ادبیات سئونلر
3.13K subscribers
6.96K photos
2.45K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
سنی سئویرم!… (۸ مارتین سئوینجینه)
شعیر«خسرو باقرپور»
چئویرن:«ائلدار موغانلی»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سنی سئویرم!… (۸ مارتین سئوینجینه)
شعیر«خسرو باقرپور»
چئویرن:«ائلدار موغانلی»

سئو!
سئوگییه دول!
بو دونیا
ایلک آددیمی آتماقدان قورخان
یالقیز اینسانلاردان دولودور!
چکینیرلر ایلک سؤزدن:
«سنی سئویرم!» سؤزوندن!
یاشاماق ایسته‌ییرسن‌سه
باجاردیغین قده‌ر
هئچ واخت اسیرگمه
«سنی سئویرم!» سؤزونو
اونا لاییقلی کیمسه‌دن!

«سنی سئویرم!»
-بو سئحیرلی صمیمی جومله –
سئوینج فواره‌سی‌دیر
آزادلیق شیفره‌سی‌دیر
آبادلیغا دوغرو
یولچولوق باشلانغیجی‌دیر.

«سنی سئویرم!»
ایپک قوردونون
داریسقال قوزاسیندان
کپه‌نک سماسینا
یوکسه‌لیش معجزه‌سی‌دیر.
«سنی سئویرم!»
سینمامیش ایکی پیمانه‌نین
جینگیلتی سسی‌دیر.

«سنی سئویرم!»
ایکی باده‌نین دوداقلاریندان
سئوینج ایچمکدیر،
سئویلن بیر یولدا
ایلک آددیم دئمکدیر!
۱۷ اسفند ۱۴۰۱

دوستت دارم!…(به شادمانی‌ی هشت مارس)
شعر:«خسرو باقرپور»

دوست داشته باش!
عشق بِوَرز!
دنیا پُر است از آدم‌های تنها
که می‌ترسند گام نخست را بردارند!
و هراس دارند
از کلامِ نخستین:
از «دوستت دارم»!
«دوستت دارم» را
تا می توانی؛
از آن که شایسته‌ی آن است
هرگز دریغ مکن
تا زنده بمانی!
«دوستت دارم»!
این جمله‌ی صمیمی‌ی جادویی؛
فوّاره‌ی شادی است
رمزِ آزادی‌ست
آغازِ ره سپردن
به سوی آبادی است.
«دوستت دارم»،
معجزه‌ی معراجِ کِرْم؛
از تنگنای پیله
به آسمانِ پروانه‌ست.
«دوستت دارم»،
آوای جَرَنْگِ بی شکستنِ
دو پیمانه‌ست.
«دوستت دارم»،
نوشیدنِ شادی؛
از لب‌های دو جام است
در راهی دوست داشتنی؛
نخستینْ گام است!
اسن. میانه‌ی اسفند هزار و چهارصد و یک

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
خیراله حق‌بیگی (ساپلاق)

یوخسول


الا یا ایهال‌یوخسول! ائشیت بو سؤزلری، بیل ها!
بو مطلب‌لر بیزه گؤیدن اولوبدور وحی نازل ها!
کیرایه ائوده اَیلشسن همیشه احترام ائیله
اَییل ائو صاحیبین گؤرجک، تاپیلماز یوخسا منزیل ها!

گؤرنده مالیکی باش اَی آماندیر ائیله‌مه غفلت
اونون شانیندن آرتیق اولماسین بیر آیری سؤز-صؤحبت
گره‌ک یوخسول اَییلسین اغنیایه ائیله‌سین حؤرمت
تغافل ائیله‌سن ایش‌لر اولار بوندان دا موشگول ها!

یاراتمیش خالق سبحان بوتون دونیانی اعیانه
اونون وار باشقا بیر لطفی جهاندا پوللو اینسانه
گؤزتله دینیوی چپ باخما اوغلان مالیکه، خانه
وگرنه باشیوا داش یاغدیرار گؤیدن ابابیل ها!

دئیرلر اغنیانین وار فقط آزجا بو دونیاسی
اگر چی واردی اونلارین طاووس تک نازلی لئیلاسی
اولانماز پوللونون یوخسول کیمی بیر شانلی عقباسی
خبر وار حوری اولماز اونلارا عقباده شامیل ها!

اگر قویسان قدم بیر گون ایاغین چاتسا بازاره
دریندن حؤرمتین اولسون همیشه قوم تجاره
جسارت ائیله‌مه اونلارداکی اوچ نقطه کرداره
دولاشما تاجیره حاشا، بئله ایش گؤرمز عاقیل ها!

اگر دهقانسان عؤمرونده تواضع ائیله فئوداله
قضایه اعتقاد ائیله گؤزون تیک شانسا اقباله
آپارسا محصولو مالیک اور‌ه‌کدن ائیله‌مه ناله
بئله ناللاللار انگیندن دورارسان دونبالاق میل ها!

بو دونیا فانی‌دیر، یوخسول گره‌ک ده هوشیار اولسون
مزاری یادینا سالسین، ایشی آه ایله زار اولسون
مبادا حیطه‌ی فیکرین بو معنادان کنار اولسون
او دونیادا سوخارلار گؤزلرینه آتشین میل ها!

بو دونیادا صبور اولسان تحمل ائیله‌سن درده
او دمدن کی وفات ائتدین گؤزوندن گؤترولر پرده
بهشته هوپبانارسان، خوش یاشارسان او گؤزه‌ل یئرده
یازیب بو مطلبی حتا بیزه تورات و انجیل ها!

اوره‌یین ایسته‌جک اوردا یئیرسن گولبه‌سر، قارپیز
بیتیب هر گوشه‌سینده قاز آیاغی، آغجاباش، یارپیز
کباب بیر گوشه‌ده حاضیر، او یاندا قوورولور جیزبیز
آغاج‌لار خود به خود جهجه وورورلار مثل بولبول ها!

چالیش سن دونیادا قویما گئده صوم و صلات الدن
بو دونیا فانی‌دیر، آنجاق چیخار بیر گون حیات الدن
بیر ایش‌لر گؤرمه عقباده اوچا قوش تک نجات الدن
آسار ارباب خازن دانبیلیندان اودلو دنبیل ها!

او قومی ایسته‌ییب آللاه، دولاشما پوللو اینسانه
اینانما هر سؤزه، اونلار ناغیل‌دیر، جومله افسانه
دانیشما بعضی مطلب‌لر، توخونما دینه، ایمانه
یقینا دینسیز اینسانلار سیزه اؤیرتدیلر دیل ها!

روایت ائیله‌ییر راوی: اگر چپ باخسان اعیانه
چکیرلر اینسانی دوزخده بیر دهشتلی مئیدانه
دوزولموش گؤزلری اودلو ایلان‌لار اوردا یان- یانه
تؤکورلر مجرمین لاپ آغزینا دوزخده فیلفیل ها!

الینده آتشین گورزو دایانمیش مالک دوزخ
آدامی گؤرجک حیرصیندن چکیر نعره، ائدیر وخ- وخ
دیلیندن کیمسه باش تاپماز کی گویا سؤیله‌ییر یا حق
ائشیت بو سؤزلری قارداش، آماندیر اولما غافیل ها!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قاداغالار
«ناصر داوران»

گؤزونده یاساق پروازلار آغلاییر
کؤینه‌یی‌نین سول دؤشونده
سورگون هوس‌لر.
داش قالاق اولور گونده یوز یول
گؤوده‌سینه جالانمیش
مرمر ایستک بهانه‌لری.
گولوش‌لرین هاردا سالیب، بیلمه‌سه‌ده
دوداغیندا گیزلی بیر قاداغا
حسرته چئوریلیب.
قاریشقا کؤلگه‌سی وار آلنیندا
گونده گونده حیاتی
داشیییر داغ باشینا
نفسین درمه‌میش آمما
الیندن قورتاریب
دوشور دره‌یه.
سئوگیسی، قوجاغی
دئییردیم
سیله‌جک دونیانین یادداشیندان
اؤپوشسوز علاقه‌لری،
تمیزه چیخاجاق
حوانین طبیعی داورانیشی
نار باغینا دستامازسیز گیرن‌لرین
گؤزو باخا باخا،
قورولاراق
ساچی بایراق اولان گؤزه‌للییین
جمهوریسی.
۲/۱۲/۱۴۰۱
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
رکوردشکنی افتتاح کتابفروشی‌‌‌ در سرزمین ویکتور هوگو؛ فرانسوی‌ها سال گذشته ۳۶۵ میلیون جلد کتاب خریدند 

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
رضوان حاجی قاسملی « جانای»

پاییز پاییز توکولموشم یولونا
کوکسومده وار گؤزه گؤزه کؤز یئری
قینانمیشام إل ایچینده دردیمه
گیزلتمیشم یارا یارا سؤز یئری

سئویر ائل‌لر سارا قیییب جانینا
کندین خانی دوز دولانسین ائل‌لرده
خان چوبان دا قاییتماسین موغانا
ناغیل ناغیل سؤز دئییلسین دیل‌لرده

قان قوخویور ائل اوبانین هاواسی
ال گؤتورون چایا دئیین آخماسین
گلینلیگیم آداخلاندی سئل‌لره
باخیشینیز اورگیمی یاخماسین

ایل‌لر بویو  جان آی دئییب  یانیرام
آی ایشیغین اسیرگه‌ییب گؤزومدن
یول‌لار منی یورانمادی آمما من
ایندی داها یورولموشام اؤزومدن
                    

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«سیاوش_کسرایی»

مادرم گندم درون آب می‌ریزد
پنجره بر آفتاب گرمی‌آور می‌گشاید
خانه می‌روبد غبار چهره‌ی آیینه‌ها را می‌زداید
تا شب نوروز خرمی در خانه‌ی ما پا گذارد
زندگی برکت پذیرد با شگون خویش
بشکفد در ما و سرسبزی برآرد

ای بهار، ای میهمان دیرآینده!
کم‌کَمَک این خانه آماده است
تک درخت خانه‌ی همسایه‌ی ما هم
برگ‌های تازه‌ای داده است

گاه‌ گاهی هم
همره پرواز ابری در گذار باد
بوی عطر نارس گل‌های کوهی را
در نفس پیچیده‌ام آزاد

این همه می‌گویدم هر شب
این همه می‌گویدم هر روز
باز می‌آید بهار رفته از خانه
باز می‌آید بهار زندگی افروز

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌


 

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌
«کریم قربانزاده»

دنیزلرقورویار
قادینلارین گوز یاشلاری قوروماز
یارالی گونلرده
سئودا سیز وطنده...
.....................
نقاشی رنگ روغن زن در کلاف زندگی اثر دوست عزیزم خانم سهیلا قنبری.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سعید قوشاچایلی

بیر هارای سس گلیر، بوْغولورام من
آرغؽن سایاقلایؽب، یوْرولورام من
سوْن نفس دریدن، سوْیولورام من
دئمیرم جان وئرین، آلمایؽن مندن

حله ده قولاغؽم سسله‌نیر هردن
قوْتان قوش*، اؤرده‌یین یاز نغمه‌سیندن
دالغالار بوْغولوب، گئدیر الیمدن
ویجدان‌لاری دارا، آسمایؽن مندن

بیر سو قاچؽر، بلکه منه قوْووشسون
سارؽلیب دا، منی مندن سوْروشسون
اوزاق دۆشموش ائلدن، گئنه قوْنوشسون
آل جانؽمی، ائلی آلمایؽن مندن

باشؽمی کسسه‌لر گؤودمدن منیم
قیپ-قیرمیزی دوْنا، بۆرونسه اَینیم
سوسوزدان تیتره‌سه، دوداغیم-انگیم
اؤلمه‌رم، کاظؽم‌خان دیکه‌لیب مندن

*قوْتان قوش: پلیکان

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بایرام هاواسی و تکم‌گردانی در روستاهای قاراداغ آذربایجان

گروه تکم‌چی (شهرستان اهر) چند سال متوالی است از اواسط اسفند تا آخرین لحظات تحویل سال نو به روستاهای اهر، ورزقان، هوراند و کلیبر رفته و با تکم‌گردانی و خواندن آوای مخصوص تکم‌چی و با نقاره و چوب دستی، خبر از آمدن نوروز می‌دهند و همراه زنان، مردان و کودکان در کوچه‌ها و میادین روستا جشن می‌گیرند.

