چنان‌چه خود معلم هستید؛ ببینید چند نفر از شما چنین معلمی هستید!
به عنوان مثال: خانم جولز هم به هر حال انسان است و می‌تواند رفتارهایی از آن گونه-که از قضا برایمان خیلی آشناست- داشته باشد. یک روز تو گویی چندان حوصله موصله ندارد و از این رو هر از گاهی سر کلاس عصبانی می‌شود و لحنش خشن می‌شود و تهدید و ارعاب؛ درست همان کاری که معلم‌های کشور ما اغلب می‌کنند! اما بعد تا متوجه می‌شود کاری دیگر می‌کند؛ درست همان کاری که معلم‌های کشور ما اصلن نمی‌کنند! اسم خودش را در تخته سیاه در آن قسمتی که اسم بچه‌های خطاکار و شلوغ نوشته می‌شود؛ می‌نویسد و جلویش چند ضربدر هم می‌گذارد! و بدین ترتیب پیش روی بچه‌ها خودش را تنبیه می‌کند. نه غرورش می‌شکند و لکه‌دار می‌شود و نه آسمان به زمین می‌افتد، در عوض بی آن که مخ بچه‌ها را تیلیت کند و یا بریزد تو فرغون دور مدرسه بچرخاند؛ غیرمستقیم به آن‌ها درس اخلاق و رفتار می‌دهد.
و یا در داستانی دیگر خانم جولز تا حامله بودن و به مدرسه نیامدنش را با شاگردانش در میان می‌گذارد؛ بچه‌ها در مورد نام نوزاد نظر می‌دهند. در داستانی دیگر خانم معلمی که به جای خانم جولز آمده هنگام معرفی خودش به دانش‌آموزان، شاهد گفت و گویی بسیار قشنگ بین او و بچه‌ها می‌شویم. بچه‎ها از سنش گرفته تا دستمزدش می‌پرسند و این‌که هنگامی که محصل بوده چند معلم خوب داشته است؟ خانم معلم جدید خیلی راحت بی آن که به ذهنش "این فوضولی‌ها به بچه‌ها نیامده" خطور کند؛ به همه‌ی کنجکاوی‌ها و سوال‌های بچه‌ها جواب‌های درست می‌دهد. یکی از بچه‌ها چی بپرسد خوب است؟ "پلیس‌ها دنبالت کرده‌اند؟ به زندان افتاده‌ای؟"
3.
لوییس سکر با نوشتن این سه کتاب شاید هم مهم‌ترین هدفش مسایل تعلیم و تربیتی بوده است. او اغلب یک یا چند مسئله‌ی اخلاقی، رفتاری و روانی را به ظرافت موضوع داستان کرده است. و از همین دیدگاه این کتاب‌ها برای معلم‌ها و کودکان می‌تواند مفید شمرده شوند.
4.
به نظرم برای ادبیات کودک هم نمونه‌های خوبی باید باشند خاصه برای نویسندگان ما که اغلب موضوعات تعلیم و تربیتی را در ادبیات کودک و نوجوان اصل می‌دانند. چنان‌چه اشاره کردم نویسنده‌ی این کتاب‌ها نیز به نظر می‌رسد در مراحل دوم و سوم هم که شده چنین هدفی مد نظرش است با این فرق اساسی که در این داستان‌ها آن‌چه اصل است و غلبه دارد ادبیات داستانی است. نویسنده خودش را به خوبی کنار می‌کشد و می‌گذارد بچه‌ها به کار خود همان‌گونه که در مدارس حقیقی انجام می‌دهند مشغول باشند و خودِ واقعی خود را نشان بدهند. و ما به عنوان خواننده هر کودک را با رفتار، کردار و اعمالش بشناسیم، بدون این که شاهد هیچ توصیف و توضیح اضافی از سمت جناب نویسنده باشیم. به عنوان مثال در یکی از داستان‌ها «کتی» و «دی جی» با کارهایی که انجام می‌دهند و طرز فکرشان در طول داستان شخصیت خود را به ما می‌شناسانند و جالب این که تا آخر کتاب در آن‌ها خیلی کم و یا می‌توان گفت اصلن شاهد تغییر نیستیم، و نویسنده بر عکس داستان‌های ادبیات کودک ما؛ در پایان قصه قصد ندارد و تلاش نمی‌کند کودک بد را به کودک خوب و مطلوب-آن گونه که خود می‌پندارد- تبدیل کند. کودکان زندگی حقیقی خود را زندگی می‌کنند.
نویسنده گاه به طنز و گاه با فانتزی هر چند در ارائه داستان‌های با مزه و هیجان انگیز موفق عمل کرده ولی چند تایی هم توانسته توی ذوق بزند!
5.
نشر مجله‌ی «بئش‌داش» مزیت و منفعت‌های زیادی برای ما داشته است. یکی از این‌ها پیدا کردن دوستانی خوب و بافرهنگ بوده است. در سایه‌ی بئش‌داش ما توانسته‌ایم با کسی مثل «احد وصال»-که هم کتاب دوست و هم فرهیخته هستند- آشنا شویم و از او کتاب‌های با ارزشی هدیه بگیریم. این کتابی را هم که معرفی کردم یکی از آن‌ها بود.

شما را نمی‌دانم برای من در زمانه‌ای این‌چنینی با کسی مثل احد وصال که هم کتاب‌خوان است و هم کتاب‌هایش را با صمیم قلب هدیه می‌دهد، هم‌شهری بودن چیز فوق‌العاده زیبایی است.
      
    https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

اوشاق جنّتی
✍:«نجیب_محفوظ»
تورکجه‌یه چئویرن:«سحرخیاوی»

- بابا!
- بلی
- نادیا منیم دوستومدور، بیز همیشه بیرگه‌ییک...
- گرک ده بئله اولسون عزیزیم، او سنین دوستوندور.
-صینیف‌ده، تنفس زنگی، ناهارلار سلف سرویسده خوره‌ک یئیه‌نده...
- به‌به. اعلاء. نادیا هم گوزل قیزدیر، هم ده داورانیشی گوزل دیر.
- آمما دینی درسی کلاسلاریندا، او باشقا بیر کلاسا گئدیر. نه دن بابا؟!
آتا قیزجیغازین آناسینا باخدی، او بیر پارچا اوستونه گول تیکه‌رک گولومسه‌ییردی.
آتا دئدی: قیزیم بو سورغونون جاوابی بللی دیر. ائله دینی درسینه سببه‌، دوستون باشقا کلاسا گئدیر.
- نه دن بابا؟!
- چون کی سن مسلمانسان او مسیحی.
- نه دن؟!
- سن هله اوشاقسان، سونرالار بونلاری بیله‌جکسن.
- من بؤیوک قیزام بابا.
- یوخ، هله بونلاری بیله‌جک قدر بؤیوک دئییلسن.
- من نه دن مسلمانام؟
آتایا صبر و احتیاط گرکلی ایدی، معاریف اداره‌سی‌نین قایدالاریندان جایمامالی ایدی. قیزی بئله جاوابلادی:
- آتا مسلمان دیر، آنا دا مسلمان دیر، سونوجدا، سن ده مسلمانسان.
- نادیا؟
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

اوشاق جنّتی
✍:«نجیب_محفوظ»
تورکجه‌یه چئویرن:«سحرخیاوی»

- بابا!
- بلی
- نادیا منیم دوستومدور، بیز همیشه بیرگه‌ییک...
- گرک ده بئله اولسون عزیزیم، او سنین دوستوندور.
-صینیف‌ده، تنفس زنگی، ناهارلار سلف سرویسده خوره‌ک یئیه‌نده...
- به‌به. اعلاء. نادیا هم گوزل قیزدیر، هم ده داورانیشی گوزل دیر.
- آمما دینی درسی کلاسلاریندا، او باشقا بیر کلاسا گئدیر. نه دن بابا؟!
آتا قیزجیغازین آناسینا باخدی، او بیر پارچا اوستونه گول تیکه‌رک گولومسه‌ییردی.
آتا دئدی: قیزیم بو سورغونون جاوابی بللی دیر. ائله دینی درسینه سببه‌، دوستون باشقا کلاسا گئدیر.
- نه دن بابا؟!
- چون کی سن مسلمانسان او مسیحی.
- نه دن؟!
- سن هله اوشاقسان، سونرالار بونلاری بیله‌جکسن.
- من بؤیوک قیزام بابا.
- یوخ، هله بونلاری بیله‌جک قدر بؤیوک دئییلسن.
- من نه دن مسلمانام؟
آتایا صبر و احتیاط گرکلی ایدی، معاریف اداره‌سی‌نین قایدالاریندان جایمامالی ایدی. قیزی بئله جاوابلادی:
- آتا مسلمان دیر، آنا دا مسلمان دیر، سونوجدا، سن ده مسلمانسان.
- نادیا؟
- اونون آتاسی مسیحی دیر، آناسی دا، سونوجدا اؤزو ده مسیحی دیر.
- نادیانین آتاسی گؤزلوک تاخدیغینا سبب مسیحی دیر؟
- یوخ. یوخ. دینین گؤزلوک تاخماقلا ایلگیسی یوخدور. نادیانین بؤیوک باباسی دا مسیحی ایدی.
آتا، آتا- بابالاری، بیربیر ساییردی بلکه قیز یورولسون و سورغوسونون آردینی توتماسین. آمما قیز ال چکن دئییلدی.
- هانسی دین یاخشی دیر؟
- هم اسلام هم ده مسیحیت.
- من نادیا ایله همیشه بیرگه اولماق اوچون مسیحی اولا بیله‌رم؟
- یوخ عزیزیم، بو ایش مومکون دئییل. هر کس اوز دینینده قالمالی دیر...
- نه‌دن؟
- یئنی ائیتیم ده لاپ دولاشیق‌دیر. هر نه‌یی بؤیویرکن بیله‌جکسن. باخ، دین مُد سلیقه‌سی کیمی بیر شئی‌دیر، هر کسین سئچیم‌ده بیر سلیقه‌سی وار. مسلمانلیق سونونجو مُد دیر، او سببه بیز مسلمان قالمالی‌ییق...
- یعنی نادیا مُددان دوشوبمو؟
- آمان سنین الیندن...
- من نادیایا مُددان دوشموش دئسه‌م، یاخشی‌دیرمی؟!
آتا جاوابلادی: هر دین یاخشی‌دیر. مسلمان تانرینی عبادت ائدیر، مسیحی ده.
- آللاه کیم دیر بابا؟
آتا گیره دوشموشدو. " اؤیرتمنین بو باره‌ده نه دئییر؟"،- سوروشدو.
- خانیم معللیم قرآن اوخویور، بیزه ناماز قیلماق اؤیره‌دیر. تانرینین هارادا اولدوغونو دئمیر.
آتا بیرآز فیکیرلشیب دئدی: او بوتون دونیانی یارادیب.
- بوتون دونیانی؟
- بلی
- نجور بوتون دونیانی یارادیب؟!
- حدسیز گوجو وار.
- تانری هایاندا یاشاییر؟
- هر یئرده.
- دونیا یارانمامیشدان قاباق هایاندا یاشاییردی؟
- گؤیده
- اونو گورمک ایسته‌ییرم.
- اونو گورمک مومکون دئییل.
- حتا تئلویزیادا؟
- اورادا، دا گورمک مومکون دئییل.
- هئچ کیم اونو گؤره بیلمزمی؟
- یوخ
- اونون گؤیده اولدوغو هارادان بیلیرسن؟!
-پیغمبرلر دئییر.
- پیغمبرلر هارادان بیلیر تانری گؤیده دیر؟!
- اونلار اؤزل گوجه مالیک‌دیر.
- نه‌دن اونلار بو گوجه مالیک دیر بیز یوخ؟!
- چون کی تانری بئله ایسته‌ییب.
- نه‌دن تانری اونلاری بئله ایسته‌ییب؟!
آتانین داها صبری توکنمیشدی آمما یئنه اؤزونو توپارلادی، " او هرایشی گؤرمه‌یه اختیار صاحیبی‌دیر"،- دئدی.
- تانری نه‌دن گؤیده یاشاییر؟
- چون کی یئر اوزو اونون بؤیوک‌لیینه یئترلی دئییل.
- آمما "تانری یئر اوزونده دیر"،-نادیا دئییر.
- تانری هر یئری گؤرور، اونونچون هر یئرده دیر.
- "آداملار اونو اؤلدوردو"،- نادیا دئییر.
- یوخ. او اؤلمز.
- بؤیوک بابام دا دیری دیرمی؟
- یوخ. اؤلوب.
- اونو دا آداملار اؤلدوردو؟
- یوخ اَجَلی چاتدی.
- نجور؟
- خسته‌لندی.
- باجیم دا خسته‌دیر، اؤله‌جک می؟!
- یوخ. او ساغالاجاق.
- اوندا بؤیوک بابام نه‌دن اؤلدو؟
- چون کی قوجالمیشدی.
- سن ده خسته‌لندین، نه دن اؤلمه‌دین؟!
آناسی قیزا آجیقلی باخدی. قیز تعجوبله ایکیسینه ده باخدی. آتا دئدی:
- تانری ایسته‌ینده هامیمیز اؤله‌جه‌ییک.

- نه‌دن تانری بیزیم اؤلمه‌ییمیزی ایسته‌ییر؟!
- او هر ایشی ائتمه‌یه اختیارلی دیر.
- اؤلوم یاخشی بیر شئی‌دیر؟
- یوخ عزیزیم...
- نه‌دن تانری یاخشی اولمایان بیر زادی بیز اوچون ایسته‌ییر؟!
- آللاه بیز اوچون ایسته‌ییرسه اوندا یاخشی‌دیر.
- آمما اؤلومون یاخشی اولمادیغینی ایندی دئدین.
- دوغرو دئییلدی عزیزیم...
- نه‌دن سنین اؤلوموندن دانیشاندا، آنام ناراحات اولدو؟
- چون کی تانری هله منه اؤلوم ایسته‌میر.
- نه‌دن تانری سنه بیر زامان اؤلوم ایستیه‌جک؟!
- او بیزی یارادیب، بیر گون ده بیزی بو دونیادان آپاراجاق.
- نه‌دن بابا؟
- اؤلومدن قاباق بلکه بو دونیادا یاخشی ایشلر گؤره‌ک.

- نه‌‌دن همیشه بو دونیادا قالمیریق؟
- هامی بو دونیادا قالسا، یاشاماغا یئر قالماز.
- یاخشی شئیلری بو دونیادا قویوب گئده‌جه‌ییک؟
- باشقا دونیادا، داها یاخشی یاشامی داواملاندیراجاییق.
- هایاندا؟
- گؤیده.
- تانرینین یانیندا؟
- بلی.
- اورادا تانرینی گؤره‌جه‌ییک؟
- بلی
- او گوزل دیر؟
- البته.
- الان اونون یانینا گئتسه‌ک یاخشی دئییلمی؟
- آخی هله چوخلو یاخشی ایشلر گؤرمه‌میشیک.
- بؤیوک بابام یاخشی ایشلر گؤرموشدو؟
- بلی
- نه ایشلر؟
- بیر ائو دوزلدیب، ایچینده چوخلو آغاجلار اَکدی.
- عمیم " توتو" نه ایشلر گؤردو؟
- او دا بیر کیچیک ائو دوزلتدی.
- آمما قونشوموز " مائولو" منی اینجیدیر، هئچ واخت دا یاخشی ایش گؤرمور.
- او شیتَنگی اوشاق دیر.
- نه دن اؤلمور؟
- تانری ایستیه‌نده اؤله‌جک. هامی اؤله‌جک، یاخشی ایش گؤرنلر، بهشته و تانرینین یانینا، پیس ایش گؤرنلر ایسه جهنمه گئده‌جک.
قیزجیغاز بیر آه چکیب، سوسدو.
آتا نه سیخینتی‌یا دوشدویونو یاخشی آنلاییردی، هانسی جاوابلاری دوغرو، هانسی یانلیش اولدوغونو بیلمیردی. بئینینده سوال علامت‌لری قایناشیردی.
آتا یورغونجا گرنَشیب خانیمینا:" بو سورغولاری بو قیزجیغازین حددینده جاوابلاماق چتین‌دیر"،- دئدی.
قادین دئدی:
-" بیر گون بؤیوینده، سن دوغرو بیلدییین بوتون حقیقت‌لری اونا آنلاتا بیله‌جکسن!!"
کیشی آجیغلی قادینا ساری باخدی، قادین دوغرو دئییردی یوخسا اونو ساریییردی؟!
قادین یئنه گول تیکمه‌یه مشغول اولموشدو.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ناظم حکمت
در سرزمین ما
اول زن ها بیدار می شوند
بعد آفتاب طلوع می کند
چون آفتاب و امید
از قلب زنان زاده می شوند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«منیژه جم نژاد»

بیزیم ائلده گلین لرین ساچی قارا
ایری گؤزلو، آهو باخیشلی، آی پارا

بیزیم ائلده جیران کیمی سو٘زر گلین
تئل لرینه اینجی مینجیق دوزر گلین

بو یئرلرده آنالارین حورمتی وار
آتالارین آغ ساچی نین قیمتی وار

اوره‌ک بندی شیرین جان دی بیزیم قیزلار
ائویمیزده بیکه خان دی بیزیم قیزلار

اوزاقلارا  تئل دوواقلی سازلی گئدر
ائلیمیزین شن ماهنیسی نازلی گئدر

گونش کیمی حیات اؤنونده دیر قیزیم
ایشیق کیمی ایگید کونلونده دیر قیزیم

٭ خان بیکه= بانوی ارجمند
۱۴۰۲/۴/۸

https://t.me/Adabiyyatsevanlar