«خوشنام»

دئسم گؤروشونه گؤنلوم تله‌سیر
دئسم سنین اوچون اوره‌ییم اَسیر
دئسم کی سنسیزلیک دوغراییر، کسیر
نه‌یی دَییشدیرر، دئ نه‌یی گولوم؟

دئسم داماریمدا دولانمیر قانیم
دئسم گؤزلرینده بوغولوب جانیم
دئسم کی، جانیمسان گؤزل جانانیم
نه‌یی دَییشدیرر، دئ نه‌یی گولوم؟

دئسم‌می سنسیزم، سنسیزم یامان
اوره‌ییمده اود وار، گؤزومده دومان
دئسم نفَسیمسن، جانیمسان هرآن
نه‌یی دَییشدیرر، دئ نه‌یی گولوم؟

دئسم گؤزلرینه گؤزوم ایلیشیب
دئسم، سن دئمکدن دوداغیم بیشیب
دئسم سندن آیری اوره‌ییم شیشیب
نه‌یی دَییشدیرر، دئ نه‌یی گولوم؟

دئسم اوره‌ییمی سنه بؤلموشم
دئسم بیتکی‌سیز بیر قورو چؤلموشم
دئسم یاشامیرام سنسیز، اؤلموشم
نه‌یی دَ‌ییشدیرر، دئ نه‌یی گولوم؟


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«اسماعیل خرمی»

یاساق بیر  آلماایدی  ساچلارین-
باخان جنتدن آتیلاردی.
اونو هؤره ن اللره مفتیللر توخوناردی.

قورخا - قورخا،
سورونه - سورونه
یانیندان یان کئچردی گؤزلر.

دیل توپوق  وورادی،
آدینی آغزینا گتیردیکده.

بیزه بئله دئمیشدیلر،
بیزی بئله اؤیرتمیشدیلر:
سنی گیزلتدیکجه جنته یاخینلاشیریق.

آمما سن ائی ساری ساچلی قیز!
ساچلارینی گونشه هؤره ن،
تئللرینی یئللره وئره ن
صاباحی هر گون یوخودا گؤره ن.


گؤرورم سنی،
ساچلاریندان یاپیشیب آیاغا دورورسان.  
یاساقلاری باشیندان آچیب
اودلارا آتیرسان.
، زنجیرلرین پاخلالارینی
گؤرونن تئللرین داغیدیر.
تئلله رین داغیلدیقجا
قارانلیلیق،
اؤنونده .دیز چؤکور.

مرمی لری آغلادیرسان
ییخیلیرسان، دورورسان،
گؤزونو قیرپمادان
اسگی لره، جنت یوخولارینی-
زورلا گؤزوموزه سوخانلارین-
یوخوسونو پوزورسان.


سن ای گونشی ساچلی قیز،
گؤرورم سنی،
هؤرویونده قرنفیل آچیر.
آی باتیر، گونش چیخیر.
گؤزلریمیزه نور ساچیر.
ساچلارین الیمیزدن یاپیشیب آیاغا قالدیریر.
بیزی آیاغا قالدیریر
یوخودان اویادیر.

تئلیندن هره میزه بیر پای وئر.
کوچه - کوچه گزدیرک.
شهر- شهر اوچورداق.
سن ائی ساری ساچلی قیز.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«علی نشانی» 1401-1305
قوجامان آذربایجان شاعری «علی نشانی» وفات ائتدی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

قوجامان آذربایجان شاعری «علی نشانی» وفات ائتدی.

آذربایجانین قوجامان شاعری و ۲۱ آذر نهضتی‌نین «شاعرلر مجلسی»نین عضوی «علی نشانی» دی آیی‌نین ۱۳نجی گونو ۹۶ یاشیندایکن یاشادیغی اورمو شهرینده وفات ائتدی. آذربایجاندا و قونشو اؤلکه‌لرده گئنیش یاییلان «باغبان قیزی» و «گل گئده‌ک بنده» ماهنی‌ سؤزلرینین موللیفی اوستاد نشانی، ۱۹۲۶ (۱۳۰۵)-نجی ایل آذربایجان جمهوریسی‌نین قازاخ ماحالیندا ایرانلی بیر عائله‌ده دونیایا گؤز آچمیش، ۷ یاشیندایکن (۱۹۳۳) عائله‌سیله بیرلیکده آتا یوردو اولان ایران آذربایجانی‌نین «مرند» تابعه‌سینده‌کی «یکان» منطقه‌سینه، سونرا ایسه «اورمو» شهرینه کؤچموش و عؤمرونون سونونا کیمی بو شهرده یاشامیشدیر.
۱۳۲۴نجی ایل آذربایجاندا یارانان ملی- دمکراتیک نهضت علی نشانی‌نی ده مینلر آذربایجانلی کیمی نهضتین آماللاری اوغروندا فعالیته جلب ائتمیشدیر. او بیر گنج شاعر کیمی نهضتین مقصدلرینی و خالقین آرزو – ایستک‌لرینی ترنم ائده‌ن شعرلرین موللیفی سیماسیندا چیخیش ائتمیش و اثرلرینی ملی حکومتین آنا دیلینده یایدیغی مطبوعات اورگانلاریند او جومله‌دن: «ارومیه» روزنامه‌سی و «شاعرلر مجلسی»ینده یایمیشدیر. بو سببدن ده نهضتین مغلوبیتیندن سونرا، تعقیبه معروض قالمیش، دوستاق اولموش و ایرانین «یزد» و «لرستان» ولایتلرینه سورگون ائدیلمیشدیر. بوتون بو تضییقلره باخمایاراق، شاعر علی نشانی یئنه‌ده یازیب یاراتمیش و داهادا بیتگین و دولغون اثرلرین موللیفی و چوخ حؤرمتله قارشیلانان ادبی بیر شخصیت کیمی عؤمرونون سونونا قده‌ر یارادیجیلیق قابلیتینی ایتیرمه‌میش؛ عادی بیر وطنداش کیمی اورمو شهرینده یاشامیش، تجارت‌له مشغول اولموش، ادبی سیماسینی ایسه ده چوخ لیاقتله قورویوب، ساخلامیشدیر.
اوستاد نشانی یارادیجیلیغی‌نین اساس غایه‌سینی انسان سئورلیک، وطنپرورلیک، سوسیال عدالت، جمعیت آزادلیغی، وطندن مدافعه، انسانلارا صلح و امین-آمانلیق کیمی موضوعلار تشکیل ائدیر. اثرلرینین بیر حصه‌سی، خصوصیله‌ده اسلامی انقلابدان سونرا یازدیغی شعرلری، «عؤمور یوللاریندا» باشلیغی آلتیندا ۱۳۸۸نجی ایل «یاز» انتشاراتی طرفیندن یاییلمیشدیر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجه‌صنعت امکداشلاری آدیندان قوجامان آذربایجان شاعری علی نشانی‌نین ایتگیسینی، اوستادین حؤرمتلی عائله‌سینه، آذربایجان ادبی جمعیتینه، خصوصیله ده غربی آذربایجان ادبی جمعیتینه باش ساغلیغی وئریر، اونون ۲۰ یاشیندا یازدیغی و «شاعرلر مجلسی» کیتابیندا نشر اولان ایکی شعرینی تقدیم ائتمکله، خاطیره‌سینی عزیزله‌ییریک.

«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجه‌صنعت سایتی
۱۶/۱۰/۱۴۰۱

وطنیم

ائیله‌ین سینه‌نی سنگر سنه مردانه، منم
سنین عشقینله اینان عاشق دیوانه منم
سن چیراغسانسا اگر باشینا پروانه منم
ای اولان دهرده آرتیق بو جانیمدان وطنیم!
بیل یولوندا ائده‌رم جانیمی قوربان، وطنیم!

سئویرم من سنی دونیاده پاک ایمانیمیله
اولارام من سنه قوربان بو شیرین جانیمیله
بویارام تورپاغینی بیرده بو صاف قانیمیله
گر چی دونیاده عزیزدیر بو شیرین جان وطنیم،
بیل یولوندا ائده‌رم جانیمی قوربان، وطنیم!

سنین عشقینله همیشه آنا! قاینار بو قانیم
سنین اوغروندا حلال‌دیر بو وجودوم، بو جانیم
فیرلانیم باشینا پروانه کیمی قوی دولانیم
کئچمیشم چونکی سنینچون بو جانیمدان وطنیم!
بیل یولوندا ائده‌رم جانیمی قوربان، وطنیم!

قوجاغیندا بؤیودوب سسلییه‌نیم سنسن آنا!
سئودیگیم شانلی دیاریم، وطنیم سنسن آنا!
هم باغیم، هم چیچگیم، هم چمنیم سنسن آنا!
بولبولم من، سئویرم سانکی گولوستان، وطنیم!
بیل یولوندا ائده‌رم جانیمی قوربان، وطنیم!

ایستیرم من سنی دونیاده گولوستان اولاسان
غمدن آزاد اولوبان شاد و خرامان اولاسان
چئوریلیب جنته بیر روضه‌ی رضوان اولاسان
اوندا دوشمانلار اولار زار و پریشان، وطنیم!
بیل یولوندا ائده‌رم جانیمی قوربان، وطنیم!



گلدی باهار

قارا قیش گئتدی، سراسر بزه‌نیب گولدو جهان
باخیرام هر طرفه باغیله بوستان گؤرورم.
بزه‌نیب باغیله گولزار، گلیب فصل بهار
یئنه‌ده بولبول شیدانی خرامان گؤرورم.
اریییب شاختالی قار گئتدی بوتون دوزلردن
آچیلیب باغ و چمنده گول و ریحان گؤرورم.
دؤزوب هیجرانلارا بولبول یئتیشیب گولزاره
اوتوروب ذوقیله گول اوسته غزلخوان گؤرورم.
چکیلیب گئتدی بوتون قارلی بولوت گؤیلردن
قیزاریب شانلی گونش، نورونو تابان گؤرورم.
بو گونشدن آلاجاقدیر هامی بیر تازه حیات
گوله‌جک خالق، گؤزه‌ل عصریله دؤران گؤرورم.

قایناق: شاعرلر مجلسی، نومره ۳-۴ ، آبان آذر ۱۳۲۴، شاعرلر مجلسی‌نین نشریاتی، تبریز، صحیفه ۲۵۹

قایناق:«ایشیق سایتی»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«ثریا خلیق خیاوی»

پیاده روی

صدای گریه گوش فلک‌ را کر کرده است. کنجکاوی‌ام باز هم  گل کرده. دایی همیشه می‌گوید: « کنجکاوی یک روز سرت را به باد خواهد داد. نه راه می‌شناسی و نه چاه.» به طرف صدا می‌روم. قبرستان پر است. زنان سیاهپوش و مردانی که پیراهن سیاه پوشیده‌اند دورتا دور گودالی را که قرار است خانه‌ی ابدی مرده باشد، محاصره کرده‌اند. مرده زن است. گویا جوان است. رویش پارچه‌ی سیاهی کشیده‌اند. همه ماسک سیاه دارند. مردی که گویا شوهرش است  کنار قبر ایستاده و مات و مبهوت زل زده است به جنازه. نمی‌دانم چرا شوهرها همیشه بعد از مرگ زن‌ها مبهوت می‌شوند. بارها در قبرستان این‌گونه مردها را دیده‌ام. وجه مشترک زیادی دارند. دستشان جلو شکم‌شان به هم حلقه شده است. سراپا سیاه پوشیده‌اند و نگاهی مبهم دارند. هرچند ماسک دارد اما این مرد به نظرم اشنا می‌‌آید. شاید در نانوایی، میوه فروشی یا جای دیگری دیده‌ام. جنازه را بر می‌دارند.  مردی داخل قبر می‌رود. این مرد هم چشمانش برایم اشناست. زن مرده حدس می‌زنم قدش ۱۶۵ باشد و وزنش ۶۵.  به قول امروزی‌ها متناسب است. خنده‌ام می‌گیرد. برای مرده چه فرق می‌کند هیکلش چطور باشد. مرده را با احتیاط داخل قبر می‌گذارند. چنان با احتیاط که انگار شکستنی است. با خودم فکر می‌کنم این بیچاره که دیگر تمام کرده. کاش وقتی زنده بود مواظبش بودید تا نشکند. حس می‌کنم باید خیلی مواظب خودم باشم. به زنهای دیگر نگاه می‌کنم. آنها هم احتمالن مثل من فکر می‌کنند. اصلن انسان‌ها وقتی قبرستان می‌روند هزارجور فکر و تصمیم به ذهن‌شان می‌آید. خواهرم می‌گفت: «قبرستان دقیقن محل تصمیم‌های بزرگ است.» خاله جان هم می‌گفت: « تمام فکرهای عالم دو جا به ادم حمله می‌کنند:  قبرستان و سر نماز.» اما من می‌دانم در بیمارستان هم  تصمیم‌های بزرگ به سراغ ادم می‌آیند. چند دقیقه است درفکرم، نمی‌دانم. به خودم می‌ایم. مردی قرآن می‌خواند و مرد دیگری با بیل خاک‌ها را به روی زن می‌ریزد. بعد یک چادر سیاه روی خاک‌ می‌کشند. پسری جوان و ماسک‌دار دسته گل بزرگی روی قبر می‌گذارد. زن‌های ماسک‌دار بیشتر گریه می‌کنند. دختری ده دوازده ساله یک شیشه گلاب باز می‌کند و روی قبر می‌ریزد. احساس خفگی دارم. بوی کفن، بوی کافور بدجوری ازارم می‌دهد. خودم را سرزنش می‌کنم : دایی حق دارد. اصلن من چرا اینجا امده‌ام؟ چه نسبتی با مرده دارم؟ مردم تسلیت می‌گویند و می‌روند. به کسانی که با شتاب دور می‌شوند نگاه می‌کنم. احتمالن خدا را شکر می‌کنند که خودشان نمرده‌اند. به قول خاله  مردم در قبرستان و سر نماز بیشتر شکر می‌کنند. اما من یک جمله دیگه بازم به حرف خاله جون اضافه می‌کنم: مردم در بیمارستان هم شکر می‌کنند. شوهر زن را نگاه می‌کنم. چشم‌هایش هنوز مبهوت است. زنی که می‌گویند خواهر زن است  سر قبر گریه می‌کند. به زن تسلیت می‌گویم. سرش پایین است و چنان بلند گریه می‌کند که حتا صدایم را نمی‌شنود. گربه‌ای از کنارم عبور می‌کند. حتمن گربه‌ها هم مرگ را می‌فهمند. اولین بار است از گربه نمی‌ترسم.  خواهر زن را به سختی از کنار قبر بلند می‌کنند و همه به طرف ماشین‌ها می‌روند. دلم فشرده می‌شود. این کنجکاوی چیست؟ چرا خودم را رنج می‌دهم. این عادت همیشگی من است. همیشه خود را به جاهای حزن‌اور پرت می‌کنم. دو سه موی سفید در سرم جا خوش کرده است اما من هنوز این عادت را ترک نکرده‌ام. با خودم قرار می‌گذارم دیگر در مراسم تدفین هیچ ناشناسی شرکت نکنم.
امروز راننده‌ها چقدر مودب و ارام رانندگی می‌کنند. اصلن اذیت نمی‌شوم. کرونا شهر را  ماسک‌دار کرده است.  پیاده‌روی برایم خوب است‌. این را دکتر بارها گفته. انگار توصیه‌های دکتر مؤثر بوده. چقدر امروز سبک هستم. گاه تنبلی زیاد می‌کنم و توصیه‌های دکتر را پشت گوش می‌اندازم. تا اخرین بار که بیمارستان بودم. تصمیم بزرگ را در بیمارستان گرفتم. پیاده روی مداوم.  شاید هم ترس از مرگ اراده‌ام را قوی‌تر کرده است. تصمیم گرفته‌ام هر روز دو ساعت پیاده‌روی کنم. ان هم مسیر بیمارستان به قبرستان را. آخر من خیلی فراموشکارم. بیمارستان و قبرستان به من تصمیم‌های بزرگ را یاد‌اوری خواهند کرد‌.بلند می‌گویم: باید یاد بگیرم. زمان از دست رفته بر نمی‌گردد. به اطرافم نگاه می‌کنم. خدا را شکر که کسی صدایم را نشنیده است. به خانه می‌رسم. از خانه صداهای بلند می‌آید. خودم را سرزنش می‌کنم. رفتن به خاک‌سپاری یک ناشناس باعث شده دیر به خانه برسم. شوهرم جلوی درب خانه است. مردم به او چیزی می‌گویند و می‌روند. عصبانی می‌شوم. چقدر به او‌ گفته‌ام ماسک بزند. سینه به سینه‌ی شوهرم می‌ایستم. در را محکم به رویم می‌بندد. این‌بار سینه به سینه‌ی اعلامیه‌ی روی در ایستاده‌ام. زن داخل اعلامیه، با شال سبزش به چشمانم زل زده است. این چشم را، این شال را خوب می‌شناسم. به قبرستان بر می‌گردم.

زمستان 1400


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«سحر_خیاوی»

🔴لوولو آذانلار(اوره‌یی داغلی آنالارا)

تیتره‌ییردی اوره‌ییم دان یئلی‌نین سیزناغی تک
وئران اولموش شَهَرین شاختا قووورموش باغی تک


هفته‌لر، آیلار، آنان سندن اؤتور یاتمادی کی
سارالیب، سولدو خزان وورموش آغاج یارپاغی تک


یادیما دوشدون هر آن سوفره‌‌دن ال چکدیم اوغول
ایچدیگیم بیر ایکی قورتوم سو دا اولدو آغی تک


بیلمه‌دیم نئیله‌میشیدین سنی قانداللادیلار؟!
چکدیلر اؤیله گئدر- گلمزه "کافر"، "یاغی" تک!!

اؤلموشم من، ننه‌ن اؤلسون، ائشیدندن خبرین
کؤلگه- کؤلگه گزیرم اؤیله آغیر، دوز داغی تک

قاندالین حالقالارین کئشکه وئره جلّادلار
آپارام گلینیمیزه سان کی قیزیل قولباغی تک

قیناما، ایتدی باشیم، هه یئنه سارساغلاییرام
عاغلیمی یئللر آپاردی، گزیرم بیر واغی تک

قتلینه قول چکه‌نین قوللاری کؤکدن قوروسون
آناسی کؤکسونه دوشسون آنانین گور داغی تک


صوبحلر دیکسینیرم بئشده دار اوسته گئدیرم
قیی چکیب سیزلاییرام لوولو آذانلار چاغی تک

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

منصورون دلیل لری ...
طنز:«بویوک آغا افندی»

چهارشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیند

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

گولوش ایشیق اوزو گوردو.
تانینمیش یاریچی اوستاد« صمد چایلی» نین سون اثری گولوش عنوانیله «نشر اختر» طرفیندن ایشیق اوزو گوروب ساتیشا بوراخیلدی
بو کتابدا تبریز میرتچیللارینین گولمجه لی سوزلری یازیلمیش دیر . او جمله دن :
-- آغا میر قورباغه
-- کپه یی یر آلما
-- میر کریم مستجاب الدعوه
-- بوغلو ابراهیم
'-- دلی ماحمود
-- دلی اصغر
-- نوروش
-- ایکی باشلی آغا میر تقی...
تبریز میرتچیللاری وسیله ین بو گولمجه لرین چوخو ایچ لحاظیندان دولغون و توپلومسال دیرلار . بیرده کی بونلارین چوخونون دییم لری یازییا کئچمه میشدیر.
«ادبیات سئونلر» اوخوجوسو بول اولسون دئیه اوستاد «صمد چایلی» جنابلارینا جان ساغلیغی یئنی نائلیت لر آرزو ائدیر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«نیگار خیاوی»

قالخ آیاغا
 
گینه ده قالخ آیاغا، اوتورما
قالخ آیاغا و بوی-بوخونونو گؤستر
اوتوراندا دانیلمامیزین احتمالی چوخالیر
دیزلرین تیتره‌سه ده اوتورما، دایان
 بوی-بوخونونو دوشونجه‌یله دولدور و گؤزل بیر دون گئییندیر
سونرا قالخ آیاغا
و یورو شهرین ان یوکسک زیبیل قوتوسو اوستونه یوکسل
اؤیله‌جه یوکسل و آزادلیغی هایکیر
شهرین داش هیکل‌لری سسیندن سیلکه‌لنسین.
هله‌لیک تریبونوموز زیبیل قوتولاری‌دیر بیزیم
قالخ آیاغا، قنوولار ایچینده قان آخیر،
 اوره‌یینی یویوندور بو گئرچک قانلاردا
شعریمیز  رومانیمیز موغامیمیز قنوولاردا آخیر
سؤزو اوزالتماغا گلمز
هایدی قالخ آیاغا، اوتورما
اوتوراندا دانیلمامیزین احتمالی چوخالیر
و بیزی گؤرمزدن گلنلرین گؤزلری بره‌‌لیر، دیشلری قیجیریر
هئی بره‌لیر  بره‌لیر.
 
آذر 1401

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سایین معللیم هر هارداسینیز سیزینده الینیزی اوپوروک.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دوکتور «رحیم رئیس نیا» دان بیر خاطیره
حورمتلی معللیم لریمیزه تقدیم ائدیریک.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دو«کتور رحیم رئیس نیا»

من از معلمی محروم شده ازتدریس در۱۳۵۸ هم دراین مورد خاطره ها دارم.از جمله۷-۸سال قبل تلفن خانه زنگ زد.یکی از شاگردان دبیرستان لقمانم بود.بعداز سلام و احوال پرسی گفت آقا میخواهم ببینمتان،اگر ممکن باشد همین امروز.چون بعد از ظهر همان روز حوالی چهارراه آبرسانی تبریز قراری داشتم توافق کردیم که ساعت۴بعداز ظهر در همان چهار راه،جلو قنادی همدیگر را ببینیم.به سر قرار که رسیدم دیدم جوانی که دسته گلی دردست داشت به طرفم آمد.قیافه اش را شناختم،اما نامش را به یاد نیاوردم.در یک لحظه صحنه نامنتظره ای اتفاق افتاد.ایشان تا دسته گل را به دست چپم داد دست راستم راگرفت و کشمکشی بینمان درگرفت.زور او بر زور من چربید و سر انجام دستم را بوسید.رهگذران دوره مان کرده ،کنجکانه نگاهمان مکردند،وجوان رو به آنها کرده گفت،ایشان آقای رئیس نیا دبیر من هستند.من یک هفته پیش مدرک تحصیلیم را گرفته ام وآمده ام تا از زحماتشان سپاسگزاری کنم.
شب همان روز تلفنی توضیح داد که در پل چوبی تهران دفتر وکالت دارد وهفته ی پیش از پایان نامه ی دکترایش دفاع کرده.می گفت دیروزکه تلفنی از زحمات شما قدردانی میکردم ،دیدم مادرم،که منتدار زحمات بیدریغ او هم هستم،بی اختیار اشک میریزد.هنگامی که او صحبت میکرداشک شوق من هم مهار ناپذیر بود وبی اختیار از ذهنم می‌گذشت:این به آن در! و آن آنهایی بودند که به خود حق دادند که مرا از شوق تدریس و بودن در خدمت شاکردانم محروم کنند.من نیز به نوبه از شاگردان فراوانم ،اعم از دختر وپسر،که در سراسر ایران و جهان پراکنده اند و گاهی از معلم خودشان یاد و دل اورا شاد میکنند،سپاسگزارم.اما از پاکسازی(!) کنندگان خود وهمالان گران مایه ام...چه بگویم؟بادکاران درو کنان طوفانند!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سایین کانالداشلار
«ادبیات سئونلر» چالیشیر ضیالی اویه لرینینه،صمیمی اوخوجو لارینا یئنی محتوا، اوزه ل محتوا یاراتسین لوطفن بیزه تکرار گروهلاردا نشر اولان، پایلاشیلان اثرلری گوندرمه یین، الیمیزه چاتان اثرلرین، یازی سویسی ادبیات سئونلرین ادبی مدنی مشینه اویغون اولاندان سونرا نوبت اوزره مطلبین  تقویمی اهمیتینه  باخاراق نشر اولور
«ادبیات سئونلر»


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«روپی_کائور»

می‌خوام عذرخواهی کنم از تمام زن‌هایی که بهشون گفتم زیبا، قبل از این که باهوش یا شجاع خطاب‌شون کنم. متأسفم از این که طوری رفتار کردم که انگار زیبایی مهم‌ترین چیزی هست که شما می‌تونید بهش افتخار کنید.

از حالا به بعد این قبیل جمله‌ها رو میگم:
«تو قوی هستی»
«تو خارق العاده هستی»

اگر در مورد زیبایی ات نمی‌گویم به این دلیل نیست که زیبا نیستی، بلکه به این دلیل است که تو خیلی بیشتر از «فقط زیبا» هستی...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«عبدالله یالچین»
بو پاییز

بو پاییز باشقا بیر پاییز:
سسینده قور وار
جانیندا قیزدیرمالار.
بو پاییز باشقا بیر پاییز:
ده‌ییشیب وردیشینی طبیعت؛
زیتون آغاجلاری زیتون دئییل
آدام موچورلاییر،
آدام گتیریر یارپاق- یارپاق:
بارماقلاریندان قان سوزه- سوزه
سینه‌سینده قیزیل گوللر آچمیش،
گولله‌لر ناخیشلامیش.
زیتون آغاجلاری پاییزدا موچورلاماز ذاتن
آمبولانس‌لارسا آدام داشیماز.
بو پاییز
آمبولانس‌لار اؤلو دئییل
آدام داشیییر قوپپالی، پاقونلو، قورخولو
اؤلوم قوخولو؛
روحو جیرماقلاییر اوغونتولاری
بئیینلره دوشور سیگنال هیجانلاری.
تورپاق،
ساغ اولسون تورپاق
سؤکولور جانی شیریم- شیریم، جادار- جادار؛
دیلینده آغی، اوخشاما
گؤزونده یاش داملا- داملا
قوینوندا یئر وئریر
سینه‌سی قیزیللانان گول‌لرینی،
آمبولانس تؤحفه‌لرینی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

چهارشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا

نامه های احسان «طبری» به «ژاله اصفهانی»

بومکتوبلارین موضو لاری تام ادبیات دیر خصوصیله تنقید ادبیات سئونلر بو آچیدان(ادبی تنقید) باخیمیندان بو نامه لرین هرهفته چهارشنبه گونوبیرینی نشر ائده جک اومود ائدیریک سایین اوخوجولاریمیزا فایدالی اولا.



https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نامه های «احسان طبری» به« ژاله اصفهانی» ۲

۲۲ نوامبر ۱۹۵۱ [1 آذر 1330]
 
رفیقِ ارجمندم،
پس از مدّتی که فرصتی یافتم تا با اعتذار از تعویق، جوابِ نامه آن دوست گرامی را بنویسم، هرچه نامه‌تان را جُستم، نیافتم و اکنون ناچارم با اتکاء به آن‌چه در ذهن‌ام مانده پاسخ‌گویی کنم. باری، اُمید است شما و شوهرِ محترم‌تان خوش‌وخرّم باشید و هر روز چیزِ تازه‌ای بر گنجینۀ دانشِ خود بیافزایید، زیرا این کار اکنون اهمّ ِوظایفِ ماست.
از این‌که انتقاداتِ مرا به صداقت و دقّت موصوف داشتید، بسی ممنونم. امّا دربارۀ صداقت، من هم با شما هم‌آهنگ‌ام که درواقع آن‌چه درک کرده‌ام بی غلّ‌وغَش گفته‌ام و امّا دربارۀ دقّت، من صالح برای قضاوت‌اش نیستم. به‌هرجهت یک بی‌دقّتی را که خود شما متذکر شده‌اید می‌توانم تصدیق کنم و آن این‌که همۀ انتقاد در زمینۀ شکل بود، و مضمون و ترکیبِ منظومه مسکوت ماند.
دو ایرادِ مرا نپذیرفته بودید، ولی من هم متاسفانه به پاسخِ شما درمورد این دو ایراد قانع نشده‌ام. یکی دربابِ تنوّعِ وزن که چون من‌گفتم درموسیقی تنوّعِ نَغَمات براساسِ هارمونی انجام می‌پذیرد، تصوّر نمودید منظورم موسیقی ملّی ایرانی است و حال‌آن‌که موسیقی ملّی ‌ایرانی هنوز از مرحلۀ یک‌صدایی بیرون نیامده و اشکالِ بغرنج و مرکّب به خود نگرفته، و منظورم همانا موسیقیِ علمی بود.
اینک اندیشۀ خود را واضح‌تر بیان کنم.
۱
نظریۀ من [ایرادِ اولِ من] این است که در یک منظومۀ واحد اگر هم تنوّعِ وزن را رَوا شمُریم (که من رَوا می‌شمُرم)، باید آن‌را بر حسبِ میزان و قاعده‌ای عملی کنیم و به نظر من میزان و قاعده اش هم این است که تنوّعِ وزن بر اساس حفظِ هماهنگی و تناسب بین اوزانِ متنوّع انجام پذیرد.
مثلاً در منظومۀ "جعفر" من با این تنوّع موافقم و آن را رَوا می‌دارم:
صبح با چهرۀ درخشنده... الخ
و سپس:
من مایل هستم با کارِ شما... الخ
این دو وزن، هر دو کوتاه، هر دو ضرب‌دار و در یک کلمه با هم متناسب هستند، ولی با این تنوّع مخالفم و آن‌را رَوا نمی‌دارم:
عشقی از عشقِ میهن برتر نیست
و سپس:
دیده‌ام بر احمد و ایوان دل‌ام جای دگر (از نسخۀ بدل اوّل منظومۀ جعفر)
این دو وزن یکی کوتاه دیگری بلند، یکی ضرب‌دار دیگری کِش‌دار، و لذا با هم غیرِ متناسب است. این از لحاظِ صرفاً عروضی، از لحاظِ ریتم و متریکِ شعر.
حالا شما می‌گویید: "آخر من با تغییرِ وزن می‌خواهم تاثیرِ روحی را عوض کنم. وزنِ ضرب‌دار برای مطالبِ نشاط‌آور، وزنِ کِش‌دار برای مطالبِ حُزن‌انگیز... در موسیقی هم این کار را می‌کنند".
استدلالِ شما این است، چنین نیست؟
ولی من جواب می‌دهم: در موسیقی تغییرِ لحن (یا: тональность) که آن را مُدولاسیون (یا: модуляця) می‌نامند، بر روی قاعدۀ توافق و هارمونی انجام می‌گیرد و دِیمی نیست. موسیقی‌دان نمی‌تواند از چارچوبِ اوزانی که ایجاد می‌کند بجهد، مگر با نَغَمات واسط و پیوندی.
این کار در شعر ممکن نیست و به‌طور کلّی شعر مقولۀ دیگری است. لذا تنها می‌توان از یک وزن به وزنِ متناسبِ دیگر رفت و لاغیر.
خواهید گفت: "در اشعارِ روسی این کار نظیر دارد."
تا آن‌جا که من در خاطر دارم شعرای روسیه قاعدۀ تناسبِ (پروپُرسیون) [proportion] وزن را مراعات کرده‌اند. اگر نمونۀ کنکرتی باشد ذکر نمایید، بسی ممنون می‌شوم. تازه اگر چنین نمونه‌ای ذکر کنید، من نظرِ خود را نه به عنوان اصلِ مسلّم، بل‌که به‌عنوانِ ذوق و سلیقۀ شخصی حفظ می‌کنم، زیرا باید به کمالِ شکل و عُلُوّ ِ فنّی قطعۀ شعری اهمّیتِ بسیار داد.
۲
ایرادِ دوّمِ من که موردِ پسندتان واقع نشد، موضوع قافیه کردن "ساده" و "ده" بود که گفتید با تغییرِ خطّ، فرق مابینِ هاء ملفوظ و غیرِ ملفوظ از بین می‌رود.
اگر مثلاً ما خطّ ِخود را لاتینیزه کنیم این‌طور خواهد شد:
ساده  sade
دِه  deh
اتفاقا دراین حالت آن فرقِ اساسی که در خطّ ِکنونی روشن نیست، معلوم می‌شود. یعنی آن‌که ساده فقط به de ختم می‌شود و دِه به deh ختم می‌شود و درست به‌همین علّت قافیۀ یک‌دیگر نیستند.
قافیۀ دِه چنین است:
دِه(deh)، بِه(beh)، مِه(meh)، کِه(keh)
قافیۀ ساده چنین:
ساده(sade)، زاده(zade)، داده(dade)، آماده(amade)
گمانم روشن شده باشد. ممکن ‌است شما پیشنهاد کنید که ما می‌توانیم قافیه‌های فونِتیک [phonetic] را برقرار سازیم. این در ادبیّاتِ فارسی سابقه دارد:
 مثلاً مولوی اعتماد را با صفات قافیه کرده است، روح را با کوه، داغ را با فراغ، قصاص را با اساس، حتّی نماز را با قیاس هم می‌توان قافیه کرد. من با برقرارکردن قافیۀ فونتیک موافقم، ولی در صورتی‌که آن‌را بر طبق میزانِ محاسبه‌شده‌ای بپذیریم و خودسرانه، دِیمی و هرج‌ومرج‌طلبانه نباشد.

در این‌که باید خواه در وزن و خواه در قافیه، قیودی را بشکنیم، جدا موافقم، امّا این‌کار را باید به شیوۀ مارکسیستی، یعنی از روی علمِ کامل به قوانینِ شعرِ فارسی، و با برخوردِ نقّادانه به آن، گرفتنِ "شایسته" و دورانداختنِ "ناشایسته" و استقرار قواعدِ نوینِ اساس‌مندی برای کار آینده انجام داد، نه به شیوۀ نیماها، منوچهر شیبانی‌ها و تمامِ این شعرای خودروُی آیین‌ناپذیر که کارشان در شعر و ادب به مثابۀ کارِ آنارشیست‌ها و نیهیلیست‌ها در جامعه است.
این است نظرِ من. اُمید است شما با این نظر موافق باشید.
در بابِ کمپوزیسیونِ [Composision=ترکیب‌بندی] ادبی، راست است چیزی نگفتم. سوژۀ منظومۀ شما توصیفی-مقایسه‌ای در ژانرِ معیشتی بود. کمپوزیسیونِ ساده و برای تاثیر در پابلیکِ وسیع در نظر گرفته شده است. اُبرازها* (جعفر و احمد و غیره) سریع تصویر می‌شود. تمامِ این‌ها خوب است، ولی این تنها "یک" طرزِ برخورد به مطلب است. ژانرهای ادبی فوق‌العاده متنوّع است. ما به ایجادِ منظومه‌هایی از لحاظِ کمپوزیسیون بغرنج‌تر که در آن اُبرازها متنوّع‌تر و اعمال (действие) غنی‌تر و گسترشِ کاراکترها و احساسات عمیق‌تر باشد نیاز داریم.
برای این‌که تنها نگاه به "ظاهرِ" زندگی کافی نیست، بل‌که باید به حرکاتِ "درونِ" زندگی و به "تاندانس‌های [tendance=گرایشاتِ] رشدِ" آن نظر افکند. اطمینان دارم درمحیطِ آموزندۀ شوروی به ایجادِ آثاری عمیق و جامع موفق خواهید شد. می‌بینید که به اندازۀ کافی درازگویی کردم. همین است که باید برای نوشتنِ نامه به شما وقت و فرصتی یافت، ولی به‌هرجهت من بسیار مسرورم که این فرصت را بیابم و با شما در زمینۀ ادبیّات که با آن‌که حرفه‌ام نیست، ولی بدان ذی‌علاقه‌ام، صحبت کنم.
از دریافتِ نامۀ شما بسیار مشعوف خواهم شد و قول‌می‌دهم که آن‌را این‌بار گُم نکنم تا در پاسخ نوشتن، تنها به حافظه متّکی نشوم و همۀ نکاتی را که باید درباره‌اش نوشت، بنویسم.
به رفیق بدیع سلامِ صمیمانه برسانید.
آذر به شما و رفیق بدیع سلام می‌رساند.
با درودِ فراوان.
پرویز
 
* واژۀ Образ [obraz – اُبراز] این لغتِ غنیِ روسی دارای مفهومِ بغرنج و متنوّعی است و یافتن لفظِ نظیری در فارسی که به تمام معنی Образ جواب دهد، مقدور نیست. Образ در درام بیش‌تر در فارسی پِرسوناژ یا "اشخاص" ترجمه می‌شود. [برگرفته از توضیح طبری در زیرنویس نامۀ بدون تاریخ(فایل 55) در همین مجموعه]


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

تبریک‌لر اوغورلار
«دونیای تاریک روشن» ایشیق اوزو گوردو.
بو رومانی ادبیات سئونلر عاییله سی‌نین سئویملی قیزی خانیم «مهسا صباغ» اینگلیسجه‌دن فارس دیلینه ترجمه ائدییبلر، بئله ایش‌لر بول اولسون دئیه، مهسا بالامیزا یئنی نائلیت لر آرزو ائدیریک.

رمان: « دنیای تاریک روشن»
نویسنده: «ورنر هرتسوگ»
🟢ترجمه از انگلیسی به فارسی: «مهسا صباغی»
🟢انتشارات: « میلکان»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar