ادبیات سئونلر
3.13K subscribers
6.96K photos
2.45K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
Forwarded from ادبیات سئونلر (Kamran Azari Kamran Azari)
«ناظیم حکمت» 1963-1902

تپه دن دیرناغا اینسان
تپه دن دیرناغا مباریز
تپه دن دیرناغا شاعیری...
تورک شاعیری« ناظیم حکمتین» آد گونو قوتلو اولسون

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
حسن ریاضی ( ایلدریم )
دونیا شاعیری، ناظیم حیکمت

        «من بیر اینسان،   

                من تورک شاعیری ناظیم حکمت

                                من تپه‌دن دیرناغا اینسان،

                                            تپه‌دن دیرناغا مباریزه، حسرت،

                                                                و اومیددن عیبارت».

دونیامیزین بؤیوك شاعيري، آزادلیق، صولح، عدالت و سئوگي نغمه‎كاري؛ موباريزه‎سي و صنعتي‎له اسطوره‎لشن ناظيم حيكمت, تورك خالقی‎نین دونیا مدنيتي‎نه بخش ائتديیي اؤلمز صنعت‎كاردیر.

اونون شئعري ميللي ده یرلردن مایالانـیب, ميللي بویالارا بویانسا دا, آنجاق اينسانلیغین, بديعي- مدني ده یرلرينه اساس‎لانیر. اولو شاعيرين یارادیجیلیق سوزگجيندن كئچن شخصي تجربه‎لري, یاشانتی‎لاری عمومي‎لشميش, و بشري‎لشميش بير دونیا دویومو, دونیا  گؤرومو سويیه‎سينه یوكسلير. و یئني- یئني مضمونلار و فورمالاردا شئعيرلشير. پيئس‎لره, رومانلارا, منظومه‎لره چئوريلير. اونون قلميندن سوزولن مختليف بيچيملي صنعت اثرلري ايلدن-ايله كئچيركن, ديلدن- ديله چئوريلير. پيئس‎لري صحنه‎لشیر, رومان و داستانلاری فيلمه چكيلير و شئعرلري ماهنی‎لاشاراق، دونیامیزی صنعت ايشیغینا بورویور. بئله حالدا او تكجه بير خالقین دئیيل,بلکه بوتون دونیانـین, بوتون اينسانلیغین دوغما شاعير اوغلو, اؤلمز صنعتكاری‎دیر.

ناظيم حيكمت «كرم كيمي» یانسا دا, آمما او كول اولمایـیب, بلكه ابدي بير ايشیق منبعينه دؤنوب, دونیامیزین گونو- گوندن قارالماسینا باخمایاراق, او بو قاتی قارانلیقدا داها گور, داها ايشیقلی ساچماقدادیر. اونون صنعت یانغی‎سی اوره‎یيميزده آلیشیر, روحوموزون قارانلیق‎لارینا ايشیق توتور، ايچ اوزوموزو نورلا، شفق‎له بزه‎یير، بيز ده یاشاماق، سئومك هوسيني داها دا آرتـیریر. ناظيمين اثرلرينده‎كي  آیدین‎لادیجی، تأثيرائديجي، جان‎وئريجي بو سئحيرلي قووّه، اونون یاشادیغی حیاتـیندان دوغوب تؤره‎نير. اونون یاشایـیشیندان قایناق‎لانـیر. او اؤزو اثرلري‌‎نين باش قهرمانی‎دیر. ناظيم زينداندان گؤندرديگي بير مكتوبوندا یازیر:

«اوچ جور یاشاماق وار، بيرينجي- یاشادیغی‌نـین فرقينده بئله اولماماق، یعني یاشادیغینـی، یاشاماق دئیيلن مفهومو بوتون عظمتيله درك ائتمه‌دن یاشاماق، یعني اينسان‌لارین بؤیوك اكثريیتي كيمي ... ايكينجي‌سي- هارادا اولورسان، هانسی شرايط‌ده وار اولورسان اول، یاشاماق بير سعادت‌دير سنين اوچون. دوشونمك، اوخوماق, سئومك، دؤیوشمك، گؤرمك، ائشيتمك، چالیشماق، ايشكنجه گؤرمك، نيفرت ائتمك، بير سؤزله بوتون بو مادي و معنوي شئی‌لر سعادت‌دير سنين اوچون. یعني مستقيل و آزاد یاشاماق دئیيلن شئی نه گؤزل‌دير. بونو هرآن و هر شرايط‌ده درك ائده‌سن. اوچونجو- یاشاماق ساده‌جه بير وظيفه‌دير سنين اوچون، بعضن اؤلمك نئجه بير وظيفه اولورسا، یاشاماق دا ائله بير وظيفه‌دير. وئريلميش بير سؤزو یـئرينه یـئتيرمك كيمي. منيم اوچون یاشاماق مفهومو ايستر حبس‌ده اولوم، یا اولمایـیم. ايستر سئوگيليمين الي اليم‌ده آی ايشیغینـی سئیر ائديم، ايستر حبس‌خانادا اوتاغیمین تاوانـینـی, یاشاماق بير سعادت‌دير. حتّا منه ائله گلير كي، تورك ادبیاتـیندا «یاشاماق نه گؤزل شئی‌دير» دئین ايلك شاعير بنده‌نيزدير».

ناظيم دوغرودان دا دئديگي كيمي، سئوه- سئوه، دؤیوشه- دؤیوشه، یارادا- یارادا یاشادی. وطني‎نين، دونیانـین قورتولوش و گؤزللشمه‎سي نامينه دؤیوشدو، آغیر گونلره، زيندانلارا دؤزدو، بير اينسان كيمي یاشادی. خالقی‎نـین، اينسانلیغین آغری آجی‎لارینی، حسرت و اوميدلريني اؤزونونكولشديردي، اونلاری یاشادی، ناظيم ميللي چرچيوه‎ده، اؤزونو محدودلاشدیرمادی. او اوزونو بوتون بشريیته توتدو، دونیا ادبیاتـینی، باشقا خالقلارین فولكلورونو، دريندن اؤیرندي، منيمسه‎دي. اونلاردان بارلاندی و اؤز یارادیجیلیغیندا باجاریقلا اونلاردان استيفاده ائتدي. ناظيم صنعتي‎نين ان قاباریق خصوصيیتي، اونون بشري‎ليیي، اينساني‎ليیي‎دير. او ميللي اولدوغو قدر ده، بئین‎الميلل‎دير. اونون اثرلري هئچ بير ميللي محدوديیت تانیمیر. آنجاق ناظيم شئعريني تورك خالقی‎نین ديلي، ادبیاتی حیاتي ايله ائله قاينايـیب، قاریشیب كي، تورك ديليني ناظيم‎سيز و ناظيمي ده تورك ديلي‎سيز تصوّور ائتمك بئله مومكون دئیيل.

ناظيم یازیر:

«شئعريمين كؤكو یوردومون تورپاغیندادیر. آمما بوداق‌لارینـی بوتون تورپاق‌لارا ... او تورپاق‎لار اوستونده قورولموش مدنیت‌لره, بوتون دونیامیزا اوزاتماق، ايسته‌ديم. اينسان اوغلو هارادا، نه زامان و هانسی ديلده اولورسا، اولسون، اوره‌یيمه، بئینيمه اویقون بير شئعر سؤیله‌ميش‌سه، اونون سؤیله‌یيشينده‌كي اوستالیغی، اينجه‌لمه‌یه اوندان بير شئی‌لر اؤیرنمه‌یه چالیشدیم، تكجه اؤز ادبیاتـیمیزین دئیيل، شرق، غرب ادبیاتـی‌نـین بوتون اوستادلارینـی اؤزومه اوستاد ساندیم».
ناظيم حيكمت شئعري، دویغو ايله- دوشونجه‌نين بير- بيرينه توخونماسی، بديعي تصويرلرله حیات حقيقت‌لري‌نين بير یئره قوووشدوغو، بير- بيريني تامام‌لادیغی بديعي بير وارلیق‌دیر. شئعرلري‌نين تخيّل گوجو نه‎قدر گوجلو و توتارلی‌دیرسا بير او قدر ده عیني و حیاتي‌دير. بو شئعرلر ساده


اولدوقلاری حال‌دا درين‌ و اووسونلودورلار. اونلار هر اوخونوشدا تزه گؤرونن، سؤزون حقيقي معناسیندا صنعت اثرلري‌دير. بو اثرلرده اينسان‌لا- طبيعت، تاريخ‌له- جامعه، دونن‌له- ساباح، اوسطوره ايله- حقيقت بير- بيريني عوض ائده‌رك، سئحيرلي صنعت نمونه‌سي كيمي‌ اوخوجونون داخيلي عالمينده یـئني‌دن جانلانماغا باشلایـیر. بونلار دونیانـین سسيندن، نفسييندن تؤره‌نميش، انسان قلبينده عكس- صدا دوغورموش، سونرا سؤزلرده، دئیيم‌لرده ده شئعرلشميش دویغو, دوشونجه‌لرين، بيليك و زحمتين محصولودور.

ناظيم حكمت چوخ یؤنلو بير صنعتكار ايدي. او سينماچی، دراماتورق، یازیچی، مطبوعات‎چی، شاعير و هم ده رسسام ايدي. هابئله موسيقي‎ني، باشقا صنعت نوعلريني یاخشی دویان آنلایان و سئون شاعير ايدي. باجاریقلی صنعتكار، مختليف صنعت ساحه‎لرينده ده یرلي اثرلر یارادیب‎دیر. او هر بير صنعت نوعونون فورما، مضمون اؤزونه مخصوص‎لوغونو قورویوب ساخلایاراق, عئیني حالدا ال‎وئريشلي شرايط‎ده شئعرينده مختليف صنعت نوعلرينه منسوب اولان ايفاده طرزي، دئیيم یؤنو، فورما خصوصيیت‎لريندن بهره‎لنرك، مختليف مضمونلو، رنگارنگ فورمالی اؤلمز شئعرلر یاراتمیشدیر.

ناظيمين شئعري, شاعيرده یئني شئعر یاراتماغا و اينساندا یـئني اينسان اویاتماغا قادير اولان سولماز و ابدي یاشار بير صنعت نومونه‌سي‌دير! منجه،  ناظيمي اوخوماق، اؤیرنمك، باشا دوشمك اؤزو ده بير سعادت‌دير.




سالخیم سؤیود





آخیردی سو

گؤستریب آیناسیندا سؤیود آغاجلارینی

سالخیم سؤیود یویوردو سودا ساچلارینی!

یانان یالین قیلینج‌لاری چارپاراق سؤیودلره

چاپیردی قیزیل آتلی‌لار گونشین باتدیغی ییره!

بیردن

بیر قوش كیمی

وورولموش كیمی

                  قانادیندان،

یارالی بیر آنلی یووارلاندی آتـیندان!

باغیرمادی،

گئدن‌لری گئری چاغیرمادی

باخدی یالنـیزدولو گؤزلرله

اوزاقلاشان آتلی‌لارین پاریلدایان نال‌لارینا!

آه نه یازیق

نه یازیق كی او

دؤردنالا گئدن آتلارین كؤپوكلو بوینونا بیر داها یاتمایاجاق!

آغ اوردولارین آردینجا قیلینج اویناتمایاجاق!

نال سس‌لری سؤنور پرده - پرده

آتلی‌لار ایتیر گونشین باتدیغی یئرده،

آتلی‌لار،ً آتلی‌لار، قیزیل آتلی‌لار!

آتلاری روزگار قاناتلی لار

آتلاری روزگار قانات...

آتلاری روزگار.

آتلاری

آت...

روزگار قاناتلی آتلی‌لار كیمی كئچدی حیات!

كسیلدی آخار سویون سسی.

كؤلگه‌لر كؤلگه‌لندی

                     رنگلر سیلیندی.

قارا اؤرتولر ائندی

                  ماوی گؤزلرینه

ساردی سالخیم سؤیودلر

                ساری ساچلاری‌نین اوزرینه!

آغلاما سالخیم سؤیود

                  آغلاما !



الی قوینوندا دایانیب

قارا سویون آیناسینا باخا - باخا

آغلاما،

آغلاما!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Forwarded from ادبیات سئونلر (Kamran Azari Kamran Azari)
هئچ بیر قورخویا بنزه مز
خالقینی
ساتانین
قورخوسو !

ناظیم حکمت
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا  .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»
گول ایله سیناور۳

👸کئشگه ائو اییه سی آییق اولا بیزیم سؤزلریمیزی ائشیده. بیز اوچاندا آیاغیمیزین آلتیندان ایکی یارپاق قوپاجاق. یارپاقلاری ازیب سویا تؤکه، سویو قیزدیرا ائششکین باشینا تؤکه. دئمه ائو اییه سی آییقدی. یارپاقلاری گؤتوروب هونگ ده دؤیدو، سویا تؤکدو. سویو قیزدیریب، باشیما تؤکدو. من گئنه آداما دؤندوم، ائویمیزه گلدیم. آیاغیمی اوتاغا قویونجا، گئنه عم قیزیم منی اووسونلادی، دئدی: گئت ایت تولاسی! تولایا دؤندوم. منی دؤیوب سالدیلار ائشیه. گئتدیم قاصاب توکانینا؛ اؤنومه سو٘موک آتدی، یئمدیم. یئدیی کاباب دان وئردی، یئدیم. قاصاب یولداشینا دئدی: باخ، باشقا ایتلره چکمه میش، سانکی
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»
گول ایله سیناور۳

👸کئشگه ائو اییه سی آییق اولا بیزیم سؤزلریمیزی ائشیده. بیز اوچاندا آیاغیمیزین آلتیندان ایکی یارپاق قوپاجاق. یارپاقلاری ازیب سویا تؤکه، سویو قیزدیرا ائششکین باشینا تؤکه. دئمه ائو اییه سی آییقدی. یارپاقلاری گؤتوروب هونگ ده دؤیدو، سویا تؤکدو. سویو قیزدیریب، باشیما تؤکدو. من گئنه آداما دؤندوم، ائویمیزه گلدیم. آیاغیمی اوتاغا قویونجا، گئنه عم قیزیم منی اووسونلادی، دئدی: گئت ایت تولاسی! تولایا دؤندوم. منی دؤیوب سالدیلار ائشیه. گئتدیم قاصاب توکانینا؛ اؤنومه سو٘موک آتدی، یئمدیم. یئدیی کاباب دان وئردی، یئدیم. قاصاب یولداشینا دئدی: باخ، باشقا ایتلره چکمه میش، سانکی آدامدی. نئچه گو٘ن اوردا قالدیم. گئنه بیر گو٘ن او قوشلار گلیب آغاج باشیندا اوتوردولار. بیری دئدی: باجی!... اوبیری دئدی: جان باجی!... دئدی: بیلیرسن بوکیمدی؟ دئدی: یوخ. دئدی: بو هامان سیناور دی، عم قیزیسی ائششک ائله میشدی. ایندی ده ایت ائلییب. کئشگه قاصاب آییق اولا بیزیم سؤزلریمیزی ائشیده. ایتی حاماما آپارا. بو دعانی اوخویوب اونو خزنه یه باسا، ایت دریسین سالا آدام اولا. اؤزو ده بو  دعانی ازبرله یه، اوخویا، عم قیزینین یانینا یئتیشنده، اونا پوفله یه، اووسون کار کسمه سین دئیه. دئمک قاصاب آییق میش. منی حاماما آپاردی، دعانی اوخودو، منی خزنه یه باسدی. گئنه آدام اولدوم. قوشلارین دعاسینی نئچه یول اوخودوم، ازبرلدیم. سونرا ائوه گلدیم. یولدا دعانی هئی اوخوردوم، قاپی آچیلدی گول چیخدی. تئز دعانی اونا پوفلدیم دئدیم: گئت قاطر! عم قیزیم قاطر اولدو. توتوب باغلادیم ائوین بیر گوشه سینه. او واقتدان ایتیمین یئمه یینین آرتیغینی اونون قاباغینا تؤکرم. دیلین وورماز. یول کسنلرین بؤیوکونون کله سینی گتیریب نئچه آغاج وورارام، یئمه یه باشلار. بو منیم ناغیلیم ایدی. ایندی کی سیرریمی بیلدین گرک باشیوی کسم. حاتم دئدی: اولسون، قوی ایکی رکعت ناماز قیلیم سونرا. خالچانی یئره سالدی اوتوردو او٘ستونده. سونرا او٘زویو بارماغینا تاخدی دئدی: حضرت سلیمانین عشقینه، منی آپار "انصافین اولسون" یولچونون ائوینه. سیناور اؤزون تاپینجا حاتم کور یولچونون ائوینه چاتمیشدی. کور، حاتمین دونمه سینی دویوب دئدی: قاییتدین! حاتم دئدی: البتده کی قاییتدیم. سونرا باشینا گلنلری کورا دئدی. کور دئدی: ائله ده منیم ناغیلیمی ائشیت:
بیر زامان بیز ایکی یولداش‌ایدیک، ایکی قارداشدان یاخین. ایکیمیز ده چوبان ایدیک. خالقین قویونلارین آپاریب اوتاراردیق. بیر گو٘ن کاسا دا سود ساغیب، سویوماغا قویموشدوق، قاشیغی دا کاسانین اوستونه قویموشدوق. یولداشیم اوزاندی دئدی: سود سویویونجا منی اویات ایچک. دو٘شدو یاتدی. من اوتورموشدوم باشی او٘سته، باخیردیم. گؤردوم بیر بالا میلچک بورنوندان چیخیب قاشیغین او٘ستونده اوتوردو. یاواش یاواش گئتدی اویاندان ائنیب بیر داشلیغا یئتیشدی. سود سویودو یولداشیمی سسله دیم دورسون دئیه. گؤردوم میلچک هوله سک گلدی گئنه قاشیغین او٘ستوندن کئچیب یولداشیمین بورنونا گیردی. یولداشیم دوروب اوتوردو. دئدی: نیه اویاتدین قارداش؟ گؤزل بیر یوخو گؤروردوم. یوخو گؤردوم سود دنیزینین او٘ستوندن کئچدیم بیر قالایا یئتیشدیم، اوردا نه گؤردوم! مینلر قیزیل کوپ، قیزیل جواهر له دولو. ایستدیم جیبلریمی، قوجاغیمی دولدورام، سن اویاتدین. دئدیم: قارداش بو یوخو دئییل، دور گئده ک، من گؤرنلری سن گؤرمه دین. گلدیک بیر زئرزمیه یئتیشدیک. داشلاری گؤتوروب یئری قازدیق. کو٘پلرین آغزی گؤروندو. گئنه داشلاری یئرینه ییغیب کنده گلدیک. قویونلاری صاحابلارینا تاپشیریب دئدیک: دا بیز چوبانلیق ائله میریک. نئچه توربا، بیر آزدا ایپ گؤتوروب گلدیک خزانه نین باشینا. یولداشیم ایچری گیردی، منده او٘ستده دوردوم، ایپی ساللادیم. کو٘پلری بیر - بیر ایپه باغلیردی، منده یوخاری چکیردیم. سونونجو کو٘پو باغلیاندا شیطان منی تاولادی باشینا بیر داش چالیم، اؤلسون، قیزیل لارین هامیسی اؤزومون اولسون دئیه. بیر داش سالدیم، یولداشیمین باشینا دو٘شدو. یئل اسدی، توفان قوپدو. گؤی ائله قارالدی کی گؤز گؤزو گؤرموردو. من او٘زوم او٘سته ییخیلدیم. بیر آز سونرا آییلدیم دوردوم گؤردوم هر یئر قارانلیقدی، هئچ زاد گؤرمورم. گؤزلریم کور اولموشدو، خزانه دن‌ده خبر یوخودو. اوندان بویانا دیلیمین ویردی دی: " انصافین اولسون! " بونو دئمک ایستیرم کی اوندا قارداشیمی اؤلدورمه سئیدیم، ایندی ایکیمیزین ده هر شئییمیز واریدی. سحر حاتم اوتوردو خالچانین او٘ستونده، اذان وئرنین ائوینه گلدی، کور یولچودان ائشیتدیکلرینی اونا دئدی. اذان وئرن دئدی: من ده ناغیلیمی سنه دئییرم: گو٘نلرین بیر گو٘نونده اذان وئرماغا داما چیخدیم. گؤردوم گوزل بیر قیز دوروب اوردا منه باخیر. اذان قورتولاندان سونرا قاناد چالیب گئتدی.
آردی وار...
اوشاق ادبیاتی

« شهرام گلکار»
نئچه ایل بوندان اول
بیزکی، گلدیک شهره
کند ائویمیز بوش قالدی.
هئچ یادیمدان چیخماییر
قونشولارین، دوستلارین
گؤزلرینده یاش قالدی.
اوندا ائولر شهرده،
کند تک دیوارسیز ایدی.
کوچه دولو آداملا،
اوغلان ایدی،قیز ایدی.
اویناردیق بیرجه گونده
مین جوربه جور اویونو.
هره یه بیر آد قویوب
بیلمزدیک اؤز آدینی.
قونشوموزدا بیر قیزی
سئودیم ائله اوندا من.
درسه هله گئتمه دن
دؤرت – بئش یاشلاریندا من.
خیالیمدا دئییردیم:
کاش کی، هامی قیریلسین،
قالیم، یئر کوره سینده
تکجه او قیز ایله من.
اوکی، کوچدو،
کوچه یه-
کوچمه ین بیر مئه دوشدو.
گؤزومه یارپاق کیمی،
آیریلماز بیر شئه دوشدو

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
آلمانیادا دوکتورلارین مطب ینده اولان اوشاقلار اوچون کیتاب قفسه سی و اویونجاق وسایلری...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

«اومای» خانیم

بوشکیل آلمانیادا اوشاق دوهتورونون مطبی دیر.
مطلق بوتون مطب لر ده ( دیش دوهتورو، زنان زایمان ...) اوشاقلارین اویناماغینا خاص بیر یئرلری، اویونجاق لاری، نقاشی وسایلی و کیتابلاری وار. چوخ یاخشی اولار بیزیم ده دوهتورلریمیز بو فرهنگی مطب لرینده یئرینه سالالار.
بلکه بئله نظره گله بئله بیر اشیا بیزیم دوهتورلرین مطبینده اولسا اوشاقلار گئدنده هر نه یی اوزلریله آپارارلار یا خاراب ائدلر، اولا بیلر بعضن ایشین اوولینده بئله ده اولا آمما یاواش یاواش هر فرهنگی ایش کیمی بودا یئرینه دوشر و اوشاقلاردا آلیشارلار. بیرده دؤهتورلریمیز اوقدر پول قازانیرلارکی خاراب اولان اویونجاغین یئرینه آیریسینی آلیب قویالار😁
بو مطب لرده، عمومی یئرلرده، رستورانلاردا، اتوبوسلاردا و باشقا یئرلرده منیم گؤردوغوم قدری، بیر جالیب نوکته ده وار: اوشاقلارین هر نئچه یاشی اولورسا اولسون آلمانلی اوشاق فقط کیتاب اوخویور و یا نقاشی چکیر، آما خارجی اوشاقلار اویونجاقلارلا اویناییرلار. و هئچ بیر یئرده، مطب ده، توکاندا، اتوبوس دا ، ائولرده ... آلمانلی اوشاغین الینده تیلفون یا تبلت یوخدو،
عمومن تبلته، کارتونا باخان اوشاقلار یا عربدی، یا تورک و یا ایرانلی. آلمانلی اوشاغین الینده  یالنیز کیتاب وار.

سیزین نظرینیز ندیر؟  مطب لرده اوشاقلارا خاص بیریئر یا بالاجا بیر کیتاب و اویونجاقلار قفسه سی اولماغین فرهنگی فایدالاری، ضررلری ندیر؟

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
آلمانیادا دوکتورلارین مطب ینده اولان اوشاقلار اوچون کیتاب قفسه سی و اویونجاق اشیالاری...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
آلمانیادا دوکتورلارین مطب ینده اولان اوشاقلار اوچون کیتاب قفسه سی و اویونجاق اشیالاری...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

«ایوب تورکایین» اوشاق شعرلری ساده‌لیگین پوئزییاسی

یازان:«ائلناره آکیم‌اووا»
کوچورن:«ویداحشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
 
ایّوب تورکایین کیچیک یاشلی اوشاقلار اوچون یازدیغی شعرلری اوخویاندا اؤزومو غئیری اختیاری اونلارین عالمینده حیسّ ائله‌دیم. سبب؟ صمیمیّت و بالاجالارین رنگارنگ دونیاسینا، ماراق دایره‌سینه عاید نه وارسا مؤل‍ّفین اونا هدفله‌نیب یازماق مرامی، اوشاق روحونو حساسلیقلا دویماق باجاریغی، بیر ده اینجه یومور و پوزیتیو چالارین اؤنده اولماسی، سادالانان بو کئیفيّتلر کیتابداکی شعرلری غئیری اختیاری شکیلده معنوی طراوتین و شوخلوغون آب-هاواسینی احتیوا ائدن انرژی منبعیینه چئویریر. ایّوب ساده‌لیگین پوئزییاسینی یارادیر. آمّا بو ساده‌لیک اوشاق عالمی‌نین اؤز قاتیندان سوزولوب گلیر. بزک-دوزک‌سیز حیاتین اؤزو کیمی. گنج شاعر بو ظاهرا عادی حیاتین بلکه ده ایلک دفعه‌ اوشاق نظرلری ایله کشف اولونان طرفلرینه پوئتیک مضمون قازاندیریر. هانسی‌سا حادثه‌‌ ایله باغلی دولغون تصوّر یاراتماسی اوچون نقلی دئییل، داها چوخ اوبرازلی معلوماتا اساسلانماسی، یاخود اوشاقلارین قاوراما، دونیانی درک ائتمه ایمکانلارینا مناسیب اولماسی اونون اکثر شعری‌نین عومومی، اورتاق جهتی‌دیر:
 
بیر پاییز سحرینده،
گونای دوردو یوخودان.
شیمشه‌یین برک سسیندن
گؤزون قیرپدی قورخودان.
 
باخدی پنجره‌سیندن،
گؤردو کولک‌دیر یامان
دئدی درسه گئتمه‌یه
سویوق وئررمی آمان؟
 
آناسی قولاق آسیب،
بهانه‌نی آنلادی.
قوجاقلاییب قیزینی،
بیر بالاجا دانلادی.
 
سؤیله‌دی قیزجیغازا
بوران-چووغون اولسا دا،
مکتبی هئچه ساییب،
درسی وئرمزلر بادا.
 
گونای سهوین آنلادی،
کئچدی اساس مطلبه.
چانتاسینی گؤتوروب،
یولا دوشدو مکتبه.

گونایین «سهوی» آدلانان بو شعرده عیانی‌لیک و کونکرئتلیک فیکرین اوبرازلارلا ایفاده‌سینده اساس گؤستری‌جییه چئوریلیر. ایّوبون بونون کیمی اکثر متنلرینده حیاتی فاکتلار و پرئدمئتلرین اؤزونون مضمونونا اویغون بدیعی اینتوناسییا و تصویر سیستمی ایله عیانی‌لشن شعر قورولوشو گؤروروک. مؤلیف بدیعی تصویرده‌کی لاکونیک‌لیکله مضمون حاقیندا رئال، آیدین تصوّر یارادیر. بدیعی -منطیقی کئچیدلر بیر-بیرینی تاماملایان علاقه‌‌لر بو شعرلرین اساس مزیّتی ساییلا بیلر:
 
بابام هر ایل بوستاندا،
چوخلو ترووز اکیر.
گؤرورم آسان دئییل،
خئیلی اذيّت چکیر.
 
محصول واختی ساحه‌‌ده
کلم، خیار بول اولور.
بیز ترووز ییغاندا،
یئشیکلر بارلا دولور.
 
بابامین زحمتینی،
هئچ واخت اونوتمارام من.
اونا کؤمک ائتمه‌میش
کنددن قاییتمارام من.
 
ایّوبون شعرلری سئوگی دولودور.  یاراتدیغی بالاجا قهرمانلار بوتون کایناتی باغرینا باساجاق قدر صاف، تمیزدیرلر. بؤیوکلره حؤرمت، زحمته آلیشقانلیق،  طبیعتله تماس، گؤزل اولان هر شئیه ماراق هر متنده آیریجا ائستئتیک یؤندن تقدیم اولونور. بو شعرلرده پرئدمئت بدیعی سويّه‌یه قالدیریلیر، اونون موناسیب تشبیه‌لرله ایفاده‌سی باش توتور. هم اخلاقی -تربیه‌وی ماهیّت آشیلانیر، هم ده مضمون اوبرازلی توتوم قازانیر:
 
ائمین الینده میسمار،
آغاجلاری جیزیردی.
آغلینا گلن سؤزو
قابیغینا یازیردی.

بیر گون ده آتاسی‌نین
آدین یازدی بوداغا،
فیکیرلشدی، آتاسی
احسن دئیر "قوچاغا"

سئویملی آتاسینا
گؤستردی ال ایشینی.
سئوینجله گوله-گوله
آغاردیردی دیشینی.

آتاسی دئدی: -اوغلوم،
یارالاما آغاجی.
آخی آنلامیرسان کی،
اونلار دا چکیر آجی؟

یارالانمیش آغاجی
قیشدا شاختا ووراجاق.
یایدا ایسه ایستیدن
یاناراق قورویاجاق.

 
اوشاقلار اوچون یازماق اونسوز دا وطنه خیدمت‌دیر. آمّا یاخشی یازماق، اونلارین اخلاقی تربیه‌سینه، داورانیش کامیل‌لییینه یول آچان متن‌لرله مئیداندا اولماق، بو آرتیق میلّی منافع، میلّی تصّوب کئشلیک حادثه‌‌سی‌دیر. ایّوب تورکایین شعرلرینده بو مئیل آمال، مقصد سويّه‌سینده تظاهر ائدیر. اونون شعرلری‌نین هامیسی ضروری موضوع‌لاردادیر: وطن سئوگیسی،  ظفر گونوموز، طبیعت تصویری،  مکتبه چاغیریش، بیلیگین تبلیغی، دونیانی درک ائتمه‌یه ماراق و س. کیمی موضوع‌لار اؤزونون اوغورلو پوئتیک ایفاده‌سینی تاپیر. شاعرین "وطن تاریخی"، "آنا وطن"، "8 نوامبر"، "خاری بولبول" کیمی اکثر شعرلرینده مضمون جاذیبه‌دارلیغی ایله ایفاده طبیعی‌لیگی‌نین وحدتی،  طبیعی و روان دیل، آخیجی اینتوناسییا اساس اوسلوبی مزیّت کیمی سجّیه‌له‌نیرلر.
 
یئنی تاریخیمیزین
8 نوامبر گونو
ظفریمیز یاییلیب
سسی، صداسی اونو

اوخویورام درسلیکده
۴۴ گونلوک ساواشی.
بیر-بیرینه قاریشمیش
سئوینج، کدر، گؤز یاشی

" ظفر" سؤزو، سن نئجه
مؤحتشم، اوجا آدسان
قولاغیمدا سسله‌نیر،
شوشامیز، سن آزادسان

۱

 
کیتابدا یئر آلان بیر نئچه شعرده گنج شاعرین فورمانی نظره آلمادیغی، داها چوخ پوئتیک فیکره، ایدئیایا آلوده اولوب قافیه‌، وزن، آهنگ قئیدینه قالمادیغی دا نظردن قاچمیر. بعضا مصراع قیریلیر، بعضا هانسی‌سا حرف دوشومونه یول وئریلیر کی، بو دا بدیعی اِفئکت یاراتماغا مانع اولور. ایفاده سلیسلی‌یینه خلل گتیریر. شعرده‌کی ایفاده واسطه‌‌لری هانسی‌سا پوئتیک حسّ‌ین رئال‌لاشماغینا، هانسی‌سا فیکرین داشیییجی‌سینا چئوریلمه‌گینه خدمت ائتدییی اوچون بعضی حاللاردا قافیه‌،  بؤلگو و اینتوناسییادا اویغونسوزلوق یارانیر. حال‌بوکی، شعرین بیر سیستم کیمی بوتؤو تأثیر باغیشلاماسی اوچون اونون داخیلی کومپونئنت‌لری آراسیندا طبیعی-آسسوسیاتیو اویارلیق اولمالی‌دیر. "سرحدچی‌دیر منیم آتام"  شعرینده بیز بو اویارلیغی حیسّ ائتمیریک:
 
-گئجه گوندوز قورویور
سرحدی منیم آتام.
کئشییینده دایانیر،
من ائوده راحت یاتام.
 
بو پئشه‌ده گؤرورم
گله‌جه‌ییمی من ده.
آرزوم بودور کی، حربچی
اولارام بؤیوینده.
 

 
بو سیرادان داها بیر مقاما دقت چکمک ایسته‌ییرم. ایّوبون کیتابینداکی بعضی شعرلرین گونون انفورماسی، تکنولوژی یئنیلیک‌لری قایناغیندا حاصله گلدیگینی،  بالاجا قهرمانین دوشونجه دونیاسی‌نین چاغیمیزین فاکت و حادثه‌‌لرینه اساس‌لاندیغینی گؤروروک. بو طبیعی پروسه‌دیر. هر شئی بؤیوین، آرتان، اینکیشاف ائدن بیر تئمپ‌له حرکت ائدیرسه، پوئتیک فیکره یانسیماسی نورمال قارشیلانمالی‌دیر. اساس مسئله‌ بو جهدلرین، گتیریلن یئنی اوبراز و دئتال‌لارین بدیعی ديری تلقین اولونان تربیه‌وی فیکرین ایفاده‌سینه نه درجه‌‌ده خیدمت ائتمه‌سی‌دیر. دوزدور ایّوبون استثناسیز بوتون شعرلرینده اؤز موتناسیب‌لیگینی پوزمایان معیار تصّوب‌کئشلیک وار، آمّا بعضا تصّوب‌کئشلیک شعرین داخلی سیستم کیمی بوتؤو آلینماسیندا بس ائتمیر. مؤلّفین "موبیل تلفون" شعرینه دقت ائدک:
 
بابام اؤزونه یئنی‌جه
موبیل تلفون آلمیشدی.
دوست-تانیشا زنگ ائتمه‌یه
خئیلی سئوینجک اولموشدو.
 
باخدیم بابام فیکیرلی‌دیر
سببینی سوروشاندا
سؤیله‌دی، یامان بئزیرم
بو نؤمره‌لر قاریشاندا
 
معاصیر تکنولوژولار
هله منیم‌چون چتیندیر.
منیم ان چوخ بیلدیییم ایش
تورپاقدا اکین-بیچین‌دیر.
 
اینسان ادراکی‌نین بؤیوک کشفلری‌نین ماراقلی پرییوملارلا تصویر ائدیلمه‌سی گرکلی مسئله‌دیر. ترقّی عصری‌نین داخلی منطقیندن ایره‌لی گلن حالدیر. علمی-تئکنیکی فاکتلاری اوشاقلارا چاتدیرماق، یازاردان خصوصی استعداد طلب ائدیر. کیچیک قهرمانین ایناندیریجی پوئتیک اوبرازی اونون دوشونجه‌لری‌نین، حیاتا مناسبتی‌نین رئاللیغی مقاملاریندا بیتکین یارانا بیلر. ایسته‌نی‌لن فاکت و حادثه‌‌یه وئریلن پوئتیک شرح او زامان اوغور قازانیر کی، اونداکی پوئتیک انفورماسییا  بدیعی اینتوناسییا اوشاقلارین دونیانی درک ایمکانلارینا اویغون گلسین. عکس حالدا ان یاخشی پوئتیک نمونه بئله بدیعی تأثیر گوجونو ایتیریر. اوشاغین دیلیندن وئریلن بو شعر پارچاسیندا "تکنولوژی" سؤزونون ایشلنمه‌سی اونلارین عمومی اینکیشاف سويّه‌سینه اویغون دئییل.
البته‌‌ بو نقصان‌لار، کیتابین مزیّتینی آزالتمیر. یئنی‌جه بو ساحه‌‌یه گلن گنج شاعرین اوغورلو جهتلری ایله برابر آلینمایان طرفلرینی ده دئمه‌لی‌ییک کی،  قوصورلارین احتیوا اولوندوغونون فرقینده اولسون.
۲

یوخاریدا گتیریلن نمونه‌لر  ائله‌جه ده "قاراقولاق دووشانیم"،  "آغاجلاری قورویاق"، "تمیزکار لاله"، "کلک باز کلم" و اون‌لارجا آدینی چکمه‌دیگیمیز شعرلر اونون بو ساحه‌‌نین ان اومید وئرن امضالاریندان بیری اولاجاغینا اومید یارادیر.
 
قاراقولاق دووشانیم،
آز هوپپان بو چمنده.
اوزاغا گئتسن، سنی
بیر قورد سالار کمنده.
 
یاخینیمدا گز-دولان
منیم آتام اووچودور.
ییرتیجی‌لاردان بیزی،
قوروماغا بورجلودور.

تربیه‌، دوزگون داورانیش آشیلاماقلا برابر، سؤزو اینجه‌لیک‌له دئمک باجاریغی، ان اساسی، مصراعلار آراسینداکی علاقه‌‌سیزلیکدن، تصویر اصرافچی‌لیغیندان قاچماق ایّوبون شعرلری اوچون کاراکتئریک جهتلردیر.  اوشاقلا اونون ادراک سويّه‌سینه اویغون شکیلده دانیشماق، یاپیشیقلی تحکیه ایله اونلارین قلبینه نفوذ ائتمک سررشته‌سی بو شعرلرین اساس گؤستریجی‌لری‌دیر.  بیر ده یومورلو تفکّر و ذکا، ایّوبون استعدادی‌نین فردی‌لیگینی سجّیه‌لندیرن موهوم عامل‌لردن بیری ده بودور دئسک،  یانیلماریق:
 
اونا قدر اؤیره‌ندیم،
من وورما جدوه‌لینی
آرتیق ریاضیّاتین
بیله‌جه‌یم دیلینی.
 
-اوچو اوچه وورورام،
جاوابی ائدیر دوققوز.
هامی دئییر وورمانی،
یاخشیجا اؤیره‌نیب قیز.
 
لاپ بالاجا باجیم‌سا
هله بیلمیر وورمانی.
او آنجاق سایا بیلیر
یئدییی دوندورمانی.
 
ایّوب فولکلورون بدیعی ایفاده سیستمیندن بهره‌لنمه‌یه چالیشان مؤل‍ّفدیر. تاپماجا ژانری‌نین ایمکانلارینا مراجعت ائدیر. تمثیل، دوزگو، ساناما  اوخشامالار یازیر. جناس قافیه‌لردن یارارلانماقلا بیر بندلی شعرلر مئیدانا قویور. بوتون بونلار اوشاق ادبيّاتینا یئنی‌جه گلن گنج بیر شاعر اوچون بؤیوک اوستونلوکدور. من اونون خصوصی‌له تمثیل‌لری اوزه‌رینده آیریجا دایانماق ایسته‌ییرم. ایّوبون "داغ و تپه"،  "کؤرپو و چای"، "گونش و یاغیش"، "قوزغونون تؤوبه‌سی"، " خسته تولکو" کیمی تمثیل‌لرینده ناغیللارین شیرین‌لیگینی خاطیرلادان پوئتیک تصویر واسطه‌‌سی‌له هم عیانی لوحه‌‌ یارادیلیر، هم ده پرئدمئنت‌لرین ماهیّتی حاقیندا بالاجالارا فایدالی شرح وئریلیر. هر حادثه‌‌دن نتیجه چیخارماق قورو محاکیمه‌، نصیحت یولو ایله دئییل،  حادثه‌‌نین ماهیّتیندن اخذ اولونان عمومی قناعت اولاراق عمومی‌لشدیریلیر.
طبیعی کی، بو گون اوشاقلارین دوشونجه دایره‌سی گئنیش، محاکیمه‌ و آنلام سويّه‌سی یوکسکدیر. لاکین بونا اساسلانیب دوشونمک کی، یئنی تکنولوژی‌لر عصرینده اوشاقلار اوچون طبیعتین، حئیوانلار عالمی‌نین هئچ بیر ماراغی قالماییب. بو دوغرو فیکیر دئییل. اوشاق هر بیر زامان اؤز رنگارنگ دونیاسیندا، خیاللار عالمینده یاشاییر. ناغیل دونیاسینا ماراقلیدیر، قوشلارین، بؤجکلرین، بیتکی و حئیوانلارین وارلیغی و نئجه‌لیگی اونلار اوچون هر زامان اهميّتلی‌دیر. ایّوب تورکایین شعرلری بونون بئله اولدوغونو بیر داها ثبوت ائدیر. صافلاشدیریر، آریندیریر و بیر ده دونیایا اوشاق نظرلری ایله باخماغین ان گؤزل یاشام و گوج قایناغی اولدوغونو آشیلاییر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی
«کارتون»

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا  .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

قیزدیرما

«سحر خیاوی»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

"قیزدیرما"
یازان:«سحرخیاوی»

سولغون بنیزینده یاناقلاری قیزمادان آلما کیمی قیزاریردی. اؤسکوره‌یی تزه بانلایان بئچه سسینی آنیمسادیردی. بالاجا سینه‌سیندن قیسا، آمما تئز- تئز نفس آلیردی. بوتون اوشاقلار سایاقی جانی‌نین آغری- آجیسینا باخمایاراق کلینیکانین زالیندا،قرارسیزجا اویان- بویانا قاچیردی. بوغازینا شالی دولانمیش، قیرمیزی بؤرکونون قوتازی دا اوشاقلا بیرگه آتیلیب- دوشوردو.
آناسی کؤوره‌ک حالدا اونا باخاراق تئز- تئز چاغیریب بورنونون سویونو سیلیردی.

کلینیکانین آوتومات شیشه قاپیسی آچیلدی. اوشاق نئجه ده بو قاپیدان هیجانلانیردی.
هر زامان کلینیکایا گلنده آتاسینین الیندن بوشلانیب نئچه دفعه بو اؤز- اؤزونه آچیلیب، اؤرتولن قاپیدان گوله- گوله گیریب، چیخیردی.
آمما بو گون دوغرودان حالی یوخ ایدی، هئچ آوتومات قاپی دا، اونو ماراقلاندیرمیردی.
آتاسی الینده داوا نایلونو ایچری گیردی. اوشاق قاباغینا قاچیب تَلَسیک داوا نایلونونو آچیب، باخدی:
- بو.... بو... ایگنه کیمین‌دیر؟ من دوختورا یاخشی اوشاق اولدوغومو، غذامی دا یئدییمی دئمیشدیم آخی!!- دئدی.
- بو ایگنه منیم اوچوندور عزیز بالام،-آتاسی دئدی.
اوشاق آرخایین اولوب، آناسینین بؤیرونده کی چارپاییدا اوتوردو. اوشاقیانا آناسینی دیله توتدو:
- باخ ائله بورداجا، بو چارپاییدا ائیله‌شک، آتام ایگنه‌سینی ووردورسون گئدک، اولدو آناجان؟
آتا، آشیلاما اوتاغینا کئچیب اوشاغین آناسینی ایشاره ایله چاغیردی. اوشاق ماجرا نه اولدوغونو سَزیب چیغیرماغا باشلادی. آنا سوروتله‌یه- سوروتله‌یه اونو اوتاغا آپاردی.
- سن قیچیمی توتاجاقسان خانیم پرستار ایگنه‌نی منه ووراجاق،- آتاسی دئدی.
بیرازدان آشیلاما اوتاغیندان اوشاغین چیغیرماق سسی کلینیکانی اوچوردوردو.
اوتاقدان چیخاندا، اوشاق هیچقیراراق بالاجا اللری ایله آتاسینی یوموروقلاییردی:"سن همیشه منه یالان دئییبسن" - دئییردی.
آتاسی دولوخسونموش گؤزلرینی آداملاردان گیزله‌‌دیب دیوارا ساری باخاراق، کلینیکادان چیخدیلار.
حیاطدا اوغلونون قیزمالی یاناغینی اؤپه‌رک، تیترک سسله: " سن حاقلیسان گؤزل بالام، من چاره‌سیزلیکدن سنه چوخلو یالان دئمیشم، منی باغیشلا. نه بیلیم بلکه بؤیوینده منی آنلایاجاقسان".- دئدی.
کلینیکانین قاپیسیندان چیخارکن اوغلونا ماشین، چارخ، باشقا اویونجاقلار سوزو وئریب، الینین بوشلوغوندان قولونا عمل ائده بیلمه‌دیکلری بیرر_ بیرر یادینا دوشدو. ایندی ایسه بو باهالیق و بوش ال ایله نه دوختورون  تجویز ائتدییی تویوغ سویو ایله سوپ آشینی بالاسینا بیشیره بیله‌جک دیلر، نه دئدییی مئیوه‌لری اوشاغا یئدیرده بیله‌جک‌دیلر، نه ده یاخیندا کی بئش یاشلیغی‌نین آد گونونو قوتلایا بیله‌جک دیلر، نه ده تای- توشلاری کیمی اونو گئییندیره بیله‌جک دیلر.
یالنیز بو آجی درمانلاری زورولا نازیک بوغازینا تؤکه‌جک دیلر.
کیشی بونلاری خاطیرلادیغجا بوغازینی قَهَر کسیب تؤکوردو.
بختی کیمی قارالان گؤی اوزونه باخیب، دریندن کؤکس اؤتوردو،"تانری هئچ بیر آتانی منیم کیمی بالاسیندان شرمنده ائتمه‌سین"- دئدی.
تؤنوک ایین- باشی ایله قیشین شاختاسینی داها حیس ائتدی، تیتره‌دی، آمما اصلینده جیسمی یوخ، روحو اوشویوردو. بو اوشونتونو آناسینین کندده کی لاپ قالین یورغانی دا، آرادان قالدیرانمازدی.
کؤرپه‌سینی سیخ باغرینا باسیب، آیاقلاری قاباغیندا ساخلایان تاکسی‌یه مینیب گؤزدن ایتدیلر...
گؤره‌سن صیدقی سیوریلمیش، اینامی چات گؤتورموش اوشاق، نه واختسا آتاسینین صداقتلی اوره‌یی، آمما بوش اللرینه ایناناجاقدی؟!

ایضاحلار
زال: سالون
آشیلاما اوتاغی: تزریقات اوتاغی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar