ادبیات سئونلر
3.13K subscribers
6.98K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
رحیم گیلدن «آوای اردبیل – اردبیلین سسی» درگیسینه زنگ ووردوم، اونون باش محرری منیم اردبیله گله جاغیمی بیلیردی. من آدلاری اونوتدوغوم کیمی اونوندا آدینی تاسفله اونوتموشام. آمما معنویتی و صمیمیتی هئچ زامان اونودولماز بیر انسان.  اودئدی ایله بوگون داؤد مؤذینین کنسرتی وار. گله بیلمه سیز یئریز بوش گؤرونه جک. دئدیم باشیم اوسته گله رم وحیات یولداشیملا گئتدیک. داود همکارلاری نین ال بیرلیگی ایله چوخ یاراشیقلی بیر ارکستر گروپو یولاسالیب. سالوندا بیزیم اورادا اولدوغوموزو اؤیره نینجه بیر نشاط هاواسی دالقالاندی. منی سئنه چکدیلر ومن بوهامی محبتدن تشکر ائتدیم. کنسرتین سونوندا اعجاز سسلی داودلا گؤروشدوک بوتون چالقیچیلاری  اونونلا ایدیلر  بیر سؤزلز دئدیم. سؤزلریم داودی وهمکارلارینی یامان دویغولاندیردی. سحر تبریزه چیخاجاغیمیز اوچون او یاخشی انسانا (درگی نین مدیرینه) بیر مصاحبه ده وئره بیلمه دیم. سرعیین چوخ دگیئشیلیب، اورادا دا آراسیرا حتی گؤیه دیرمانان بورجلاردا دوزلمک حالیندادیر. سرعین سولاری عمومیتله بهداشتی اولوب، ولی باهالیق اوردا دا هامیدان چوخ بیداد ائدیر. قدیم بیرمثل وار: دئییبلر حاماما گیرن ترلر چیخار. آمما، ایندی هر بیرسرعین حامامینا گیرن آدام ایستر یاشلی یا ایستر سود امه ر اولور اولسون آداما مین تومن ترلمه لیدی، حاماما گیریب چیخان ترله مک عوضینه اوشوتمه توتوردو. بیز اوتوبوسلا تبریزه چاتاندا قاش قارالیردی وچراغلار یانمیشدی. تبریز دوغما شهریم، آنایوردوم بیزی گولر اؤز و گول چلنگی ایله قارشیلادی. مدتلر گؤروشلرینه حسرت چکدیگیمیز قوم- اقربالاردان، دوست آشنالاردان نئچه- نئچه لری  گلمیشدیلر.  اوتوبوس دوراجاغی شهردن قیراغا آپاریلیب وگنیش بیرساحه ده یئرلشدیریلیب، بونونلا بئله هاوا  اوردا چوخ آغیر وتوتقون ایدی. ایلک باخیشدا تبریزین ده اندن بویدان گرنشدیگی گؤزه چارپیردی. شهرین  قدیمی قورولوشو ال دیمه میش قالیب لاکین تازا احداث اولان منطقه لرده حسابسیز تیکینتیلر یارانیب و بوردا- اوردا چوخ طبقه لی بنالاردا گؤزه چارپیر. قارشیلاماغا گلنلر ایله اؤپوش – گؤروشدن سونرا اقربالردن بیری نین ائوینه یوللاندیق ومنله اوراجان گلن دوستلار بیزه استراحت امکانی یاراتماق اوچون اؤز وظیفه لری نین آردینجا گئتدیلر. دوستلار و امکداشلارین بوسون گونلرده مشغله لریندن بیری وشاید ده اونلارین ان باشدا دورانی، منیم اوچون برپا ائده جکلری ییغینجاغین شرایطینی حاضرلاماق ایدی. تهرانین عکسینه اولاراق، بو ایش تبریزده چوخ تشریفات ایسته ییر. من گرک اؤز بیوگرافیمی ویازدیغیم یا ترجمه ائتدیگیم اثرلردن بیر نئچه سینی اورایا گؤنده رئیدیم حال بوکی اوردا ایشله ینلرین بیرچوخلاری منیم کیم اولدوغومو وهارادان گلدیگیمی اؤزومدن یاخشی بیلیردیلر. البته اجازه اوچون وئریلن کتابلار بیرداها آدامین اؤزونه قایتاریلمیردی. تازا اجازه نی ارشاد واماکن وئرندن سونرا فرمانداردا  اونو گؤرمه لی وقول چکمه لی ایدی . بو ایش اجلاسین قورولاجاغی گونه قدر دوام ائتدی وسونرادا جشن ده موسیقی اولماماق، شرطیله صادر اولدو. تبریزین قاباقجیل فرهنگ ومدنیت دوستلاری ایسته میشدیلر بومراسم داها گئنیش وچوخ اشتراکچیه اؤزونده یئر وئرن بیرسالوندا اولسون وبو ایسته یه منیم اللی ایللیک دوستوم وقلمداشیم شرفلی انسان وجزامیلر آتاسی دوکتور مبینین آدینا بووسون زاماندا برپا ائدیلمیش «بنیاد فرهنگی وهنری مبین» آدیله آدلانان تاسیساتین تازا ویاراشیقلی سالونوندان استفاده ائدیلمیشدیر. دوکتور مبین اجلاسی آچماقدا، دوستلوق وامکداشلیق مراتب  ومراسیمینی  اؤز شخصیتینه وکرامتینه لایق درجه ده یئرینه یئتیرمه سی وحتی آلتمیش ایل بوندان اول بعضی دوستلار ومکتبداشلارین منه «میرزه محمدعلی» دئدیکلرینی یادیما سالدی.
دوکتور مبین جنابلاریندان سونرا دوکتور حسین محمدزاده صدیق، دوکتور اورمولو، عیسی نظری، حسن ارک ونئچه نفر مطبوعات خادملریندن وقلمداشلاردان وبوگونکو نسیلدن دانیشدیلار وهر تک- تکی منی اؤز اکرام ولطفلرینه منتدار ائتدیلر. جلسه نین سونوندا پیاملار اوخوندو، اقربالر وامکداشلارین اتحاف ائتدیگی چیچکلر وهدیه لر منه وئریلدی. هدیه لرین ایچینده منه وئریلن ان آغیرلاری وگؤزللری کتابلار ایدی. بونلارین آراسیندا تبریزین سمبولو اولان ارکین ده گؤزل ماکتی گؤرونوردو. بیر قدرشناسلیق لوحه سی وارایدی، اجازه وئرین من همشهرلریمین وقیمتلی امکداشلاریمین معرفت واکراملاری نین تمثیلی کیمی بولوحه ده یازیلانی سیزه اوخویوم. «اولو تانری نین آدیله حورمتلی دوکتور محمدعلی فرزانه جنابلاری 60 ایلدن آرتیق مدنیتیمیزین اوغروندا چالیشان وبوگون 80 یاشا آیاق قویماغینیزی تبریک دییب وسیزه اوزون عومور وجان ساغلیغی دیله ییریک. آذربایجان مدنیت اوجاغی تبریز2/6/1382».
فرهنگی وهنری جشنده موسیقیه اجازه وئرمه مک بوتون اجلاسدا اشتراک ائدنلرده آشکار ناراضیلیق واینجیکلیک یاراتمیشدی و جشنی تشکیل ائدن امکداشلاردان بیری بو ناراضیلیغی واینجیکلیگی کنایه لی سؤزلرله تنقید ائتدی:  آی جانیم! عزا مجلسینه گئدرلر آغلاماق اوچون، مسجده گئدرلر ناماز- نیاز اوچون، جشن مجلسینه ده موسیقی دینله مک اوچون» بورقم سیخینتیلار ومحدودیتلره باخمایاراق تبریزده وآذربایجانین آیری شهرلرینده آذربایجان دیلینده چیخان کتاب ومطبوعات وهابئله فارس دیلینده اولوب لاکین آذربایجانین دیل، فرهنگ ومدنیتینی آچیقلایان نشریات ومطبوعاتین سایی گؤزه گلیم دیر. البته بو کیمی کتابلارو درگیلر تهراندادا یاییلیر لاکین اونلارین نشر مرکزی ایندی تبریزده دیر. بونشریاتین سایی چوخ اولدوغو کیمی، اونلارین چوخ مضمونلو وچوخ ساحه لی اولدوقلاری ومسئله لری علمی- تاریخی آراشدیرمالاری گوندن –گونه آرتیر وکئچمیشده آذربایجانین دیلی، تاریخی، مدنیتی وهویتی باره ده چیخان ویاییلان اویدورمالارا داها یئر قالمیر.
تبریزده اولدوغوموز نئچه گونده مطبوعاتدان ودرگیلردن نئچه لری منله مصاحبه ده اولدولار. مصاحبه آپارانلار عموما عالی تحصیل گؤرموش و معلومات جهتیندن چوخ بیلگین وبیلگین اولدوقلاری  قدر ده چوخ آلچاق گؤیول ومتواضع انسانلارایدیلار. اونلاردان ایکیسی، یعنی سحر درگی سنین باش یازارلاری تبریزده فرصت اولمادیغیندان بیز تهرانا گئدن گونون صاباحیسی تهرانا گلمیشدیر.
لاکین بوتون بونلارلا بئله هله ده خلقلره اؤز آنادیللرینده اوخوماغی، آنا دیللرینده رادیو، تلویزیوندا برنامه لر دینله مک وگؤرمک درین بیرحسرت کیمی هله ده آرزولار بوداغیندان آسیلیدیر.
تبریزده بیرنئچه یئره چاغیریلدیق اونلارین هامیسیندان گووه نیله سی وسئویندیریجیسی بیرگروپ 7 یاشیندان 12 یاشینا قدر اوغلانلی- قیزلی اؤزلری اوچون ارکستلری، دسته جمعی رقصلری، شعر اوخوما وناغیل سؤیلمه اجلاسلاری وارایدی. آرزو ائدیریک آذربایجان وآذربایجاندان قراخ هریئرده بئله گروپلاردان ییغیلسین وتعلیم وئریلسین.
تبریزده اولدوغوموز آز فرصتده  بیرنئچه ناشر وکتاب ساتیش مغازالارینا باش ووردوم. یاران انتشاراتیندا اؤیرندیم کی، نئچه ایل قاباق تبریزده چیخان « مبانی دستور زبان آذربایجانی» دان هله ده اورادا وار. کتابدان اؤزومده اولانلاری چوخدان پایلامیشدیم. انتشاراتین مدیری بونو ائشیدینجه نئچه دوره کتابدان باغلاییب وسخاوتله منه باغیشلادی. هرقدر باهاسینی وئرمکده اصرار ائتدیم قبول ائتمه دی. اختر نشریاتیندا اولدوغوم سیرادا اوستاد شهریارین اوغلو هادی اوتایلی بیرخوش گورکملی آداملا اورایا گلدیلر. ایلک باخیشدا هئچ بیرینی تانیمادیم تا نشریاتین مسئولو هادینی واونونلا اولان آدامی تانیتدیردی. آدام اوتایدان کتابینی تبریزده چاپ ائتدیرمک خاطره گلمیشدی. شاعرله تانیش گؤروشدن سونرا او هم باکیدا چیخاردیغی سون کتابی، هم ده اونو اؤز سسیله اوخودوغو کاستی بیر تبریز سوغاتی کیمی رادیو برنامه لرینده وئره جک ییک. گؤردوگوم شخصیتلردن چوخدان آرزوسوندا اولدوغوم ودرین حؤرمت بسله دیگیم آذربایجان دیلی ومدنیتی جارچیسی دوکتور حسینقلی سلیمی یه شمس انتشاراتینا گیردیگیم سیرادا اوز- اوزه گلدیم. باشدان آیاغا صداقت وساده لیک هئیکلی اولان بو انسان بؤیوک قایغی وجدیتله حاضیرلادیغی «باشلانیش- آنادیلینده ایلک درسلیک» ین نسخه سینی بیرمکتوب ایله منه باغیشلادی. بو آلچاق گؤیول، همیشه دیلیمیزین کئشیگینده دوران انساندا وهابئله تبریزده منه باغیشلایان  کتابلار حققینده ده رادیو سهنده دانیشاجاغیق.
بیزیم تبریزه سفریمیز سونا چاتیردی، تهرانا قاییتمالی وقاییدیش اوچون حاضیرلانمالییدیق، حالبوکی بیرچوخ گؤرمک آرزوسوندا اولدوقلاریمیزی گؤرمه میش وبیرچوخ گؤروشلرینه نایل اولدوقلاریمیزا تشکرلریمیزی بیلدیره بیلمه میشدیک.
 
 
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
دوکتور:«محمدعلی فرزانه» دوکتور:«رضا براهنی»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
چهارشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا

نامه های «احسان طبری» به «ژاله اصفهانی»

بومکتوبلارین موضو لاری تام ادبیات دیر خصوصیله تنقید ادبیات سئونلر بو آچیدان(ادبی تنقید) باخیمیندان بو نامه لرین هرهفته چهارشنبه گونوبیرینی نشر ائده جک اومود ائدیریک سایین اوخوجولاریمیزا فایدالی اولا.



https://t.me/Adabiyyatsevanlar
نامه های« احسان طبری» به «ژاله اصفهانی» نامه شماره 3

۱ فوریه ۱۹۵۲ [12 بهمن 1330]

دوستِ ارجمندِ من،
امروز قصدِ نگارشِ پاسخِ نامۀ "یِسِن توکی"* شما را داشتم که اتفاقاً نامۀ تازۀ شما را دریافت نمودم، به ضمیمۀ قطعه‌ای شعر و متضمّنِ اظهارِ محبّت و تشویق دربارۀ شعری که در رادیو خوانده‌ام.
ابتدا باید بگویم نامه‌ای را که از شما تصوّر کردم گم شده است، یافتم و معلوم شد که جستجوی من شتاب‌کارانه بوده و آن‌را در جای خود ندیدم.
ثانیاً مجموعۀ اشعارتان را برای رفیق لاهوتی** فرستادم، ولی ایشان خود منظومۀ شما را دریافت داشته و گویا نظرشان را در این باره برایتان نوشته‌اند.
اما دربارۀ قطعۀ نوفرستاده، ما آن‌را (در) روز جشنِ بین‌المللی زنان می‌توانیم مورد استفاده قرار دهیم (البته به استثنای بعضی ابیات).
و بالاخره دربارۀ این‌که زمانی گفته‌ام "ادبیّات حرفۀ من نیست"، لازم می‌شمُرم توضیحی بدهم.
من خود را مقدّم بر همه یک انقلابیِ حرفه‌ای می‌دانم و عُلقۀ من به برخی از رشته‌های دانش مانند فلسفه و ادبیات و تاریخ، از این نظرگاه، یعنی از نظرگاهِ جهان‌بینی مارکسیستی-لنینیستی است. موقعِ حزبی من در گذشته انجامِ وظایفِ یک پروپاگاندیستِ جهان‌بینی مارکسیستی-لنینیستی بوده و آرزوی من آن است که در آینده این وظیفه به‌معنیِ شایسته و عظیم این لفظِ پروپاگاندیست [Propagandist] -که ما آن‌را مروّج ترجمه می‌کنیم-، انجام دهم و نمی‌خواهم به نویسندگی و شاعری و یا تعلّم و تعلیمِ فلسفه و تاریخ بپردازم و حال‌آن‌که عُلقۀ پُرشورِ خود را نسبت به این چهار رشته همواره نگاه خواهم داشت.
این است که وقتی مرا با دقّت و یا زبان‌دانی (به‌واسطۀ آشنایی‌ام با چند زبان) موصوف کنند، به‌نظرِ من می‌رسد که مرا در جایی که هستم و خواستارِ بودنم، نمی‌گذارند، افقِ مرا تنگ و عرصۀ عملِ مرا محدود می‌سازند. این است معنیِ آن حرف که نوشتم "ادبیّات حرفۀ من نیست".
و امّا این‌که این‌جا در عمل به نگارشِ اشعار مشغول شدم، از این جهت است که اینک با این حربه می‌توانم در نبردِ صلح و در پیکار بر ضدّ دشمنانِ بشریت که ازآن‌جمله دشمنانِ خلق‌های میهن هستند، شرکت ورزم.
چندکلمه هم دربارۀ شعرنویسیِ خود بگویم. سرودنِ اشعار کاری است که از دورانِ کودکی آغاز کرده‌ام و هرگز در زندگی این کار را که از آن حظّ ِروحی می‌یابم، رها نکرده‌م. منتها در آن جزر و مدّی بوده است.
در ایّامِ زندانی‌بودن، من و دیگری که اکنون خود را شایستۀ زندانی که به خاطر کمونیسم دیده است نشان نمی‌دهد (فضل‌الله گرگانی)، به مثابۀ شاعران شناخته می‌شدیم. در زندان بخشِ بزرگی از "فائوستِ" گوته را از آلمانی که در زندان آموخته بودم ترجمه کردم (به شعرِ هجاییِ فارسی)، و برخی شکل‌های نو در شعر جستجو نمودم که این جستجوها قهرا نمی‌توانست خام نباشد.
در دوران فعالیتِ حزبی خود از این کار باز نایستادم و گاه گاه در جراید و مجلّاتِ حزبی قطعاتی از سُروده‌هایم نشر یافته است. لذا شعرسُرودنِ من واقعۀ نویی نیست و سابقۀ طولانی دارد و با آن‌که، چنان‌که روشن است هرگز موردِ توجّه خاصّ ِفرشته‌های الهام نشدم.
اشعاری که دراین‌جا درکتابِ "شعرای جهان در راهِ صلح" به‌روسی چاپ شده، بر حسبِ پیش‌نهادِ خودِ آن‌ها سُروده شد و به همین جهت یکی از آن‌ها تحت عنوان "مناظرِ ایران" جنبۀ به‌اصطلاح روسی (абзор) و نگاهِ اجمالی به سراسرِ ایران دارد که پیداست برای خوانندۀ خارجی است.
این هم "از خودم"، در پاسخِ این‌که زمانی نوشتید "کمی هم از خودتان بنویسید".
اینک دیگر حقّ دارم از فعّالیت‌های اخیرِ ادبی شما جویا شوم، زیرا در برخی نامه‌هایتان قرائنی بود حاکی از این‌که به نگارشِ نمایش‌نامه مشغول هستید.
البته درام‌نویسی*** کارِ بُغرنج و مُعتبری است و من بسیار شادمان خواهم شد اگر شما عرصۀ فعّالیتِ هنری خود را فراخ‌تر ساخته و علاوه بر سُرودنِ شعر، به نگارشِ درام هم بپردازید.
اجازه بدهید تمام کنم. به رفیق بدیع سلامِ صمیمانه می‌رسانم. آذر به شما سلام می‌گوید.
از دریافتِ نامه‌تان بسی مسرور خواهم شد.
پرویز
* یِسِن توکی Ессентуки  نامِ شهر کوچکی است واقع در منطقۀ استاوروپول روسیه و چسبیده به منطقۀ قفقاز. منطقه‌ای خوش آب و هوا مناسب برای استراحت.
** ابوالقاسم الهامی (تخلّص: لاهوتی)، (۲۰ مهر ۱۲۶۴ کرمانشاه – ۲۵ اسفند ۱۳۳۵ مسکو)، روزنامه‌نگار، سیاست‌مدار، ادیب و شاعر، و وزیر فرهنگ و هنر تاجیکستان شوروی.
*** درام (Drame) = نمایش‌نامه، متنِ ادبی-هنری که قابلیت به تصویرکشیدن و اجرای نمایشی دارد. (از کلمه یونانی δρᾶμα به معنای انجام دادن یا عمل کردن).
 
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اَریک باغی(حئکایه)
یازان:« واحید ممدلی»
کؤچورن:« سحرخیاوی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»

"کیمی‌نین اوّلی، کیمی‌نین سونو" دئییرلر. هر چند بعضن سون دا، ائله اوّل کیمی اولور...
شَهَر هر طرفدن مئیوه آغاجلاری ایله احاطه‌لنمیشدی. مرکزه یاخین بیر اَریک باغی واردی کی، شاگیرد و معللیم‌لرین چوخو یولو قیسالتماق اوچون جیغیرلاری ایله مکتبه گئدیردیلر.
مدینه بو گون ائودن چوخ ائرکن چیخمیشدی. باغین اورتاسیندا بالاجا آدا کیمی گؤرونن بؤیورتیکن کوللارینین آراسیندا گیزلنیب کیمی‌سه گؤزله‌ییردی. اطرافی گؤزتله‌ینده نیسبتن ایری گؤوده‌لی، قوجا اریک آغاجینین آرخاسیندا مکتبین سون صینیفینده، اؤزوندن اوچ صینیف یوخاریدا اوخویان سعیدین ده پوسقودا اولدوغونو گؤردو.
هامینین قورخدوغو سعید اوچ ایل ایدی، صینیفده قالیردی.مودوردن توتموش، بیرینجی صینیف شاگیردینه کیمی هرکس اونون مکتبدن ردّ اولوب گئتمه‌سینی ایسته‌سه ده، بونا بیرجه درس حیصه مودورو عیباد معللیم مانع اولوردو. او ساغ- سالامات اولان آتاسینین گورونا آند ایچمیشدی کی، سعیدی اوچ ایل صینیفده ساخلاییب ماذونلوق اوزونه حسرت قویماسا، کیشی دئییل.
سوزونون اوستونده دوروب ساخلادی دا. باشیندا کی یانیق یئرینین آغریسی یالنیز بوندان سونرا اونو راحات بوراخدی...
عیباد معللیم داز ایدی و کچلی‌نین گؤرونن حیصه‌سینده قارا خالی خاطیرلادان بیر یانیق یئری وار ایدی. دئییله‌نه گؤره، اونا معلوم اولور کی، عائیله‌ده کی اون-بیر اوشاغین ان بؤیوگو اولان سعید گؤی- گؤیرتی ساتدیغی اوچون درسه گلمیر.
تنبل‌لیک ائله‌مه‌ییب، بازارا گلیر و سعیده دئییر کی، صاباح درسه گلمه‌سن، سنی مکتبدن قوواجاغام.
سعید ده یئنیجه یاندیردیغی سیگارتدن بیر ایکی قوللاب ووروب دئییر کی: معللیم منی باغیشلا، اون باجیم وار، اونلارین دردیندن چکیرم. شاگیردینین اونون گؤزو اؤنونده سیگارت چکدیینی گؤروب عصبله‌شن عیباد معللیم دئییر: نئینه‌ییم حالا، اون قیزی من گتیرمیشم دونیایا؟
سعید ده پیشتاختانین اوستونه چیخیب دئییر: معللیم، بیر قوللاب دا ووروم، کیشی دئییل سن ایله گئتمه‌ین.
سونرا دا درس حیصه مودورونه ایشاره ائدیر کی، قولاغینی یاخین گتیر، واجیب سؤزوم وار.
عیباد فیکیرلشیر کی بو ایمانسیز هلم- هلم قولاغا سوز دئیه‌ن دئییل- عجبا، نه واجیب سؤزدور کی بو ابله منیم قولاغیما دئیه‌جک؟ ماراقلا قولاغینی سعیدین آغزینا یاخینلاشدیراندا، بیرجه سوز ائشیدیر: " کچل".
- ایتدن عمله گلن نه دئدین؟- عیباد ال آتیر کی سعیدی بوغسون، او دا سیگارته سون قوللابینی ووروب، معللیمین کچلی‌نین اورتاسینا باسیب سؤندورور: "  کچلسن ده..." دییه پیشتاختانین اوستوندن توللانیب قاچیر.
آز یاشلی اولماسینی، هم ده چوخ اوشاقلی آناسینین اورا- بورا یازاجاغینی نظره آلیب عیباد سعیددن پلیسه شکایت ائتمیر، آمما قصاصینی اونو اوچ ایل صینیفده ساخلاماقلا آلیر...
مدینه فیکیرلشدی کی سعید باشینا تزه اویون آچماق اوچون یئنه ده عیباد معللیمی گؤزله‌ییر. آمما عیباد اریک باغی بویونجا اولان جیغیرلارین هئچ بیرینده گؤرسنمیردی. اونون یئرینه سعیدین آرخاسیندا گیزلندییی آغاجین دوز اوستونده گئدن جیغیرلا ماریانا ایره‌لیله‌ییردی...
ایندی کیمیا لابراتوریاسیندا، لابراتورانت ایشله‌ین ماریانا مکتبی کئچن ایل بیتیرمیشدی. او، حرکت ائتدیکجه قیسا اته‌یی، ایکی یاستیغا بیردن چکیلمیش اوزلویو، کؤینه‌یی ایسه ایکی جارجو یئمیشینه دار گلن توربانی خاطیرلادیردی. ماریانا سعیدین گیزلندییی آغاجاچاتاندا، اوغلان پوسقودا دایانمیش آج قورد کیمی قارشیسینی کَسدی. لال- دینمز سعیدین گؤزلرینین ایچینه باخان قیز یولونا داوام ائتمک اوچون آددیم آتاندا اوغلان جلد یانا چکیلیب یول وئردی. ماریانا ایله یاناشی گئده- گئده بیردن سول اَلی ایله قیزین بئلینی قامارلاییب دوداقلارینا کیلیدلندی.
مدینه اوزاقدان سعیدین ساغ الی‌نین قیزین بلوزونون ایچریسینه گیردیینی، قیزین" ائله‌مه" دییه نازلا دارتیندیغینی، اوغلانین قوللاری آراسیندا قیوریلدیغینی، اوزاقلاشدیغجا آرا- سیرا دایانیب اؤپوشدوکلرینی ایزلدیکجه بدنینه ایستی‌لیک یاییلیر، یاناقلارینین اود توتوب یاندیغینی حیس ائدیردی. یونگولجه کؤکس اؤتوروب باغی بیر ده سوزدو. چیینینده کی چانتانی چیخاریب الینده حاضیر وضعیتده ساخلادی. صینیف یولداشی واصیف یاخینلاشاندا مدینه پالتارلارینا ایلیشن بؤیورتیکن کوللارینی تلسیک دفع ائده‌رک چانتانی قالخیزیب وار قووه‌سی ایله آرخادان اونون باشینا چیرپدی.
بیغلاری ترسینه یازیلمیش T حرفینی خاطیرلادان صینیف رهبری آتابالا معللیم باغین اورتاسیندا گؤروندو. آرخاسینجا بیر دسته اوشاق گلسه ده، هئچ کیم معللیمدن اونه کئچمه‌یه جرئت ائتمیردی.  آراملا مکتبه دوغرو یئرییه‌ن صینیف رهبری اوزاقدان مدینه و واصیفی گؤروب آددیملارینی یئیینلتدی.
قیز هر دفعه الینده‌کی چانتانی یئلله‌ییب واصیفی وورماغا چالیشسا دا، اوغلان الی ایله ضربه‌لری دفع ائدیب ساکیتجه یولونا داوام ائدیردی.
غضبله دوداقلاری سیخیلمیش، آلنی قیریشمیش مدینه حوسویئوا، "بو نه بی‌آبیرچیلیقدیر؟" دییه آجیقلانان صینیف رهبرینین سسینی ائشیتمیرمیش کیمی واصیفین اوستونه جوموردو. آتابالا معللیم چاتیب اونون سؤزلرینه محل قویمایان قیزین قولوندان توتوب کنارا ایته‌لدی. تردن صیفتینه یاپیشمیش ساچلارینین آراسیندان گؤرونن بیر گؤزو ایله غضبله معللیمینه باخان مدینه دلی‌یه دؤنموشدو.
- بو اوشاقدان نه ایسته‌ییرسن حوسویئوا؟! سندن سوروشدوم، جاواب وئر،- آتابالا معللیم باغیردی،- نییه وورورسان اونو؟
مدینه غضبیندن بوغولسا دا، آغلایا بیلمیردی:- او نییه بئله یاراشیقلی دیر؟ نییه آخی؟ نییه ده، نییه؟- عوصیانا بنزر بو نداسینا اوشاقلار برکدن گولوشدولر. اونلارین گولن اوزلرینه باخدیقجا مدینه‌نین غضبی آلاولانیردی.
آتابالانین اوست دواغینداکی ترسینهT حرفی بیغی همیشه عصبلشنده اولدوغو کیمی یئنه قالخیب ائندی:
-آتانا دئه مکتبه گلسین، ایت کوچویو، سن قیزیشمیسان- دییه مدینه‌یه چیمخیریب واصیفین قولوندان توتاراق یولونا داوام ائتدی:- آتانا زنگ ائده‌جم، دییه‌جم بو اوشاغی قوروماق لازیم دیر. آمما منه بیر شئی ماراقلی دیر. خطرینه دَیَن‌لرین سیندیرمادیغین بورونلاری قالماییب، بیر قیزین عهده‌سیندن گله بیلمیرسن؟ نییه ساچیندان توتوب کنارا آتمادین؟
- قیزا ال قالدیرمازلار معللیم، اوغلانلارا باخما،- دییه واصیف ماوی گؤزلریندن گولومسه‌دی.
آتابالا معللیمین بو یئنی‌یئتمه اوغلانین بؤیوکلر سایاغی تمکینیندن خوشو گلدی، بیغ آلتی گولومسه‌دی‌سه ده، آمما واصیف‌له قاش‌قاباقلی دانیشدی:
- همممم...سنین ایشین چتین اولاجاق. اوّللر تکجه رقیبلرین، اوغلانلار ایلیشیردی سنه، ایندی قیزلار دا... قانلاری خاراب کؤپک اوشاقلاری!- آتابالا معللیم T حرفینه اوخشایان بیغی‌نین آلتیندان دئیینه- دئیینه  ایره‌لیله‌دیکجه واصیف آنلامیردی کی، صینیف رهبری اؤز- اؤزونه دانیشیر، یوخسا اونونلا.
یاخینلاشدیقجا گیریش قاپیسی‌نین قارشیسیندا گؤرونن مکتبین ان گؤزل قیزی آمالیانین اوزونه گولومسه‌مسی واصیفه بیرجه آندا هر شئیی اونوتدوردو.
بوتون ناراحاتلیغی یوخا چیخدی، اوزونه نورلو بیر تبسسوم یاییلدی...
مدینه سعیده قوشولوب روسییایا قاچمیشدی. روستووا گلدیک‌لری ایلک گون کرایه ائو توتدولار. ائو صاحیبلری کوممونال منزلین بیر اوتاغینی اونلارا وئرمیشدی. ائو صاحیبه‌سی ماریانایا چوخ اوخشاییردی. اوزاق یول گلیب یورولدوقلاریندان مدینه داش کیمی یاتمیشدی. گئجه‌نین قارانلیغیندا سس- کویدن آییلاندا باشی اوستونده پلیس‌لری گؤردو. تلاش و قورخو ایچینده بویلاناندا سعیدی آغزی‌اوسته اوزادیب قوللارینی قانداللاییردیلار..‌‌
سعید ائو صاحیبه‌سینی زورلاما جهدی اتهامی ایله سکگیز ایل آزادلیقدان محروم ائدیلدی. محکمه‌ده معلوم اولدو کی سن دئمه، مدینه یاتاندان سونرا، سعید سو ایچمک اوچون مطبخه کئچیب، اورادا چای ایچن ائو صاحیبه‌سینی ماریانا ایله" سهو سالیب" ، آرخادان قوجاقلاییب سینه‌سینی اوخشاماغا باشلاییر. قادین چیغیر- باغیر سالماق ایسته‌ینده آغزینی الی ایله قاپادیر، دوشونور کی خوشلاندیغیندان بئله ائدیر. ائو صاحیبه‌سینین اَری ساوِلی مطبخده کی هنیره قاچیب گلیر و ایری تاوانی آرخادان سعیدین باشینا چیرپیر. سونرا پلیسه زنگ ائدیر...
مدینه آتاسینین ائوینه قاییتمادی. بازارلاردا، پیشتاختالار آراسیندا گئجه‌لدی. اومود ائتدی کی سعید جزاسینی چکیب قورتاراندان سونرا ائولنه‌جکلر.
اونلارین هئچ ایلک گئجه‌سی ده اولمامیشدی.
یول یورغونو اولدوقلاری او ایلک گئجه سعید یانیندا یاتان مدینه‌نی ماریانانین بنزرینه دییشمیشدی. مدینه ایللرله گؤزله‌سه ده، سعید حبسدن قاییتمادی. کامئرا یولداشینی اؤلدوردویونه گؤره داها اییرمی ایل حبس، سونرا داها بیر نئچه جنایت...مدینه دونیانین ان خبیث دویغوسو اولان اومودا آلدانا- آلدانا، سعیدی گؤزله‌یه- گؤزله‌یه قاریییردی‌ بیر دفعه اونو روستووون مرکزی بازارینین قارشیسیندا ماشین ووردو. بوتون سوموکلری چیلیک- چیلیک اولموشدو. ساغالماسی اوزون چکدی. گزنده آخساییر، بیر گؤزو ده گؤرموردو. بعضن باشینا داها نه گله بیلر دییه دوشونوردو. بو عؤمرو نییه یاشامیشدی؟  نییه بئله یاشامیشدی؟ ایندی نه ائتسین، کیمه اوز توتسون، بیلمیردی.
آمما نه اولورسا اولسون، وطنه دؤنمه‌یه اوزو یوخ ایدی. بلکه ده اوتانماقدان داها چوخ هیککه‌سیندن گئری قاییتماق ایسته‌میردی.

بیر شوشه آراغی دیبینه کیمی بوشالدیب، آییلاندا مسکووا- باکی قاطارینین پلاسکارت کوپه‌سینده ایدی. قاطار یالامانی کئچمیشدی. هئچ بیلمیردی گئتسین یوخسا گئری دؤنسون. دییه‌سن ایندی ائله ده فرقی یوخ ایدی...
آتا- آناسی چوخدان رحمته گئتمیشدی. یگانه قارداشی ولادی‌واستوکدا میچمان* ایدی. کیمسه‌سیز ائولرینین قارشیسیندا دایانیب، نه‌یی سه خاطیرلاماغا چالیشیر، آمما روحوندا هئچ بیر سس، هئچ بیر هَنیر دویموردو. خاطیره‌لر ده اونو ترک ائتمیشدی.
قونشولاردان بیری اونو گوجله تانیدی، حاصاردان آشیب حیاط قاپیسینی آچدی کی، کوچه‌ده قالماسین.
بایاقدان سوسقون قالیب قونشونون سواللارینا جاواب وئرمک ایستمه‌ین مدینه بیردن سانکی ان واجیب شئیی خاطیرلاییبمیش کیمی سوروشدو:
-اوشاقلار مکتبه یئنه ده اریک باغیندان کئچیب گئدیرلر؟
قونشو بو آن دونیانین ان معناسیز سؤالینی وئرن مدینه‌یه تعجوبله باخدی:
- یوخ. آی قیز ایندییه اریک باغی قالار؟! آغاجلاری کسیب باغی جاماعاتا ائو یئری کیمی پایلادیلار...
هله قاطاردا مدینه‌نین باشیندا دلی بیر هوس اویانمیشدی، تکجه او اریک باغینی یئنی‌دن گؤرمک ایسته‌ییردی. باشقا هئچ نه‌یی، هئچ کیمی. قونشونون سؤزوندن سونرا مدینه‌نین کدرلی اوزونده زورلا سَزیلن تبسسوم کؤلگه‌سی دولاندی. قونشو گؤزونو اونون نه افاده ائتدییی بللی اولمایان اوزوندن چکمه‌دن" باغین یئرینده تزه مکتب، بیر ده پلیس بیناسی دا تیکیب‌لر"- دئدی.
قونشونو یولا سالان مدینه ایللر اؤنجه اونون اولان پنجره اؤنونده کی چارپاییسینا یاخینلاشدی. هئچ نه دییشمه‌میشدی. همین کؤهنه بیر یانی اییلمیش چارپایی‌یا اوزو اوسته سَریلدی. بو چارپایینی چوخ سئویردی. هر گئجه یوخوسوندا اریک باغینی گؤروردو. بلکه ده یوخو دئییل، خیال ایدی.
آغاجلار چیچک آچیردی، او ایسه واصیف‌له ال- اله آغاجلارین آراسی ایله مکتبه گئدیردی...مکتبده ایسه واصیف‌له آمالیانین بیر- بیرینه اوزاقدان تبسسومو  اونون اریک چیچه‌یی رنگینده کی بوتون خیاللارینی آلت- اوست ائدیردی. ائرته‌سی گون مدینه آیاغلارینی سورویه- سورویه بیر واختلار اریک باغینین اولدوغو طرفه یوللاندی. قونشونون دئدیکلرینه رغمن امین ایدی کی، گئدیب باغی یئنی‌دن گؤره‌جک. باغدان ایسه اثر- علامت یوخ ایدی. یالنیز فردی یاشاییش ائولری و انضباطی بینالار. مدینه‌نین گؤزو او باغدان قالمیش هئچ اولماسا تک بیر اریک آغاجی آختاردی. یئنی چکیلمیش یولون او بیری طرفینده بالاجا بیر آغاج گؤزونه دیدی. ساغا- سولا شوتوین ماشینلارین آراسیندان یولو کئچمه‌یه چالیشدی. محو اولموش باغین سون ایشارتیسیندان سوروشاجاغی چوخ شئی وار ایدی. پلیس‌ین خیدمتی ماشینی آنا یولا چیخاندا، یول کئچن قادینی گؤره‌ن، سوروجو اَیلَجی باسیب ماشینی دوردوردو.
اؤزونو ایتیرمیش قادین یئره اوزاندی. پلیس ماشیندان دوشوب سوروجوسونه"- تئز اول، دیکلت اونو" دئدی. گنج سوروجو مدینه‌نین قولوندان توتوب آیاغا قالدیردی:" خالا ازیلمه‌میسن کی؟"
اوزون موددت الکل استفاده‌‌چیسی اولان مدینه سوروجویه جاواب وئرمه‌دن دومانلی گؤزلرینی پلیسین اوزونه تیکدی. بیر نئچه آن سسسیزجه باخیب یئنه بیر سؤز دئمه‌دن چئوریلیب گئتدی. پلیس بو بوز- بولانیق گؤزلری نه واختسا گؤرموشدو، آمما یادا سالا بیلمیردی. بیر خیلی آشا- آشا گئدن قادینین آرخاسینجا باخیب ماشینا اَیلَشدی. " گئدک".
پلیس حیاتیندا بوتون بوز خاطیره‌لر کیمی بو گؤزلرین صاحیبی‌نی ده همیشه‌لیک اونوتموشدو.
آمما رایون پلیسی‌نین اریک آغاجلارینین چیچک‌لریندن بویلانان دوم- دورو گؤزلرینین واصفه عایید اولدوغونو مدینه در حال آنلامیشدی...

*میچمان: حربی دریا ضابیطی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اَریک باغی(حئکایه)
یازان:« واحید ممدلی»
کؤچورن:« سحرخیاوی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»

"کیمی‌نین اوّلی، کیمی‌نین سونو" دئییرلر. هر چند بعضن سون دا، ائله اوّل کیمی اولور...
شَهَر هر طرفدن مئیوه آغاجلاری ایله احاطه‌لنمیشدی. مرکزه یاخین بیر اَریک باغی واردی کی، شاگیرد و معللیم‌لرین چوخو یولو قیسالتماق اوچون جیغیرلاری ایله مکتبه گئدیردیلر.
مدینه بو گون ائودن چوخ ائرکن چیخمیشدی. باغین اورتاسیندا بالاجا آدا کیمی گؤرونن بؤیورتیکن کوللارینین آراسیندا گیزلنیب کیمی‌سه گؤزله‌ییردی. اطرافی گؤزتله‌ینده نیسبتن ایری گؤوده‌لی، قوجا اریک آغاجینین آرخاسیندا مکتبین سون صینیفینده، اؤزوندن اوچ صینیف یوخاریدا اوخویان سعیدین ده پوسقودا اولدوغونو گؤردو.
هامینین قورخدوغو سعید اوچ ایل ایدی، صینیفده قالیردی.مودوردن توتموش، بیرینجی صینیف شاگیردینه کیمی هرکس اونون مکتبدن ردّ اولوب گئتمه‌سینی ایسته‌سه ده، بونا بیرجه درس حیصه مودورو عیباد معللیم مانع اولوردو...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
هاشیم ترلان ادبیات سئونلر گوزگوسونده

آپاریجی: «کریم قربانزاده»
دانیشان‌لار: « ائلدار موغانلی»، «علیرضا میانالی»

دیکلمه‌لر: «بهروز صدیق»، «ویدا حشمتی»، «نیره اردلانی»

خاطیره‌لی شکیل‌لر، کلیپ‌لر، دیکلمه‌لر... ایشیق سایتی‌نین آرشیویندن.

زمان: # بو گئجه جمعه 1401/10/30
ساعات: 21

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا  .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

ایشیغین اوره یی
سئچیلمیش اوشاق شعری
یازار:«احمد ائفه»
چئویرن:«بهروز صدیق»
ناشر:«پارلاق قلم»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

«آنار-آندا»

ایکی ائکیز آذربایجانلی ماهاجیر بالامیز «آنار-آندا» آدلاریله  دورد یاشلاریندا آلمانیادا (اوشاقلار باغچاسینا)  گئدیرلر گلین اورداباش وئرنلری «اومای » خانیمین دیلیندن ائشیده ک.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

«آنار آندا» اوشاقلار باغچاسیندا1
«اومای» خانیم

دوقلوهایمان رادر گروه متفاوتی از یک مهدکودک در شرق آلمان ثبت نام کرده ایم.
شرق میگویم چون تصور بر این است که شرق آلمان نژادپرست هستند!
این مهد کودک در منطقه ای از شهر قرار دارد که کمتر کودکی غیر از کودکان اصالتا آلمانی در آنجا ثبت نام کرده اند.، اندک کودکان غیر آلمانی هم، کودکانی هستند که یکی از والدینشان آلمانی هستند و یا در همینجا بدنیا آمده اند و پدر و مادرشان مشکل زبان آلمانی ندارند و این کودکان زبان آلمانی را همچون زبان مادریشان مسلط هستند.
در این بین دو قلوهای ما، با موهای مشکی و قیافه ای غیر آلمانی و با پدر و مادری که زبان آلمانی را در حد مبتدی میدانند و خودشان هم به زبان مادری (تورکی آذربایجانی) زبان گشوده اند، در این مهد کودک و جامعه حضور دارند. و در مهد کودک فقط به زبان آلمانی صحبت و ارتباط برقرار میکنند.
«مربیان بچه هایمان، همه اعلان های مرتبط با برنامه های مهد را به زبان مادری ما به ما می رسانند.» هیچ اجباری در این باره ندارند. و هیچ درخواستی در این باره از طرف ما به آنها مطرح نشده است. مادر درک صحبت ها و مطالب روزانه به زبان آلمانی مشکلی نداریم (یعنی زبان آلمانی ما در حدی هست که با مربیان به راحتی ارتباط برقرار کرده و جلسات بیش از یک ساعت با آنها برگزار می‌کنیم). با این حال، صرفا بدلیل اینکه فشار راسیستی را حس نکنیم، و با علم بر اینکه ما در کشور خودمان از زبان مادری مان در محافل رسمی محروم هستیم، این را بدون هیچ حس لطف و یا منتی انجام میدهند، و از اینکه از گوگل ترنسلیت استفاده میکنند بدون آنکه صحیح و ناصحیح بودن کلمات را متوجه شوند، از ما عذرخواهی میکنند.
بنظرتان چرا؟

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی -  بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جم‌نژاد»

گول ایله سیناور ۲

👸 حاتم بیر سوز دئمییب، اوتوردو. شام باشیندا کیشی بشقابی دولدوروب ایتین قاباغینا قویدو. ایت یئییب دویاندان سونرا، آرتیغینی آپاریب قاطرین قاباغینا قویدو. قاطر یئمه دی. کیشی گئدیب بیر قورو کله گتیردی، قاطرین گؤزونون قاباغیندا نئچه آغاج ووردو، قاطر یئدی. سونرا کیشی حاتمه دئدی: قارداش، بسم الله...حاتم دئدی: بو قاطر لا ایتین ناغیلینی دئمه سن، یئمه یه ال وورمارام. کیشی دئدی: ایندیه جه، کیمسه سیرریمی بیلمییب. دئسم ده اونو اولدورموشم. سنده ایستیرسن باشین سلامت قالسین، یئمه ییوی یئ، سئودیین قدر ده منیم یانیمدا قال. سونرا یولونو توت گئت ایشیوین گو٘جوون دالینجا. حاتم دئدی: دئمسن، یئمرم. کیشی حاتمین الیندن توتوب آپاردی قبرستانا دئدی: بو گؤردوکلرین سنین کیمی ناغیلمی ائشیتمک ایستدیلر. منده ناغیلیمی دئییب باشلارینی کسدیم. حاتم دئدی: منیم قانیم اولاردان رنگلی دئییل. منه دئ، سونرا سئودیینی ائله. کیشی دئدی: چوخ یاخجی. ایندی گل شامیوی یئ، ناغلیمی دئییم. شامدان سونرا کیشی دئدی: یاخجی قولاق آس. منیم آدیم سیناور دی. بیر عم قیزیم واریدی گو٘ل آدیندا. اونونلا منیم عقدیمی اوخودولار. بو عم‌قیزی یاری گئجه گلیب تپیلردی یورغانین آلتینا. دوروب گؤرردیم بدنی بوز کیمیدی. دئیردیم: جانیم عم قیزیم، هاردایدین؟ دئیردی: عم اوغلو، قارنیم خاراب اولوب. سنین ده وئجیوه دئییل. نه دوکتور، نه داوا. بیر گون طؤیله یه آت مینمه یه گئتدیم، بیر یئره گئدیردیم. گؤردوم آت آریقلییب، آیاقدا دورانمیر. دئدیم: آخیرچی، بو حیوانین آرپاسیندان نیه کسیرسن؟ من کی بیر زاماندی بونا مینمه ییرم، بو آت یالنیز یئییب یاتیر، نیه گرک بئله آریقلایا؟ آخیرچی دئدی: آی آغا، سن کی هر گئجه گلیب آتا مینیرسن. گؤردوم ایشین ایچینده ایش وار. دئدیم: بو گئجه گلیب آتی ایستسم، وئرمه. او گئجه اؤزومو یوخویا ووردوم. گئجه دن بیر آز کئچینجه گؤردوم عم قیزیم دوروب، منیم پالتارلاریمی گئییب، قیلینجیمی چکیب دئدی: آییقسان؟ آییقسان ووروم!...سس سیز قالدیم. عم قیزی طؤیله یه گئدیب آخیرچیا دئدی: آتی چیخار گتیر. آخیرچی دئدی: آخی سحر دئدین اؤزوم ده گلسم آتی وئرمه. بیر آز سؤزلشندن سونرا عم قیزی آتا مینیب گئتدی. من ده باشقا آتا مینیب دالیسیجا گئتدیم. گئتدی گئتدی بیر کؤهوله یئتیشدی. ایچری گیردی، من ده دالیسی جا. گؤردوم قیرخ یول کسن دؤره دن اوتوروبلار. یول کسن لرین بؤیوکو قیزی گؤرونجه چیغیردی: باخ گؤروم! ایندیه جان هاردایدین؟ عم قیزی دئدی: او آخیرچیا تاپشیرمیشدی آتی وئرمه سین. سؤزلشدیک، بیر آز گئج اولدو. یول کسنلرین بویوکو دئدی: آخی دئییرم قوی اؤلدوروم اونو، یوخ دئییرسن. صاباح کسین اؤلدوررم. عم قیزی ساقی اولدو، هامی باشلادی چاخیر ایچمیه. گؤردوم هامیسی لا باشارانمارام، بیر آز باییلما توزو شرابلارینین ایچینه قاتدیم، هامیسی  باییلدیلار. گئتدیم باشلارین کسدیم، بویوکلرینین باشینی توربایا سالیب، عم قیزینی آتین او٘ستونه قویوب، ائوه گتیردیم. سحر عم قیزی آییلدی. دئدیم: عم‌قیزی جان، یوخودا گؤردوم یاری گئجه دوردون، منیم پالتارلاریمی گئییب، قیلینجیمی چکیب دئدین: آییقسان؟ آییقسان اگر ووروم؟ من دینمدیم. ائشیه چیخیب آخیرچیا دئدین: آتی چیخار گتیر. دئدی: سحر اؤزون دئدین وئرمه. زورلا  آتی آلیب مینیب گئتدین. منده دالینجا. بیر کؤهوله یئتیشیب ایچری گئتدین؛ گؤردوم قیرخ یول کسن دؤره دن اوتوروبلار. بؤیوک یول کسن دئدی: ایندیه جه هاردایدین؟ دئدین: او آخیرچیا تاپشیرمیشدی آتی وئرمه سین، بیرآز سؤزلشدیک، گئج اولدو.  بؤیوک یول کسن دئدی: آخی دئییرم قوی اولدوروم،  یوخ دئییرسن. صاباح یقین اؤلدوررم. گؤردوم اولارلا باشارانمارام، بیر آز باییلما توزو شرابلارینا تؤکدوم، هامیسی باییلدی. سونرا باشلارین کسدیم. بویوک یول کسنین باشینی توربایا سالدیم گتیردیم. عم قیزی دئدی: بو کی یوخو دئییل، بویوک یول کسنین باشی هانی؟ من توربانین آغزینی آچدیم، کسیک باش گتیردیم. عم قیزینین گؤزو اونا دو٘شونجه بیر اووسون اوخویوب منه پوفله دی. دئدی: گئت ائششک کیشی! من ده ائششک اولدوم. منی دؤیوب ائودن ائشیه سالدیلار. بیری منی توتوب ائوینه آپاردی. هرگون داش چانقیل چاتیردیلار. سونوندا کو٘ره ییم یارالاندی. ائله زوققولداییردی کی آمانیمی کسمیشدی. آرپا سامان دا یئمیردیم.  اونا گؤره منه چؤرک گتیریردیلر. کیشی خانیمینا دئدی: خانیم، بو ائششک آیری ائششک لره بنزه میر. سانکی آدامدی. بیرگو٘ن حیطده اوتورموشدوم. کو٘ره ییم آغریردی، ترپشمه یه ناییم یوخودو. ایکی قوش گلیب آغاج او٘سته اوتوردو. بیری دئدی: باجی!... او بیری دئدی: جان باجی! ... دئدی: بیلیرسن بو کیمدی؟ دئدی: یوخ. دئدی: بو سیناوردی. عم قیزیسی اووسونلاییب، ائششک اولوب.
آردی وار...
اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی -  بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جم‌نژاد»

گول ایله سیناور ۲

👸 حاتم بیر سوز دئمییب، اوتوردو. شام باشیندا کیشی بشقابی دولدوروب ایتین قاباغینا قویدو. ایت یئییب دویاندان سونرا، آرتیغینی آپاریب قاطرین قاباغینا قویدو. قاطر یئمه دی. کیشی گئدیب بیر قورو کله گتیردی، قاطرین گؤزونون قاباغیندا نئچه آغاج ووردو، قاطر یئدی. سونرا کیشی حاتمه دئدی: قارداش، بسم الله...حاتم دئدی: بو قاطر لا ایتین ناغیلینی دئمه سن، یئمه یه ال وورمارام. کیشی دئدی: ایندیه جه، کیمسه سیرریمی بیلمییب. دئسم ده اونو اولدورموشم. سنده ایستیرسن باشین سلامت قالسین، یئمه ییوی یئ، سئودیین قدر ده منیم یانیمدا قال. سونرا یولونو توت گئت ایشیوین گو٘جوون دالینجا. حاتم دئدی: دئمسن، یئمرم. کیشی حاتمین الیندن توتوب آپاردی قبرستانا دئدی: بو گؤردوکلرین سنین کیمی ناغیلمی ائشیتمک ایستدیلر. منده ناغیلیمی دئییب باشلارینی کسدیم. حاتم دئدی: منیم قانیم اولاردان رنگلی دئییل. منه دئ، سونرا سئودیینی ائله. کیشی دئدی:...
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

ناغیلینا سئوگی قوشان آدام
«یوجئل فئیضی اوغلو»نون
اوشاق کیتابلاری-حاقیندا  
یازان:«اورخان آراس»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
 
گل سنه بیر سیرّ آچیم!
اوره‌گیینده‌کی سیرّی دوستونا، یولداشینا، سیرداشینا دئیه‌نی ائشیدیبسن، آمّا بالاجا اوشاغا دئیه‌نی هئچ ائشیدیبسن‌می؟ اگر ائشیتمه‌ییبسن،  ایندی بو یازییی اوخومالیسان!
"گل سنه بیر سیرّ آچیم. من اون یاشلاریندا اولاندا قارس‌دا یاشایان مالاکانلاردان ساری بیر قیزی سونیانی سئویردیم".
ماراقلی‌دیر. ساری ساچلی، شیرین دیللی، اوشاق گؤزلو سونیا ایندی هارادادیر؟  اونلار 1955-جی ایلین پاییزیندا قاتارلا گئتدیلر و قارسداکی دوستلاری، قونشولاری اونلاردان بیر داها خبر توتمادیلار.
یوجئل فئیضی‌ اوغلو  یعنی اوشاقلارا اوره‌گی‌نین سیرّینی سؤیله‌مک ایسته‌ین شخص اصلینده ناغیل قهرمانیندان باشقا بیر شئی دئییل. گاه آلمانییادا "کل اوغلان" اولوب، آنادولونو اوراداکی اوشاقلارا داشیییب، گاه دا "ماناس" داستانی‌نین عکس-صدا وئردییی چؤللرده "کؤپ تامدیق" اولوب، اوشاقلارا پیچیلتی ایله سیرلرینی آچیب.

هر دفعه‌ اونون ناغیللارینی اوخویاندا یا اؤز اوشاقلیغیمی، یا دا اطرافیمداکی ناغیل سیماسی اولان اینسانلاری دوشونورم. چونکی اونون ناغیللاریندا او گئنیش جغرافیاداکی بیزیم وطنیمیز، خالقیمیز، یئنیدن گؤزلریمین اؤنونده جانلانیر.  او ناغیللاردان تاریخین، اینسانلیغین، سیویلیزاسییانین و داها دا گؤزل، محبتله دولو خالق ماهنیلاری‌نین اییی گلیر. آنادولو خالقی مین ایللیک‌لر بویو ناغیل آدامی اولماغا جان آتماییب‌می؟ خالقیمیزین دیلینده همیشه ناغیللار، ماهنیلار، اولوب و بو سببدن ده اونلار، دایم پری سولطانینی قووالاماقدان، پیسی جزالاندیرماقدان،  یاخشی‌نین الیندن توتماقدان- گزدیرمکدن یورولماییبلار.
کارت قوردوندان، قابیغین یاخالیغیندان، تورپون دویمه‌لریندن، کؤک بورنوندان، ناغیل قهرمانلاری یاییلدیقجا بالکانلارین شهر اوشاقلاریندان توتموش، آت اوزه‌رینده دوغولان خاکاس، تووا چوبانلاری‌نین قولاغینا قدر او سس.چ یاییلیر.
انشتئین «بیلیک محدود اولدوغو اوچون فانتازییا بیلیکدن داها واجیبدیر‌» دئیرکن اینسان عالمینده ناغیللارین نه قدر اهميّتلی اولدوغونو دا وورغولامیشدیر.
آسترید وینتئر "موجربه‌نین سیرلی گوجو" کیتابیندا ناغیللارین اینسان روحونا و بئینینه معالجه‌‌وی تأثیرلری اولدوغونو یازارکن، ساغلام اوشاغین روحونون ناغیلسیز اولا بیلمه‌یه‌جه‌یینی بیلدیریر.
1

یوجئل فئیضی‌ اوغلو  آسترید وینتئرین یوخاریدا قئید ائتدییی بیر چوخ شفانی یئنیدن قوردوغو، یازدیغی تورک ناغیللارینا بالکانلاردان سیبیرین اوجلارینا قدر یئنی رنگ و موسیقی قاتمیشدیر.
ناغیللاری چئشیدله‌مک، اونلارا یئنی اوسلوب قاتماق، اوشاق روحونون ظریف‌لییینه اویغونلاشدیرماق، درین سئوگی و دیل بیلییی ایله یوغورماق فئیضی اوغلو کیمی اوستاددان گؤزلنیلیردی.
عصرلر بویو یئتیم قالمیش، آنجاق ننه‌لرین دیلینده یاشایا بیلسه ده، چیی پارچا-پارچا، یارالی اولاراق قالان ناغیللاریمیز تأسف کی، چوخ گئج ییغیلیب توپلانیب. بو ترتیبلرده پئرتئو نایلی بوراتاو کیمی اوستادلارین زحمتینی قئید ائتمه‌مک عدالتسیزلیک اولاردی.
فولکلورشوناس سایم ساکا اوغلونون فیکرینجه، ایلک تورک ناغیللارینی احتیوا ائدن ان قدیم توپلو فرانسانین  اون‌دؤردونجو کرالی لوی‌نین ترجومه‌چی‌سی و کاتیبی اولموش م دیگئونون اثریدیر 1781-جی ایل تاریخینی داشییان بو اثرده اوچو تورک ناغیلی اولماقلا بئش ناغیل وار.
«یئنی تورک و عرب لر» آدلی بو اثرده‌کی بعضی
متنلر ناغیل اوچون چوخ اوزوندور. کیتابدا 1-3-5 اولانلار تورک ناغیللاری کیمی تقدیم ائدیلیر.
آمّا تورک دونیاسی ناغیللاری‌نین توپلانماسی و یئنیدن یازیلماسی، اصل ناغیل دیلینین الده ائدیلمه‌سی اوستاد یوجئل فئیضی اوغلونون  سعی ایله رئاللاشدی.
قلوباللاشما آدلانان کورلوق، یوخا چیخما چاغیندا آنا دیلینی، میلّی دیلی اونوتماماق اوچون دیلین بوتون اینجه‌لیکلری ایله زنگین‌لشدیریلمیش مجازلاردان، قافیه‌لردن، دئییملردن، آتالار سؤزو و ناغیللاردان واجیب حیات سلاحی نه اولا بیلردی کی؟ بوتون بونلاردان باشقا، گئنیش سیبری‌ده بیر یاکوت اوشاغی ایله ایستانبولون دار  ایزدیحاملی کوچه لرینده ایلیشیب قالان تورک اوشاغی آراسیندا سؤز، آرزو، جسارت و دوروستلوک موبادیله‌سی قدر گؤزل و ديرلی نه‌دیر؟
ایللرله کرکوکدن تاشکنده، باکیدان بئرلینه او بیر ناغیل دالینجا قاچارکن، اوره‌گیندن بئینینه، بئینیندن دیلینه، دیلیندن کاغیذا یوزلرله ناغیل کؤچوررکن، بیلیردی کی، دونیانین هر یئرینده اوشاقلار اونلاری دینله‌ییب بؤیویه‌جک.
ناغیللارین اهميّتی و توپلانماسی بیزدن چوخ اوّل آوروپادا باشلامیشدیر.  آوروپانین ایلک و ان موهوم ناغیل کلکسیون‌چیلاریندان بیری اولان چارلز پئررو 1628-جی ایلده پاریس‌ده آنادان اولوب. چوخ وارلی بیر عائله‌‌نین اوغلو ایدی. او، آتاسی‌نین پئشه‌سی اولان وکیل‌لیک پئشه‌سینی سئچسه ده، حتی بیر مدت 14-جو لودوویکین ساراییندا باش کاتیب وظیفه‌‌سینده چالیشیب،  سونرالار شعرلر یازیب،  صنعتله ماراقلانیب. علمی موذاکیره‌لرده ایشتیراک ائدیب، فرانسا آکادمی‌سینده عضو سئچیلیب.
اونون مئشه نین کناریندا  کنددن بیر آز کناردا بابالاریندان میراث قالمیش ناغیل ائوی و دؤرد اوشاغی وار ایدی.
او، آسوده واقتلاریندا ناغیللارلا اؤولادلارینی ائیلندیرمه‌یه، اؤیره‌تمه‌یه چالیشیردی. اونلارا اوخودوغو ناغیللارداکی بدبختلیک، اومیدسیزلیک چارلز پئرونو ناراحات ائدیردی. اونا گؤره ده ناغیللاری گؤتوروب یئنیدن یازماغا باشلادی... "یاتمیش گؤزل"،  "قیرمیزی پاپاقلی قیز"،  "زولوشکا"، " چکمه‌لی پیشیک"،  "بارماقلی اوغلان"  و " گؤی ساققال " آدلی دونیاجا مشهور ناغیللار اوّلجه اوسلوبو و سعی ایله اؤز اؤولادلاری‌نین داخیلی عالمینی فتح ائتدی، سونرا ایسه بوتون دونیا اوشاقلاری...
بوتون تأکیدلره باخمایاراق، چوخ چالیشدیغی ناغیللارین باشقالاری طرفیندن اوخونماسینی ایسته‌میردی  آنجاق گون گلدی کی، تأکیدلره دؤزه بیلمه‌دی و اؤلوموندن آلتی ایل اوّل ناغیللارینی اوغلو پیئررئ آدی ایله نشر ائتمه‌یه راضی اولدو.
چارلز پئرراولت 1703-جو ایلده سئویملی عائله‌‌سی و دوستلاری آراسیندا وفات ائتدی. اونون دونیایا قویوب گئتدییی نه اونون وکیل‌لییی، نه فرانسا آکادمی‌سینه عضولوک، نه ده لوور ساراییندا باش کاتیب وظیفه‌‌سی ایدی.  آردیندا قویوب گئتدییی ان گؤزل آد و هديه‌ ناغیللارا قاتدیغی اومیدلر، رنگلر، گؤزللیکلر ایدی.
یوجئل فئیضی اوغلو 1946-جی ایلده قارسدا آنادان.اولوب  اونون نه آتاسی‌نین ناغیللاریندا اولدوغو کیمی ائوی وار ایدی، نه ده لوور ساراییندا باش کاتیب‌لیک ائتمک اوچون 14-جو لودوویک. او، دونیانین اوجقار شرقینده، ایلین آلتی آیی قارلا اؤرتولموش کاسیب بیر شهرده آددیم آتمیشدی.
یوجئل فئیضی‌اوغلو زنگین سارای و مالیکخانه‌ کیتاب‌خانالاریندان موسیؤ پئررو کیمی ناغیللاری اوخویا بیلمیردی. او، بئینینده درین ایزلر قویان او دونیایا آناسی‌نین، ننه‌سی‌نین پارلاق، کدرلی  لاکین همیشه اومید دولو باخیشلاری ایله باخا بیلدی. او، هر ناغیلی دینله‌دیکجه  صمد بهرنگی‌نین " بالاجا قارا بالیق"  اثری کیمی او دار شهردن اوزاقلاردا سئحرلی دیارلارا آخیشیردی.
2

هم ده ناغیللاردا "قاف"  داغلارینی جانلاندیران، قافقاز داغلاری‌نین آرخاسیندا یوخا چیخان ناغیل گؤزلو روس قیزی سونیایا اولان سئحرلی سئوگیسی‌نین اونا ناغیل یازماقدا، ناغیل سؤیله‌مکده تأثیری اولوب- اولمادیغینی بیلمیریک. لاکین اونون ناغیللاریندا محبتین صافلیغینا و حئیران ائدیجی اوبرازلارینا نظر سالدیقجا، اونون بیر محبتین ایزی ایله گئتدییینی دوشونمه‌یه بیلمیریک.
 یوجئل فئیضی‌ اوغلو قارلا اؤرتولموش او کیچیک شهردن (قارس)  بؤیوک شهرلره گئدیر. گئتدییی هر یئرده روحونا یئرلشمیش ناغیللاریندان ایشاره‌لر آختاریر. ان رئال حرکتلرده بئله ناغیللارین سوررئال گؤرونن حادثه‌‌لریندن درس چیخارماغا چالیشیر. بیر مدت- اؤز-اؤزونه حئکایه‌لر دانیشیر. نه قدر چوخ دانیشیرسا بئینینده ناغیللار داها چوخ بیشیریلیر و داها دا یئتکینله شیر، او، اؤلکه‌سینده‌کی اؤز کیملییینی، وارلیغینی، جهالتینی، ضديّتلرینی ناغیللار واسطه‌‌سی‌ ایله سوزور. ناغیللار اونا اومید و عزم آشیلاییر. چتینلیکلر،  قارانلیقلار همیشه کل اوغلان کیمی بیر ضربه‌‌ ایله دارماداغین اولور
یئنی ناغیللار بیر گون یئنیدن گونده‌مه گلیر. او، یئنی خیاللارین و خیاللارا بوکولموش رئاللیقلارین آرخاسیندا باشقا عالملره اوز توتور.
آلمانییادا درس دئیه‌جک  ناغیللاریندان قوپاریلان مهاجر اوشاقلار، شخصیّتلرینه یاد ضربه‌‌لر آلان گنجلر اونون آریق اوره‌گیینی تیتره‌دیر. اونون درسلیکلری فلاکت‌دیر. بو کیتابلارلا روحو دریندن یارالانمیش قوربتچی اؤولادلارینا بالزام اولماق چتیندیر. او  تردّد ائتمه‌دن درسلیکلر یازماغا باشلاییر. سونرا دا ناغیللار... اونون موحاضیره‌ اوخوماقدا اؤزون مخصوصلوغو، ناغیللاری اوشاقلارین قلبینه یئریتمکده اوستالیغی او قدر تأثیرلی اولور کی، اوشاقلار اوتوروب اونا قولاق آسمیرلار. او، آغزینی آچان کیمی آنادولونون کند اوشاقلاری اونون اطرافیندا صمیمیّتله دؤوره وورور و اونو بئله دینله‌ییرلر.
3
گونلرین بیر گونو بو حال "پئداقوق" دئییلنلرین دقتینی چکیر و اوندان یوخاری قوروملارا شیکایت ائدیرلر. گویا او، اوشاقلارا درس دئییل، ناغیل دانیشیر و نتیجه‌سیزدیر. درحال اکسپرت تعیین اولونور و اونون درسلری نظارتده ساخلانیلیر. متخصص‌لر اونون اوشاقلارلا اونسيّتی‌نین سئحرینی درحال درک ائدیرلر و بو اوصولو رهبرلرینه شدّتله توصیه‌‌ ائدیرلر. متخصص‌لر بو جور موحاضیره‌ مئتودونو کیمین اؤیره‌ندییی ایله ماراقلانیر. فئیضی اوغلو "من بو اوصولو ننه‌مدن اؤیرنمیشم" دئدیکده  متخصصلر بیر داها تعجبله‌نیبلر. تعجبلنمکده ده حاقلیدیرلار. چونکی بورنو بولودلاردا اولان آنکارانین متخصصلری بئله، آنادولونون قوینوندا یاتان زنگینلیکدن خبرسیزدیرلر.
یوجئل فئیضی اوغلونون ننه‌سیندن اؤیره‌ندییی اوصول بوتون آلمان مکتبلرینه یاییلماغا چالیشیر. یالنیز "دؤنر" مدنيّتی ایله تانینان تورک مهاجری‌نین اصل مدنيّتی، آنادولونون بیر کنار بؤلگه‌سیندن گلن تواضع کار ضیالی طرفیندن محافیظه‌‌کار آلمان مدنيّتینه دامماغا باشلاییر.
یازدیغی ناغیللارین اوخوناقلیلیغی ایله کیفایتلنمه‌ین یوجئل فئیضی اوغلو ایشین سررشته‌سینی یئرینده‌جه اؤیرنمک اوچون درحال قوللارینی چیرمالاییر و کؤنولسوز طلبه‌‌ حیاتینا قدم‌ قویور. آندئرسئن یازیچیلار آکادمی‌‌سینده ایکی ایل عرضینده او، ناغیللارینی هم اؤیره‌نیر، هم ده بئینینده یئنیدن یوغورور. آلمان تورکولوگییا انستیتوسونداکی منبع‌لری آراشدیریر. نه قدر چوخ اؤیره‌نیرسه، بیر او قدر یاخشیلاشیر و اؤیره‌ندیکجه آنا دیلی‌نین چئویکلییینه بیر او قدر یییه‌لنیر. ناغیللارا یئنی رنگ، یئنی هوس،  یئنی اومید، یئنی ایفاده لر قاتیر. هر ناغیلدا ننه‌سی‌نین پارلاق تبسّملاری، ایتیریلمیش سئوگیلیسی‌نین گؤزلری‌نین رنگلری وار.
فرقلی دیل و اوسلوبدا یازیلمیش کل اوغلان ناغیللاری ان کئیفيّتلی چاپ اولوناراق آلمانییانین بوتون شهرلرینده مکتب و کیتاب‌خانالارا چاتدیریلیر. قریم قارداشلاری‌نین ترتیب ائتدییی رنگارنگ و مختلف آلمان ناغیللاری ایله یاناشی، کل اوغلان یاریشا قاتیلماغا گئجیکمه‌یه‌جک.  ایندی تورک اوشاقلاری‌نین آلمان اوشاقلارینا اؤرنک اولا بیله‌جکلری بیر قهرمانی وار.  اوشاقلار کل اوغلانین شخصیّتی‌نین وارلیغینی حیسّ ائتمک ایمتیازینی قازانیرلار...
یوجئل فئیضی اوغلو تورک دونیاسی ایله 198-جی ایلده ناغیللارین دالینجا قاچارکن تانیش اولوب. او، آذربایجاندا و آنادولودا دانیشیلان ناغیللارین مختلف واریانتلاری و یئنی ناغیللارلا قارشیلاشیر. بو قارشیلاشما اونون قارشیسیندا تامام باشقا بیر دونیانین و دوشونج‌ه‌لرین قاپیلارینی آچیر. عینی سیویلیزاسییایا مالیک دونیانین ناغیللاری عینی قازاندا اولمالیدیر. او، واخت ایتیرمه‌دن گئنیش تورک دونیاسی‌نین سولماقدا اولان ناغیللارینی بیر آرایا توپلاییب، اونلارا یئنی ایفاده‌لر وئرمه‌یه چالیشیر. دوز ایییرمی بئش ایل آذربایجاندان، تووادان، کریمدان، داغیستاندان، اؤزبکیستاندان و باشقا تورک ائللریندن ییغا بیلدییی ناغیللاری اوست-اوسته ییغیر...  اوره‌گیینده‌کی سؤزلری ده اونلارا علاوه‌ ائدیر. اومیدلی  محصولدار و محصولدار سؤزلر...  اونا گؤره ده ناغیللاردا تئز-تئز ایشله‌دیلن "گئرچک اولمایان حادثه‌‌لری آنلاتماق"  ایفادسی یوجئل فئیضی اوغلونون قلمینده فرقلنمه‌یه باشلاییر. چونکی اونون یازدیغی ناغیللاردا "غئیری رئاللیغین" زامان-زامان رئاللیقلا عوض اولوندوغو درحال گؤرونور.
ناغیل دانیشاندا، یازاندا اؤزونو مجبور ائتمیر. او ناغیلی بعضا اولدوغو کیمی، بعضا ده اولماسی لازیم اولدوغو کیمی یازیر. اونون متنلری بعضا ایمپروویزاسییا، بعضا ده قایدالار تأثراتی یارادیر. آمّا اوخودوقجا مقصدین ایشیغا و اومیده دوغرو اولدوغونو بوتون عظمتی ایله اورتایا قویور و زهرلنمیش ذهن‌لری طراوتله‌ندیرمک فونکسییاسینی اؤز اوزرینه گؤتورور.
کئچمیشدن دیلیمیزین، موسیقیمیزین، حئکایه‌لریمیزین رنگلرینی اوشاقلارین بئینینه چاتدیران ناغیل دده‌ یوجئل فئیضی اوغلو بوتون بونلاری ناغیللارینا سئوگی قاتاراق ائدیر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar