اَسی دایی
حبیب فرشباف
(«عینالله دوستومون آتاسی، اسدالله نعلبندینین عزیز خاطرهسینه»)
سامبوران گدیگینین یوخوشوندا، کَهَر آت قدملهییب، جیب ماشینینی آرخادا قویوب، کئچیب ـ گئتدیکده، ماشیندا کی مسافرلرین گؤزلری برهلی حالدا ـ ماشاءالله، ماشاءالله ـ سؤزو، حئیرت ایچینده دیللریندن قوپموشدو.
هوراند جاداسیندا، مجیدآباد قفهخاناسینین قاباغیندا، سوروجونون گؤزو کهر آتا ساتاشدیقدا تئز ماشینی کنارا چکیب ساخلامیشدی. مسافرلر در حال ماشیندان تؤکولوشوب، آتین قاباغیندا صف باغلاییب، حئیران ـ حئیران کهرین تاماشاسینا دوزولموشدولر…
سوروجو ایچری کئچیب، قفهچیدن آتین یییهسینی سوروشدوقدا؛ قفهچی یوخاری باشداکی، قلیان الینده بیر لبهدارلی کیشییه اشاره ائدیب: کهر آت بو گؤزل کیشی اَسی دایینیندیر ـ دئمیشدی…
اَسی دایی بند یوخوشونون سیلدیریمینا چاتدیقدا، (بو دؤنه آتدان ائنمهییب)، آیاقلارینی آتین بؤیرونه دیرهییب، کهرین جلوونو اهمال ترپتدیکده، کهر بو اشارهنی آلان کیمی، ناللاریندان اود پارلایا ـ پارلایا، بندین داشلارینی سیچراییب، قالخمیشدی. بئله اولاندا، اَسی دایی ـ اَیه نه یاخشی کی آتین ناللارینی دونن تازالامیشدیم ـ دئمیشدی.
***
اَسی دایی مؤهورلنمیش پول پاکاتینی هوراندین مالیه ادارهسیندن تحویل آلیب، اونو یهرین آلتیندا مؤحکم ـ مؤحکم گیزلهدیب، اوچونجو گون آرخایینجاسینا اهره ساری گئری دؤندو.
هله بندین دارینا کئچمهمیش، باشینین اوستوندهکی سال قایادان ـ اَیه دایان! ـ سؤزونو ائشیتدیکده، یوخاری باخارکن، سالین باشیندان بیر توفنگین اونا ساری ساللاندیغینی گؤرجک، آتدان ائندی. بو آن ایکی پیادا بیر داشین بوسقوسوندان چیخیب، آتین جلوونو اونون الیندن آلیب، ـ آرخامجا ـ دئیه، دره ائنیشی شوتودولر. هوراند جاداسیندان اوزاخلاشدیقدا، اونلار سولاری شیر ـ شیر آخان، آغاجلی بیر درهده بیر تونقال باشینا چاتدیلار. بو آن، اوجا بوی بئش آچیلانلی یول کسن، اوز گؤزونو شاللا بوروموش، بیر آغاج دالیندان چیخیب، دایییا یاخینلاشدی.
دایی گوزلرینی قیرپمادان، توخداق ـ توخداق سلام وئریب، دایاندی. قاچاق علیکالسلام ـ دئیب اونو سورغو ـ سؤالا توتدی: هارالیسان؟ بورالاردا نه گزیرسن؟! دایی دیک اونون گؤزلرینه باخاراق، ـ اهردهنم، اوردا ماغازام وار؛ هورانددا قوهوم اقربامین یانینا گئتمیشدیم ـ جواب وئردی (آنجاق اَسی دایی دئمهدیکی گاهداندا مالیه ادارهسیله همکارلیق ائدیر و ایندیده بو ایش ایچون هوراندا گلیب).
قاچاق یاواش ـ یاواش ایرهلیلهییب، دایینین لبهدارینی توفنگین اوجویلا یوخاری قالخیزیب، اونون اوز ـ گؤزونو ماریت ـ ماریت سوزمگه باشلادی. بیردن ـ اَیه اوشاقلار بوکی اَسی داییدیر ـ باغیرارکن، شالینی اوز گؤزوندن آچیب، دایینی باغرینا باسمیشدی.
داییایسه، هاننان ـ هانا، قاچاق بالاجانی تانیدیقدا، اونون اوز گؤزوندن اؤپوب:
ـ اَشی سن بورالاردا نه گزیرسن؟! سنین سوراغینی کوردوستان داغلاریندان آلمیشدیم ـ دئمیشدی. مشه بالاجا باشینی ییرقالایاراق ـ آی پیر اولموش اوچ گوندور بیزی بوردا کئشیگه قویموسان! بیزه هوراندا گئدهن بیر پوللو تاجرین سوراغینی وئرمیشلر ـ دئیه، اوزونو یولداشلارینا توتوب:
ـ اَیه سیز نهیه داشا دؤنوب دایانمیسیز! تئز اولون قالخین کیشییه یئمک حاضیرلایین؛ یامان روزولو قوناقیمیشسان آی دایی! دونن اوشاقلار بیر آرقالی اوولاییبلار ـ آرتیرمیشدی. اَسی دایی یئییب ـ ایچیب اؤزونه گلدیلده:
ـ بگ سنین گئری دؤندویونو بیلمیردیم ـ دئینده، مشه بالاجا:
ـ تبریز زندانیندان قاچدیقدا، بیر نئچه ایل کوردوستان داغلاریندا دالدالاندیم، آنجاق آتالار دئمیشکن
عزیزیم وطن یاخشی
کؤینهیی کتان یاخشی
گزمهیه غریب اؤلکه
اؤلمهیه، وطن یاخشی
غربت یامانایمیش آی دایی، دؤزه بیلمهدیم، وطن دئیه قاییتدیم. نه ویلادی هوراند داغلارینین ماغارالاریندا گون گئچیریرم. گاهداندا لالا قاری کنددن بیزه چؤرکدن، آغارتیدان گتیریر. یئری گلندهده گیریمیزه کئچن بوینو یوغونلارین قولاغینی کسیب بیر طهر کئچینیریق، تکجه تمبهکیسیزلیق بیزی یامان اینجیدیر آی دایی! ـ دئینده، دایی دیک آیاغا قالخیب، کهرین اوستوندن خورجونو آچیب گتیریب، هورانددان آلدیغی تنبهکینین بیر گؤزونو دسترخانا بوشالدارکن، مشه بالاجا سئوینجیندن دیک آیاغا قالخیب، دایینین اوز ـ گؤزوندن اؤپوب: اَیه نه یاخشی کی هوراندا گئدهن آتلی بیر تاجر یوخ بیزیم اَسی داییایمیش، چوخ ساغ اول کیشی گؤزلریم ایشیقلاندی، دئمیشدی.
آیریلیق چاغی گلیب چاتدیقدا مشه بالاجا تفنگینی جوانلارین بیرینه وئریب: اَیه بو کیشینی آپاریب ساغ ـ سالامات اهره چاتدیریب قاییدارسان! بری باخ اِی! بونون باشیندان بیر توک اسگیک اولورسا، توکونو داغیدارام دئمیشدی. اَسی دایی قاچاقلا ساغولللاشیب، آتینی یئدهگینده چکه ـ چکه یولا دوشدو.
حبیب فرشباف
(«عینالله دوستومون آتاسی، اسدالله نعلبندینین عزیز خاطرهسینه»)
سامبوران گدیگینین یوخوشوندا، کَهَر آت قدملهییب، جیب ماشینینی آرخادا قویوب، کئچیب ـ گئتدیکده، ماشیندا کی مسافرلرین گؤزلری برهلی حالدا ـ ماشاءالله، ماشاءالله ـ سؤزو، حئیرت ایچینده دیللریندن قوپموشدو.
هوراند جاداسیندا، مجیدآباد قفهخاناسینین قاباغیندا، سوروجونون گؤزو کهر آتا ساتاشدیقدا تئز ماشینی کنارا چکیب ساخلامیشدی. مسافرلر در حال ماشیندان تؤکولوشوب، آتین قاباغیندا صف باغلاییب، حئیران ـ حئیران کهرین تاماشاسینا دوزولموشدولر…
سوروجو ایچری کئچیب، قفهچیدن آتین یییهسینی سوروشدوقدا؛ قفهچی یوخاری باشداکی، قلیان الینده بیر لبهدارلی کیشییه اشاره ائدیب: کهر آت بو گؤزل کیشی اَسی دایینیندیر ـ دئمیشدی…
اَسی دایی بند یوخوشونون سیلدیریمینا چاتدیقدا، (بو دؤنه آتدان ائنمهییب)، آیاقلارینی آتین بؤیرونه دیرهییب، کهرین جلوونو اهمال ترپتدیکده، کهر بو اشارهنی آلان کیمی، ناللاریندان اود پارلایا ـ پارلایا، بندین داشلارینی سیچراییب، قالخمیشدی. بئله اولاندا، اَسی دایی ـ اَیه نه یاخشی کی آتین ناللارینی دونن تازالامیشدیم ـ دئمیشدی.
***
اَسی دایی مؤهورلنمیش پول پاکاتینی هوراندین مالیه ادارهسیندن تحویل آلیب، اونو یهرین آلتیندا مؤحکم ـ مؤحکم گیزلهدیب، اوچونجو گون آرخایینجاسینا اهره ساری گئری دؤندو.
هله بندین دارینا کئچمهمیش، باشینین اوستوندهکی سال قایادان ـ اَیه دایان! ـ سؤزونو ائشیتدیکده، یوخاری باخارکن، سالین باشیندان بیر توفنگین اونا ساری ساللاندیغینی گؤرجک، آتدان ائندی. بو آن ایکی پیادا بیر داشین بوسقوسوندان چیخیب، آتین جلوونو اونون الیندن آلیب، ـ آرخامجا ـ دئیه، دره ائنیشی شوتودولر. هوراند جاداسیندان اوزاخلاشدیقدا، اونلار سولاری شیر ـ شیر آخان، آغاجلی بیر درهده بیر تونقال باشینا چاتدیلار. بو آن، اوجا بوی بئش آچیلانلی یول کسن، اوز گؤزونو شاللا بوروموش، بیر آغاج دالیندان چیخیب، دایییا یاخینلاشدی.
دایی گوزلرینی قیرپمادان، توخداق ـ توخداق سلام وئریب، دایاندی. قاچاق علیکالسلام ـ دئیب اونو سورغو ـ سؤالا توتدی: هارالیسان؟ بورالاردا نه گزیرسن؟! دایی دیک اونون گؤزلرینه باخاراق، ـ اهردهنم، اوردا ماغازام وار؛ هورانددا قوهوم اقربامین یانینا گئتمیشدیم ـ جواب وئردی (آنجاق اَسی دایی دئمهدیکی گاهداندا مالیه ادارهسیله همکارلیق ائدیر و ایندیده بو ایش ایچون هوراندا گلیب).
قاچاق یاواش ـ یاواش ایرهلیلهییب، دایینین لبهدارینی توفنگین اوجویلا یوخاری قالخیزیب، اونون اوز ـ گؤزونو ماریت ـ ماریت سوزمگه باشلادی. بیردن ـ اَیه اوشاقلار بوکی اَسی داییدیر ـ باغیرارکن، شالینی اوز گؤزوندن آچیب، دایینی باغرینا باسمیشدی.
داییایسه، هاننان ـ هانا، قاچاق بالاجانی تانیدیقدا، اونون اوز گؤزوندن اؤپوب:
ـ اَشی سن بورالاردا نه گزیرسن؟! سنین سوراغینی کوردوستان داغلاریندان آلمیشدیم ـ دئمیشدی. مشه بالاجا باشینی ییرقالایاراق ـ آی پیر اولموش اوچ گوندور بیزی بوردا کئشیگه قویموسان! بیزه هوراندا گئدهن بیر پوللو تاجرین سوراغینی وئرمیشلر ـ دئیه، اوزونو یولداشلارینا توتوب:
ـ اَیه سیز نهیه داشا دؤنوب دایانمیسیز! تئز اولون قالخین کیشییه یئمک حاضیرلایین؛ یامان روزولو قوناقیمیشسان آی دایی! دونن اوشاقلار بیر آرقالی اوولاییبلار ـ آرتیرمیشدی. اَسی دایی یئییب ـ ایچیب اؤزونه گلدیلده:
ـ بگ سنین گئری دؤندویونو بیلمیردیم ـ دئینده، مشه بالاجا:
ـ تبریز زندانیندان قاچدیقدا، بیر نئچه ایل کوردوستان داغلاریندا دالدالاندیم، آنجاق آتالار دئمیشکن
عزیزیم وطن یاخشی
کؤینهیی کتان یاخشی
گزمهیه غریب اؤلکه
اؤلمهیه، وطن یاخشی
غربت یامانایمیش آی دایی، دؤزه بیلمهدیم، وطن دئیه قاییتدیم. نه ویلادی هوراند داغلارینین ماغارالاریندا گون گئچیریرم. گاهداندا لالا قاری کنددن بیزه چؤرکدن، آغارتیدان گتیریر. یئری گلندهده گیریمیزه کئچن بوینو یوغونلارین قولاغینی کسیب بیر طهر کئچینیریق، تکجه تمبهکیسیزلیق بیزی یامان اینجیدیر آی دایی! ـ دئینده، دایی دیک آیاغا قالخیب، کهرین اوستوندن خورجونو آچیب گتیریب، هورانددان آلدیغی تنبهکینین بیر گؤزونو دسترخانا بوشالدارکن، مشه بالاجا سئوینجیندن دیک آیاغا قالخیب، دایینین اوز ـ گؤزوندن اؤپوب: اَیه نه یاخشی کی هوراندا گئدهن آتلی بیر تاجر یوخ بیزیم اَسی داییایمیش، چوخ ساغ اول کیشی گؤزلریم ایشیقلاندی، دئمیشدی.
آیریلیق چاغی گلیب چاتدیقدا مشه بالاجا تفنگینی جوانلارین بیرینه وئریب: اَیه بو کیشینی آپاریب ساغ ـ سالامات اهره چاتدیریب قاییدارسان! بری باخ اِی! بونون باشیندان بیر توک اسگیک اولورسا، توکونو داغیدارام دئمیشدی. اَسی دایی قاچاقلا ساغولللاشیب، آتینی یئدهگینده چکه ـ چکه یولا دوشدو.
اونلار درهدن چیخیب هوراند جاداسینا چاتدیقدا، دایی نه کی یالواردی پیادا آتین ترکینه مینمهییب، ـ دایی نایران اولما یورولمارام دئدی.
دایی اونون آدینی سوروشدوقدا؛ او، آدینی دئمهییب، گولومسهیهرهک ـ بوردا منی بالا کیشی چاغیریرلار ـ دئینده، دایینین اونون هوشیارلیغیندان خوشو گلیب، اونو دانیشدیرماغا باشلادی:
ـ بالا کیشی مشه بالاجا سنین نهییندیر؟ سوروشاندا ـ مشه بالاجا منیم داییمدیر ـ دئدی، البته دایی باجی اوغلو سؤزونو بو گون دؤنه ـ دونه مشه بالاجانین آغزیندان ائشیتمیشدی، آنجاق دایی اونو دانیشدیریب، یولا نردووان قویماق خیالیندایدی. دایی بالا کیشینین یاخین آدام اولدوغونو بیلدیکده، آرخایینجا صوحبته باشلادی:
ـ بالا کیشی داییندان برک موغایات اول، او چوخ کارا کیشیدیر! او، لاپ کیشیلر تک کیشیدیر. قاچاق سؤزو دئییلنده بیر پارا بونو یالنیش باشا دوشهبیلر، بالاجا بگ، مردمآزار دله ـ دوزلار کیمی اونا ـ بونا دولاشیب ائله بئله چوللره دوشوب، قاچاق اولماییبدیر. اونون تعریفینی آمباستالیلاردان چوخ ائشیتمیشم. او ایگیت انساندیر. اونون نئجه بؤیوکخانین ناخیریندان، مال ـ قارالاری گیزلیجه گتیریب، کندین یوخسوللارینا پایلادیغی شهرده دیللر ازبریدیر. ائله اونون زندانا دوشمهسیده، بئله ـ بئله ایشلردن اولوب. بو کیشینین تبریز زندانیندان قاچما ماجراسیدا، ائل ایچینده داستانا دؤنوب. تأسّف کی بیزیمکیلری یازان اولمور! بو کیشی ایندی او تایدا اولسایدی، بونوندا، نبی کیمی، کوراوغلو کیمی شأنینه کتابلار یازاردیلار. هامی بیلیر بو کیشی بیر قاچاق یوخ، بلکه ظالم خانلارا، پاشالارا دشمن کسیلن بیر قوچاقدیر. بئله ـ بئله کیشیلرین قدرینی بیلمهلیییک، اوندان مغایات اولون! اَسی دایینین سؤز ـ صؤحبتی بالا کیشینین یامان خوشونا گلیردی. اونلار یول اوزونو هئچ بیلمهدیلر هاچان گلیب قالاجیق کندینه چاتدیلار. بیردن اَسی دایی اؤزونه گلیب، گون باتان سمته باخدیقدا، سولغون گونشی کئچی قیران داغلارینین باشیندا گؤرجک ـ ای دل غافل گونو آخشاملامیشیق ـ دئییب، آتین جلوونو دارتیب، آتدان ائندی. هاوا یامان سازاقلیایدی ـ هاوا سویوقدور، ناسازلارسان ـ دئیه، دیراب پالتوسونو چیخاریب، یالوار ـ یاخارلا، بالا کیشییه باغیشلادی. نهایت بالا کیشیله، چوخ منتدارلیقلا ساغوللاشیب، اونو گئری قایتاریب، اؤزو ایسه اهره ساری یولا دوشدو. هاوا یاواش ـ یاواش قارالماغا باشلامیشدی.
اَسی دایی پاپیروزونو قورتارانادک، اهرین چیراقلاری اولدوز ـ اولدوز گؤز اوخشاییردی…
۱۳۵۰ ـ یئنیدن ائدیت۱۴۰۰
* اَسی دایی سربازچیلیغین، اهرین مالیه ادارهسینده کئچیریب و بو ادارهده استخدام اولموشدو، آنجاق سونرالار اهرده بیر توکان آچیب، آزاد ایشله مشغول اولسادا، هلهده گاهدان مالیه ادارهسیله همکارلیق ائدهردی.
قایناق:«ایشیق سایتی»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
دایی اونون آدینی سوروشدوقدا؛ او، آدینی دئمهییب، گولومسهیهرهک ـ بوردا منی بالا کیشی چاغیریرلار ـ دئینده، دایینین اونون هوشیارلیغیندان خوشو گلیب، اونو دانیشدیرماغا باشلادی:
ـ بالا کیشی مشه بالاجا سنین نهییندیر؟ سوروشاندا ـ مشه بالاجا منیم داییمدیر ـ دئدی، البته دایی باجی اوغلو سؤزونو بو گون دؤنه ـ دونه مشه بالاجانین آغزیندان ائشیتمیشدی، آنجاق دایی اونو دانیشدیریب، یولا نردووان قویماق خیالیندایدی. دایی بالا کیشینین یاخین آدام اولدوغونو بیلدیکده، آرخایینجا صوحبته باشلادی:
ـ بالا کیشی داییندان برک موغایات اول، او چوخ کارا کیشیدیر! او، لاپ کیشیلر تک کیشیدیر. قاچاق سؤزو دئییلنده بیر پارا بونو یالنیش باشا دوشهبیلر، بالاجا بگ، مردمآزار دله ـ دوزلار کیمی اونا ـ بونا دولاشیب ائله بئله چوللره دوشوب، قاچاق اولماییبدیر. اونون تعریفینی آمباستالیلاردان چوخ ائشیتمیشم. او ایگیت انساندیر. اونون نئجه بؤیوکخانین ناخیریندان، مال ـ قارالاری گیزلیجه گتیریب، کندین یوخسوللارینا پایلادیغی شهرده دیللر ازبریدیر. ائله اونون زندانا دوشمهسیده، بئله ـ بئله ایشلردن اولوب. بو کیشینین تبریز زندانیندان قاچما ماجراسیدا، ائل ایچینده داستانا دؤنوب. تأسّف کی بیزیمکیلری یازان اولمور! بو کیشی ایندی او تایدا اولسایدی، بونوندا، نبی کیمی، کوراوغلو کیمی شأنینه کتابلار یازاردیلار. هامی بیلیر بو کیشی بیر قاچاق یوخ، بلکه ظالم خانلارا، پاشالارا دشمن کسیلن بیر قوچاقدیر. بئله ـ بئله کیشیلرین قدرینی بیلمهلیییک، اوندان مغایات اولون! اَسی دایینین سؤز ـ صؤحبتی بالا کیشینین یامان خوشونا گلیردی. اونلار یول اوزونو هئچ بیلمهدیلر هاچان گلیب قالاجیق کندینه چاتدیلار. بیردن اَسی دایی اؤزونه گلیب، گون باتان سمته باخدیقدا، سولغون گونشی کئچی قیران داغلارینین باشیندا گؤرجک ـ ای دل غافل گونو آخشاملامیشیق ـ دئییب، آتین جلوونو دارتیب، آتدان ائندی. هاوا یامان سازاقلیایدی ـ هاوا سویوقدور، ناسازلارسان ـ دئیه، دیراب پالتوسونو چیخاریب، یالوار ـ یاخارلا، بالا کیشییه باغیشلادی. نهایت بالا کیشیله، چوخ منتدارلیقلا ساغوللاشیب، اونو گئری قایتاریب، اؤزو ایسه اهره ساری یولا دوشدو. هاوا یاواش ـ یاواش قارالماغا باشلامیشدی.
اَسی دایی پاپیروزونو قورتارانادک، اهرین چیراقلاری اولدوز ـ اولدوز گؤز اوخشاییردی…
۱۳۵۰ ـ یئنیدن ائدیت۱۴۰۰
* اَسی دایی سربازچیلیغین، اهرین مالیه ادارهسینده کئچیریب و بو ادارهده استخدام اولموشدو، آنجاق سونرالار اهرده بیر توکان آچیب، آزاد ایشله مشغول اولسادا، هلهده گاهدان مالیه ادارهسیله همکارلیق ائدهردی.
قایناق:«ایشیق سایتی»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اَسی دایی
حبیب فرشباف
(«عینالله دوستومون آتاسی، اسدالله نعلبندینین عزیز خاطرهسینه»)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
حبیب فرشباف
(«عینالله دوستومون آتاسی، اسدالله نعلبندینین عزیز خاطرهسینه»)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Forwarded from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
گوزل بالالار، بوگون ژانویه نین بیری اولکه لرین چوخوندا بایرام ساییلیر «2023»اوچونجو میلادی ایلین ایلک گونو، ادبیات سئونلر بو بایرامی سیزه قوتلو اولسون دئییر. اومود ائدیریک یئنی ایل دونیا اوشاقلارینا شنلیک ایلی اولسون، بالالاریمیز دونیانین هر یئرینده امین امانلیق دا یاشاسینلار هئچ ساواش اوشاق دونیاسینا قورخو سالماسین، هئچ بیر اوشاق مکتب سیز، یئییب ایچمک سیز اولماسین، سیزه اوره ینیز کیمی تمیز، باخیشینیزکیمی گوزل بیر دونیا آرزو ائدیریک. بایرامینیز موبارک اولسون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
گوزل بالالار، بوگون ژانویه نین بیری اولکه لرین چوخوندا بایرام ساییلیر «2023»اوچونجو میلادی ایلین ایلک گونو، ادبیات سئونلر بو بایرامی سیزه قوتلو اولسون دئییر. اومود ائدیریک یئنی ایل دونیا اوشاقلارینا شنلیک ایلی اولسون، بالالاریمیز دونیانین هر یئرینده امین امانلیق دا یاشاسینلار هئچ ساواش اوشاق دونیاسینا قورخو سالماسین، هئچ بیر اوشاق مکتب سیز، یئییب ایچمک سیز اولماسین، سیزه اوره ینیز کیمی تمیز، باخیشینیزکیمی گوزل بیر دونیا آرزو ائدیریک. بایرامینیز موبارک اولسون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جمنژاد»
درویش له میو میو خانیم لا قاز اوتاران قیز۱
🦢 بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر درویش واریدی، پادشاه لا دوست ایدی. بیر گون پادشاه درویشه دئدی: منیم او٘چ قیزیم وار. من اؤلندن سونرا هانسینی بینسن، اونونلا ائولن. اوغلانلاریما سنی تاپشیرارام. ووردو پادشاه اؤلدو. بیر زامان کئچدی. اوغلانلار آتالارینین وصیتینی اونوتدولار. بیر گو٘ن درویش قاپیا گلیب قصیده اوخودو. دئدیلر بیر شئی وئرین او گئتسین. درویشه پول وئردیلر، قایتاردی. قیزیل وئردیلر، قایتاردی. سونوندا دئدی: من ایستیرم پادشاهین وصیتینی یئرینه گتیرهسیز. بویوک قیزلا ائولنیب گئتدی...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا
اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جمنژاد»
درویش له میو میو خانیم لا قاز اوتاران قیز۱
🦢 بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر درویش واریدی، پادشاه لا دوست ایدی. بیر گون پادشاه درویشه دئدی: منیم او٘چ قیزیم وار. من اؤلندن سونرا هانسینی بینسن، اونونلا ائولن. اوغلانلاریما سنی تاپشیرارام. ووردو پادشاه اؤلدو. بیر زامان کئچدی. اوغلانلار آتالارینین وصیتینی اونوتدولار. بیر گو٘ن درویش قاپیا گلیب قصیده اوخودو. دئدیلر بیر شئی وئرین او گئتسین. درویشه پول وئردیلر، قایتاردی. قیزیل وئردیلر، قایتاردی. سونوندا دئدی: من ایستیرم پادشاهین وصیتینی یئرینه گتیرهسیز. بویوک قیزلا ائولنیب گئتدی...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا
اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جمنژاد»
درویش له میو میو خانیم لا قاز اوتاران قیز۱
🦢 بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر درویش واریدی، پادشاه لا دوست ایدی. بیر گون پادشاه درویشه دئدی: منیم او٘چ قیزیم وار. من اؤلندن سونرا هانسینی بینسن، اونونلا ائولن. اوغلانلاریما سنی تاپشیرارام. ووردو پادشاه اؤلدو. بیر زامان کئچدی. اوغلانلار آتالارینین وصیتینی اونوتدولار. بیر گو٘ن درویش قاپیا گلیب قصیده اوخودو. دئدیلر بیر شئی وئرین او گئتسین. درویشه پول وئردیلر، قایتاردی. قیزیل وئردیلر، قایتاردی. سونوندا دئدی: من ایستیرم پادشاهین وصیتینی یئرینه گتیرهسیز. بویوک قیزلا ائولنیب گئتدی. درویش بابانین چوخلو مال وارلیغی واریدی، بیر سیچانی دا واریدی. قیزین الیندن یاپیشیب ائوی دولاندیردی. قیز گؤردو بتر ائودی! هر شئی حاضیر دی. بیر یاندا دو٘لگر ایشلیر، بیر یاندا زرگر، بیر یاندا درزی... درویش دئدی: قیز منیم سیچانیمی یئیرسن، بو مال وارلیغین هامیسی سنین اولار، یوخسا سنی اؤلدوره جه یم. قیز دئدی: سن چیخ ائشیه یئییم. بوکی بیر شئی دئییل. درویش ائشیه چیخدی. قیز پینجین قاپیسینی آچیب سیچانی کولون آلتیندا گیزلتدی. درویش گلیب سوروشدو: آی منیم عاغیللی سیچانیم، هارداسان؟ دانیش! سیچان دئدی: آی آغا سنه من قوربان اولوم، پینجین ایچینده بیر آووج کولون آلتیندا! درویش دئدی: قیز، نیه سیچانی یئمه دین؟ سونرا سیچانی چیخاردیب، قیزین باشینی کسدی. قیزین بیر قطره قانی داشلاندی، گؤزل بیر گؤیرچین اولدو، اوچوب گئتدی. بیر آی سونرا گئنه درویش پادشاهین ائوینه گلیب اورتانجی باجیا دئدی: باجین سنه چوخ داریخیب. دئدی گلم سنی اونون یانینا آپارام. چوخ دئدیم اؤزو گلسین، گلمه دی. اورتانجی باجی دوردو درویش له اونون ائوینه گلدی. درویش دئدی: قیز منیم بیر سیچانیم وار اونو یئیرسن، بو مال وارلیغین هامیسی سنین اولار. یوخسا سنی ده باجین کیمی اؤلدوره جم. قیز دئدی: سن چیخ ائشیه من اونو یئییم، بو کی بیر سوز دئییل. درویش ائشیه چیخدی. قیز یخدنی قووزاییب سیچانی اؤتوردو فرشین آلتینا، یخدنی قویدو یئرینه. درویش گلیب سوروشدو: آی منیم عاغیللی سیچانیم، هارداسان؟ دانیش! سیچان فرشین آلتیندان قیشقیردی: قوربان اولوم آغا، فرشین آلتیندا ازیلیرم. درویش سیچانی چیخاردیب، اورتانجی قیزین دا باشینی کسدی. بیر دامجی قان داشلانیب، گؤیرچین اولوب اوچوب گئتدی. بیر آیدان سونرا درویش گئنه پادشاهین ائوینه گلیب کیچیک قیزینا دئدی: باجی لارین سنه چوخ داریخیبلار. دور سنی آپاریم اولارین یانینا. چوخ دئدیم اؤزلری گلسینلر، گلمه دیلر. کیچیک قیز دئدی: اولسون گئدهک. آما من گرک پیشیییمی ده آپارام. اونا آلیشمیشام. اونسوز منه بد کئچر. گلیب یئتیشدیلر درویشین ائوینه. درویش دئدی: منیم بیر سیچانیم وار. اونو یئسن، مالیم، واریم سنین اولار، یوخسا سنی ده باجی لارین کیمی اؤلدوره رم. قیز دئدی: باجی لاریمین کو٘ل باشینا اولسون، هئچه پوچا اؤزلرین اؤلومه وئریبلر. سن ائشیه چیخ من اونو یئییم، بو کی بیر شئی دئییل. درویش ائشیه چیخدی. قیز سیچانی توتوب زوراکی پیشییین قارنینا تپدی. درویش گلیب سوروشدو: آی منیم عاغیللی سیچانیم، هارداسان؟ دانیش! سیچان پیشیین قارنیندان سسله دی: قوربان اولوم آی آغا، میو میو خانیمین قارنیندا! درویش ساندی کی میو میو خانیم قیزین آدی دیر. دئدی: یاشا! سیچانی یئدین، ائله ده بو ائو زیندگانلیغین صاحابی سن اولاسان. بیر آیدان سونرا درویش قیزا دئدی: من قیرخ گو٘نلوک بیر سفره گئدیرم. من گلینجه گرک سن دامدا اوتوراسان، من سنین قارالتیوی گؤروب، او٘ره ییم ایسینا ایشیمی گؤره بیلم. ترپشیرسن گلیب اؤلدوره جم. قیز درویش گئتمه دن اؤنجه نئچه آغاج آپاریب داما قویدو. درویش ائودن اوزاقلاشینجا، چادراسینی آغاجلارین او٘ستونه سالیب، اؤزو آشاغی ائندی. درویش هردن دالیسینا باخیب قارالتینی گؤرور اؤز - اؤزونه دئییردی: نه وفالی قیزدی! هئچ ترپنمیر. قیز دا اؤز - اؤزونه دئییردی: ظالیم درویش، سنه بیر آش پیشیریم اؤزون کئف ائله! سونرا زرگرین یانینا گئدیب تاپشیردی بیلرزیک دن گوشوارا دان بویون باغی دان زاتدان دو٘زلتسین. سونرا درزیه گئدیب دئدی: منه بیر دست گؤزل پالتار تیک. سونرا دو٘لگره گئدیب دئدی: تئز منه بیر فایتون دو٘زلت. بیر قویون دا بازاردان آلدی، دریسینی سویدو، قارنینی باشینا چکدی. سونرا اؤزونه قیر قیزیل آسلادی، پالتارلاری گئیدی، قویون دریسین ده او٘ستن گئیدی، فایتونا مینیب یولا دو٘شدو. گئتدی، گئتدی بیر شهره یئتیشدی. پادشاهین ائوینین قاباغیندا خارابادا زیر زبیل لری قوردالیردی، پادشاهین اوغلو چیخیب گؤردو بیری خارابادا زیر زیبیلی آلت او٘ست ائلیر، درده دیهن بیر شئی تاپسین دئیه. او٘رهیی یانیب دئدی: قاز اوتارماق باشاراسان؟
آردی وار...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جمنژاد»
درویش له میو میو خانیم لا قاز اوتاران قیز۱
🦢 بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر درویش واریدی، پادشاه لا دوست ایدی. بیر گون پادشاه درویشه دئدی: منیم او٘چ قیزیم وار. من اؤلندن سونرا هانسینی بینسن، اونونلا ائولن. اوغلانلاریما سنی تاپشیرارام. ووردو پادشاه اؤلدو. بیر زامان کئچدی. اوغلانلار آتالارینین وصیتینی اونوتدولار. بیر گو٘ن درویش قاپیا گلیب قصیده اوخودو. دئدیلر بیر شئی وئرین او گئتسین. درویشه پول وئردیلر، قایتاردی. قیزیل وئردیلر، قایتاردی. سونوندا دئدی: من ایستیرم پادشاهین وصیتینی یئرینه گتیرهسیز. بویوک قیزلا ائولنیب گئتدی. درویش بابانین چوخلو مال وارلیغی واریدی، بیر سیچانی دا واریدی. قیزین الیندن یاپیشیب ائوی دولاندیردی. قیز گؤردو بتر ائودی! هر شئی حاضیر دی. بیر یاندا دو٘لگر ایشلیر، بیر یاندا زرگر، بیر یاندا درزی... درویش دئدی: قیز منیم سیچانیمی یئیرسن، بو مال وارلیغین هامیسی سنین اولار، یوخسا سنی اؤلدوره جه یم. قیز دئدی: سن چیخ ائشیه یئییم. بوکی بیر شئی دئییل. درویش ائشیه چیخدی. قیز پینجین قاپیسینی آچیب سیچانی کولون آلتیندا گیزلتدی. درویش گلیب سوروشدو: آی منیم عاغیللی سیچانیم، هارداسان؟ دانیش! سیچان دئدی: آی آغا سنه من قوربان اولوم، پینجین ایچینده بیر آووج کولون آلتیندا! درویش دئدی: قیز، نیه سیچانی یئمه دین؟ سونرا سیچانی چیخاردیب، قیزین باشینی کسدی. قیزین بیر قطره قانی داشلاندی، گؤزل بیر گؤیرچین اولدو، اوچوب گئتدی. بیر آی سونرا گئنه درویش پادشاهین ائوینه گلیب اورتانجی باجیا دئدی: باجین سنه چوخ داریخیب. دئدی گلم سنی اونون یانینا آپارام. چوخ دئدیم اؤزو گلسین، گلمه دی. اورتانجی باجی دوردو درویش له اونون ائوینه گلدی. درویش دئدی: قیز منیم بیر سیچانیم وار اونو یئیرسن، بو مال وارلیغین هامیسی سنین اولار. یوخسا سنی ده باجین کیمی اؤلدوره جم. قیز دئدی: سن چیخ ائشیه من اونو یئییم، بو کی بیر سوز دئییل. درویش ائشیه چیخدی. قیز یخدنی قووزاییب سیچانی اؤتوردو فرشین آلتینا، یخدنی قویدو یئرینه. درویش گلیب سوروشدو: آی منیم عاغیللی سیچانیم، هارداسان؟ دانیش! سیچان فرشین آلتیندان قیشقیردی: قوربان اولوم آغا، فرشین آلتیندا ازیلیرم. درویش سیچانی چیخاردیب، اورتانجی قیزین دا باشینی کسدی. بیر دامجی قان داشلانیب، گؤیرچین اولوب اوچوب گئتدی. بیر آیدان سونرا درویش گئنه پادشاهین ائوینه گلیب کیچیک قیزینا دئدی: باجی لارین سنه چوخ داریخیبلار. دور سنی آپاریم اولارین یانینا. چوخ دئدیم اؤزلری گلسینلر، گلمه دیلر. کیچیک قیز دئدی: اولسون گئدهک. آما من گرک پیشیییمی ده آپارام. اونا آلیشمیشام. اونسوز منه بد کئچر. گلیب یئتیشدیلر درویشین ائوینه. درویش دئدی: منیم بیر سیچانیم وار. اونو یئسن، مالیم، واریم سنین اولار، یوخسا سنی ده باجی لارین کیمی اؤلدوره رم. قیز دئدی: باجی لاریمین کو٘ل باشینا اولسون، هئچه پوچا اؤزلرین اؤلومه وئریبلر. سن ائشیه چیخ من اونو یئییم، بو کی بیر شئی دئییل. درویش ائشیه چیخدی. قیز سیچانی توتوب زوراکی پیشییین قارنینا تپدی. درویش گلیب سوروشدو: آی منیم عاغیللی سیچانیم، هارداسان؟ دانیش! سیچان پیشیین قارنیندان سسله دی: قوربان اولوم آی آغا، میو میو خانیمین قارنیندا! درویش ساندی کی میو میو خانیم قیزین آدی دیر. دئدی: یاشا! سیچانی یئدین، ائله ده بو ائو زیندگانلیغین صاحابی سن اولاسان. بیر آیدان سونرا درویش قیزا دئدی: من قیرخ گو٘نلوک بیر سفره گئدیرم. من گلینجه گرک سن دامدا اوتوراسان، من سنین قارالتیوی گؤروب، او٘ره ییم ایسینا ایشیمی گؤره بیلم. ترپشیرسن گلیب اؤلدوره جم. قیز درویش گئتمه دن اؤنجه نئچه آغاج آپاریب داما قویدو. درویش ائودن اوزاقلاشینجا، چادراسینی آغاجلارین او٘ستونه سالیب، اؤزو آشاغی ائندی. درویش هردن دالیسینا باخیب قارالتینی گؤرور اؤز - اؤزونه دئییردی: نه وفالی قیزدی! هئچ ترپنمیر. قیز دا اؤز - اؤزونه دئییردی: ظالیم درویش، سنه بیر آش پیشیریم اؤزون کئف ائله! سونرا زرگرین یانینا گئدیب تاپشیردی بیلرزیک دن گوشوارا دان بویون باغی دان زاتدان دو٘زلتسین. سونرا درزیه گئدیب دئدی: منه بیر دست گؤزل پالتار تیک. سونرا دو٘لگره گئدیب دئدی: تئز منه بیر فایتون دو٘زلت. بیر قویون دا بازاردان آلدی، دریسینی سویدو، قارنینی باشینا چکدی. سونرا اؤزونه قیر قیزیل آسلادی، پالتارلاری گئیدی، قویون دریسین ده او٘ستن گئیدی، فایتونا مینیب یولا دو٘شدو. گئتدی، گئتدی بیر شهره یئتیشدی. پادشاهین ائوینین قاباغیندا خارابادا زیر زبیل لری قوردالیردی، پادشاهین اوغلو چیخیب گؤردو بیری خارابادا زیر زیبیلی آلت او٘ست ائلیر، درده دیهن بیر شئی تاپسین دئیه. او٘رهیی یانیب دئدی: قاز اوتارماق باشاراسان؟
آردی وار...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Forwarded from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
«م. ساحل»
ایدمان اوشاقلارا هاردان و نئجه باشلانمالی دیر...
بویازینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«م. ساحل»
ایدمان اوشاقلارا هاردان و نئجه باشلانمالی دیر...
بویازینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
«م ساحل»
ورزش کودکان 3
رقابت یا بازی؟!!
آیا بازی های رقابتی برای کودکان مناسب است؟
کودک از چه سنی باید ورزش مداوم را شروع کند؟
آیا زمان ورزش های رقابتی فرا رسیده است؟
آیا فرزندم به اندازه کافی رشد فیزیکی و روانی جهت انجام ورزش های مداوم و رقابتی را دارد؟
ورزش های رقابتی گروهی یا ورزش های رقابتی انفرادی برای فرزندم مناسب هست؟
از آنجاییکه بازی موثرترین و پرمعنی ترین راه یادگیری کودکان است و جبران آن از طرق دیگر امکان پذیر نیست و منبع غنی آموزش برای کودک و عامل مهم در رشد و شکوفایی استعداد های کودک به حساب می آید، در این میان والدین نباید از تاثیرات مثبت و منفی ورزش ها و بازی های رقابتی غافل باشند. اگر چه بازی برای کودکان بهترین روش طبیعی برای کسب مهارت ها و ورزیدگی برای مقابله با مشکلات زندگی هستند اما اگر به طور مستمر با نگاه صرفا رقابتی انجام شوند یکی از تبعات این بازی های رقابتی ، تقویت منش و فرهنگی خواهد بود که در آن افراد در بزرگسالی خواسته یا ناخواسته با انگیزه رقابتی زتدگی می کنند.
باز های رقابتی هرچند با ایجاد هیجان و سرعت و تحرکی که دارند و با هدف ایجاد شور و شوق انجام می شوند اما با کمی دقت میتوان نگرانی و اضطراب زود هنگام کودکان برای برنده شدن را در حرکات آنها مشاهده کرد. در این بازی ها کودکان ناخواسته به رقابتی تن میدهند که برای برنده شدن بر رقیب خود که گاها هم کلاسی یا دوست خود می باشد باید چیره شود و این حالت برای کودکان از نظر روانی خوشایند نخواهد بود،
در حالیکه بازی کودکان باید فعالیتی لذت بخش، خوش آیند و مفرح برای رشد همه جانبه کودک باشد.
در بازی های گروهی به خصوص ؛ کمک به همنوع و دوستی و اتحاد میتواند آموزش داده شود البته اگر با هدف رقابت و مبارزه انجام نگرفته باشد.
کارشناسان بر این باورند که بچه ها تا هشت سالگی برای رقابت آماده نیستند و قبل از آن نمی توانند استرس های برد و باخت و سنجش و امتیازدهی بر خود را تحمل کنند . برای کودکان زیر هشت سال ورزش باید مبتنی بر فعالیت های گروهی با یادگیری مهارت های جدید و زمینه سازی برای روحیه ورزشکاری باشد و این بدین معنی نیست که همه کودکان به محض ورود به هشت سالکی برای ورزش های رقابتی آماده هستند بعضی کودکان تا ده سالکی هم نمی توانند برخی مشخصات رقابت را هم درک کنند برای کاهش آسیب های احتمالی کودکان در دوران ابتدایی بهتر است وارد رقابت و مسابقه نشوند.
همچنین نسبت به شخصیت کودک در انتخاب ورزش های گروهی بنابه حساسیت زیاد چنین ورزش هایی نیز دقت شود.
علاقه کودک را به نوع ورزش از منظر گروهی و انفرادی یا توپی و بدون توپ یا رزمی و .. باید مورد توجه قرار داد .بازی در دوران کودکی و ورزش و رقابت در دوران نوجوانی در شکل دهی شخصیت فرد در بزرگسالی نقش مهمی خواهد داشت.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«م ساحل»
ورزش کودکان 3
رقابت یا بازی؟!!
آیا بازی های رقابتی برای کودکان مناسب است؟
کودک از چه سنی باید ورزش مداوم را شروع کند؟
آیا زمان ورزش های رقابتی فرا رسیده است؟
آیا فرزندم به اندازه کافی رشد فیزیکی و روانی جهت انجام ورزش های مداوم و رقابتی را دارد؟
ورزش های رقابتی گروهی یا ورزش های رقابتی انفرادی برای فرزندم مناسب هست؟
از آنجاییکه بازی موثرترین و پرمعنی ترین راه یادگیری کودکان است و جبران آن از طرق دیگر امکان پذیر نیست و منبع غنی آموزش برای کودک و عامل مهم در رشد و شکوفایی استعداد های کودک به حساب می آید، در این میان والدین نباید از تاثیرات مثبت و منفی ورزش ها و بازی های رقابتی غافل باشند. اگر چه بازی برای کودکان بهترین روش طبیعی برای کسب مهارت ها و ورزیدگی برای مقابله با مشکلات زندگی هستند اما اگر به طور مستمر با نگاه صرفا رقابتی انجام شوند یکی از تبعات این بازی های رقابتی ، تقویت منش و فرهنگی خواهد بود که در آن افراد در بزرگسالی خواسته یا ناخواسته با انگیزه رقابتی زتدگی می کنند.
باز های رقابتی هرچند با ایجاد هیجان و سرعت و تحرکی که دارند و با هدف ایجاد شور و شوق انجام می شوند اما با کمی دقت میتوان نگرانی و اضطراب زود هنگام کودکان برای برنده شدن را در حرکات آنها مشاهده کرد. در این بازی ها کودکان ناخواسته به رقابتی تن میدهند که برای برنده شدن بر رقیب خود که گاها هم کلاسی یا دوست خود می باشد باید چیره شود و این حالت برای کودکان از نظر روانی خوشایند نخواهد بود،
در حالیکه بازی کودکان باید فعالیتی لذت بخش، خوش آیند و مفرح برای رشد همه جانبه کودک باشد.
در بازی های گروهی به خصوص ؛ کمک به همنوع و دوستی و اتحاد میتواند آموزش داده شود البته اگر با هدف رقابت و مبارزه انجام نگرفته باشد.
کارشناسان بر این باورند که بچه ها تا هشت سالگی برای رقابت آماده نیستند و قبل از آن نمی توانند استرس های برد و باخت و سنجش و امتیازدهی بر خود را تحمل کنند . برای کودکان زیر هشت سال ورزش باید مبتنی بر فعالیت های گروهی با یادگیری مهارت های جدید و زمینه سازی برای روحیه ورزشکاری باشد و این بدین معنی نیست که همه کودکان به محض ورود به هشت سالکی برای ورزش های رقابتی آماده هستند بعضی کودکان تا ده سالکی هم نمی توانند برخی مشخصات رقابت را هم درک کنند برای کاهش آسیب های احتمالی کودکان در دوران ابتدایی بهتر است وارد رقابت و مسابقه نشوند.
همچنین نسبت به شخصیت کودک در انتخاب ورزش های گروهی بنابه حساسیت زیاد چنین ورزش هایی نیز دقت شود.
علاقه کودک را به نوع ورزش از منظر گروهی و انفرادی یا توپی و بدون توپ یا رزمی و .. باید مورد توجه قرار داد .بازی در دوران کودکی و ورزش و رقابت در دوران نوجوانی در شکل دهی شخصیت فرد در بزرگسالی نقش مهمی خواهد داشت.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اوشاق ادبیاتی
«مهدی همت زاده»(ائلدار) - ماکو
قیرمیزی گونش
بولوددان چیخار / گویده فیرنیخار
ظلمتی ییخار / قیرمیزی گونش
دوغودان قالخار / باتی دا باتار
سانماکی یاتار / قیرمیزی گونش
زولفونو آچار / داغیدار اوزه
نورساچار بیزه / قیرمیزی گونش
بیزاویانمامیش / یوخودان دورار
چارداغین قورار / قیرمیزی گونش
داغلارین قاری / اری دی گنه
آفرین سنه / قیرمیزی گونش
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«مهدی همت زاده»(ائلدار) - ماکو
قیرمیزی گونش
بولوددان چیخار / گویده فیرنیخار
ظلمتی ییخار / قیرمیزی گونش
دوغودان قالخار / باتی دا باتار
سانماکی یاتار / قیرمیزی گونش
زولفونو آچار / داغیدار اوزه
نورساچار بیزه / قیرمیزی گونش
بیزاویانمامیش / یوخودان دورار
چارداغین قورار / قیرمیزی گونش
داغلارین قاری / اری دی گنه
آفرین سنه / قیرمیزی گونش
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اوشاق ادبیاتی
تاثیر بازی خودانگیخته در طبیعت بر رفتار بازی و شادی کودکان پیش دبستانی
نویسندگان
فتحی رضایی زهرا | کشاورز مینا | زمانی ثانی سیدح
نتایج بررسی تاثیر بازی خودانگیخته در طبیعت بر رفتار بازی و شادی کودکان پیش دبستانی
بدین منظور 45 کودک 6-4 ساله تبریز به عنوان نمونه آماری به روش نمونه گیری هدفمند در سه گروه فضای باز, فضای سرپوشیده و کنترل انتخاب شدند. رفتار بازی و شادی کودکان به ترتیب با استفاده از پرسش نامه مقیاس رفتار کودکان پیش دبستانی در بازی و پرسش نامه شادکامی آکسفورد به صورت پیش آزمون و پس آزمون اندازه گیری شد. نتایج تحلیل واریانس مرکب نشان داد که فعالیت در فضای باز بین پیش و پس آزمون بر رفتار بازی و شادی کودکان تاثیر معناداری داشته به طوری که 71% از تغییرات در رفتار بازی و 98% از تغییرات در شادی کودکان تحت تاثیر فعالیت آن ها در فضای باز طبیعی بود درحالی که فعالیت در فضای سرپوشیده در رفتار بازی و شادی کودکان تاثیر معناداری نداشت. نتایج با توجه به نظریات زیست بوم شناختی برون فنبرنر و شناختی پیاژه بحث شدند
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تاثیر بازی خودانگیخته در طبیعت بر رفتار بازی و شادی کودکان پیش دبستانی
نویسندگان
فتحی رضایی زهرا | کشاورز مینا | زمانی ثانی سیدح
نتایج بررسی تاثیر بازی خودانگیخته در طبیعت بر رفتار بازی و شادی کودکان پیش دبستانی
بدین منظور 45 کودک 6-4 ساله تبریز به عنوان نمونه آماری به روش نمونه گیری هدفمند در سه گروه فضای باز, فضای سرپوشیده و کنترل انتخاب شدند. رفتار بازی و شادی کودکان به ترتیب با استفاده از پرسش نامه مقیاس رفتار کودکان پیش دبستانی در بازی و پرسش نامه شادکامی آکسفورد به صورت پیش آزمون و پس آزمون اندازه گیری شد. نتایج تحلیل واریانس مرکب نشان داد که فعالیت در فضای باز بین پیش و پس آزمون بر رفتار بازی و شادی کودکان تاثیر معناداری داشته به طوری که 71% از تغییرات در رفتار بازی و 98% از تغییرات در شادی کودکان تحت تاثیر فعالیت آن ها در فضای باز طبیعی بود درحالی که فعالیت در فضای سرپوشیده در رفتار بازی و شادی کودکان تاثیر معناداری نداشت. نتایج با توجه به نظریات زیست بوم شناختی برون فنبرنر و شناختی پیاژه بحث شدند
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی
«کارتون» شاختا بابانین ناغیلی
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«کارتون» شاختا بابانین ناغیلی
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«کلاس_اندرسون»
قار یاغیر
قار یاغیر
کیشی آددیملاییر دیزینه قدر باتاراق
قار یاغیر
کیشی آددیملاییر کؤکسونه قدر باتاراق
قار یاغیر
یئنه آددیملاییر، اوموزونا قدر باتاراق
قار یاغیر
بوغازینین آلماسینا قدر، آغزینا قدر
هله ده آددیملاییر
بورنونون دئشیکلری، قولاغینین سیرغالیغی قارلا دولموش
آما یئریمهیه دوام ائدیر
قار یاغیر
ایرهلی گئدیر
قار یاغیر، قار یاغیر
کیشی اؤز یولوندا یئنه ایرهلیلهییر.
ائله دوشون کی او کیشی سنسن
یولونا دوام ائت!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قار یاغیر
قار یاغیر
کیشی آددیملاییر دیزینه قدر باتاراق
قار یاغیر
کیشی آددیملاییر کؤکسونه قدر باتاراق
قار یاغیر
یئنه آددیملاییر، اوموزونا قدر باتاراق
قار یاغیر
بوغازینین آلماسینا قدر، آغزینا قدر
هله ده آددیملاییر
بورنونون دئشیکلری، قولاغینین سیرغالیغی قارلا دولموش
آما یئریمهیه دوام ائدیر
قار یاغیر
ایرهلی گئدیر
قار یاغیر، قار یاغیر
کیشی اؤز یولوندا یئنه ایرهلیلهییر.
ائله دوشون کی او کیشی سنسن
یولونا دوام ائت!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
حقوقومون سقفی😂
✍:«افروز خانیم»
بورنونو هر یئره سوخان فضولون بیری سوروشدو: هله دئه گؤرهک حقوقونون سقفی نئچهدیر افروز خانیم؟
دئدیم: آللاهدان گیزلین دئییل، سندن نه گیزلین، منیم حقوقومون هئچ اوّلدن سقفی یوخ ایدی ننه قوربان.
گوزلری تعجوبدن دؤرد اولوب دئدی: پاهوووو... یانی دولت سنه بو قدر آیلیق وئریر کی حقوقونون سقفی یوخدور؟!
دئدیم: یوخ بابا، یانی زهریمار منیم بو حقوقوم او قدر گؤتو- باشی چیلپاق دیر کی، قار، یاغیش، بوران، کولک، اوشاق، باققال، چاققال، قاچان، قوچان، اوچان، سیچان، باهالیق، هامیسی تپهسینه دؤیور، بیرده گؤرورم آیین یاریسی اولماییب پول قورتاریب. سونرا ایکی الیم اولور بیر باشیم، نئینیم- نئجه ائلهییمه دوشورم. خلاصه منیم بو حقوق کارتیم اولوب گوتو سینیق آفتافا، ائله گئدیر، ائله گئدیر هئچ بیر زاد ایچینده قالمیر.
هله جانیم سنه دئسین بیر دفعه ده منیم بو زهریمار ال تئلفونوم قیزدیردی، باتریسی شیشدی قیزماسی یوز درجه اولدو. اوستا دئدی: افروز خانیم مندن دئمک ها، بو شکیل کی بو قیزدیریر، بیر کره ده الینده پارتلاییب ددهنین ائوینی تیکهجک. باشقا بیر گوشی آل.
دئدیم: پارتلاماز ننه قوربان، سن ده اوز جئبینین فیکریندهسن.
دئدی: داها اؤزون بیلرسن.
اوزومه سالیب ائله سینیق- سالخیق ایشلهدیردیم، بیر یول گوشی قاپ- قارا قارالدی داها یانمادی. من ده کی تکنولوژی اهلی، گوشیسیز قالانمازدیم کی، بیر آی حقوقومو وئریب، یونگولواری بیر گوشی آلدیم، حقوقوم باهالی گوشییه یئتیرمهدی.
فضول باشی دئدی: اوندا بس بو سایسیز- حسابسیز آیلاردا، نئینیرسن افروز خانیم؟
دئدیم: بو ماجرانی عاغیللی بیری ایله دانیشدیم، دئدی: افروز خانیم، آیاغینی یورغانیناجا اوزالت دا، خرجین دخلینله دوز دئمهدیینه گؤره بئله اولور.
ائله خرجله آی باشینا چیخ.
ایندی ایسه او عاغیللینین دئدیینه گؤره قیچلاریمی ائله ییغیرام هااا، یورغانیمین آلتینا، ائله بوکولوب یاتیرام کی، هئچ یئریم ائشیکده قالمیر آمما.... صاباحیسی قولونج اولورام، قول- قیچیم بوکولور، آچیلمیر.
سونرا بیر شکیل یوخودان دوراندا آخشاما کیمی خارت- خورت، خارت- خورت سوموکلریم قیریلیر، آغریدان جانیم چیخیر.
دئییرم: دده- بابانا لعنت منه یول گؤسترن کؤپک اوغلو،کوپهیین قیزی.
طرف بیر مات- مات اوزومه باخیب دئدی: افروز خانیم دییهسن لاپ منی جولو بارماغینا ساریییبسان هااا....دئمیشدیلر ائییی.... مشه افروز خانیم قاتیغدان توک چکیر، آدامین باشیندا تورپ اکیر، ائله باخ سوژه گزیر، بوللو- سوللو سؤز بَزیر، سطیرلره دوزور. هه....یقین کی منی سارییبسان.
دئدیم: یوخ بالام جانی، دوغرو سوزومدور، منیم حقوقومون اوّل بینادان سقفی یوخ ایدی.
سیزین حقوقونوزون سقفی وار می؟!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
✍:«افروز خانیم»
بورنونو هر یئره سوخان فضولون بیری سوروشدو: هله دئه گؤرهک حقوقونون سقفی نئچهدیر افروز خانیم؟
دئدیم: آللاهدان گیزلین دئییل، سندن نه گیزلین، منیم حقوقومون هئچ اوّلدن سقفی یوخ ایدی ننه قوربان.
گوزلری تعجوبدن دؤرد اولوب دئدی: پاهوووو... یانی دولت سنه بو قدر آیلیق وئریر کی حقوقونون سقفی یوخدور؟!
دئدیم: یوخ بابا، یانی زهریمار منیم بو حقوقوم او قدر گؤتو- باشی چیلپاق دیر کی، قار، یاغیش، بوران، کولک، اوشاق، باققال، چاققال، قاچان، قوچان، اوچان، سیچان، باهالیق، هامیسی تپهسینه دؤیور، بیرده گؤرورم آیین یاریسی اولماییب پول قورتاریب. سونرا ایکی الیم اولور بیر باشیم، نئینیم- نئجه ائلهییمه دوشورم. خلاصه منیم بو حقوق کارتیم اولوب گوتو سینیق آفتافا، ائله گئدیر، ائله گئدیر هئچ بیر زاد ایچینده قالمیر.
هله جانیم سنه دئسین بیر دفعه ده منیم بو زهریمار ال تئلفونوم قیزدیردی، باتریسی شیشدی قیزماسی یوز درجه اولدو. اوستا دئدی: افروز خانیم مندن دئمک ها، بو شکیل کی بو قیزدیریر، بیر کره ده الینده پارتلاییب ددهنین ائوینی تیکهجک. باشقا بیر گوشی آل.
دئدیم: پارتلاماز ننه قوربان، سن ده اوز جئبینین فیکریندهسن.
دئدی: داها اؤزون بیلرسن.
اوزومه سالیب ائله سینیق- سالخیق ایشلهدیردیم، بیر یول گوشی قاپ- قارا قارالدی داها یانمادی. من ده کی تکنولوژی اهلی، گوشیسیز قالانمازدیم کی، بیر آی حقوقومو وئریب، یونگولواری بیر گوشی آلدیم، حقوقوم باهالی گوشییه یئتیرمهدی.
فضول باشی دئدی: اوندا بس بو سایسیز- حسابسیز آیلاردا، نئینیرسن افروز خانیم؟
دئدیم: بو ماجرانی عاغیللی بیری ایله دانیشدیم، دئدی: افروز خانیم، آیاغینی یورغانیناجا اوزالت دا، خرجین دخلینله دوز دئمهدیینه گؤره بئله اولور.
ائله خرجله آی باشینا چیخ.
ایندی ایسه او عاغیللینین دئدیینه گؤره قیچلاریمی ائله ییغیرام هااا، یورغانیمین آلتینا، ائله بوکولوب یاتیرام کی، هئچ یئریم ائشیکده قالمیر آمما.... صاباحیسی قولونج اولورام، قول- قیچیم بوکولور، آچیلمیر.
سونرا بیر شکیل یوخودان دوراندا آخشاما کیمی خارت- خورت، خارت- خورت سوموکلریم قیریلیر، آغریدان جانیم چیخیر.
دئییرم: دده- بابانا لعنت منه یول گؤسترن کؤپک اوغلو،کوپهیین قیزی.
طرف بیر مات- مات اوزومه باخیب دئدی: افروز خانیم دییهسن لاپ منی جولو بارماغینا ساریییبسان هااا....دئمیشدیلر ائییی.... مشه افروز خانیم قاتیغدان توک چکیر، آدامین باشیندا تورپ اکیر، ائله باخ سوژه گزیر، بوللو- سوللو سؤز بَزیر، سطیرلره دوزور. هه....یقین کی منی سارییبسان.
دئدیم: یوخ بالام جانی، دوغرو سوزومدور، منیم حقوقومون اوّل بینادان سقفی یوخ ایدی.
سیزین حقوقونوزون سقفی وار می؟!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
شعر چیست و از شعر چه میخواهیم؟
«ژاله اصفهانی»
متنِ گفتار شبِ شعرخوانی در لندن/ مهرماه ۱۳۷۲
هنرمند یک شاهدِ حسّاس و دلنگرانِ دنیاست.
(از بروشور سازمانِ ملل)
هگل: هنر گفتوگویی است بینِ هنرمند و کسی که در آن سو ایستاده. اگر این گفتوگو روی ندهد و اگر عاطفۀ هنرمند از پُلِ اثرِ او نگذرد و در جانِ هنرپذیر ننشیند، تجربۀ هنری روی نداده است.
نیما یوشیج: دیگران زندگی ما را ساختند- هنر چیزی به دیگران مدیون است.
حال ببینیم شعرکه تاج هنرها نامیده شده چیست؟
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«ژاله اصفهانی»
متنِ گفتار شبِ شعرخوانی در لندن/ مهرماه ۱۳۷۲
هنرمند یک شاهدِ حسّاس و دلنگرانِ دنیاست.
(از بروشور سازمانِ ملل)
هگل: هنر گفتوگویی است بینِ هنرمند و کسی که در آن سو ایستاده. اگر این گفتوگو روی ندهد و اگر عاطفۀ هنرمند از پُلِ اثرِ او نگذرد و در جانِ هنرپذیر ننشیند، تجربۀ هنری روی نداده است.
نیما یوشیج: دیگران زندگی ما را ساختند- هنر چیزی به دیگران مدیون است.
حال ببینیم شعرکه تاج هنرها نامیده شده چیست؟
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شعر چیست و از شعر چه میخواهیم؟
«ژاله اصفهانی»
متنِ گفتار شبِ شعرخوانی در لندن/ مهرماه ۱۳۷۲
هنرمند یک شاهدِ حسّاس و دلنگرانِ دنیاست.
(از بروشور سازمانِ ملل)
هگل: هنر گفتوگویی است بینِ هنرمند و کسی که در آن سو ایستاده. اگر این گفتوگو روی ندهد و اگر عاطفۀ هنرمند از پُلِ اثرِ او نگذرد و در جانِ هنرپذیر ننشیند، تجربۀ هنری روی نداده است.
نیما یوشیج: دیگران زندگی ما را ساختند- هنر چیزی به دیگران مدیون است.
حال ببینیم شعرکه تاج هنرها نامیده شده چیست؟
افلاطون: شعر تقلیدِ طبیعت است، سایه و تصویری بیش نیست. شعر تصویری است که کودکی به تقلیدِ تصویرِ دیگر ساخته و پرداخته است و لذا عبث و بیهوده است.
ارسطو: شعر زادۀ شوق و الهام است و این نیز نمیتواند از تخیّل و نیروی شِگَرفِ آن خارج باشد.
شکسپیر: شعر، آن موسیقی است که هرکس در درونِ خود دارد.
ولتر: شعر، موسیقیِ روحهای بزرگِ حسّاس است.
لامارتین: شعر، نغمۀ درونی و زبانِ فراغت و اَحلام است.
شمس قیس: شعر، کلامی است موزون، مقفّی و مُخَیَّل.
اینها تعریفهایی است از شعر توسط نوابغِ گذشتۀ جهان.
چند سال پیش در کنگرۀ جهانی نویسندگان، شاعرِ بزرگی که اسپانیاییها و ایتالیاییها هر دو او را از آنِ خود میدانند، یعنی رافائل آلبرتی در پاسخِ "شعر چیست"،گفت: 1- شعر از نظر کوتاه تر است. 2- شاعر از خودش حرف میزند، نثرنویس از دیگران. 3- نثر را میتوان ترجمه کرد، امّا شعر ترجمهناپذیر است.
این تعریفِ شعر از شاعرِ بزرگی که چندی پیش درگذشت، دارای رنگ و عطرِ عصرِ حاضر است. نوعی توصیفِ دقیقِ کامپیوتری امروز است، زیرا وقتی افلاطون و ارسطو در موردِ شعر نظر میدادند در فکرِ ترجمۀ آن به زبانهای دیگر نبودند، چیزی که امروز در وهلۀ اول فکرِ ما شاعران را به خود مشغول میدارد که چه شعری بگوییم که جهانی شود؟
مگر حافظ برای جهانیشدن شعر میسُرود؟ بگذریم...
پس شعر چیست؟
به نظر من شعر کاملاً حقّ دارد فریادزنان بپرسد: چرا در میانِ همۀ هنرها، تنها موجودیّت مرا همیشه زیرِ سوال قرار میدهید؟ چرا نمیپرسید نقاشی، موسیقی، پیکرتراشی، رقص، تئاتر، سینما و یا تلویزیون چیست؟ چرا برای همۀ این رشتههای هنری تعریفِ حسابشده و معیّنی هست که در دسترسِ نوآموزان و پژوهشگران قرار دارد و فقط منم، شعرم، که هنوز برگۀ هویّت و شناسنامۀ خودم را به دست نیاوردهام و همچنان ناشناخته در جهان و بهویژه در ایران سرگردانم؟
امّا آیا همین معمّاییبودن موجودیّتِ شعر، ارزش و زیباییِ ویژه ای به آن نمی بخشد؟ شاید به همین سبب است که شاعرانِ ما تکتک و گروهگروه در جنگلهای انبوهِ تخیّلات و اندیشههای رنگارنگ، در پیِ یافت و شناختِ این پرندۀ جادویی سراسیمه به هر سو پرسه میزنند.
شاعر عُمری با بیخوابی ها و رنج های فراوان در دنیای رویا و آرزو، یا در ژرفای تاریکترین صحنه های زندگی بشری به کنکاش و کاوش میپردازد، به امیدِ اینکه پرندۀ هزاررنگ و هزارآهنگِ شعر را به دست آورد و پَری از بال او را گُلِ سینه و قلمِ دستِ خود کند.
پس شعر چیست؟
همان قدر که چهرۀ انسان ها با هم فرق دارد، سلیقۀ آنها نیز متفاوت است. به ویژه در شناختِ هنر؛ و همین تفاوت و ناهمگونی سلیقه ها و طبع هاست که موجبِ کشف و شهودهای هنری تازه و تازهتر میشود و در نتیجه، شعر را از یکنواختی، کهنگی، ایستایی و تکرار بازمیدارد. من از تقلید دَم نمیزنم که خودبهخود محکوم است.
شاعرِ لیریکِ روس، "یسه نین" که همسنّ و همزمان و همسرنوشت "عشقیِ" خودمان بود، در شعری گفت: "بهتر نیست شاعر صدای ویژۀ خودش را داشته باشد، اگرچه آن آوا وَزَغوار باشد؛ تا اینکه نغمۀ بُلبُلان را تقلید کند؟" یعنی: "خلق را تقلیدشان بر باد داد".
شعرگفتن کارِ دشواری نیست، امّا شاعرِ اصیل و واقعیشدن، بهطوری که صدای او در میانِ همۀ صداها و سُرودههای دیگر شناخته شود، استعداد و عُمری تلاش و جانکندن میخواهد. امّا این هم دشوار نیست و کاری است شدنی، به شرط اینکه شاعر در درجۀ اول با دانشِ همهجانبۀ دنیای معاصرِ خود و با دستاوردهای هنری گذشتگان آشنایی کامل داشته باشد. (همانندِ نوابغِ کلاسیک).
اگر شاعر با تلاشِ شبانهروزی، با عشق و ایثار و بدونِ داشتن انتظارِ پاداشهای مقامی و مادّی، آشیانۀ رنگینِ شعرِ خودش را بسازد، بیشکّ صدا و سُرودِ او از نغمه و نوای همۀ سُرایندگانِ دیگر متمایز خواهد بود. یعنی او اصالتِ هنری و رسالتِ حرفهای خود را بهدست آورده است. و معلوم است که آثارِ اصیلِ هنری، جهانی و جاودانه خواهند بود.
«ژاله اصفهانی»
متنِ گفتار شبِ شعرخوانی در لندن/ مهرماه ۱۳۷۲
هنرمند یک شاهدِ حسّاس و دلنگرانِ دنیاست.
(از بروشور سازمانِ ملل)
هگل: هنر گفتوگویی است بینِ هنرمند و کسی که در آن سو ایستاده. اگر این گفتوگو روی ندهد و اگر عاطفۀ هنرمند از پُلِ اثرِ او نگذرد و در جانِ هنرپذیر ننشیند، تجربۀ هنری روی نداده است.
نیما یوشیج: دیگران زندگی ما را ساختند- هنر چیزی به دیگران مدیون است.
حال ببینیم شعرکه تاج هنرها نامیده شده چیست؟
افلاطون: شعر تقلیدِ طبیعت است، سایه و تصویری بیش نیست. شعر تصویری است که کودکی به تقلیدِ تصویرِ دیگر ساخته و پرداخته است و لذا عبث و بیهوده است.
ارسطو: شعر زادۀ شوق و الهام است و این نیز نمیتواند از تخیّل و نیروی شِگَرفِ آن خارج باشد.
شکسپیر: شعر، آن موسیقی است که هرکس در درونِ خود دارد.
ولتر: شعر، موسیقیِ روحهای بزرگِ حسّاس است.
لامارتین: شعر، نغمۀ درونی و زبانِ فراغت و اَحلام است.
شمس قیس: شعر، کلامی است موزون، مقفّی و مُخَیَّل.
اینها تعریفهایی است از شعر توسط نوابغِ گذشتۀ جهان.
چند سال پیش در کنگرۀ جهانی نویسندگان، شاعرِ بزرگی که اسپانیاییها و ایتالیاییها هر دو او را از آنِ خود میدانند، یعنی رافائل آلبرتی در پاسخِ "شعر چیست"،گفت: 1- شعر از نظر کوتاه تر است. 2- شاعر از خودش حرف میزند، نثرنویس از دیگران. 3- نثر را میتوان ترجمه کرد، امّا شعر ترجمهناپذیر است.
این تعریفِ شعر از شاعرِ بزرگی که چندی پیش درگذشت، دارای رنگ و عطرِ عصرِ حاضر است. نوعی توصیفِ دقیقِ کامپیوتری امروز است، زیرا وقتی افلاطون و ارسطو در موردِ شعر نظر میدادند در فکرِ ترجمۀ آن به زبانهای دیگر نبودند، چیزی که امروز در وهلۀ اول فکرِ ما شاعران را به خود مشغول میدارد که چه شعری بگوییم که جهانی شود؟
مگر حافظ برای جهانیشدن شعر میسُرود؟ بگذریم...
پس شعر چیست؟
به نظر من شعر کاملاً حقّ دارد فریادزنان بپرسد: چرا در میانِ همۀ هنرها، تنها موجودیّت مرا همیشه زیرِ سوال قرار میدهید؟ چرا نمیپرسید نقاشی، موسیقی، پیکرتراشی، رقص، تئاتر، سینما و یا تلویزیون چیست؟ چرا برای همۀ این رشتههای هنری تعریفِ حسابشده و معیّنی هست که در دسترسِ نوآموزان و پژوهشگران قرار دارد و فقط منم، شعرم، که هنوز برگۀ هویّت و شناسنامۀ خودم را به دست نیاوردهام و همچنان ناشناخته در جهان و بهویژه در ایران سرگردانم؟
امّا آیا همین معمّاییبودن موجودیّتِ شعر، ارزش و زیباییِ ویژه ای به آن نمی بخشد؟ شاید به همین سبب است که شاعرانِ ما تکتک و گروهگروه در جنگلهای انبوهِ تخیّلات و اندیشههای رنگارنگ، در پیِ یافت و شناختِ این پرندۀ جادویی سراسیمه به هر سو پرسه میزنند.
شاعر عُمری با بیخوابی ها و رنج های فراوان در دنیای رویا و آرزو، یا در ژرفای تاریکترین صحنه های زندگی بشری به کنکاش و کاوش میپردازد، به امیدِ اینکه پرندۀ هزاررنگ و هزارآهنگِ شعر را به دست آورد و پَری از بال او را گُلِ سینه و قلمِ دستِ خود کند.
پس شعر چیست؟
همان قدر که چهرۀ انسان ها با هم فرق دارد، سلیقۀ آنها نیز متفاوت است. به ویژه در شناختِ هنر؛ و همین تفاوت و ناهمگونی سلیقه ها و طبع هاست که موجبِ کشف و شهودهای هنری تازه و تازهتر میشود و در نتیجه، شعر را از یکنواختی، کهنگی، ایستایی و تکرار بازمیدارد. من از تقلید دَم نمیزنم که خودبهخود محکوم است.
شاعرِ لیریکِ روس، "یسه نین" که همسنّ و همزمان و همسرنوشت "عشقیِ" خودمان بود، در شعری گفت: "بهتر نیست شاعر صدای ویژۀ خودش را داشته باشد، اگرچه آن آوا وَزَغوار باشد؛ تا اینکه نغمۀ بُلبُلان را تقلید کند؟" یعنی: "خلق را تقلیدشان بر باد داد".
شعرگفتن کارِ دشواری نیست، امّا شاعرِ اصیل و واقعیشدن، بهطوری که صدای او در میانِ همۀ صداها و سُرودههای دیگر شناخته شود، استعداد و عُمری تلاش و جانکندن میخواهد. امّا این هم دشوار نیست و کاری است شدنی، به شرط اینکه شاعر در درجۀ اول با دانشِ همهجانبۀ دنیای معاصرِ خود و با دستاوردهای هنری گذشتگان آشنایی کامل داشته باشد. (همانندِ نوابغِ کلاسیک).
اگر شاعر با تلاشِ شبانهروزی، با عشق و ایثار و بدونِ داشتن انتظارِ پاداشهای مقامی و مادّی، آشیانۀ رنگینِ شعرِ خودش را بسازد، بیشکّ صدا و سُرودِ او از نغمه و نوای همۀ سُرایندگانِ دیگر متمایز خواهد بود. یعنی او اصالتِ هنری و رسالتِ حرفهای خود را بهدست آورده است. و معلوم است که آثارِ اصیلِ هنری، جهانی و جاودانه خواهند بود.
باز می پرسم شعر چیست؟ آیا آبهای گریزندۀ رودِ سیلابزدهای است که هر لحظه، جوشان و خروشان بهپیش میشتابد و هرگز به پَس برنمیگردد و هرگز سکوت و سکون ندارد؟
پساز نیمای نوآور که خود را ایثارگرانه در بسترِ چنین رودی افکند، شاعرانِ ما در داخل و خارجِ ایران در شرایط بسیار دشوار [و] ناهموار، هر روزه و همواره کوشیدهاند و میکوشند تا با شیوه ها و سبکها و آفریدهها و موجها و طرحهای گوناگون، اما با یک آرمانِ مشترک، رودِ خروشانِ شعرِ فارسی را به دریا، به اقیانوسِ هنرِ اصیل و والا برسانند و چه بسا که پیروزیهایی به دست آوردهاند.
بنابراین من با آنهایی که میگویند و مینویسند "شعرِ کنونی ایران دورانِ فِترَت و بحران را میگذراند" هرگز نمیتوانم موافق باشم، زیرا هر شاخۀ این درختِ کهن، پُر از جوانۀ نو است. البته شعرهای بد و بد اندر بدِ ما هم کم نیستند: نابسامانی، نامفهومیِ ساختگی، هرج و مرج، شتابزدگی، واقعیتگُریزی و کنارهجویی از آنچه در دنیای غوغای معاصر میگذرد، و یا فروشدن به اعماقِ تاریکِ درونِ خویش و از درد و نومیدیِ شخصی خود نالیدن، گهگاه گریبانگیرِ خودِ من و بسیاری از همقلمانِ دیگرم شده است و می شود.
متاسفانه برخی از روزنامهنگارانِ محترمِ ما به نشر و پخش و ترویج اینگونه شعرها کمک میکنند. روزنامهنگار با کارِ بسیار مهمّ ِ پُرمسئولیتی که دارد و با امکاناتِ گستردهای که در دسترسِ اوست، میتواند در هر رشتهای، ویرانگر، [و] یا سازنده باشد. و شعر هم یکی از آن رشتههاست که از پیشِ چشم و زیرِ دستِ او میگذرد.
امّا در حقیقت این طایفۀ ناقدان هستند که میتوانند با نیروی اندیشۀ سازنده، با نقدِ آگاهِ راستین به شاعران یاری برسانند و آنان را به پیش ببرند، یا برعکس، به کجراههشان بکشانند.
اگر برای سُرایندۀ شعر، معلم و راهنمایی باشد، منتقدان و مردماند که اثرِ او را می پسندند یا نه؟
نقدِ جوانِ شعرِ ما زمینۀ قبلی و پیشینۀ علمی-تاریخی ندارد. شاید از مجلۀ "دانشکده" که مسئلۀ تجدّدِ ادبی و "شعرِ خوب چیست" را به میان آورد، آغاز شده باشد. صدها سال معمولاً دربارۀ آثار شاعرانِ کلاسیک چند جملهای بیشتر گفته نمیشد، درحالیکه نقدنگاری همانند آیینِ سخنرانی و فنونِ هنری دیگر، از دورانِ قدیم و تاکنون دارای قواعد و قوانینِ معیّنی بوده و هست که منتقد بر اساسِ آنها و بر پایۀ واقعیتهای موجود در یک اثرِ ادبی، به بررسی و ارزیابی میپردازد و بدونِ درنظرگرفتن مناسباتِ خصوصی و توقع و انتظارِ متقابل، یا مهر و کین بین ناقد و شاعر، بر خوبی یا بدیِ آن اثر حکم میدهد. شعرِ مُنقَلِبِ امروزِ ما نیازمند و تشنۀ چنین نقدِ آگاهی است.
شور و هیجان و الهامی که درونِ شاعر را مشوّش و متلاطم میکند، همانجا شکل میگیرد، رنگین و آهنگین میشود و پدید میآید. لذا شکل و محتوا مانندِ جسم و جان تواَمان به دنیا می آیند. نمیشود آنها را از هم جدا کرد، خواه شعرِ عروضی باشد، یا نیمایی یا بیوزنِ آزاد.
هر اندازه پروازِ اندیشه و احساس و تخیّلِ شاعر بلندتر و بالاتر باشد و البته تسلّطِ او بر زبان و واژگان گستردهتر، نیازِ وی به صنایعِ لفظی و سمبُلهای تودرتوی دور از ذهن کمتر خواهد بود.
باید جان و تنِ شعر هر دو بدرخشند. ما نیازمند و منتظریم که ناقد نشان بدهد و تفسیر کند که شاعر چه میخواهد بگوید و چگونه میگوید. اکثرِ آثار نقدِ کنونی ما پیرامون چگونگی شکلِ شعر است، بدونِ توجّه به محتوا که گاهی آن را به سوی نوعی فُرمالیسم سوق میدهد. به نظر من، تخیّلاتِ تاریکِ هذیانی هر قدر هم به واژگانِ زیبا آراسته باشند، اگر محتوای تازۀ نابی نداشته باشند، نمیتوانند شعرِ حقیقی به شُمار آیند.
شاعر مشهورِ فرانسوی، "سَنژانپِرس" با وجودِ رمز و رازِ دنیای تخیّلاتِ شِگِفتاش، در نهایت خواننده را به جایی میرساند که در کنارِ خودِ او نفس بکشد.
پس هرچه پیچیدهترگفتن حُسنِ شعر نیست، همچنانکه سادگیِ زیادی. "هزار نکتۀ باریکتر از مو اینجاست".
نمیشود نادیده گرفت که در شعرِ امروزی ما یکنوع سبکِ هندیِ مدرن، یک نوع تشویق و تبلیغ الهامِ غیبی و وردِ ساحِرانه پدید آمده است. با وجودِ این، تکرار میکنم که ابداً درست نیست گفته شود که "شعرِ دهۀ اخیرِ ما دچار بحران است". دهها دفتر و مجموعۀ شعرِ سخنورانِ معاصر، بهویژه جوانان، دارای شعرهای خوب و بسیارخوب هم هستند که به ژاله و شعرش، تازهشدن را میآموزند.
در اینجا باز میپرسم شعر چیست؟ و چون پاسخی نمییابم، ناگزیر میگویم من از شعر چه میخواهم؟
این گفته به هیچ وجه ادّعانامه یا برنامهای برای دیگران نیست، بلکه بیانِ آرمانیاست که عُمری در شعرِ ژاله آشیان کرده است. نگاه و نظرِ شخصی اوست نسبت به شعر و شاعری. و چون سلیقهها و سبکها نیز مثلِ چهرهها با هم متفاوتاند، لذا چه بسا که این دیدگاه در نظرِ دیگران طورِ دیگری جلوه کند.
پساز نیمای نوآور که خود را ایثارگرانه در بسترِ چنین رودی افکند، شاعرانِ ما در داخل و خارجِ ایران در شرایط بسیار دشوار [و] ناهموار، هر روزه و همواره کوشیدهاند و میکوشند تا با شیوه ها و سبکها و آفریدهها و موجها و طرحهای گوناگون، اما با یک آرمانِ مشترک، رودِ خروشانِ شعرِ فارسی را به دریا، به اقیانوسِ هنرِ اصیل و والا برسانند و چه بسا که پیروزیهایی به دست آوردهاند.
بنابراین من با آنهایی که میگویند و مینویسند "شعرِ کنونی ایران دورانِ فِترَت و بحران را میگذراند" هرگز نمیتوانم موافق باشم، زیرا هر شاخۀ این درختِ کهن، پُر از جوانۀ نو است. البته شعرهای بد و بد اندر بدِ ما هم کم نیستند: نابسامانی، نامفهومیِ ساختگی، هرج و مرج، شتابزدگی، واقعیتگُریزی و کنارهجویی از آنچه در دنیای غوغای معاصر میگذرد، و یا فروشدن به اعماقِ تاریکِ درونِ خویش و از درد و نومیدیِ شخصی خود نالیدن، گهگاه گریبانگیرِ خودِ من و بسیاری از همقلمانِ دیگرم شده است و می شود.
متاسفانه برخی از روزنامهنگارانِ محترمِ ما به نشر و پخش و ترویج اینگونه شعرها کمک میکنند. روزنامهنگار با کارِ بسیار مهمّ ِ پُرمسئولیتی که دارد و با امکاناتِ گستردهای که در دسترسِ اوست، میتواند در هر رشتهای، ویرانگر، [و] یا سازنده باشد. و شعر هم یکی از آن رشتههاست که از پیشِ چشم و زیرِ دستِ او میگذرد.
امّا در حقیقت این طایفۀ ناقدان هستند که میتوانند با نیروی اندیشۀ سازنده، با نقدِ آگاهِ راستین به شاعران یاری برسانند و آنان را به پیش ببرند، یا برعکس، به کجراههشان بکشانند.
اگر برای سُرایندۀ شعر، معلم و راهنمایی باشد، منتقدان و مردماند که اثرِ او را می پسندند یا نه؟
نقدِ جوانِ شعرِ ما زمینۀ قبلی و پیشینۀ علمی-تاریخی ندارد. شاید از مجلۀ "دانشکده" که مسئلۀ تجدّدِ ادبی و "شعرِ خوب چیست" را به میان آورد، آغاز شده باشد. صدها سال معمولاً دربارۀ آثار شاعرانِ کلاسیک چند جملهای بیشتر گفته نمیشد، درحالیکه نقدنگاری همانند آیینِ سخنرانی و فنونِ هنری دیگر، از دورانِ قدیم و تاکنون دارای قواعد و قوانینِ معیّنی بوده و هست که منتقد بر اساسِ آنها و بر پایۀ واقعیتهای موجود در یک اثرِ ادبی، به بررسی و ارزیابی میپردازد و بدونِ درنظرگرفتن مناسباتِ خصوصی و توقع و انتظارِ متقابل، یا مهر و کین بین ناقد و شاعر، بر خوبی یا بدیِ آن اثر حکم میدهد. شعرِ مُنقَلِبِ امروزِ ما نیازمند و تشنۀ چنین نقدِ آگاهی است.
شور و هیجان و الهامی که درونِ شاعر را مشوّش و متلاطم میکند، همانجا شکل میگیرد، رنگین و آهنگین میشود و پدید میآید. لذا شکل و محتوا مانندِ جسم و جان تواَمان به دنیا می آیند. نمیشود آنها را از هم جدا کرد، خواه شعرِ عروضی باشد، یا نیمایی یا بیوزنِ آزاد.
هر اندازه پروازِ اندیشه و احساس و تخیّلِ شاعر بلندتر و بالاتر باشد و البته تسلّطِ او بر زبان و واژگان گستردهتر، نیازِ وی به صنایعِ لفظی و سمبُلهای تودرتوی دور از ذهن کمتر خواهد بود.
باید جان و تنِ شعر هر دو بدرخشند. ما نیازمند و منتظریم که ناقد نشان بدهد و تفسیر کند که شاعر چه میخواهد بگوید و چگونه میگوید. اکثرِ آثار نقدِ کنونی ما پیرامون چگونگی شکلِ شعر است، بدونِ توجّه به محتوا که گاهی آن را به سوی نوعی فُرمالیسم سوق میدهد. به نظر من، تخیّلاتِ تاریکِ هذیانی هر قدر هم به واژگانِ زیبا آراسته باشند، اگر محتوای تازۀ نابی نداشته باشند، نمیتوانند شعرِ حقیقی به شُمار آیند.
شاعر مشهورِ فرانسوی، "سَنژانپِرس" با وجودِ رمز و رازِ دنیای تخیّلاتِ شِگِفتاش، در نهایت خواننده را به جایی میرساند که در کنارِ خودِ او نفس بکشد.
پس هرچه پیچیدهترگفتن حُسنِ شعر نیست، همچنانکه سادگیِ زیادی. "هزار نکتۀ باریکتر از مو اینجاست".
نمیشود نادیده گرفت که در شعرِ امروزی ما یکنوع سبکِ هندیِ مدرن، یک نوع تشویق و تبلیغ الهامِ غیبی و وردِ ساحِرانه پدید آمده است. با وجودِ این، تکرار میکنم که ابداً درست نیست گفته شود که "شعرِ دهۀ اخیرِ ما دچار بحران است". دهها دفتر و مجموعۀ شعرِ سخنورانِ معاصر، بهویژه جوانان، دارای شعرهای خوب و بسیارخوب هم هستند که به ژاله و شعرش، تازهشدن را میآموزند.
در اینجا باز میپرسم شعر چیست؟ و چون پاسخی نمییابم، ناگزیر میگویم من از شعر چه میخواهم؟
این گفته به هیچ وجه ادّعانامه یا برنامهای برای دیگران نیست، بلکه بیانِ آرمانیاست که عُمری در شعرِ ژاله آشیان کرده است. نگاه و نظرِ شخصی اوست نسبت به شعر و شاعری. و چون سلیقهها و سبکها نیز مثلِ چهرهها با هم متفاوتاند، لذا چه بسا که این دیدگاه در نظرِ دیگران طورِ دیگری جلوه کند.
چون عقیدۀ من در این مورد نسبت به گذشتهام فرق نکرده، در اینجا بخشی از گفتۀ پیشینِ خودم را میآورم که: از شعر چه می خواهم؟
هنگامی که در موزهای انسانهای مومیاییشدۀ چندین هزارساله را تماشا میکنیم، یک لحظه به ژرفای تاریکِ سدههای گذشته فرو میرویم و فوراً بر میآییم. بیاختیار به این فکر میاٌفتیم که ما هم مانندِ آنها رفتنی هستیم. چه خوب است زندهایم. چه کنیم که زندگی برای ما شاد و پُربار، و برای دیگران سودمند باشد؟
وقتی نوزادی را می بینیم که با چشمانِ بسته برای زیستن دستوپا میزند، احساس میکنیم در برابرِ الههای، موجودِ مقدّسی قرارگرفتهایم که جانشینِ ما و صاحبِ فردای دنیاست. میخواهیم به او یاری برسانیم تا تندرست و خردمند و خوشبخت بار آید.
سپیدهدمانِ بهار در باغ شکوفهدار، احساس میکنیم ما هم تازه و شکفته شدهایم. طبیعت زیباست و چه لذّتِ دلنشینی است تماشا و درکِ این همه زیبایی. طبیعت پرتویی از ابدیّت است و ما جزئی از طبیعتیم.
نیمههای شب، از تماشای ستارگان -این جهانهای رازناک-، به عظمتِ کائنات و خُردیِ خودمان میاندیشیم. به نسلهای آیندۀ بشر می اندیشیم که چه بسا در آن سیّارات زندگی خواهند کرد. افسوس میخوریم که در آن زمان، ما در این جهان نیستیم. ما کیستیم؟
در دورۀ کوتاهِ عُمر که یکسوّمِ آن به خواب و بقیهاش به اضطراب گذشته، چه کردهایم که بهجا بماند؟ نقشِ ما در این جهان و خدمتمان به بشریّت چه بوده است؟
به نظر من، شعرِ حقیقی یکی از این حالات یا تمامی آنها را بهگونهای در ما پدید میآورد و ما را به شناختِ خویش و تفکّر و تلاشِ بیشتر وادار میکند، و من این را از شعر می خواهم.
شعر در میانِ همۀ هنرها با "زبان" سروکار دارد و زبان، وسیلۀ پیوندِ بین انسانهاست. لذا هنری است گویا، پویا، متحرّک و مردمی. شعر با نیروی جادویی و اعجازِ زیبایی که ویژۀ ذات اوست، ما را فرا میخواند تا زندگی بیبازگشتِ خودمان و دیگران را عاشقانه دوست بداریم.
شعر درحالیکه عطش و نیازِ روحی و عاطفی شاعر است، یک کارِ جدّیِ اجتماعی او نیز به شُمار میرود. مادام که در ذهن و اندیشۀ او می جوشد متعلق به خودِ اوست، امّا هنگامیکه زاده و آفریده شد، یعنی روی کاغذ آمد و به چاپ رسید، به یک فرآوردۀ فرهنگی و یک پدیدۀ هنری-اجتماعی تبدیل میشود که در اختیارِ جامعهای که شاعر را پرورانده، قرار میگیرد.
هیچ انسانی از یاری انسانهای دیگر و از اجتماع خود بینیاز نیست. او نیز نسبت به دیگران -خواهناخواه- وظایف و تعهّداتی دارد. تعهّدی فراتر از رنگهای گروهی-سیاسی که زودگذر و محدودیّتآورند. هنرمند به عنوان یک فردِ اجتماعی دارای تعهّد و رسالتِ ویژۀ هنرِ خویش است.
هر قطعه شعر، یک رویدادِ تازۀ هنری، یک مژدۀ نو، و یا یک فراخوانِ عمومبشری است. رازِ عظمتِ شاعرانِ کلاسیکِ ما نیز در همین گونه آثارشان نهفته است.
ما ما وارثِ یکی از غنیترین تاریخهای شعرِ جهانیم. از آن روست که شاعرِ بزرگِ آلمانی، "گوته" میگوید:
"در ایران بهغیر از شش شاعرِ شهیر، دهها شاعرِ دیگر هستند که خودِ ایرانیان آنان را شاعرانِ متوسط میدانند. من افتخار میکنم شاگردِ یکی از این شاعرانِ متوسط باشم".
البته چنین فروتنیِ بزرگی از شاعرِ نابغهای چون "گوته" برمیآید. "نهد شاخِ پُر میوه سَر بَر زمین".
من با تمامیِ وجودم معتقدم که آزادانه آفریدن حقّ ِطبیعیِ هر هنرمند است. آزادی روحِ هنر است و هنر، حقیقتی است جاودانی.
اجازه بدهید سخن را با تکرارِ این گفته به پایان برسانم:
"هنرمند یک شاهدِ حسّاس و دلنگرانِ دنیاست".
ژاله
سرچشمه: دفتر "سُرودِ جنگل" (سُرودههای امروز و دیروز)، لندن، ۱۳۷۳ (۱۹۹۴)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
هنگامی که در موزهای انسانهای مومیاییشدۀ چندین هزارساله را تماشا میکنیم، یک لحظه به ژرفای تاریکِ سدههای گذشته فرو میرویم و فوراً بر میآییم. بیاختیار به این فکر میاٌفتیم که ما هم مانندِ آنها رفتنی هستیم. چه خوب است زندهایم. چه کنیم که زندگی برای ما شاد و پُربار، و برای دیگران سودمند باشد؟
وقتی نوزادی را می بینیم که با چشمانِ بسته برای زیستن دستوپا میزند، احساس میکنیم در برابرِ الههای، موجودِ مقدّسی قرارگرفتهایم که جانشینِ ما و صاحبِ فردای دنیاست. میخواهیم به او یاری برسانیم تا تندرست و خردمند و خوشبخت بار آید.
سپیدهدمانِ بهار در باغ شکوفهدار، احساس میکنیم ما هم تازه و شکفته شدهایم. طبیعت زیباست و چه لذّتِ دلنشینی است تماشا و درکِ این همه زیبایی. طبیعت پرتویی از ابدیّت است و ما جزئی از طبیعتیم.
نیمههای شب، از تماشای ستارگان -این جهانهای رازناک-، به عظمتِ کائنات و خُردیِ خودمان میاندیشیم. به نسلهای آیندۀ بشر می اندیشیم که چه بسا در آن سیّارات زندگی خواهند کرد. افسوس میخوریم که در آن زمان، ما در این جهان نیستیم. ما کیستیم؟
در دورۀ کوتاهِ عُمر که یکسوّمِ آن به خواب و بقیهاش به اضطراب گذشته، چه کردهایم که بهجا بماند؟ نقشِ ما در این جهان و خدمتمان به بشریّت چه بوده است؟
به نظر من، شعرِ حقیقی یکی از این حالات یا تمامی آنها را بهگونهای در ما پدید میآورد و ما را به شناختِ خویش و تفکّر و تلاشِ بیشتر وادار میکند، و من این را از شعر می خواهم.
شعر در میانِ همۀ هنرها با "زبان" سروکار دارد و زبان، وسیلۀ پیوندِ بین انسانهاست. لذا هنری است گویا، پویا، متحرّک و مردمی. شعر با نیروی جادویی و اعجازِ زیبایی که ویژۀ ذات اوست، ما را فرا میخواند تا زندگی بیبازگشتِ خودمان و دیگران را عاشقانه دوست بداریم.
شعر درحالیکه عطش و نیازِ روحی و عاطفی شاعر است، یک کارِ جدّیِ اجتماعی او نیز به شُمار میرود. مادام که در ذهن و اندیشۀ او می جوشد متعلق به خودِ اوست، امّا هنگامیکه زاده و آفریده شد، یعنی روی کاغذ آمد و به چاپ رسید، به یک فرآوردۀ فرهنگی و یک پدیدۀ هنری-اجتماعی تبدیل میشود که در اختیارِ جامعهای که شاعر را پرورانده، قرار میگیرد.
هیچ انسانی از یاری انسانهای دیگر و از اجتماع خود بینیاز نیست. او نیز نسبت به دیگران -خواهناخواه- وظایف و تعهّداتی دارد. تعهّدی فراتر از رنگهای گروهی-سیاسی که زودگذر و محدودیّتآورند. هنرمند به عنوان یک فردِ اجتماعی دارای تعهّد و رسالتِ ویژۀ هنرِ خویش است.
هر قطعه شعر، یک رویدادِ تازۀ هنری، یک مژدۀ نو، و یا یک فراخوانِ عمومبشری است. رازِ عظمتِ شاعرانِ کلاسیکِ ما نیز در همین گونه آثارشان نهفته است.
ما ما وارثِ یکی از غنیترین تاریخهای شعرِ جهانیم. از آن روست که شاعرِ بزرگِ آلمانی، "گوته" میگوید:
"در ایران بهغیر از شش شاعرِ شهیر، دهها شاعرِ دیگر هستند که خودِ ایرانیان آنان را شاعرانِ متوسط میدانند. من افتخار میکنم شاگردِ یکی از این شاعرانِ متوسط باشم".
البته چنین فروتنیِ بزرگی از شاعرِ نابغهای چون "گوته" برمیآید. "نهد شاخِ پُر میوه سَر بَر زمین".
من با تمامیِ وجودم معتقدم که آزادانه آفریدن حقّ ِطبیعیِ هر هنرمند است. آزادی روحِ هنر است و هنر، حقیقتی است جاودانی.
اجازه بدهید سخن را با تکرارِ این گفته به پایان برسانم:
"هنرمند یک شاهدِ حسّاس و دلنگرانِ دنیاست".
ژاله
سرچشمه: دفتر "سُرودِ جنگل" (سُرودههای امروز و دیروز)، لندن، ۱۳۷۳ (۱۹۹۴)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
⚠️2022 هم تمام شد
🎬آنچه بر جهان گذشت در چند دقیقه....
کاری از هنرمند فرانسوی ceeroo
(... ؤ اما انچه برما گذشت زخم عمیقی است که اینک زخم بستر شده است...)
امیدواریم سال جدید میلادی سال نان و آزادی، سال صلح و امنیت برای ساکنان کره خاکی باشد.
ادبیات سئونلر2023
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
🎬آنچه بر جهان گذشت در چند دقیقه....
کاری از هنرمند فرانسوی ceeroo
(... ؤ اما انچه برما گذشت زخم عمیقی است که اینک زخم بستر شده است...)
امیدواریم سال جدید میلادی سال نان و آزادی، سال صلح و امنیت برای ساکنان کره خاکی باشد.
ادبیات سئونلر2023
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
چیلله
«عليرضا صرافی»
چیلله
بو مقاله ایکی بؤلومدن عیبارتدیر. بیرینجی بؤلومده چیلله مراسیمینین فلسفهسی و تاریخیندن سؤز گئدهجک، سونرا دا آذربایجاندا کئچیریلن چیلله مراسیمینین بعضی اؤزللیکلری و گؤزللیکلریندن دانیشیلاجاق.
قایناق: ائل بیلیمی درگیسی ۱۳ سای
گیریش:
سوسیولوقلارا گؤره، ایلکین اينسانین دونيا گؤروشو، اساطير ( ميتولوژي )، آنيميسم، توتميسم و بو کیمی دونیا گؤروشلری اساسيندا قورولموشدور. او طبيعتين بوتون اؤنملي حاديثهلري اوچون ميتولوژيک مدل ياراداراق، اونلاري اؤز چيخارينجا تبيين ائتميش، هم ده اونلارلا باریشاراق گئچینهبیلمیشدیر. ایلکین اینسان اؤزونون اويدوردوغو افسانهلره ايناناراق، طبيعتده باش وئرن چتينليکلره قاتلانيب، ياشاماغي باجارميشدیر.
ايستر اسکي تورکلرين شامانليق اينانجلاريندا، ايسترسه ده زرتشت دينينده، اود و اوجاق قوتسالدير. آذربايجان خالقينين اينانجلار سيستمي ترکيبينده ايسلاميتدن اؤنجهکي هر ايکي دين ( شامانليق و زرتشتيليک ) اساس رول اويناميش و بوگونه قدر ده عرف، عادت و مراسيملريميزده اؤزونو ساخلاميشدير. بونلارين هر ايکيسينده ده ايشيق، ايستي و گوندوز خئير، قارانليق، سويوق، قيش و گئجه ايسه شر ساييلير( پاشا افنديئف صص ۱۳۳-۱۳۶).
بیرینجی بؤلوم:
چیلله مراسیمی حقینده بیر پارا ملاحیظهلر
چیلله گئجهسی مراسیمینین منشائی:
- آتالاريميز "قورخ گئجه شريندن" دئميشلر
- ايلين ان اوزون گئجهسي چیلله گئجهسيدير، هم ده قيشين ايلک گئجهسي، قارانليق، سويوق، اوزون بير گئجه، عجبا بو مجمعالاشرارين کناريندان راحاتمي کئچمک اولار؟
قاباق قيشدير. کيم نه بيلير نه قدر مال _ داوار پيهلرده قيريلاجاق، نئچه سود امر کؤرپه بلگينده دوناجاقميش. قيشين ایلک گئجهسینین قره قئييدي هرکسين جانينی آلديقدا، بير ایلنجهلی مراسيمله، بو گئجهنين شريني بير تهر باشدان آشيريب و قارا قيشين قارشيسینا گوجلو روحيه ايله چيخماق لازيمدير. منجه چيلله گئجهسي مراسيمينین اساس فلسفهسی بودور. آما بونا باشقا سببلر ده سایماق اولار، بو آرادا دکتر یاشار کالافاتین دوشونجهلری دقته لاییقدیر.
یاشار کالافات_آ گؤره چیلله مراسیمی تورک خالقلارینین ایناجلاریندا آللاهدان برکت و بوللوق تمناسی ایله علاقهداردیر، او یازیر:
« اوزون قیش مؤوسیمی، اینسانلارین و حیوانلارین یئیهجکلرینین، یاخاجاقلارینین توکندیگی جیدّی بیر امتحاندیر. عادتا تصوفدهکی "چیله" ( چیلله ) یاشانیلاراق نفس تربیهسیندن گئچمیشدیر. نئجه کی قیشین دؤنملری آراسیندا " بؤیوک چیلله " و " کیچیک چیلله " ده واردیر، چیللهدن چیخیش بیر قوتلاماغی و حمدی بایرامینی گتیریر، بو روزی یئتیرنه بیر شوکران یئنه ده داها بول وئرمهسی اوچون یالواریشدیر » (Yaşar Kalafat, S.243) .
بونا شاهید اولاراق، سالماسدا یاشایان کورهسوننولرین بیر عنعنهسینی قئید ائتمک اولار: سالماسلی کورهسوننولر چیلله گئجهسینده قووورغا قوووروب، دامین دؤرد بوجاغینا داغیدارلار، برکت رمزی اولان بوغدالاری داغیتماقلا دا اینانارلار کی گلن ایل بوللوق اولاجاق ( فیروز سعیدی ).
بوکیمی عادت و اینانجلار، چیلله مراسیمینین برکت موتیویله سیخ باغلیلیغینی گؤسترمکدهدیر.
ناردوقان، گوندوغان، یلدا:
گوللو یولاوغلونون یازدیغینا گؤره، اسکی تورکلر چیللهنین ایلک گونونو بایرام ائدردی. " نار دوقان" ( یاخود گوندوغان ) آدیلا مشهور اولان بو بایرامی هله ده تاتارلار، باشقوردلار، چوواشلار و... قئیده آلیرلار. " نار" مونقولجا گونش دئمکدیر. تاتارلار اونا " کویاش تووآ= گونش دوغان"، باشقوردلار ایسه " ناردوقان " یا دا " ماردوقان " ، چوواشلار " نارتاوان" یاخود دا " نارتوکن" دئیر و بو گونو بایرام ائدیرلر.
آذربایجاندا " گون دوغان " بایرامی تمامیله اونودولموشسا دا آنجاق بیر عادت اولاراق بوگون بیر _ بیرینه راست گلنلر « اوزونه گون دوغسون »، « گونون آغ اولسون »دئیه خئییر _ دوعا وئررلر(Güllü Yoloğlu). ماراقلیدیر کی اسکی تورکلرین بو مراسیمینین آدی، قدیم سوریانیلرده و آسوریلرده ده عینی معنانی وئرن بیر کلمهدیر: یلدا.
بیلدیگینیز کیمی تورک کلاسیک ادبیاتیندا بؤیوک چیللهنین ایلک گئجهسینه، "یلدا گئجهسی" ده دئییلمیشدیر. بو گون بعضی شهرلی آذربایجانلیلار یلدا گئجهسی ترمینینی ده چیلله گئجهسی ایله پارالل ایشلدرلر.
اصلینده سوریانیجه اولان " یلدا " سؤزونون آنلامی " دوغوش" دئمکدیر. آسورجادا ایسه عینی ایله " بت یلدا " سؤزو دوغوشدور. دئمک " یلدا " یاخود " گوندوغان "دان اعتیبارا گونلر بؤیومگه باشلار، بونا گؤره ده دوغوش معناسی وئرن بو آدلاری اونا وئریلمشدیر.
«عليرضا صرافی»
چیلله
بو مقاله ایکی بؤلومدن عیبارتدیر. بیرینجی بؤلومده چیلله مراسیمینین فلسفهسی و تاریخیندن سؤز گئدهجک، سونرا دا آذربایجاندا کئچیریلن چیلله مراسیمینین بعضی اؤزللیکلری و گؤزللیکلریندن دانیشیلاجاق.
قایناق: ائل بیلیمی درگیسی ۱۳ سای
گیریش:
سوسیولوقلارا گؤره، ایلکین اينسانین دونيا گؤروشو، اساطير ( ميتولوژي )، آنيميسم، توتميسم و بو کیمی دونیا گؤروشلری اساسيندا قورولموشدور. او طبيعتين بوتون اؤنملي حاديثهلري اوچون ميتولوژيک مدل ياراداراق، اونلاري اؤز چيخارينجا تبيين ائتميش، هم ده اونلارلا باریشاراق گئچینهبیلمیشدیر. ایلکین اینسان اؤزونون اويدوردوغو افسانهلره ايناناراق، طبيعتده باش وئرن چتينليکلره قاتلانيب، ياشاماغي باجارميشدیر.
ايستر اسکي تورکلرين شامانليق اينانجلاريندا، ايسترسه ده زرتشت دينينده، اود و اوجاق قوتسالدير. آذربايجان خالقينين اينانجلار سيستمي ترکيبينده ايسلاميتدن اؤنجهکي هر ايکي دين ( شامانليق و زرتشتيليک ) اساس رول اويناميش و بوگونه قدر ده عرف، عادت و مراسيملريميزده اؤزونو ساخلاميشدير. بونلارين هر ايکيسينده ده ايشيق، ايستي و گوندوز خئير، قارانليق، سويوق، قيش و گئجه ايسه شر ساييلير( پاشا افنديئف صص ۱۳۳-۱۳۶).
بیرینجی بؤلوم:
چیلله مراسیمی حقینده بیر پارا ملاحیظهلر
چیلله گئجهسی مراسیمینین منشائی:
- آتالاريميز "قورخ گئجه شريندن" دئميشلر
- ايلين ان اوزون گئجهسي چیلله گئجهسيدير، هم ده قيشين ايلک گئجهسي، قارانليق، سويوق، اوزون بير گئجه، عجبا بو مجمعالاشرارين کناريندان راحاتمي کئچمک اولار؟
قاباق قيشدير. کيم نه بيلير نه قدر مال _ داوار پيهلرده قيريلاجاق، نئچه سود امر کؤرپه بلگينده دوناجاقميش. قيشين ایلک گئجهسینین قره قئييدي هرکسين جانينی آلديقدا، بير ایلنجهلی مراسيمله، بو گئجهنين شريني بير تهر باشدان آشيريب و قارا قيشين قارشيسینا گوجلو روحيه ايله چيخماق لازيمدير. منجه چيلله گئجهسي مراسيمينین اساس فلسفهسی بودور. آما بونا باشقا سببلر ده سایماق اولار، بو آرادا دکتر یاشار کالافاتین دوشونجهلری دقته لاییقدیر.
یاشار کالافات_آ گؤره چیلله مراسیمی تورک خالقلارینین ایناجلاریندا آللاهدان برکت و بوللوق تمناسی ایله علاقهداردیر، او یازیر:
« اوزون قیش مؤوسیمی، اینسانلارین و حیوانلارین یئیهجکلرینین، یاخاجاقلارینین توکندیگی جیدّی بیر امتحاندیر. عادتا تصوفدهکی "چیله" ( چیلله ) یاشانیلاراق نفس تربیهسیندن گئچمیشدیر. نئجه کی قیشین دؤنملری آراسیندا " بؤیوک چیلله " و " کیچیک چیلله " ده واردیر، چیللهدن چیخیش بیر قوتلاماغی و حمدی بایرامینی گتیریر، بو روزی یئتیرنه بیر شوکران یئنه ده داها بول وئرمهسی اوچون یالواریشدیر » (Yaşar Kalafat, S.243) .
بونا شاهید اولاراق، سالماسدا یاشایان کورهسوننولرین بیر عنعنهسینی قئید ائتمک اولار: سالماسلی کورهسوننولر چیلله گئجهسینده قووورغا قوووروب، دامین دؤرد بوجاغینا داغیدارلار، برکت رمزی اولان بوغدالاری داغیتماقلا دا اینانارلار کی گلن ایل بوللوق اولاجاق ( فیروز سعیدی ).
بوکیمی عادت و اینانجلار، چیلله مراسیمینین برکت موتیویله سیخ باغلیلیغینی گؤسترمکدهدیر.
ناردوقان، گوندوغان، یلدا:
گوللو یولاوغلونون یازدیغینا گؤره، اسکی تورکلر چیللهنین ایلک گونونو بایرام ائدردی. " نار دوقان" ( یاخود گوندوغان ) آدیلا مشهور اولان بو بایرامی هله ده تاتارلار، باشقوردلار، چوواشلار و... قئیده آلیرلار. " نار" مونقولجا گونش دئمکدیر. تاتارلار اونا " کویاش تووآ= گونش دوغان"، باشقوردلار ایسه " ناردوقان " یا دا " ماردوقان " ، چوواشلار " نارتاوان" یاخود دا " نارتوکن" دئیر و بو گونو بایرام ائدیرلر.
آذربایجاندا " گون دوغان " بایرامی تمامیله اونودولموشسا دا آنجاق بیر عادت اولاراق بوگون بیر _ بیرینه راست گلنلر « اوزونه گون دوغسون »، « گونون آغ اولسون »دئیه خئییر _ دوعا وئررلر(Güllü Yoloğlu). ماراقلیدیر کی اسکی تورکلرین بو مراسیمینین آدی، قدیم سوریانیلرده و آسوریلرده ده عینی معنانی وئرن بیر کلمهدیر: یلدا.
بیلدیگینیز کیمی تورک کلاسیک ادبیاتیندا بؤیوک چیللهنین ایلک گئجهسینه، "یلدا گئجهسی" ده دئییلمیشدیر. بو گون بعضی شهرلی آذربایجانلیلار یلدا گئجهسی ترمینینی ده چیلله گئجهسی ایله پارالل ایشلدرلر.
اصلینده سوریانیجه اولان " یلدا " سؤزونون آنلامی " دوغوش" دئمکدیر. آسورجادا ایسه عینی ایله " بت یلدا " سؤزو دوغوشدور. دئمک " یلدا " یاخود " گوندوغان "دان اعتیبارا گونلر بؤیومگه باشلار، بونا گؤره ده دوغوش معناسی وئرن بو آدلاری اونا وئریلمشدیر.