روستاییان به میمنت این شادی میوه، توت خشک، سنجد، گردو و تخم مرغ رنگ شده عید را به عنوان تحفه‌ای از محصولات باغ‌های‌شان به آنها می‌دهند. تکم‌گردانی آئین سنتی آوازی و عروسکی آزربایجان است.

«تکه» به معنای بز نر است، که سمبل بهار و شکوفایی طبیعت است. تکم، عروسکی چوبی است که بر صفحه‌ای چهارگوش یا دایره‌ای نصب می‌شود بطوریکه می‌تواند با دسته‌ای که به پایین آن متصل است، در محور عمودی حرکت کند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Audio
آراشدیریب، دانیشان:« جانای»

آخیر چرشنبه نیز قوتلو اولسون
تورپاق چرشنبه‌سی نین تؤره‌نی
آخیر چرشنبه نیز قوتلو اولسون
تورپاق چرشنبه‌سی نین تؤره‌نی


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
یاران من بیایید با دردهایتان و بار دردتان را درزخم قلب من بتکانید.

دوستان وهمراهان اسکلت مدرسه ابتدایی«تبریز»روستای قیرخ یاشار خوی درحال اتمام است
بزودی اجرای ساندویج پنل ها شروع خواهد شد
دست یاریتان را می فشاریم
تلفن های تماس

کریم قربانزاده  09123487053
فاطمه منافزاده 09141061646
رسول اسمعیلیان 09352473587

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
« احمد شاملو»

شبانه
یارانِ من بیایید
با دردهایِتان
و بارِ دردِتان را
در زخمِ قلبِ من بتکانید.
من زنده‌ام به رنج...
می‌سوزدم چراغِ تن از درد...
یارانِ من بیایید
با دردهایِتان
و زهرِ دردِتان را
در زخمِ قلبِ من بچکانید.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
دوغوم گونو حئکایه‌سی

یازان:«رضا جوان»

دونن یوخودا گؤردوم. هله واختیمیز وار. دا اوتوروب گونلری سایمیرام. اوزانیب بولودلاری اوخویورام. بولودلاری اوخویا بیلرسن‌می؟ عیبری‌دیلینه اوخشار حرف‌لری وار. بوراخیلمیش تانینمایان بیر آسوری مزارینین داش یازیلاری کیمی. هردن چتین‌دی آنلاملارین سئزمک. گرک قورخمایاسان. گَرک وسواسین اولمایا. بئینن گلن ایلک آنلام ان دوغرو آنلام‌دی. آما بوگون‌لر چوخ قورخاق اولموشام. قریب بیر وسواس هوپلانیب ایچیمه. هر شئیی جوتلمک وسواسی کیمی. سایی‌لاری جوتلمک، آدلاری جوتلمک، آددیملاریمی قالدیریمین داشلاریندا جوتلمک، سنین فیندیق آغاجین جوتلمک، دارالنشاط یولونداکی چینارلاری جوتلمک، نئچه واختی بیلیم یوردو یولونداکی شیروانی ائولرین ناودانلاریندان، قندیل بوزلاری ساللانیب. قورخورام اوردان گئچه‌سن. نییه کیمسه گؤرمور اونلاری، نییه قورخمورلار، یوخسا قیریلیب یئره دوشسلر. همان یولدان گئدیسن. هئچ یولون ده‌ییشمیسن. بیلیرم یئرسیزدی بو فیکیرلر،. بیلیرم وسواسدی. ایشدن قاییداندا، لبو ساتان کیشی‌دن لبو آلیرسان، کیشی لبو قابینی گؤتورنده، گؤزلویون بوغلانیر. هئچ یئری گؤرمورسن. چیخاردیب ساچاقلی شالینلا ‌سیلیرسن. ‌سیسلی خیابان‌لار،‌ سیسلی آدام‌لار، ‌سیسلی نئون‌لار، اوشاقسی گؤزلویون شوشه‌سیندن گئچیر بو شهر. اومورسامیسان، باخمیرسان، یئیین- یئیین آددیملاییرسان. لبو ساتان قیوریم ساچ کیشی‌ ده، قوشقولودور. نییه قورخموسان؟ نییه سایمیرسان؟ بوتون بو لبو ساتانلار گئجلیک یاییردیلار انقلاب‌دا. «مرا ببوسو» اوخومامیسان‌می؟ بو دؤردونجو قاتدان سن آددیملایان نوقطه‌لری بیر- بیره باغلاییب، لاپ ریسک‌لی یوللاری سئچدیینی گؤرورم. ایتیردیغین کوکلا باشماقلارینلا ائوه یئتیریرسن. قاپینی باغلایاندان‌ سوراسین دا گؤرمورم. ‌لبو یئمه‌یین. یون پاپیشلارین چیخاردیب سوبایا آسماغین. اوشوماغین. دئیینمه‌لرین. اوشویه اوشویه دوندورما ایسته‌مه‌یین . هئچ بیرین گؤرمورم. دؤزورم صاباح اولا. یولون ده‌ییشمه‌یه سن، یئنه دارالنشاطین قاباغیندان گئچسن، قوجا سؤیودلری گئچیب، دؤنه‌سن چیراغا ساری. شاختا، یاناقلارین قیزاردیب لبو رنگی ائله‌سین. بورنون بوز دونسون. شار گؤزلرین ایشیلداسین. نه تئز گلدی پاییز بو ایل. هئچ پاییز اولمادی. بیردن قار یاغدی. قارقالارین کال سسی بیر سحر اویاندیقدا چیرپیلدی شهرین پنجره‌لرینه. نییارانام. قندیل‌لردن موغایات اول.
ایشین آدی نمنه‌دی؟
نمنه جورلوسن اوردا. بیلمیرم کی، حتما یئمه‌لیدی. یا دا گئیمه‌لی، بیلسئیدیم، گؤرسئیدیم دئسئیدیم سوروشسایدیم، آددیملایاراق سسلسئیدیم دالدان، دورسایدین. تعجب ایله باخسایدین منه، تانیماسایدین یادا تانیسایدین، اؤزون ایتیرسئیدین. دئسیدیم اؤزونده گؤز اول. او قندیل‌لردن، بوز ناودانلارین آلتیندان، ‌سیسلی آداملاردان، گؤزلویوندن. ائشیدیرسن می؟ یوخسا کیتابلاریمی یئره سریب یولون اوسته سرگیله‌سئیدیم. دوروب ورقله‌سئیدین کؤهنه کیتاب‌لاری. دویونجا گؤرردیم یاخیندان.
بئرزئنتی نیمداش اووئرکوتون، لاپ قوشقولاندیریر پولیسی. بیله بیله چاغیریش ورقلرین اونودوب یئنیر‌سن تاکسی‌دن. اؤزون دئییرسن اویانیش. چانتان دولو درگی پارچالاریلا. قایچیلا کسیلیب تیترلر. آل آرواد آیینی- افسانه خانم آلا- چئوریلیب- تیکرارلاییب گولورسن. «خانم آل، الئی بانی اولمور با» گولوشون دونور.‌ دیرناقلارینداکی چؤهرایی لاکی،‌ سیلسنده ‌سیلینمه‌ییب. بیر جینایتدن قالان ایپ اوجوسو کیمی‌دیر. ماشین تئز یئتیریر. یوخ اولورسان. درگی‌لری یئل آپاریر. تاکسی‌دن قورخورسان. یوخولاریندا بیر تاکسی دورمادان گئدیر. سن ده او یوخونو گؤررسن می؟ کیلاسدا تک اوتورموشام. آغاج صندل قوخوسویلا، ‌سیلگی قوخوسو وار هاوادا. یئل شوشه‌نی آچیب ورقه‌لریمی آپاریر. ورقه‌لر گؤیده اوینور، الیم چاتمیر توتانمیرام.
همیشه نامه یازیرام بئینیمده. اوزون نامه‌لر. اؤیودلر، سئوگی سؤزلری. بیلمه‌دیم توتولدون، یوخسا گئتدین. هئچ بیلمیرم هارداسان. هئچ وقت‌ ده بیلمک ایستمه‌دیم. قورخدوم سوروشوم. بئینیمده او آنارشیست قیز قالدی. قایتانلاری ده‌ییشیک باغلایان قیز. چایلاری ترسینه اوزن قیز. ایکی دنه نظرسنجی فورمون قالیب. قارا خودکارینان دولدوروبسان. یئیین خط ایله. نقطه‌سیز خط، گاهدان اوخونمور جومله‌لری. بونو دا آرتیردیم موزه‌مه. موسیقینی ده آرتیرا بیلمک اولار؟ ماهنی‌لار گاهدان، بیر شئی‌لر آزالدیب قوپاردیر آدامنان. هامی‌نین گیزلتدییی بیر ماهنی وار. تکلیکده‌ دینله‌دیییی بیر ماهنی. قوبانین آغ آلماسی کیمی. نیسگیلله دولو. تامارزیلا دولو. هله بیر شیروانی ائودن گلیرسه سسی. چوخ قاردان سورا رادیو دئدی گردنه آچیلیب. گلسئیدیم‌سه دئیردیم گؤی مانتون گئی. کوکلا باشماقلارین، توکلریندن بیر هؤروک آییر. بور، بور، سال گؤزلرین اوستونه. اوجور قیوریم – قیوریم، اوجور داغیناق سئویرم سنی.
چوخداندی گلمیردین یوخوما. نئچه وقت ایدی گؤرمه‌میشدیم. هاردان تاپیلدین گلدین. ساچلاریندان بیر دسته کسیب منه وئریب دئدین: «بوجور ساچ‌قیران دوشور با.» باخدیم. بایرام آیی‌نین اییی گلیردی ساچلاریندان. تزه تورپاق، یاغیش وورموش تورپاق آغاج ایینه قاریشمیش. نئچه دنه‌سی نه‌دن دوشموش. دئدیم: حنا قوی. آما دوداقلاریم آچیلمادی. نه قدر بؤیوموشدون یوخومدا. دئدین: «من بیلمیرم جورله بونلاری.» ‌دیلیم یاپیشدی داماغیما. ایچیمده کی سس دئییردی دانیش. دانیشانمادیم. سؤزجوکلر دویوم- دویوم گلیب بوغازیمدا دوردولار. سوزوب گئدیب یوخ اولدون. بوتون سنسیز اولان گونلری سؤزجوکلره‌ سیغیشدیرا بیلسئیدیم، یئنه بوشالمازدیم.
گؤزلریمی آچدیم. سس-کوی یاتمیشدی. بیلمه‌دیم نئچه واختی یاتمیشدیم. گؤزلریم آجیشیردی.
بوندان آرتیق دؤزوموم یوخدی. قومقومامداکی سو بوز دونوب. اوزاقداکی ایشیق یاخینلاشیر.
بارماقلاریمین اوجو چکمه‌نین ایچینده ترپنمیر. ایکی نفر گَلیب، بیری کئییمیش اللریمنن او بیری ایسه آیاقلاریمنان یاپیشیب آتدیلار وانئته اوخشار آرابانین دالینا. گؤزلریم یانیردی. فیشاریم دوشر بو زامانلار. یالاییم دئیه دوز قویارام یان جئبیمه. الیمی آتیرام، هئشزاد یوخدو. سالمیشام یولدا. تؤیشمک سسی گلیر بیر یئردن. الیمی اوزادیرام یانیما. بیریسی یاتیب بوردا. تک دئییلم دئیه، قورخوم تؤکولور. دئییرم یاخجیسان؟‌دینمیر. آرابا گئدیر سس‌لر آزالیر. آغاج‌لار خیردالیر. هر نه دالدا قالیر. عسگرلر، تانکلار، باروت قوخولو سنگرلر. بوز دونان الیم یئنه کئیییب. برانکاردی گتیرن کیشی یانینداکی عسگره، دئییردی هوشدن گئتمیشم. بیلمیرم نئچه گوندی هوشدن گئتمیشدیم. یادیمدا کمینه دوشدوک داغدان گولله یاغیردی. سویوقدان الیم یاپیشمیشدی توفنگین قونداغینا. یانیمداکی اؤسگورور. دئییرم: چوخداندی بورداسان؟ سو واریندی؟ دئییر: «الینده کی توه‌لری نئیندین؟» دئییرم : «هانسی توه‌لر؟» تعجب ایله اللریمه باخیر. سانکی یوخومدایدی. هر شئیی ائشیدیب. بلکه بو کابینین ایچینده یوخولار اورتاقدی! دئییر: «بورا دوغرودان‌دی؟ سنجه آمبولانس گلجک؟ یوخسا بیز بیرینین یوخوسویوخ» ایستیرم یاتیم زامان گئچه بیرآز. بئینیم یورولوب. آما چوخ سویوقدی، باشیمی قویانمیرام یئره. سویوق چیمدیکلیر آدامین هر یئرین. گؤزلریم آجیشیر. دئییر: «سن ده خطدئیدین؟ هارالیسان؟» دئییرم ائله بورالییام. سئیرک بیر یاغیش هاواسی وار. تورپاغین اییی بوراجان گلیر. دئییرم: کاش یاغا. ائشیدیر. دئییر: «گؤروسن بو قیش هاواسینین ایچینده یازین او ایلیق نفسینین اییی گلیر؟ فقط بایرام آییندا ائشیده بیلرسن بو اییی. بو دورولوغی» سؤیکنیب یئکه بیر یاسدیغا. مندن بیراز بؤیوک اولمالیدی. دئییرم: «چوخداندی بورداسان؟» ‌دینمیر. ایندییه‌دک بیری ایله گؤرمه‌دن، اوز اوزه دانیشمامیشام. دئییرم سنی هاردا ووردولار؟ خط مقدم-ده؟ سسی گئدیر. گؤزلریمی زوروینان آچیرام. تورپاقلی اوزوندن ساده جه دوداقلارینین چاتی گؤرونور. قبیردن خورتلاییب ائله بیل. قومقومانی چیخاردیب دوداقلارینا دامیزدیریرام. زوروینان دوداقلارین ترپدیب دئییر: «ساغول.» بللی کی چوخ قان گئدیب. رنگی قاچیب. اؤلوم توزو قونوب اوزونه. اوزونه گلمیرم. دئییرم: «چوخ سوسوزویدون؟» دئییر: «مدرسه واقتی والیبال توری قوراردیق مئیداندا، ایستردیک باشلایاق، بیردن یاغیش توتاردی. گؤیه یامان دئیردیک. بیلمزدیک یاغماسا نه اولار. بیلمزدیک سوسوزلوق ندیر. بیلمزدیک بیر گون بو فلامینقولار کیمی، دنیز ده کؤچر» دئییرم: «هانسی اوخولدایدین؟» دئییر: «دوققوز پیلله.» دئییرم: «چوخ ماراخلی‌دی. من ده اوردا اوخوموشام.» بیردن یئریندن اولور. دئییر: «تزه ساختمان‌دا ؟» دئییرم: «هن! بیز گلن ایل آخر ایل ایدی، دا قدیم مدرسه‌یه بنزه‌میردی. تزه تیکیلمیشدی. بوتون گئچمیشی ییخیب یئرینه تاریخ‌سیز بیر مدرسه تیکدیلر. سانکی، بیر ال گئچمیشین ایزلرینی ‌سیلمک ایستیردی. قاجار بینالارینا تای، بیردن بیره یوخ اولدولار. سوچلاری گئچمیشی خاطیرلاتماق ایدی. سؤیودلو کوچه‌سینده تکجه بیر ائو وارایدی. سانکی، گوندن گونه گؤبه‌لک کیمی گؤی دلن‌لرایله دولان شهره‌ دیش آغاردیب، اله سالیردی. شیروانی دامی‌لا.‌ سینیق و چات- چات شوشه‌لر ایله. چیی کرپیجلر ایله، ایللرین توزو- پاسینی داشیییب عاییله‌لر یئتیشدیریب یولا سالیب اؤزونو بو گونه یئتیرمیشدی. تاریخی سوروملولوق داشییان بیر ساواشچی کیمی. یادیندا مدرسه‌نین دوواریندا کی گولله یئرلری؟ ساواشدان قالان قومپارالارین یئری؟» اورکدن آه چکیر. دئدیییمه پئشمان اولورام. سؤزو ده‌ییشیم دئیه، دئییرم: «بو کابینین ایچی ایستی‌دی. ائشیه چوخ سویویوب. بو ایل قفیلدن گلدی پاییز، هئش پاییز اولمادی. مکه‌لری شاختا ووردو. آلمالار قالدی آغاج اوسته.» ‌دینمیر گؤزلریمی یومورام. گئنه سن گلیسن. اللرین قولتوغان ووروب، دوروب باخیسان اوزاقدان. الینده کی آلمانین اوستونده ‌دیشین یئری قالیر. دئییرم: «منه بیر سبد آلما گؤندر.
بیرینی ‌دیشله گؤندر.» خیامنان گئچنده کوچه‌لره باخارام. دئیه‌رم، حتما بو داش ائو ایدی. یادا بو شیروانی ائو. دارالنشاطا گئدن کسمه یولدادی کسین اوشاقلیق ائوی. دوروب کوچه‌یه باخارام. کوچه‌لر آداملاری چکیب اؤز داغارجیقلاریندا ساخلاییرلار. کوچه‌لرینده موزه‌لری وار. خسته چین، بئش داش، ماچیلئس، قولچاق. دومینه، نایلون قولباق، شار، کوکلا باشماق، نییارانچیلیقلار، گؤزلمه‌لر، خدافظلشمه‌لر، یولدا قالان گؤزلر، دالیجا سو سپمه‌لر. هامیسی قالیر. بلکه اونا گؤره بیر کوچه‌دن گئچنده آغیرلاشیر آدام. یئرین چکیم گوجو اوردا چوخدو ائله بیل. یئنه بئینیم آزیب. یادیمنان چیخیب هاردایام. یانیمداکی ترپنیر. دئییر: «اؤزوم اؤلوم گلمه‌یه‌جکلر، یول باغلیدی. حتمن یاددان چیخمیشیخ. هئش گؤرن آماردا واریق.» دانیشاندا سنین کیمی دئییر – گؤرن -‌دیرسه‌یین یئره دایاییب، قالخماق ایستیر. قوللاری بودره‌ییب ده‌ییر یئره. دئییرم: «نمنه ائلیسن، موغایات اول.» دئییر:«باخیب ائشییه منه دئیه بیلرسن نه خبردی. بوغولورام. کابینین تاوانی اوستومه گلیر ایستیرم بیر سئری ده گؤروم بورالاری. بلکه آخیر سئری‌دی.» دوداقلاری قاچیر. گؤزلریمی یوموب بئینیمده جانلاندیریب دئییرم: «اوجو-‌دیبی اولمایان جاده، گؤلون قیراغیندان گئچیر. هاچاقویروق قارانقوشلار یئیین یئیین اوچوشورلار. اوجقار بیر یئردن توستو قالخیر. بیر علامتدی کسین، بلکه ده اسگی دن قالان بیر کنددی. نوفوسو بیر نفر اولان کند. یالنیز بیر کند. اوزاقدان ائولری گؤز وورور. ایکی یئنی یئتمه اوغلان، تویوبلارینا مینیب اوزورلر سودا. یانلاریندا بیری دالی اوسته اوزانیب سویا، قوللاریلا پئدال وورا وورا. داغینیق آغ بولودلارا باخیر، گونش گؤز قاپاقلارینی قیدیقلیر.» دؤنوب باخیرام. یاتیب، اوشاق کیمی اؤزون بوراخیب یاسدیغا. اوزاقدان داریخمالی بیر زیل سس گلیر. بیری اوخور سانکی. گؤزلرین آچمادان دئییر: «بویون دوغوم گونومدی. ائوده اولمالییدیم ایندی. بایرام آیی، سویودلوده یاغیش یاغاندا آبام اوخویاردی. یانیقلی اوخویاردی. تیراسدان دوروب ناودانلارا باخاردیق. یاغیش شیدیرغی یاغاردی. ناودانلار شهرین بوتون پاسینی قوساردیلار. آتام ایسه قورخاردی یاغیش بیردن چئویره دولویا. نییاران- نییاران باخاردی. باجیم مندن کیچیک ایدی، دئیردی آبا قوبانین آغ آلماسین اوخو. اوریینده بیرینی سئوردی، آما دئمزدی هئش کسه. آنا دئیردی سوبایلار چئینسه دولو کسر. قاچیب ‌دیشلردیک دولماچالاری.»
دئییرم: «ایندی آمبولانس گلر داریخما. هامیسی یورقونلوقداندی.» دئییر: «سنی هاردان گتیردیلر؟» – «بیلمیرم. اوجا بیر یئردن دوشوردوم. هر یئردن سس گلیردی. قومپارا سسی گؤیو دلیب بیر یئرده ایتیلیردی. سورا باروت قوخوسو وارایدی هاوادا. فقط او یادیمدا.» دئییر: «جبهه ایدی ؟» قاتیشدیریب کسین. یانی بیلمیر هاردادی. دئییرم: «فیشارین دوشوب. داریخما. دا هئچ زادا فیکیرلشمه.» دوشونورم، نجور اولار هئچ زادا دوشونمه‌مک. بیر بوشلوق ایچینده یاشاماق. کسین اولماز. آدامین بئینینده آلبوم‌لار سان گئدیر. سنی گؤرورم. سورا اوشاقلیغیمی. سورا قورخولاریمی. وسواس‌لاریمی. سورا بونلار سن ایله قاریشیر. باروک نقاشی‌لره چئوریلیر. باروک مجسمه‌لر دوزه‌لیر.
یئریندن قالخیب سؤیکنیر اوستوله بنزر یئره. دئییر: «گل گیر قولتوغوما، ایستیرم گؤروم دنیزی.» یانی بو بیلمیر دنیز یوخدو. یانی بیلمیر ناغیل دئییرم. دئییرم: «اولماز. آیاغیم یارالیدی. آغیرسان.» دئییر: «بس باخ گؤر گئدیب‌لر اوزن‌لر.» «اولسون. سن اوزان دئییم.» ناغیلی ده‌ییشیرم. دئییرم: «اوتوروبلار اودون باشیندا. تانقال قوروبلار. بیرینین دوغوم گونودی. کئیک کسیرلر. بیر قیز اوینور اورتادا. آیاق رقصی. الللرین ووروب دالینا. یئیینلیکدن آیاقلاری گؤرونمور.» دؤنوب باخیرام. اوزونده اوشاقسی گیزلین بیر گولوش وار اؤز دوغوم گونون قوتلاییبلار سانکی. دئییرم چوخ شوکور، دا بو سئری یاتیب.
اوشاق کیمی‌دی. نه تئز بؤیویور آدام. بیر شئی آغیر باسیر یوکلنیر ایچیمه ناغیل دئدیکجه. سنه دئدییم ناغیللار کیمی. گؤزلرینین یانییلا باخیر، هله یاتماییب. چوخ تانیش‌دی بو گؤزلر، بو باخیش، بو دلی‌لیک. قورخورام سوروشوم، حدسیم دوز چیخا. دئییرم: «کوچز کؤرپونون یانیندا‌یدی؟» دئییر: «هیه! اولمویا سؤیودلو کوچه‌سینده اولوبسان سنده؟» دئییرم: «یاشیل قاپی؟» سسینی تعجبدن یاواشلاداراق دئییر: «هیه.» تشدیدینن دئییر.‌ دینمیریک. قریب بیر سوکوت چؤکور آرامیزا. شار گؤزلری خومارلانیب. یاغیش شیدیرغی یاغیر. ناغیلداکی قیزین آیاقلاری کیمی.
قایناق: ایشیق سایتی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
نامه های «احسان طبری» به «ژاله اصفهانی»

بومکتوبلارین موضو لاری تام ادبیات دیر خصوصیله تنقید ادبیات سئونلر بو آچیدان(ادبی تنقید) باخیمیندان  بو نامه لرین هرهفته چهارشنبه گونوبیرینی نشر ائده جک اومود ائدیریک سایین اوخوجولاریمیزا فایدالی اولا.



https://t.me/Adabiyyatsevanlar
نامه های «احسان طبری» به« ژاله اصفهانی»

1 اکتبر ۱۹۵۲ [9 مهر 1331]
 
ژاله ارجمند،
هنگامی‌که از ضیافتی که در آن یک‌بار دیگر افتخارِ دیدار سردارِ با عظمت جنبشِ نجات‌بخشِ بشر از قید اسارتِ سرمایه -ی.و.استالین* دست داد بازمی‌گشتم، نامۀ محبّت‌آمیز، به‌موقع و موثّرِ شما را دیدم که با شورِ درونی‌ام، مضامین‌اش هماهنگیِ شِگَرفی داشت.
ارزیابیِ شما دربارۀ آن‌که با پذیرشِ هیئت نمایندگی ایران در نوزدهمین کنگرۀ حزب کمونیست اتّحادِ شوروی -این فوروُمِ** پُر جلالِ صلح و خلاقیت-، به مبارزۀ خلقِ دلاورِ ما و نهضتِ نجات‌بخش اش ارزشی و ارجی داده شد، کاملاً صحیح است.
ما آن هیجان بی‌پایانی را که از مشاهدۀ کنگره و مقدّم بر هر چیز، از مشاهدۀ آموزگارِ عزیز و محبوبِ خود استالینِ کبیر حاصل کرده‌ایم، به محرّکِ نوینی برای فداکاری‌ها و هنرنمایی‌های باز هم بیش‌ترِ نهضت در راهِ صلح و دموکراسی مبدّل خواهیم ساخت.
ما آموزش‌های گران‌بهای کنگره را به چراغی فرا راهِ حزبِ خود، برای نیل به آرمان‌های روشنِ خویش تبدیل خواهیم نمود. هنگامی‌که به پیشوای بشریّتِ ترقّی‌خواه- استالین- می‌نگریستم، بارها در دل تکرار می‌کردم: اکنون در ایران هزاران زن و مردِ شرافت‌مند و مصمّم وجود دارند که حاضرند در راهِ تو و کارِ تو همه چیز و حتّی اگر لازم‌آید جان را نیز نثار کنند. این تنها وثیقۀ نجاتِ خلقِ ما از مذلّت و خفّتِ کنونی است.
ژاله گرامی، بسیار بسیار از تبریکِ شما که تبریک به خود و تبریک به خلقِ خود است، متشکرم. این‌را به همۀ رفقا ابلاغ کرده‌ام و تشکّرِ آن‌ها را نیز تقدیم می‌دارم.
پرویز
 
** فُوروم (forum) = تالارِ گفت‌وگو، گفتمان‌گاه، گردهمایی حقیقی یا مجازی.
* یُسِب بِساریُنیس دزِ جوغاشویلی (به‌گُرجی: იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი) مشهور به ژوزف ویساریونویچ اِستالین (به‌روسی: Иосиф Сталин) رهبر حزب کمونیست اتحاد شوروی پس‌از لنین و قهرمانِ جنگِ دوّمِ جهانی که به شکستِ فاشیسمِ هیتلری و نجاتِ بشریّت انجامید.  
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
نامه های «احسان طبری» به« ژاله اصفهانی»

۵ نوامبر ۱۹۶۵ [14 آبان 1344]
 
ژاله عزیزم،
پس‌از بهترین درود به تو و بدیعِ عزیز و بیژن و مهردادِ گرامی.
افسوس شد که توقّفِ تو در این‌جا با مسافرتِ من روبرو شد. امیدوارم به تو در این‌جا خوش گذشته باشد‌. آذر و آذین ازتو خاطرۀ خوش دارند و نامۀ اخیرِ تو نیز این خاطره‌ها را تجدیدکرد. از قرآن‌خوانی در حجرۀ حقیر نگران نباش، زیرا به گفتۀ حافظ:
 صبح خیزی وُ سلامت طلبی چون حافظ
هرچه کردم همه از دولتِ قرآن کردم.
ولی نمی‌دانم کدام قرآن را می‌خواندی. ترجمۀ روسی کواچکوسی یا ترجمۀ فارسی پاینده.
باری، دربارۀ منظومه‌ای که همراه داشتی (و متاسفانه در آن ملاقاتِ کوتاه خانۀ رفیق پوریک* یادم نیست که از آن ذکر کرده باشی)، می‌توان از راهِ مکاتبه نیز گفت‌وگو کرد. اگر ممکن باشد منظومه را برایم بفرست و من نیز وعده می‌دهم که نظرِ خود را برای ژاله عزیز بنویسم.
آذر به تو سلامِ فراوان می‌رساند و می‌گوید حتماً با دیدن بدیع، عشق رقبایی از سرت پریده است... (من از موضوعِ این شوخی سر در نمی‌آوردم).
آذین و روشنک تو را می‌بوسند. همان‌طور که گفتم اگر اشعارِ اجتماعی خود را بفرستی در "مردم" یا "دنیا" یا "پیکِ ایران"** از آن استفاده خواهیم کرد.
یک‌بارِ دیگر درود و ارادتِ خود را به همۀ خانواده تجدید می‌کنم.
قربانِ تو - پرویز
 
* "پوریک" نامِ مستعار زنده‌یاد "محمّد پورهرمزان" (همسرِ ملکه محمدی)، مترجم برجستۀ آثار مارکسیستی که در تابستان سال 1367 سر به دار شد.
** "رادیو پیک ایران" از ۴سال پس‌از کودتای ۲۸مرداد ۱۳۳۲ (1336) به‌عنوان بانگِ بلندِ مردم ایران علیه اختناق و کودتا به ابتکارِ حزب تودۀ ایران در آلمانِ دمکراتیک راه‌اندازی شد و تا سال 1355 در بلغارستان فعّال بود.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
🖌 نقدی بر فرضیه «سفره یئددی‌سین»

«علیرضا صرافی»

اخیرا فرضیه‌ای مطرح شده که گویا در آذربایجان سفره نوروز را «سفره یئددی‌سین» یا «سفره برکتلردن یئددیسین» می‌گفتند و اصطلاح «سفره هفت‌سین» ترجمه ناشیانه‌ای از «برکتلردن یئددی‌سین» است.
این فرضیه توسط جناب آقای ناصر منظوری که خدمات فرهنگی ارزنده‌ای هم به ادبیات و زبان ترکی آذربایجانی نموده‌اند مطرح شده، اما علیرغم خدمات ایشان و ارادتی که شخصا خدمتشان دارم این مانع از نقد برخی نظراتشان نمی‌شود.
به طور مختصر به دو نکته اشاره می‌کنم:
🔹 نخست اینکه در آذربایجان سفره‌ای را که برای عید نوروز می‌چینند، نام‌هایی چون «بایرام سوفره‌سی» و «یئددی لؤون سفره‌سی» و اخیرا نیز در آذربایجان این سوی ارس اصطلاح فارسی «سفره هفت‌سین» رایج شده. بنده جایی را سراغ ندارم که در آنجا اصطلاح «یئددی‌سین سوفره‌سی» به‌کار رود. در هر دو سوی ارس چنین اصطلاحی رایج نبوده و نیست .
هیچ منبع مکتوب دیگری نیز نیافته‌ام که نام سفره نوروز را چنین ثبت کرده باشد. یقینا اگر چنین بود آقای منظوری بدان استناد می‌فرمودند.
🔹دوم اینکه تا پیش از استاد منظوری نیز در میان پیشکسوتان فولکلورپژوهش از سلام‌الله جاوید، صمد بهرنگی، عبدالعلی فرزانه، بگیرید تا پاشا افندیف، آزاد نبی‌اف، اهلیمان آخوندوف محمدحسین طهماسب و ... کسی به این اصطلاح «یئددی‌سین سفره‌سی» اشاره‌ای نکرده‌اند.
یعنی نه در ادبیات زنده شفاهی و فولکلور مردم، نه در آثار مکتوب علمای و فعالین این بخش اشاره‌ای به این اصطلاح نیست.
نتیجه اینکه اگر چنین اصطلاحی وجود نداشته پس ترجمه ناشیانه اصطلاح ناموجود نیز موضوعیت نخواهد داشت.

🔸اما در اینکه محتوای سفره عید نوروز نمادهایی از برکتهای روی زمین بوده کاملا با استاد منظوری موافقم. در سفره عید منزل ما نیز مرحوم مادرم مقداری تخم‌مرغ رنگی ، برنج و عدس و ماش و یک کاسه آب (ماهی بعدا اضافه شده است) قرآن و آینه و سمنو و سبزه و نان می‌چیدند.
در برخی جای‌ها از جمله ارومیه و یکانات مرند به این سفره «یئددی لؤون سوفره‌سی» (سفره هفت رنگ) میگفتند.
اصطلاح سفره هفت‌سین و گشتن به دنبال هفت چیزی که با حرف سین شروع شود بعدها و تحت تاثیر تبلیغات رادیو تلویزیون و با توسعه فرهنگ حاکم در آذربایجان نیز به تدریج رایج شد و تدریجا برنج و ماش و عدس و نان از این سفره حذف و جای خود را به سیب و سکه و سیر و ... داد.

گفتنی‌است که در علوم مختلف هر فکر و فرضیه‌ای می‌تواند مطرح شود اما طرح علمی و‌ ارائه مستندات آن و اثبات‌پذیر بودنش، و نهایتا اتفاق و اجماع نظر علمای آن رشته است که به تایید قطعی آن فکر و ایده منجر می‌شود.
بنده به غیر از خود استاد منظوری، فرد دیگری را نیز از اساتید فولکلورشناس سراغ ندارم که فرضیه «یئددی‌سین سوفره‌سی» را تایید کرده باشد.
شاید بیست سالی از طرح این فرضیه می‌گذرد، اما به جز تکرار مکررات عین نظریه جناب منظوری توسط هواداران ایشان در فضای مجازی هنوز یک مقاله دال بر تحکیم مبانی آن باشد و چیزی بر آن بیافزاید نوشته نشده است.
و این واقعیات اعتبار نظریه «یئددی‌سین» را به جد زیر سوآل می‌برد.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar