ادبیات سئونلر
3.12K subscribers
6.98K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
قویروقلو اولدوزو گؤرنلر 
حئکایه‌: « کنعان حاجی»
کوچورن: «ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
 
قاپینی آچیب دهلیزه کئچدی. گؤزو دیوار ساعتینا ساتاشدی. بیر آنلیق فیکیرلشدی کی، گؤرن زامان دایانیب، یا ساعت یورولوب یاتیب؟ بو ائوده واختین آیاغیندان سانکی داش آسیلمیشدی؛ گونلر آغیر کئچیردی. قاپیدان ایچری کئچن کیمی سانکی سوکوت تونئلینه گیریردی. تونئل ده اوزاندیقجا اوزانیردی. بیر الله بنده‌سی رحمه گلیب قاپی‌نین زنگینی باسمیردی. قوجادان ساوایی هئچ جور حئکایه‌میزین قهرمانینا چئوریله بیلمه‌ین بو قوجا حاقیندا بیر آزدان دانیشاجاغام. آزجا صبیرلی اولون.
موبایل تلفونو دا گون بویو باغلی اولوردو. تلفون زنگلری نه‌دنسه، اونو دیکسیندیریردی. سبب‌سیز یئره هیجانلانیردی. باش وئرمه‌میش و چوخ گومان کی، هئچ واخت باش وئرمه‌یه‌جک شئیلره گؤره آرامسیز ناراحاتلیق حیسّی کئچیریردی. اونو قاراباقارا ایزله‌ین تلاش حیسّی دینجلییینی الیندن آلمیشدی.
پسیکولوق یانینا گئتدی، دوکتور اونو دقتله دینله‌دیکدن سونرا بئله دئدی:
-سیزی اؤزونوزدن باشقا هئچ کس خلاص ائده‌بیلمز. درمان یازا بیله‌رم  آمّا درمانلار آلدادیجیدیر. سیز خسته دئییلسینیز دوستوم. درمانی خسته‌یه یازیرلار. ساده‌جه بئینینیزده بیر آز سلیقه-ساهمان یاراتمالیسینیز.
بو سؤزلر اونا غریبه گؤروندو. نئجه یعنی بئیینده سلیقه-ساهمان یاراتمالیسان؟
-دوکتور، بونون نئجه ائده‌بیله‌رم -  دئیه سوروشدو.
پسیکیاتر گولومسدی:
-چوخ ساده، بوتون پیس دوشونجه‌لری بئینینیزدن سیلیب آتیرسینیز. کئچمیش حاقدا دوشونمه‌یی اؤزونوزه قاداغان ائدیرسینیز. نفس ژیمناستیکاسی ایله مطلق مشغول اولون، یعنی نفس آلیب-وئرمه‌نی تنظیمله‌یین.  سحرلر قاچین، غذا رئژیمینیزی قایداسینا سالین، تئز یاتیب ائرکن اویانین. ضررلی وردیشلری بیر کنارا قویمالیسینیز. بو دا سیزه پولسوز معالجه‌‌.
پنجره قیراغیندا دایانیب کوچه‌نی سئیر ائدیر تکم-سئیرک ماشینلار گؤزه دییر.  بولوار آلتدا-بوتدا دیرکلره آسیلمیش فانارلارین ایشیغیندا اوزانیب گئدیر.  ائوده تک اولسا دا داریخمیر. نئچه واختدیر قوجا حاقیندا حئکایه‌ یازماق ایسته‌ییر، لاکین هئچ جور فیکیرلرینی بیر یئره توپلایا بیلمیر.
چئوریلیب یاتمیش ساعتا باخدی. بو اینامسیزلیق عصرینده یالنیز واختا اینانماق اولاردی. واخت اینسانی هئچ واخت آلداتمیر. بو ائوده ایسه ساعت اؤز وظیفه‌‌سینی اونوتموشدو. او، اؤزونو بو ائوده زامانین سویودوجوسوندا حیسّ ائدیردی. دونموش واخت اونو دا حیاتدان گئری قویموشدو. لاکین واخت اونون سینه‌سینده، اوره‌گی‌نین دؤیونتولرینده عکس صدا وئریردی.
قوجا گؤرونموردو. همیشه بو واختلار نرد تاختا قولتوغوندا قاپی‌نین زنگینی اویادیردی. اونون گلیشی‌ ایله سوکوت پرن-پرن دوشوردو. ائو یییه‌سی سیقارئت چکمه‌سه ده قوجانین کول‌قابیسی همیشه ماسانین اوستونده اولوردو.  آغلینا گلمزدی کی قوجادان حئکایه‌ یازماق بو قدر چتین اولاجاق.
قوجا دا غریبه تیپ ایدی. هردن اویونون قیزغین واختیندا زرلری اووجوندا اوینادا-اوینادا گؤزلرینی قیییب ساغا-سولا بویلاناراق پیچیلتی‌یلا آنلاشیلماز سؤزلر دئییردی. سانکی کناردان کیمینسه اونون دئدیکلرینی ائشیدجه‌ییندن احتیاط ائدیردی.
-سن هئچ قویروقلو اولدوز گؤرموسن؟
بو هاردان چیخدی؟ ائو یییه‌سی دوروخدو.
-یووخ،  نه‌دی کی؟
-اونو گؤرمک آداما آنجاق بیر دفعه‌ نصیب اولور. خوشبختلیک ده قویروقلو اولدوز کیمیدیر، اینسانین حیاتیندا آنجاق بیر دفعه‌ گؤزه گؤرونور.
قوجانین آتدیغی زر شش قوشا دوشدو.
-بختین گتیردی. قونشو -  ائو یییه‌سی الینی اویوندان اوزدو.
قوجا دونیادا بوتون ایشلرینی گؤروب قورتارمیش آدام کیمی دریندن کؤکس اؤتوردو و کوره‌یینی اوتوراجاغا سؤیکدی. ائو یییه‌سی فیکیرلشدی کی، گؤره‌سن  قوجا اؤزو قویروقلو اولدوزو گؤروب؟ قونشوسو اونون سوالینی گؤزلریندن اوخودو.
-هه گؤرموشم. اوندا منیم بئش-آلتی یاشیم اولاردی. باجیم ائوه قاچیب آنامی چاغیردی کی، آی ماما  تئز گل! گؤیده قویروقلو اولدوز گؤردوم. آنام دا، من ده تلسیک داما دیرماشدیق. گؤیون اوزونده عجایب بیر اولدوز پارلاییردی. اوندا من اولدوزون نه اولدوغونو بیلمیردیم. آنام حئیرتله گؤیه باخیب دئدی:
-بیر گؤر نئجه قویروغو وار؟ اوغلوم، سن ده اونو گؤرورسن؟
-هه گؤرورم- دئدیم.
قویروقلو اولدوزو گؤرنلر چوخ یاشاییر دئییرلر، آمّا نوولسون؟ چوخ یاشاماق دا بیر شئی دئییل ائ، بودئی بو دا منیم آخیریم.
قوجا دیشسیز آغزینی مارچیلدادیب دولوخسوندو. گؤزلرینده سانکی قویروقلو اولدوز پارلاییب تئز ده سؤندو.
قوجانی یولا سالاندان سونرا پنجره‌دن چؤله یاغان قارا باخماق هوسی ده جانیندان چکیلدی. حئکایه‌نی هاردان  نئجه باشلاماغی بیلمیردی. بو دا اونون راحتلیغینی الیندن آلیردی. یازماق و اؤزونو دئپرئسسییادان بو یوللا چیخارماغا چالیشیردی. ترسلیکدن، قوجا حئکایه‌یه یاخین دوشموردو.
یئرینه اوزاندی. یوخوسو عرشه چکیلمیشدی. ماشین تکرلری‌نین توکورپدیجی خیرچیلتی‌سینا و کوت تاپپیلتی سسینه یئریندن دیک آتیلدی. کوچده کیمیسه ماشین وورموشدو.  همیشه یاغیش، قار یاغاندا بو کوچه‌ده ماشین قضاسی باش وئریردی. یقین، یئنه کیملرسه بدبخت اولدو.
بایاقدان کیمسه‌سیز گؤرونن کوچه‌ده قفیل هاردانسا پئیدا اولان آداملار قاریشقا کیمی قایناشیردی. اونا ائله گلدی کی، یئرده اوزانان بدن‌سیز کؤلگه‌دیر. یوخاریدان بو قارالتی قطعیّاً آداما اوخشامیردی. گؤزلرینی یوموب دوداق‌آلتی میزیلداندی:
-یازیق...

قار دنه‌جیکلری "کؤلگه‌"نین اوستونه دوشوردو. چئوریلیب ماسانین اوستونه قویدوغو آغ ورقلری خیشمالادی.  جیریب، تیکه-تیکه ائتدی. کاغیذ قیرینتیلاری آغ گؤیرچین تک گؤیدن یئره ائنیردی. فنرلرین ایشیغیندا بیر دسته قارا قارغا یئره یاپیشمیش "کؤلگه‌"نین باشی اوستونده فیر-فیر فیرلانیردی. گئجه‌نین هئچ بیر رنگه بنزمه‌ین بویاسی بوتون جیزگیلری اؤرتمه‌یه چالیشیردی. "کؤلگه" هله ده یئرینده بوزارا- بوزارا قالمیشدی.
گؤزو یئنه ساعتا ساتاشدی. ساعت ایشله‌ییردی. مات-معطل قالدی.
قاپی‌نین زنگی اؤزونو یئییب تؤکوردو. اؤزونو دهلیزه آتدی. محافظه‌‌چی اوغلان رنگی آغارمیش حالدا دیلله‌ندی:
-عمی، قوجانی ماشین ووردو. سیقارئت آلماغا چیخیبمیش، یولو کئچنده...
هئچ بیلمه‌دی کی آغزیندان بو سؤزلر نه واخت چیخدی:
-سن هئچ عؤمرونده قویروقلو اولدوز گؤرموسن...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قیزیمین آیی‌سی(حئکایه)
:» ائلشاد بارات«
کؤچورن:«سحرخیاوی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»

قیزیمین بیر یاشی تامام اولان گون اونا اؤزوندن ده بؤیوک اویونجاق "آیی" هدیه ائله‌دیم. او گوندن سونرا همین آیی عائیله‌میزین بیر عضوونه چئوریلدی. قیزیملا برابر اویناییر، برابر یئییر، برابر ده یاتیردی. اگر قیزیما دوندورما آلیب اونا آلماسایدیم، ائویمیزده قان دوشَردی. قیزیم طلب ائدیردی کی، اونا اولان سئوگی، قایغی آیی‌یا دا اولسون. یئمک ماساسینا اوتوراندا ان گوزل تیکه‌لر آیی‌نین قارشیسینا قویولوردو.
آرتیق حیات یولداشیم اوچون ده قیزیمین آیی‌سی جانلی اوشاغا چئوریلمیشدی. اونو دا، قیزیم کیمی یئدیردیب- ایچیردیردی، عزیزله‌ییب، لایلا دئییب یاتیردیردی. گئجه‌لر دفعه‌لرله اویانیب آیی‌نین اوستونو اؤرتوردو‌ کی سویوقلاماسین.
آیی اوشاقلیغیندان راضی بؤیویوردو.
هردن اؤز آییلیغی ایله هر کسی گولدوروب، هردن ده کوسوب یئمه‌یینی یئمیردی‌.
قیزیمی قوجاغیما آلیب عزیزله‌ینده آز قالیردی کی قاچیب بوینوما دیرماشسین.
بیر گونلویه کنده، آتام گیله گئتمیشدیک. نئجه اولدوسا، قاییداندا قیزیمین آییسینی اونوتدوق. همین گون ائویمیزده ماتم ایدی. آیی اوچون اؤنجه قیزیم آغلاماغا باشلادی. شام یئمه‌یینده حیات یولداشیم دا، آیی اوچون یئمک چکیب کؤوره‌لدی. من ایسه گئجه‌نی سحره قدر یاتا بیلمه‌دیم. گون اورتایا آز قالمیش عائیله‌لیک‌جه کندده‌یدیک. داغلار، دوزلر کئچیب، آیی اوچون گلمیشدیک. آیی بیزی گؤروب سئوینمه‌دی. چون کی آنام ایله آتام اونو داریخماغا قویمامیشدی. بلکه ده قیزیمدان چوخ اونو سئویردیلر. کیچیک قارداشیمین ایسه اوندان زهله‌سی گئدیردی.
حتا بیزی لاغا قویدو کی، اویونجاق آیی‌یا گؤره بو قدر پول تؤکوب کنده قاییدیبسیز، خرجله‌دیینیز پولا شهرده بو آیی‌دان اون دَنه آلا بیلرسیز. اونا هئچ نه‌یی ایضاح ائتمه‌یه چالیشمادیق.
قیزیم بویؤیودوکجه آیی دا بؤیویوردو.  داها قیزیم آناسینی یوخ، آیی‌نی قوجاقلاییب یاتیردی. اولانلار منی ناراحات ائتمه‌یه باشلامیشدی. آیی‌یا گؤره بیر ائوین ایچینده، قیزیمین اوزونو گؤرمه‌ییب، حسرتینی چکیردیک.
آرتیق حیات یولداشیملا بوغازا ییغیلمیشدیق. پلان قوروب آیینی اؤلدورمک ایسته‌ییردیک. قیزیمیزی اونون الیندن خلاص ائتمک بیزیم والدین‌لیک بورجوموز ایدی. بس قیزیم آیی‌سیز خوشبخت اولا بیله‌جک می؟ سؤاللار آراسیندا چاشیب قالمیشدیق.
آیلار سونرا باشا دوشدوم کی، بیر آتا کیمی قیزیمین خوشبختلیگی‌نی ایسته‌ییرم سه، اونون آییسی‌نی دا سئوملی‌یم.
بلکه ده بوتون آتالار قیزلارینی بؤیودوب هانسی‌سا بیر "آیی‌"یا وئریرلر. یقین من ده حیات یولداشیمین آتاسی اوچون نه واختسا "آیی" اولموشام بیلمیرم.
آنجاق بوتون "آیی" لار اونلارا سیغینمیش ظریف قیزجیغازلاری عؤمورلوک قوروماغا بورجلودولار.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قیزیمین آیی‌سی(حئکایه)
:» ائلشاد بارات«
کؤچورن:«سحرخیاوی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»

قیزیمین بیر یاشی تامام اولان گون اونا اؤزوندن ده بؤیوک اویونجاق "آیی" هدیه ائله‌دیم. او گوندن سونرا همین آیی عائیله‌میزین بیر عضوونه چئوریلدی. قیزیملا برابر اویناییر، برابر یئییر، برابر ده یاتیردی. اگر قیزیما دوندورما آلیب اونا آلماسایدیم، ائویمیزده قان دوشَردی. قیزیم طلب ائدیردی کی، اونا اولان سئوگی، قایغی آیی‌یا دا اولسون. یئمک ماساسینا اوتوراندا ان گوزل تیکه‌لر آیی‌نین قارشیسینا قویولوردو.
آرتیق حیات یولداشیم اوچون ده قیزیمین آیی‌سی جانلی اوشاغا چئوریلمیشدی. اونو دا،

بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اَسی دایی
حبیب فرشباف


(«عین‌الله دوستومون آتاسی، اسدالله نعلبندی‌نین عزیز خاطره‌سینه»)
سامبوران گدیگی‌نین یوخوشوندا، کَهَر آت قدم‌له‌ییب، جیب ماشینینی آرخادا قویوب، کئچیب ـ گئتدیکده، ماشیندا کی مسافرلرین گؤزلری بره‌لی حالدا ـ ماشاءالله، ماشاءالله ـ سؤزو، حئیرت ایچینده دیللریندن قوپموشدو.
هوراند جاداسیندا، مجیدآباد قفه‌خاناسی‌نین قاباغیندا، سوروجونون گؤزو کهر آتا ساتاشدیقدا تئز ماشینی کنارا چکیب ساخلامیشدی. مسافرلر در حال ماشیندان تؤکولوشوب، آتین قاباغیندا صف باغلاییب، حئیران ـ حئیران کهرین تاماشاسینا دوزولموشدولر…
سوروجو ایچری کئچیب، قفه‌چی‌دن آتین یییه‌سینی سوروشدوقدا؛ قفه‌چی یوخاری باشداکی، قلیان الینده بیر لبه‌دارلی کیشی‌یه اشاره ائدیب: کهر آت بو گؤزل کیشی اَسی دایی‌نین‌دیر ـ دئمیشدی…
اَسی دایی بند یوخوشونون سیلدیریمینا چاتدیقدا، (بو دؤنه آتدان ائنمه‌ییب)، آیاقلارینی آتین بؤیرونه دیره‌ییب، کهرین جلوونو اهمال ترپتدیکده، کهر بو اشاره‌نی آلان کیمی، نال‌لاریندان اود پارلایا ـ پارلایا، بندین داشلارینی سیچراییب، قالخمیشدی. بئله اولاندا، اَسی دایی ـ اَیه نه یاخشی کی آتین ناللارینی دونن تازالامیشدیم ـ دئمیشدی.
***
اَسی دایی مؤهورلنمیش پول پاکاتینی هوراندین مالیه اداره‌سیندن تحویل آلیب، اونو یهرین آلتیندا مؤحکم ـ مؤحکم گیزله‌دیب، اوچونجو گون آرخایینجاسینا اهره ساری گئری دؤندو.
هله بندین دارینا کئچمه‌میش، باشی‌نین اوستونده‌کی سال قایادان ـ اَیه دایان! ـ سؤزونو ائشیتدیکده، یوخاری باخارکن، سالین باشیندان بیر توفنگین اونا ساری ساللاندیغینی گؤرجک، آتدان ائندی. بو آن ایکی پیادا بیر داشین بوسقوسوندان چیخیب، آتین جلوونو اونون الیندن آلیب، ـ آرخامجا ـ دئیه، دره ائنیشی شوتودولر. هوراند جاداسیندان اوزاخلاشدیقدا، اونلار سولاری شیر ـ شیر آخان، آغاجلی بیر دره‌ده بیر تونقال باشینا چاتدیلار. بو آن، اوجا بوی بئش آچیلانلی یول کسن، اوز گؤزونو شال‌لا بوروموش، بیر آغاج دالیندان چیخیب، دایی‌یا یاخینلاشدی.
دایی گوزلرینی قیرپمادان، توخداق ـ توخداق سلام وئریب، دایاندی. قاچاق علیک‌السلام ـ دئیب اونو سورغو ـ سؤالا توتدی: هارالیسان؟ بورالاردا نه گزیرسن؟! دایی دیک اونون گؤزلرینه باخاراق، ـ اهرده‌نم، اوردا ماغازام وار؛ هورانددا قوهوم اقربامین یانینا گئتمیشدیم ـ جواب وئردی (آنجاق اَسی دایی دئمه‌دیکی گاهدان‌دا مالیه اداره‌سی‌له همکارلیق ائدیر و ایندی‌ده بو ایش ایچون هوراندا گلیب).
قاچاق یاواش ـ یاواش ایره‌لی‌له‌ییب، دایی‌نین لبه‌دارینی توفنگین اوجویلا یوخاری قالخیزیب، اونون اوز ـ گؤزونو ماریت ـ ماریت سوزمگه باشلادی. بیردن ـ اَیه اوشاقلار بوکی اَسی دایی‌دیر ـ باغیرارکن، شالینی اوز گؤزوندن آچیب، دایینی باغرینا باسمیشدی.
دایی‌ایسه، هاننان ـ هانا، قاچاق بالاجانی تانیدیقدا، اونون اوز گؤزوندن اؤپوب:
ـ اَشی سن بورالاردا نه گزیرسن؟! سنین سوراغینی کوردوستان داغلاریندان آلمیشدیم ـ دئمیشدی. مشه بالاجا باشینی ییرقالایاراق ـ آی پیر اولموش اوچ گوندور بیزی بوردا کئشیگه قویموسان! بیزه هوراندا گئده‌ن بیر پوللو تاجرین سوراغینی وئرمیش‌لر ـ دئیه، اوزونو یولداشلارینا توتوب:
ـ اَیه سیز نه‌یه داشا دؤنوب دایانمیسیز! تئز اولون قالخین کیشی‌یه یئمک حاضیرلایین؛ یامان روزولو قوناقیمیش‌سان آی دایی! دونن اوشاقلار بیر آرقالی اوولاییب‌لار ـ آرتیرمیشدی. اَسی دایی یئییب ـ ایچیب اؤزونه گلدیلده:
ـ بگ سنین گئری دؤندویونو بیلمیردیم ـ دئینده، مشه بالاجا:
ـ تبریز زندانیندان قاچدیقدا، بیر نئچه ایل کوردوستان داغلاریندا دالدالاندیم، آنجاق آتالار دئمیشکن
عزیزیم وطن یاخشی
کؤینه‌یی کتان یاخشی
گزمه‌یه غریب اؤلکه
اؤلمه‌یه، وطن یاخشی
غربت یامان‌ایمیش آی دایی، دؤزه بیلمه‌دیم، وطن دئیه قاییتدیم. نه ویلادی هوراند داغلاری‌نین ماغارالاریندا گون گئچیریرم. گاهدان‌دا لالا قاری کنددن بیزه چؤرکدن، آغارتی‌دان گتیریر. یئری گلنده‌ده گیریمیزه کئچن بوینو یوغون‌لارین قولاغینی کسیب بیر طهر کئچینیریق، تکجه تمبه‌کی‌سیزلیق بیزی یامان اینجیدیر آی دایی! ـ دئینده، دایی دیک آیاغا قالخیب، کهرین اوستوندن خورجونو آچیب گتیریب، هورانددان آلدیغی تنبه‌کی‌نین بیر گؤزونو دسترخانا بوشالدارکن، مشه بالاجا سئوینجیندن دیک آیاغا قالخیب، دایی‌نین اوز ـ گؤزوندن اؤپوب: اَیه نه یاخشی کی هوراندا گئده‌ن آتلی بیر تاجر یوخ بیزیم اَسی دایی‌ایمیش، چوخ ساغ اول کیشی گؤزلریم ایشیقلاندی، دئمیشدی.
آیریلیق چاغی گلیب چاتدیقدا مشه بالاجا تفنگینی جوانلارین بیرینه وئریب: اَیه بو کیشینی آپاریب ساغ ـ سالامات اهره چاتدیریب قاییدارسان! بری باخ اِی! بونون باشیندان بیر توک اسگیک اولورسا، توکونو داغیدارام دئمیشدی. اَسی دایی قاچاق‌لا ساغولللاشیب، آتینی یئده‌گینده چکه ـ چکه یولا دوشدو.
اونلار دره‌دن چیخیب هوراند جاداسینا چاتدیقدا، دایی نه کی یالواردی پیادا آتین ترکینه مینمه‌ییب، ـ دایی نایران اولما یورولمارام دئدی.
دایی اونون آدینی سوروشدوقدا؛ او، آدینی دئمه‌ییب، گولومسه‌یه‌ره‌ک ـ بوردا منی بالا کیشی چاغیریرلار ـ دئینده، دایی‌نین اونون هوشیارلیغیندان خوشو گلیب، اونو دانیشدیرماغا باشلادی:
ـ بالا کیشی مشه بالاجا سنین نه‌یین‌دیر؟ سوروشاندا ـ مشه بالاجا منیم داییم‌دیر ـ دئدی، البته دایی باجی اوغلو سؤزونو بو گون دؤنه ـ دونه مشه بالاجانین آغزیندان ائشیتمیشدی، آنجاق دایی اونو دانیشدیریب، یولا نردووان قویماق خیالیندایدی. دایی بالا کیشی‌نین یاخین آدام اولدوغونو بیلدیکده، آرخایینجا صوحبته باشلادی:
ـ بالا کیشی داییندان برک موغایات اول، او چوخ کارا کیشی‌دیر! او، لاپ کیشی‌لر تک کیشی‌دیر. قاچاق سؤزو دئییلنده بیر پارا بونو یالنیش باشا دوشه‌بیلر، بالاجا بگ، مردم‌آزار دله ـ دوزلار کیمی اونا ـ بونا دولاشیب ائله بئله چوللره دوشوب، قاچاق اولماییب‌دیر. اونون تعریفینی آمباستالی‌لاردان چوخ ائشیتمیشم. او ایگیت انسان‌دیر. اونون نئجه بؤیوک‌خانین ناخیریندان، مال ـ قارالاری گیزلیجه گتیریب، کندین یوخسول‌لارینا پایلادیغی شهرده دیل‌لر ازبری‌دیر. ائله اونون زندانا دوشمه‌سی‌ده، بئله ـ بئله ایشلردن اولوب. بو کیشی‌نین تبریز زندانیندان قاچما ماجراسی‌دا، ائل ایچینده داستانا دؤنوب. تأسّف کی بیزیمکی‌لری یازان اولمور! بو کیشی ایندی او تایدا اولسایدی، بونون‌دا، نبی کیمی، کوراوغلو کیمی شأنینه کتابلار یازاردیلار. هامی بیلیر بو کیشی بیر قاچاق یوخ، بلکه ظالم خانلارا، پاشالارا دشمن کسیلن بیر قوچاق‌دیر. بئله ـ بئله کیشی‌لرین قدرینی بیلمه‌لی‌ییک، اوندان مغایات اولون! اَسی دایی‌نین سؤز ـ صؤحبتی بالا کیشی‌نین یامان خوشونا گلیردی. اونلار یول اوزونو هئچ بیلمه‌دیلر هاچان گلیب قالاجیق کندینه چاتدیلار. بیردن اَسی دایی اؤزونه گلیب، گون باتان سمته باخدیقدا، سولغون گونشی کئچی قیران داغلاری‌نین باشیندا گؤرجک ـ ای دل غافل گونو آخشام‌لامیشیق ـ دئییب، آتین جلوونو دارتیب، آتدان ائندی. هاوا یامان سازاقلی‌ایدی ـ هاوا سویوق‌دور، ناسازلارسان ـ دئیه، دیراب پالتوسونو چیخاریب، یالوار ـ یاخارلا، بالا کیشی‌یه باغیشلادی. نهایت بالا کیشی‌له، چوخ منتدارلیق‌لا ساغوللاشیب، اونو گئری قایتاریب، اؤزو ایسه اهره ساری یولا دوشدو. هاوا یاواش ـ یاواش قارالماغا باشلامیشدی.
اَسی دایی پاپیروزونو قورتارانادک، اهرین چیراقلاری اولدوز ـ اولدوز گؤز اوخشاییردی…
۱۳۵۰ ـ یئنیدن ائدیت۱۴۰۰
* اَسی دایی سربازچیلیغین، اهرین مالیه اداره‌سینده کئچیریب و بو اداره‌ده استخدام اولموشدو، آنجاق سونرالار اهرده بیر توکان آچیب، آزاد ایش‌له مشغول اولسادا، هله‌ده گاهدان مالیه اداره‌سی‌له همکارلیق ائده‌ردی.

قایناق:«ایشیق سایتی»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اَسی دایی
حبیب فرشباف


(«عین‌الله دوستومون آتاسی، اسدالله نعلبندی‌نین عزیز خاطره‌سینه»)

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا  .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
گوزل بالالار، بوگون ژانویه نین بیری اولکه لرین چوخوندا بایرام ساییلیر «2023»اوچونجو میلادی ایلین ایلک گونو، ادبیات سئونلر بو بایرامی سیزه قوتلو اولسون دئییر. اومود ائدیریک یئنی ایل دونیا اوشاقلارینا شنلیک ایلی اولسون، بالالاریمیز دونیانین هر یئرینده امین امانلیق دا یاشاسینلار هئچ ساواش اوشاق دونیاسینا قورخو سالماسین، هئچ بیر اوشاق مکتب سیز،  یئییب ایچمک سیز اولماسین، سیزه اوره ینیز کیمی تمیز،  باخیشینیزکیمی گوزل بیر دونیا آرزو ائدیریک. بایرامینیز موبارک اولسون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»

درویش له میو میو خانیم لا قاز اوتاران قیز۱

🦢
بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر درویش واریدی، پادشاه لا دوست ایدی. بیر گون پادشاه درویشه دئدی: منیم او٘چ قیزیم وار. من اؤلندن سونرا هانسینی بینسن، اونونلا ائولن. اوغلانلاریما سنی تاپشیرارام. ووردو پادشاه اؤلدو. بیر زامان کئچدی. اوغلانلار آتالارینین وصیتینی اونوتدولار. بیر گو٘ن درویش قاپیا گلیب قصیده اوخودو. دئدیلر بیر شئی وئرین او گئتسین. درویشه پول وئردیلر، قایتاردی. قیزیل وئردیلر، قایتاردی. سونوندا دئدی: من ایستیرم پادشاهین وصیتینی یئرینه گتیره‌سیز. بویوک قیزلا ائولنیب گئتدی...

بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا
اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»

درویش له میو میو خانیم لا قاز اوتاران قیز۱

🦢
بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر درویش واریدی، پادشاه لا دوست ایدی. بیر گون پادشاه درویشه دئدی: منیم او٘چ قیزیم وار. من اؤلندن سونرا هانسینی بینسن، اونونلا ائولن. اوغلانلاریما سنی تاپشیرارام. ووردو پادشاه اؤلدو. بیر زامان کئچدی. اوغلانلار آتالارینین وصیتینی اونوتدولار. بیر گو٘ن درویش قاپیا گلیب قصیده اوخودو. دئدیلر بیر شئی وئرین او گئتسین. درویشه پول وئردیلر، قایتاردی. قیزیل وئردیلر، قایتاردی. سونوندا دئدی: من ایستیرم پادشاهین وصیتینی یئرینه گتیره‌سیز. بویوک قیزلا ائولنیب گئتدی. درویش بابانین چوخلو مال وارلیغی واریدی، بیر سیچانی دا واریدی. قیزین الیندن یاپیشیب ائوی دولاندیردی. قیز گؤردو بتر ائودی! هر شئی حاضیر دی. بیر یاندا دو٘لگر ایشلیر، بیر یاندا زرگر، بیر یاندا درزی... درویش دئدی: قیز منیم سیچانیمی یئیرسن، بو مال وارلیغین هامیسی سنین اولار، یوخسا سنی اؤلدوره جه یم. قیز دئدی: سن چیخ ائشیه یئییم. بوکی بیر شئی دئییل. درویش ائشیه چیخدی. قیز پینجین قاپیسینی آچیب سیچانی کولون آلتیندا گیزلتدی. درویش گلیب سوروشدو: آی منیم عاغیللی سیچانیم، هارداسان؟ دانیش! سیچان دئدی: آی آغا سنه من قوربان اولوم، پینجین ایچینده بیر آووج کولون آلتیندا! درویش دئدی: قیز، نیه سیچانی یئمه دین؟ سونرا سیچانی چیخاردیب، قیزین باشینی کسدی. قیزین بیر قطره قانی داشلاندی، گؤزل بیر گؤیرچین اولدو، اوچوب گئتدی. بیر آی سونرا گئنه درویش پادشاهین ائوینه گلیب اورتانجی باجیا دئدی: باجین سنه چوخ داریخیب. دئدی گلم سنی اونون یانینا آپارام. چوخ دئدیم اؤزو گلسین، گلمه دی. اورتانجی باجی دوردو درویش له اونون ائوینه گلدی. درویش دئدی: قیز منیم بیر سیچانیم وار اونو یئیرسن، بو مال وارلیغین هامیسی سنین اولار. یوخسا سنی ده باجین کیمی اؤلدوره جم. قیز دئدی: سن چیخ ائشیه من اونو یئییم، بو کی بیر سوز دئییل. درویش ائشیه چیخدی. قیز یخدنی قووزاییب سیچانی اؤتوردو فرشین آلتینا، یخدنی قویدو یئرینه. درویش گلیب سوروشدو: آی منیم عاغیللی سیچانیم، هارداسان؟ دانیش! سیچان فرشین آلتیندان قیشقیردی: قوربان اولوم آغا، فرشین آلتیندا ازیلیرم. درویش سیچانی چیخاردیب، اورتانجی قیزین دا باشینی کسدی. بیر دامجی قان داشلانیب، گؤیرچین اولوب اوچوب گئتدی. بیر آیدان سونرا درویش گئنه پادشاهین ائوینه گلیب کیچیک قیزینا دئدی: باجی لارین سنه چوخ داریخیبلار. دور سنی آپاریم اولارین یانینا. چوخ دئدیم اؤزلری گلسینلر، گلمه دیلر. کیچیک قیز دئدی: اولسون گئده‌ک. آما من گرک پیشیییمی ده آپارام. اونا آلیشمیشام. اونسوز منه بد کئچر. گلیب یئتیشدیلر درویشین ائوینه. درویش دئدی: منیم بیر سیچانیم وار. اونو یئسن، مالیم، واریم سنین اولار، یوخسا سنی ده باجی لارین کیمی اؤلدوره رم. قیز دئدی: باجی لاریمین کو٘ل باشینا اولسون، هئچه پوچا اؤزلرین اؤلومه وئریبلر. سن ائشیه چیخ من اونو یئییم، بو کی بیر شئی دئییل. درویش ائشیه چیخدی. قیز سیچانی توتوب زوراکی پیشییین قارنینا تپدی. درویش گلیب سوروشدو: آی منیم عاغیللی سیچانیم، هارداسان؟ دانیش! سیچان پیشیین  قارنیندان سسله دی: قوربان اولوم آی آغا، میو میو خانیمین قارنیندا! درویش ساندی کی میو میو خانیم قیزین آدی دیر. دئدی: یاشا! سیچانی یئدین، ائله ده بو ائو زیندگانلیغین صاحابی سن اولاسان. بیر آیدان سونرا درویش قیزا دئدی: من قیرخ گو٘نلوک بیر سفره گئدیرم.  من گلینجه گرک سن دامدا اوتوراسان، من سنین قارالتیوی گؤروب، او٘ره ییم ایسینا ایشیمی گؤره بیلم. ترپشیرسن گلیب اؤلدوره جم. قیز درویش گئتمه دن اؤنجه نئچه آغاج آپاریب داما قویدو. درویش ائودن اوزاقلاشینجا، چادراسینی آغاجلارین او٘ستونه سالیب، اؤزو آشاغی ائندی. درویش هردن دالیسینا باخیب قارالتینی گؤرور اؤز - اؤزونه دئییردی: نه وفالی قیزدی! هئچ ترپنمیر. قیز دا اؤز - اؤزونه دئییردی: ظالیم درویش، سنه بیر آش پیشیریم اؤزون کئف ائله! سونرا زرگرین یانینا گئدیب تاپشیردی بیلرزیک دن گوشوارا دان بویون باغی دان زاتدان دو٘زلتسین. سونرا درزیه گئدیب دئدی: منه بیر دست گؤزل پالتار تیک. سونرا دو٘لگره گئدیب دئدی: تئز منه بیر فایتون دو٘زلت. بیر قویون دا بازاردان آلدی، دریسینی سویدو، قارنینی باشینا چکدی. سونرا اؤزونه قیر قیزیل آسلادی، پالتارلاری گئیدی، قویون دریسین ده او٘ستن گئیدی، فایتونا مینیب یولا دو٘شدو. گئتدی، گئتدی بیر شهره یئتیشدی. پادشاهین ائوینین قاباغیندا خارابادا زیر زبیل لری قوردالیردی، پادشاهین اوغلو چیخیب گؤردو بیری خارابادا زیر زیبیلی آلت او٘ست ائلیر، درده دیه‌ن بیر شئی تاپسین دئیه. او٘ره‌یی یانیب دئدی: قاز اوتارماق باشاراسان؟
آردی وار...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
«م. ساحل»
ایدمان اوشاقلارا هاردان و نئجه باشلانمالی دیر...

بویازینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
«م ساحل»

ورزش کودکان 3

رقابت یا بازی؟!!
آیا بازی های رقابتی برای کودکان مناسب است؟
کودک از چه سنی باید ورزش مداوم را شروع کند؟
آیا زمان ورزش های رقابتی فرا رسیده است؟
آیا فرزندم به اندازه کافی رشد فیزیکی و روانی جهت انجام ورزش های مداوم و رقابتی را دارد؟
ورزش های رقابتی گروهی یا ورزش های رقابتی انفرادی برای فرزندم مناسب هست؟
از آنجاییکه بازی موثرترین و پرمعنی ترین راه یادگیری کودکان است و جبران آن از طرق دیگر امکان پذیر نیست و منبع غنی آموزش برای کودک و عامل مهم در رشد و شکوفایی استعداد های کودک به حساب  می آید، در این میان والدین نباید از تاثیرات مثبت و منفی ورزش ها و بازی های رقابتی غافل باشند. اگر چه بازی برای کودکان بهترین روش طبیعی برای کسب مهارت ها و ورزیدگی برای مقابله با مشکلات زندگی هستند اما اگر به طور مستمر با نگاه صرفا رقابتی انجام شوند یکی از تبعات این بازی های رقابتی ، تقویت منش و فرهنگی خواهد بود که در آن افراد در بزرگسالی خواسته یا ناخواسته با انگیزه رقابتی زتدگی می کنند.
باز های رقابتی هرچند با ایجاد هیجان و سرعت و تحرکی که دارند و با هدف ایجاد شور و شوق انجام می شوند اما با کمی دقت میتوان نگرانی و اضطراب زود هنگام کودکان برای برنده شدن را در حرکات آنها مشاهده کرد. در این بازی ها کودکان ناخواسته به رقابتی تن میدهند که برای برنده شدن بر رقیب خود که گاها هم کلاسی یا دوست خود می باشد باید چیره شود و این حالت برای کودکان از نظر روانی خوشایند نخواهد بود،
در حالیکه بازی کودکان باید فعالیتی لذت بخش، خوش آیند و مفرح برای رشد همه جانبه کودک باشد.
در بازی های گروهی به خصوص ؛ کمک به همنوع و دوستی و اتحاد میتواند آموزش داده شود البته اگر با هدف رقابت و مبارزه انجام نگرفته باشد.
کارشناسان بر این باورند که بچه ها تا هشت سالگی برای رقابت آماده نیستند و قبل از آن نمی توانند استرس های برد و باخت و سنجش و امتیازدهی بر خود را تحمل کنند . برای کودکان زیر هشت سال ورزش باید مبتنی بر فعالیت های گروهی با یادگیری مهارت های جدید و زمینه سازی برای روحیه ورزشکاری باشد و این بدین معنی نیست که همه کودکان به محض ورود به هشت سالکی برای ورزش های رقابتی آماده هستند بعضی کودکان تا ده سالکی هم نمی توانند برخی مشخصات رقابت را هم درک کنند برای کاهش آسیب های احتمالی کودکان در دوران ابتدایی بهتر است وارد رقابت و مسابقه نشوند.
همچنین نسبت به شخصیت کودک در انتخاب ورزش های گروهی بنابه حساسیت زیاد چنین ورزش هایی نیز دقت شود.
علاقه کودک را  به نوع ورزش از منظر گروهی و انفرادی یا توپی و بدون توپ یا رزمی و .. باید مورد توجه قرار داد .بازی در دوران کودکی و ورزش و رقابت در دوران نوجوانی در شکل دهی شخصیت فرد در بزرگسالی نقش مهمی خواهد داشت.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی


«مهدی همت زاده»(ائلدار) - ماکو

قیرمیزی گونش 
             
          بولوددان چیخار  /  گویده فیرنیخار
                     ظلمتی ییخار  /  قیرمیزی گونش 

 دوغودان قالخار /  باتی دا باتار 
      سانماکی یاتار  /  قیرمیزی گونش
               
                    زولفونو آچار / داغیدار اوزه 
                         نورساچار بیزه  /  قیرمیزی گونش

     بیزاویانمامیش   /  یوخودان دورار
          چارداغین قورار / قیرمیزی گونش
             
                   داغلارین قاری  /   اری دی گنه
                          آفرین سنه    /  قیرمیزی گونش                                                                                                       
           https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی


تاثیر بازی خودانگیخته در طبیعت بر رفتار بازی و شادی کودکان پیش دبستانی

نویسندگان
  فتحی رضایی زهرا | کشاورز مینا | زمانی ثانی سیدح
 نتایج بررسی تاثیر بازی خودانگیخته در طبیعت بر رفتار بازی و شادی کودکان پیش دبستانی

بدین منظور 45 کودک 6-4 ساله تبریز به عنوان نمونه آماری به روش نمونه گیری هدفمند در سه گروه فضای باز, فضای سرپوشیده و کنترل انتخاب شدند. رفتار بازی و شادی کودکان به ترتیب با استفاده از پرسش نامه مقیاس رفتار کودکان پیش دبستانی در بازی و پرسش نامه شادکامی آکسفورد به صورت پیش آزمون و پس آزمون اندازه گیری شد. نتایج تحلیل واریانس مرکب نشان داد که فعالیت در فضای باز بین پیش و پس آزمون بر رفتار بازی و شادی کودکان تاثیر معناداری داشته به طوری که 71% از تغییرات در رفتار بازی و 98% از تغییرات در شادی کودکان تحت تاثیر فعالیت آن ها در فضای باز طبیعی بود درحالی که فعالیت در فضای سرپوشیده در رفتار بازی و شادی کودکان تاثیر معناداری نداشت. نتایج با توجه به نظریات زیست بوم شناختی برون فنبرنر و شناختی پیاژه بحث شدند

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی

«کارتون» شاختا بابانین ناغیلی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا  .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«کلاس_اندرسون»
قار یاغیر

قار یاغیر
کیشی آددیملاییر دیزینه قدر باتاراق
قار یاغیر
کیشی آددیملاییر کؤکسونه قدر باتاراق
قار یاغیر
یئنه آددیملاییر، اوموزونا قدر باتاراق
قار یاغیر
بوغازینین آلماسینا قدر، آغزینا قدر
هله‌ ده آددیملاییر
بورنونون دئشیکلری، قولاغینین سیرغالیغی قارلا دولموش
آما یئریمه‌یه دوام ائدیر
قار یاغیر
ایره‌لی گئدیر
قار یاغیر، قار یاغیر
کیشی اؤز یولوندا یئنه ایره‌لیله‌ییر.
ائله دوشون کی او کیشی سنسن
یولونا دوام ائت!


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Audio
سس وسوز:«علیرضا میانالی»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
حقوقومون سقفی😂

:«افروز خانیم»

بورنونو هر یئره سوخان فضولون بیری سوروشدو: هله دئه گؤره‌ک حقوقونون سقفی نئچه‌دیر افروز خانیم؟

دئدیم: آللاهدان گیزلین دئییل، سندن نه گیزلین، منیم حقوقومون هئچ اوّلدن سقفی یوخ ایدی ننه قوربان.

گوزلری تعجوبدن دؤرد اولوب دئدی: پاهوووو... یانی دولت سنه بو قدر آیلیق وئریر کی حقوقونون سقفی یوخدور؟!

دئدیم: یوخ بابا، یانی زهریمار منیم بو حقوقوم او قدر گؤتو- باشی چیلپاق دیر کی، قار، یاغیش، بوران، کولک، اوشاق، باققال، چاققال، قاچان، قوچان، اوچان، سیچان، باهالیق، هامیسی تپه‌سینه دؤیور، بیرده گؤرورم آیین یاریسی اولماییب پول قورتاریب. سونرا ایکی الیم اولور بیر باشیم، نئینیم- نئجه‌ ائله‌ییمه دوشورم. خلاصه منیم بو حقوق کارتیم اولوب گوتو سینیق آفتافا، ائله گئدیر، ائله گئدیر هئچ بیر زاد ایچینده قالمیر.
هله جانیم سنه دئسین بیر دفعه ده منیم بو زهریمار ال تئلفونوم قیزدیردی، باتریسی شیشدی قیزماسی یوز درجه اولدو. اوستا دئدی: افروز خانیم مندن دئمک ها، بو شکیل کی بو قیزدیریر، بیر کره ده الینده پارتلاییب دده‌نین ائوینی تیکه‌جک. باشقا بیر گوشی آل.
دئدیم: پارتلاماز ننه قوربان، سن ده اوز جئبینین فیکرینده‌سن.
دئدی: داها اؤزون بیلرسن.
اوزومه سالیب ائله سینیق- سالخیق ایشله‌دیردیم، بیر یول گوشی قاپ- قارا قارالدی داها یانمادی. من ده کی تکنولوژی اهلی، گوشیسیز قالانمازدیم کی، بیر آی حقوقومو وئریب، یونگولواری بیر گوشی آلدیم، حقوقوم باهالی گوشی‌یه یئتیرمه‌دی.

فضول باشی دئدی: اوندا بس بو سایسیز- حسابسیز آیلاردا، نئینیرسن افروز خانیم؟
دئدیم: بو ماجرانی عاغیللی بیری ایله دانیشدیم، دئدی: افروز خانیم، آیاغینی یورغانیناجا اوزالت دا، خرجین دخلین‌له دوز دئمه‌دیینه گؤره بئله اولور.
ائله خرجله آی باشینا چیخ.

ایندی ایسه او عاغیللی‌نین دئدیینه گؤره قیچلاریمی ائله ییغیرام هااا، یورغانیمین آلتینا، ائله بوکولوب یاتیرام کی، هئچ یئریم ائشیکده قالمیر آمما.... صاباحیسی قولونج اولورام، قول- قیچیم بوکولور، آچیلمیر.
سونرا بیر شکیل یوخودان دوراندا آخشاما کیمی خارت- خورت، خارت- خورت سوموکلریم قیریلیر، آغریدان جانیم چیخیر.
دئییرم:  دده- بابانا لعنت منه یول گؤسترن کؤپک اوغلو،کوپه‌یین قیزی.

طرف بیر مات- مات اوزومه باخیب دئدی: افروز خانیم دییه‌سن لاپ منی جولو بارماغینا ساریییبسان هااا....دئمیشدیلر ائییی.... مشه افروز خانیم قاتیغدان توک چکیر، آدامین باشیندا تورپ اکیر، ائله باخ سوژه گزیر،  بوللو- سوللو سؤز ب‍َزیر، سطیرلره دوزور. هه....یقین کی منی سارییبسان.

دئدیم: یوخ بالام جانی، دوغرو سوزومدور، منیم حقوقومون  اوّل بینادان سقفی یوخ ایدی.
سیزین حقوقونوزون سقفی وار می؟!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شعر چیست و از شعر چه می‌خواهیم؟

«ژاله اصفهانی»
متنِ گفتار شبِ شعرخوانی در لندن/ مهرماه ۱۳۷۲
 
هنرمند یک شاهدِ حسّاس و دل‌نگرانِ دنیاست.
(از بروشور سازمانِ ملل)
هگل: هنر گفت‌وگویی است بینِ هنرمند و کسی که در آن سو ایستاده. اگر این گفت‌وگو روی ندهد و اگر عاطفۀ هنرمند از پُلِ اثرِ او نگذرد و در جانِ هنرپذیر ننشیند، تجربۀ هنری روی نداده است.
نیما یوشیج: دیگران زندگی ما را ساختند- هنر چیزی به دیگران مدیون است.
حال ببینیم شعرکه تاج هنرها نامیده شده چیست؟

بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar