ادبیات سئونلر
3.12K subscribers
6.98K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
«مهدی‌اخوان‌ثالث»

شبان آهسته می گریم
که شاید کم شود دردم

تحمل می رود اما
شب غم سر نمی آید

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ویجدان
سحر خیاوی

گؤزلویونو گؤزوندن گؤتوروب، گؤزلرینی قیییب یئنی‌دن متهمه باخدی، تار گؤرسه‌ ده، ایکی مامور آراسیندا اوتورموش، گنج اوغلو ایدی؛ اللرینی دیزلرینین اوستونه قویوب ملولجا اونا ساری باخیردی. او قاضی‌نین اونا کسدییی سون حؤکمونو گوزله‌ییردی!!
یوخ، بو موطلق دوغرو اولا بیلمزدی. اونون تزه درسینی بیتیرمیش اوغلو، کیلومترلر بوردان اوزاقدا، یاد اؤلکه‌ده، پرفئشنال طب اوزه‌ره تحصیل آلیردی!!
قاضی گؤزلوگونو ماسانین اوستونده اولان کاغیذ دستمال ایله سیلیب یئنی‌دن گؤزونه ووردو. قارشیسیندا کی اوغلو یوخ، تقریبن اوغلو یاشدا گنج متهم ایدی، بوینونو چیگنینه قویوب حزینجه اونا ساری باخیردی!!
قاضی‌نین جانینا اوشوتمه گلیب، سویوق تر بورودو. جلسه‌نین سونونو اعلان ائدیب، یئنه سون حؤکمو تاخیره سالدی.
نه منصفه هئیئته، نه ده خانیمینا گؤردویو عجاییب منظره‌دن سؤز آچا بیلمزدی. دادگاه بونو سزسه‌یدی، یقین کی عاغلینین زاوالینا حؤکوم وئریب، اونون قاضی‌لیک صلاحیتینی باطیل ائدردی.
اود ایله سو آراسیندا قالمیشدی. نه‌دن بئله بیر اولای باش وئردیگینی دوشونموردو. کیمسه‌یه ده اونا نه کئچدیگینی سؤیله‌یه بیلمیردی.
نهایت کی منصفه هئیئتی‌نین فیشاری آلتیندا و جلسه‌لرین چوخ اوزاندیغینا اعتیراضلارینا خاطیر، سون امضاءنی ووروب اوغلانین اعدام اولماسینا حؤکوم وئردی.
صاباحیسی گون، آلا- تورانلیقدا، آذان واختی، مامورلار دوستاقین قاپیسینی آچدیلار. قاپینین سسی دوستاقخانانین سحر سسسیزلیگینده بومبا کیمی پارتلادی. اوغلانین اوره‌یینه قان دامدی. اونو آدی ایله سسله‌دیلر. دوستاقخانانین زالیندا کی بیر تالا ایشیق مامورلاردان قاباق ایچری جومدو. گونش و سحر عاشیقی اولان اوغلانین، ایشیغی گؤردوکده، اوره‌یینده عبث بیر اومود فیدانی دیرچلدی. اوزونه بلکه بیر «قورتولوش یولو اولاجاق» اومودو وئردی.
گوزلری قاماشدی. اللرینی گوزلرینه کولگه‌لیک توتدو.  مامورلار اونو ایکی طرفدن حصره سالدیلار. بیری قارا اؤرتوکله گؤزلرینی باغلادی. قوللارینی قانداللادی.
اونو سورویوب ائشیگه چیخارتدیلار. سحرین سویوق یئلی نازیک زیندان پالتاریندان ایلیکلرینه‌دک یئریدی. برک تیتره‌دی. آمما بیر هفته حسرت قالدیغی آزاد هاوانی دویا- سییا ایچینه چکدی.
آااخ.‌.. یاشام نئجه ده دادلی، آزادلیق نئجه ده تورشا- شیرین ایمیش!!
ایندی دار آغاجینین نئچه قدملیگینده نئجه‌ ده یاشامین دادلی اولدوغونو آرتیق  دوشونوردو.
قوللارینی آزاد قوشلار کیمی آچیب، درین بیر گرنشمک کونلوندن کئچدی، قوللارینی دارتاندا، قانداللی اولدوغونو دوشونرکن، حقیقتین نه اولدوغو، آوار کیمی باشینا اوچدو، سان کی بیر قازان قاینار سو باشیندان تؤکولدو. ناچار آیاقلارینی سوروتله‌یه- سوروتله‌یه زیندان حیه‌طینین قومساللیغیندا آددیملادی. آددیملایارکن یاشلی آتا- آناسی، باجیلاری، بیر ده پلان قوردوغو سایسیز آرزولاری، دوستلاری، خاطیره‌لری، بیر سینما پرده‌سی کیمی تئز- تئز گوزلرینین اؤنوندن کئچدی. بلکه دینی درسینده اوخودوغو «تجسّم اعمال» بو ایمیش!!
درین بیر آه چکدی. مامورلار اوزلرینی بیلمه‌مزلیگه وورسالاردا متهمین بو سون آهی، گوزلریندن یایینمادی. تاسوفله باشلارینی بوللادیلار.
متهم آچیق- آیدین اؤلومدن قورخوردو. بونو آلا قارانلیقدا آی کیمی پاریلدایان بنیزیندن، وحشتدن آچیلمیش گوزلریندن سزمک اولاردی. او دار آغاجینا چاتینجا بلکه ده مین دفعه اؤلموشدو، یالنیز کؤلگه‌سی سورونوردو. کیم شیرین جانی‌نین تهلوکه‌یه دوشمه‌سیندن قورخمازدی کی؟!
آرتیق مقصده چاتمیشدیلار. اونو زورولا نئچه پیلله یوخاری بیر سکی‌یه چیخاردیلار. چیخا بیلمیردی. قیچلاری طوفاندا کی فیدانلار کیمی اَسیم- اَسیم اَسیردی.  بیر مامور قولاغینا سون وصیتینی دئه سویله‌دی. تیتره‌ک سس ایله:– منیم سون سوزوم یوخدو، یالنیز تانری وارسا اؤزو سیز ایله منیم آرامدا دوزگون قضاوت ائتسین،– دئدی.
ایپی بوینونا سالدیلار. مامور چارپایینی آیاغینین آلتیندان چکمک اوچون قاضی‌نین سون حؤکمونو گودوردو.
او ساعاتاجا گؤزونه یوخو گئتمه‌ین قاضی اوزو یوخاری متهمه ساری باخدی. داها شوبهه یئری یوخ ایدی، متهم اوغلو ایدی، او گنج اوغلونون اؤلومونه فرمان وئره بیلمزدی. هم ده ها چک- چئویر ائله‌دی، اونون سوچو اعداملیق حددینده دئییلدی.
نه اولور اولسون اؤز- اؤزونه دئدی. بیر ایش گؤرملی‌یم.
سونرا مامورا زنگ ائتدی:
– اعدام حؤکمو لغو اولدو، متهمی آزاد بوراخین…یئنی‌دن محاکمه ائتمک گره‌کیر…

متهم ائشیتدییینه اینانا بیلمیردی. سان کی بدنینه یئنی بیر جان گلدی. هووله‌سک اوزونو قومساللیغا توللاییب، وار گوجو ایله یئری قوجاقلادی. سان کی حیاتدان آیریلماق ایسته‌میردی. سونرا کائیناتین و مامورلارین شاشقین گوزلری قارشیسیندا هؤنکورتو ایله آغلادی.
قاضی ائوینه قاییدارکن صینیف یولداشی‌ علی‌نین سؤزو یادینا دوشدو: «سن اینسانی رشته‌سینی یالنیز حقوق رشته‌سینه عاشیق اولدوغونا سبب سئچسن ده، بو اوره‌یی کؤوره‌کلیک الینه ایش وئره‌جک. سن یاخشی قاضی اولا بیلمزسن، قاضی‌نین عاغیلی اوره‌یینه حاکیم اولمالی دیر، سن بیر پارچا اوره‌کسن، عزیز دوستوم»، — دئمیشدی.
آخشام ماذونلوق پالتاریندا،  هله‌لیک  سون شکیلی اولان اوغلو راضلیقلا رمکه‌دن اونا گولومسونوردو.
صاباحیسی نه اولاجاغینی بیلمیردی، بلکه ده اونو ایشدن چیخاراجاقدیلار، اؤنملیسی بو ایدی کی، بیر لَلَک کیمی یونگوله‌میشدی، نئچه آیلاردان سونرا، راحات ویجدانلا، آنادان یئنی دوغولموش اوشاقلار کیمی، دینج باش یاستیغا قویدو و میشیل- میشیل یوخولادی.
او بو ویجدان راحاتلیغینی دونیادا هئچ نه‌ییله دییشمزدی…

*ماذونلوق: فارغ التحصیلی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
چیلله_حاققیندا_نوت‌لار
«حسن_اوموداوغلو» 

یلدا (سوریانی منشألی سؤزدور):  كودك (نوزاد، زاده). ثمر. ميوه. جشن شب يلدا كه شب اوّل زمستان (فصل زايش برف) است. از ریشه‌ی «یلد»  به معنی زادن. است که اعراب با اعلال به شکل «ولد» درآورده‌اند. [كلمه ولد، تولد، يولد، توليد، والد، والده، ولادت، مولود، توالد، وليد وس ..از آن است]
چیلله: تورک منشألی سؤزدور. لاکین چوخلاری سهو اولاراق اونو فارس دیلینده اولان «چهل» سؤزو ایله باغلاییرلار. حال بوکی، چیلله‌نین «چهل» سؤزو ایله هئچ بیر علاقه‌سی یوخدور. بو آنجاق آنالوژی شباهت‌دیر...
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
چیلله_حاققیندا_نوت‌لار
«حسن_اوموداوغلو» 

یلدا (سوریانی منشألی سؤزدور):  كودك (نوزاد، زاده). ثمر. ميوه. جشن شب يلدا كه شب اوّل زمستان (فصل زايش برف) است. از ریشه‌ی «یلد»  به معنی زادن. است که اعراب با اعلال به شکل «ولد» درآورده‌اند. [كلمه ولد، تولد، يولد، توليد، والد، والده، ولادت، مولود، توالد، وليد وس ..از آن است]
چیلله: تورک منشألی سؤزدور. لاکین چوخلاری سهو اولاراق اونو فارس دیلینده اولان «چهل» سؤزو ایله باغلاییرلار. حال بوکی، چیلله‌نین «چهل» سؤزو ایله هئچ بیر علاقه‌سی یوخدور. بو آنجاق آنالوژی شباهت‌دیر. فارس دیلی‌نین الفباسی اولمادیغی کیمی، سایی سیستمی‌ ده اولمامیشدیر. فارس دیلینده ایش‌لنن سایی‌لار تمامیله قدیم سنسکریت دیلیندن آلینمیشدیر. چهل سؤزونده اولان سس‌لرین (چ، هـ، ل) هئچ بیریسی فارس دیلینده اولمامیشدیر. دیلچی‌لره معلوم‌دور کی، گچ‌پژ (گ، چ، پ، ‌ژ) سس‌لری؛ قدیم ایران‌دا دانیشیلان پهلوی دیلینه عاییدیر.  آنجاق پهلوی‌جه‌نین ده فارس دیلی ایله قوهوملوق علاقه‌سی یوخدور. علم عالمینه بللی‌دیر کی، «ل» سسی ده، فارس دیلی‌نین سس‌ قورولوشو و الفباسیندا اولمامیشدیر. محمّد مقدم، ملک‌الشعرا بهار، ابراهیم پورداود بیزیم بو سؤزوموز تصدیق‌لییر.  چیلله، «آیدان آری،‌ گوندن دورو» تورکجه‌میزین سؤز خزینه‌سینه عاییددیر. اونا گؤره ده چیل کؤکلو نئچه لکسمین معنا چالارلارینی اوخوجولارین محکمه‌سینه تقدیم ائدیریک. 
5- چیل‌لمک: اودون پارچالاماق. چؤره‌یین اوستونه دوشن مامیر و کوف. (ویزووال سؤز: همین چؤرک، اوزرینه قار یاغان تورپاق کیمی گؤرونور).
6- چللمک: سویوقدان دوْنماق. معاصیر دؤورده چرلمک کیمی ده دئییلیر (1124 درلمه سؤزلوک).  
7-چیلله: اصلینده چئلیک چئلمک: شال و سارقی ایله باشی اؤرتمک.
8- چیل/چیله: ویزووال سؤزدور. آغ ایله قارادان یارانمیش قاریشیق رنگ.  خال- خال. چیل ککلیک: خاللی ککلیک.
9- چیله: این‌آنتوسئم سؤزودور. 1- ساغ و شیشمان. گئنیش‌لیک. 2- کدر- چتین‌لیک.  بو سؤز سونرا گیمئناسیایا اوغرامیش. ل سسی مشدّد اولوب. چئلئک/ چللک اولدوغو کیمی چیله ده چیلله اولموشدور. تبریزده چللَک (دمیر سو قابی) کیمی گئدیر.
10- چیلله/ چیله: تورک دیلی‌نین قبچاق شیوه‌سینده «چئلینلن: کدرلنمک، غم‌لنمک آنلامیندادیر. همین شیوه‌ده «چیله» «خفیف یاغان یاغیش» معناسیندادیر. [سونرالار نارین یاغان قارا دا چیل دئییلمیشدیر. «چیله‌گو» رطوبت معناسیندا ایش‌لنیر.
11- چیله‌لنمک: سمیزلنمک (کؤکَلمک). شیشمک.  
12- چیله‌مه: (چیللمه)-اینجه یاغان قار و یاغمور. بارش، ‌باریدن. رش.
13- چیلمک: (ویزووال سؤز کیمی) سپمک. ساچماق. نم‌لنمک. پامبیغی قوزادان آییرماق.
14- چیلله: قیشین ان سویوق واختی. اوندا کی یئره قار دانالاری چیلَنیر. تورک دیلی‌نین قبچاق شیوه‌سینده جیل/یئل/ژئل/کولک و یئل دئمکدیر. (بخت‌سیزقه چیل قارشی/بختی اولمایان آداما کولک قارشی‌دان اَسَر.)

چیلله‌دن نوروزاجان
کهنه حساب‌لا چیلله‌نین گیرمه‌سی (گلمه‌سی) قیشین قدم قویوب دؤورانا باشلاماسینا اشاره‌دیر. ایندی‌کی واخت‌لا پاییزین سون گونونده چیلله گیریر (آذر آیی‌نین 30-جو گونو/ دسامبر آیی‌نین اییرمینجی گونو).  بونون آدی «بؤیوک چیلله‌»دیر. بؤیوک چیلله‌نین عؤمرو قیرخ گوندور. چیلله گیرنده شادیانالیق ائله‌مک گرکدیر کی، گؤرسون اونون گلمه‌ییندن داریخیب- داریلان یوخدور. اؤتن چاغلاردا چیلله‌نین قدم باسدیغی گون یاخشی سفره آچماق، لؤیون- لؤيون  یئمک‌لر بیشیرمک قایدایمیش. یایین سون آییندان دریلیب ساخلانج کیمی قورونان قارپیز دا اولاردی کی، «چیلله قارپیزی» آدی‌یلا مشهوردور؛ چیلله گیرن گون هر ائوده «چیلله قارپیزی» کسیلیردی؛  دادیندان تامیندان (طعم) دویمازدین، عیناً تزه دریلمیش نوبار کیمی عطری دؤرد یانا یاییلاردی. «چیلله قارپیزی»‌نین آدینا یاغلی دوزگو (نظم) ده دوزردیلر:
بو قارپیز چیله قارپیز
دوشوبدور دیله قارپیز
ییغیلیب خورجون‌لارا
گلیب یارگیله قارپیز.
همین گون نشانلی قیزلارا خونچا (چیلله‌لیک) آپاراردیلار؛ ائلچی‌لییه گئده‌نه باخ، باریشیغا یوللانانا باخ...
اولولاردان قالما تاپشیرمادی؛ چیلله گیرنده ده، چیخاندا دا شیرنی- نابات‌لا آدینی آنیب اونو اوُروات‌ لا یولا سالماق گرکدیر، یوخسا اینجیک دوشوب گلن ایل نحس اوزونه گلیر. چیلله چیخاندا اونو یولا سالماق نیّتی‌له بایرام‌سایاغی ییغناق قورورلار، بونون دا آدی اولور «چیلله‌کسدی».
بؤیوک چیلله ایله کیچیک چیلله‌نین آدینا باغلی ائلات آراسیندا گزن نئچه پارا سؤیلمه وار. بیری بئله‌دی کی، بؤیوک چیلله دؤورانین سوروب گئدیرمیش، یولدا کیچیک چیلله‌یه توش گلیر. کیچیک چیلله بؤیوک‌دن سوروشور:
- قیرخ گوندو یاراقلی- یاساقلی حکمران‌لیق ائله‌ییرسن، نئیله‌دین، نئیلمه‌دین؟
بؤیوک چیلله دئییر:
- اون چوُوال‌لارینی  یاری‌یا ائندیردیم، اوْت تایالارینی  اورتادان کئچیردیم، اوشاقدان- بؤیویه هامینی اوجاغین باشینا ییغدیم.
بئله‌ده کیچیک چیلله آغیز بوزور:

- آی های، گؤر ایندی خیردا لـله‌شین نئیلییه‌جک. اوُنلوغو  اوندان کسه‌جه‌یم آخورو دا سامان‌دان. جاهیل  سومویو، آهیل  ایلیگی گؤینه‌ده‌جه‌یم. بیر بوْران قالخیزیم، بیر چوْوغون  قوپاریم کی، گل گؤره‌سن.
بؤیوک چیلله‌ دونیانین کؤر- کؤتویوندن حالی‌ایدی. بیلیردی کی، کیچیک چیلله‌نین عؤمرو آزدی، جمعی- جوملتانی اییرمی گونلوک های- کویو وار. اودور کی، اوزون کیچیک قارداشینا توتوب دئییر:
- گئدیب اؤزونو ناحاق یئره اوجوز ائله‌مه، قاباغین بوْزآی‌دی.  ائله اوتور- دور کی، بوْزآی‌دا هاوالار قاریشاندا دئسین‌لر: «کیچیک چیلله‌نین گونلری ماغیل گونلر ا‌یدی، عیناً یازین اورتا آیی کیمی‌ایدی».
بو کیچیک چیلله ده هئچ اؤزونه گؤره دئییل. بؤيوک چیلله‌نین سؤزونو بیر ایل ائشیدر. بیر ایل ائشیتمز و ائشیدن ایل اؤزونو اوُرواتلی آپارار. ائله کی، قولاق‌آردینا وورور، باخ اوندا اوزونو گؤرمه. تا بوْزآیاجان گؤیون اوزونو بوروم- بوروم بوراسیدی.
کیچیک چیلله‌نین قورتارماغینا بیر- ایکی گون قالمیشدان هر آخشام دوققازلاردا تونقال قالایاردیلار. واخت- وعده گلیب همین مقاما یئتن‌ده آغ‌ساققال‌لار جاوان- جومورلارا ائشیتدیرردیلر:
- چیلله‌قوْوانین واختیدی ها! تونقال چاتیب اوجاق‌لاری گورلاندیرین کی، بوْز‌آی دامارلانیب چیلله‌یه دوْی گلسین. 
هه، ایندی کی، بوْزآیین آدینی توتدوق، قوی اوندا اونون خاصیّتین قانادینا دوزموش بیر ائل سؤیلمه‌سیندن ده سوراق وئرک. هه، سؤز او یئردن، او چاغدان تکان آلیب گلیر کی، ایل آیا گونه بؤلونوردو. بوتون آیلار گلیب اؤز گون‌لرینی گؤتورموشدو، تکجه آیین بیرینه هئچ بیر گون دوشمه‌میشدی. ییغیشیب گئنگش ائله‌یندن سونرا بو قرارا گلدیلر کی، آیلارین هره‌سی اؤزونون بیر- ایکی گونون، بو گون‌سوز قالمیش آیا وئرسین. اونون دا گون‌لری دوزلسین. بلی، اون‌بیر آیین کیمیسی بیر گون، کیمیسی ایکی گون کیمیسی ده اوچ گون وئردی. بئله‌لیکله آیلارین سایی دؤنوب اولدو اون‌ایکی. تزه دوزلَن آیین گون‌لری فصیل‌لرده‌کی آیلاردان ییغیلدیغینا گؤره اونون هاواسی‌نین احوالیندان باش آچماق موشگوله دؤندو. بیر ده گؤردون ایستی‌دی؛ اوستوندن بیر آز کئچمیش باخیرسان کی، بولود گلدی، سویوق دوشدو. او بیری گون یئنه آچیلدی. غرض،‌ بئله‌جه قات- قاریشیق، بوْز بیر آی عرصه‌یه گلدی. او سبب‌دن ائل- جماعات اونو «بوزآی» دئییب نشان‌لادی.
اسفند آیی خالق آراسیندا خیدیر نبی/ خیدیر ایلیاس دا/ آلا چالپو آیی کیمی مشهوردور. بو دؤره جمله‌لر ده دئییلیر. آلا چالپونون سون هفته‌سی ایله یازین بیرینجی هفته سینده اسن قورو سویوق یئله «خیدیر» دئییلر. اوندان سونرا تورپاق قیزیشیر. بالا چیلله‌ چیخاندا سونرا کورداوغلو گئجه‌سی. کورداوغلو گئجه‌ چولده قالیر. او، گئجه چییینینه داش گؤتوروب دایانمادان دولانیر کی، بالا چیلله سویوغو اونو دوندورماسین. آتاسی دئییر: اوغلوم سحره کیمی  دونماسا یئر ایسینیبسونرا هاوا ایسینیر و یئر قیزیر.
او کی، قالدی ایل‌آخیر چرشنبه آخشامی‌نین سؤز- صحبتینه، بو دا بیر آیری اختلاطت‌دی. دده- بابادان نوروز بایرامیندان دؤرد هفته قاباق چرشنبه آخشامی تونقال چاتماق قایدادی.
بو چرشنبه‌لرین ده اؤز آدی، عادتی وار. بیرینجی چرشنبه «ازل چرشنبه»دی. «ازل‌چرشنبه»یه «کول چرشنبه» ده دئیرلر. همن چرشنبه‌ده یاندیریلان تونقالین کولونو گؤیه سوووروب اوجادان قیشقیرارلار کی: «چیلله‌نین گؤزونه کول ائیله‌ییریک!» ایکینجی چرشنبه «موشتولوقچو چرشنبه»دی. بو چرشنبه‌ده هامی بیر- بیرینه موشتولوق وئرر کی، چیلله تمام- کمال سوْووشوب گئدیب. سونرا «گول» چرشبنه گلیر. «گول» چرشنبه‌ده تمیزلیک ائله‌مک، ائو ائشیگی، پالتار- پالازی چیرپیب، سیلیب گوله دؤندرمک قایدادی. قالیر دؤردونجو- بایرامدان قاباق‌کی چرشنبه. همین چرشنبه آخشامی «ایل‌آخیر چرشنبه» ساییلیر. بَری باشدان ناغدیجا بیلین کی، اولولاریمیز هفته‌نین گونلرینی اوغورونا، سایاسینا گؤره سیناقدان چیخاریب بیر پاراسینی آغیر، بیر پاراسینی دا یونگول ساییبلار. همین حساب‌لا اَن آغیر گون چرشنبه آخشامی، ان یونگول، سایالی گون جومه (جمعه) آخشامی‌یلا جومه‌دی. آغیر گون اولدوغوندان چرشنبه آخشامینا کهنه کیشی‌لر «دوز گونو» دئییردیلر. همین گون ائو بینه‌سی قویماق، اکینه- بیچینه باشلاماق، توی- دویون، ائله‌مک مصلحت بیلینمه‌ییب. ایشین بینه‌سینی، سفته‌سینی جومه‌ده قویماق اوغورلو ساییلیب. «جومه»نین ائلات آراسیندا اؤز آدی وار: «آدینا». بوشونا دئمه‌ییب‌لر کی: 
بو گون آدینادی،
ایش‌لر آواندینادی.
غرض، چرشنبه آخشامی آغیر گون ساییلدیغیندان ایلین آخیرینجی هفته‌سی‌نین همین گونونده تونقال قالاییب اودون اوستوندن آتیلا- آتیلا جمعی آغری‌لاری تؤکر، یئددی جوره شیرین نعمت دادیب نحس گوندن قورتولار. سونرا دا خوش اوقات‌لا او بیری گونلره قدم باسیب نوروزو قارشیلارلار. دئییرلر کی، نه قدر آجیمیز،‌ قادامیز واردیسا، هامی‌سینی تؤکدوک آخیر چرشنبه‌نین اوستونه...

وئریلن منبع‌لردن آیدین اولور: چیلله تورک منشألی سؤزدور. یئر اوزونه قار یاغیب یئرین چیل گؤرونمه‌سیندن و باشقا وئریلن چیل کؤکلو سؤزلردن بللی اولور، چیلله اؤزوموزوندور و سانسکریت منشألی چهل سؤزو ایله هئچ بیر علاقه‌سی یوخدور. بؤیوک چیلله‌نین قیرخ گون اولدوغو جمعیتی سهوه سالیر و اگر بئله‌دیرسه بالا چیلله‌نین ایگیرمی گون اولدوغونا نه دئیک؟ قیرخین بالا- بؤیویو اولماز!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Audio
نار آغاجی
یازیب، سؤیله‌ین:«جانای»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
سس و سوز:«دوکتور فریبا ابراهیمی» آفاق

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بیر_شعیر
بیر_تنقیدسل_اوخونوش

«کامیل_قهرمان‌اوغلو»




الوداع زیبیل قابیلاری
حاصارا سالیرلار کؤنلومو
روحومو بنده چکیرلر
         اووسارلاییرلار دوشونجه‌می
              قانیمی شوشه‌یه توتورلار
                       شهرین دریسی آلتیندا
دری چاتلاییر، قاسناقلار قاناییر
سینیدیریرلار دوروشومو، ییخیلیرام
                و زیبیل قابیلاریندا اکیلیر اللریم...
                *
دلی‌له‌شیرم، چاشیرام،
      قورخونج ایمگه‌لر آراسیندا
                اوچ، ایکی، بیر، صیفیر
     فلش‌بکلر چیرپیلیرگؤزومه
                تاک- تاک، تاتا- تاک، تاک
بیر ایگید اؤزونو آسیر،
           بیرآنا، بالا وای دئییر،
                بیر قادین زوراکیلیغا معروض قالیر،
                                  بیریسی نه ایسه آتیر، یاتیر،
                                            بیرآتا بؤیره‌یین ساتیر
آج گؤزلر تاوانلارا دیکیلیر
بیر ائو ییخیلیر
          بیر اوشاق کوچه‌یه آتیلیر
                                 بیر شَهَر سینیر
بو تایدا عدالت عَلَمی گؤیلره قالدیریلیر
و هومانیزم بایراغی
              حاکیملرین ماساسی آرخاسیندا
                                     فخریله یئلله‌نیر،
اوچ، ایکی، بیر، صیفیر
اولایلار آفتامات منی گو‌لـله‌له‌ییر
               تاک- تاک، تاتا- تاک، تاک
بیر«کسمه شیکسته» منی سیزلاییر
                بیر یئتیم قیزجیغاز منی آغلاییر
                        و زیبیل قابیلاریندا اکیلیر اللریم...
                           *
چئورمده شیطان تینلی ماسکالار سوزور.
قوتسال هؤرومچکلر آغزیمی اییله‌ییر.
             منی یورغون قویور خیابانلار.
                        اوی الله، خیابانداکی جاناوارلار،
                                      مئیداندا آسیلمیش دارلار.
آیاقلاریم یولدا قالیر.
          یوللار منی مندن آلیر.
         و زیبیل قابیلاریندا اکیلیر اللریم...
                    *
چیمچه‌شیرم قارا بازارلاردان،
     قارابازارلارین آجی رئاللیغیندان.
                   انسان آل - وئری، باکیره‌لیگین ساتیشی،
                                و پاترون- پاترون سیخیلیرام،
                                    ناموس حیمایه‌چیلرینین گؤز ببکلرینه.
بوش سفره‌لر دانیشیر منی.
بوش قارینلار گؤز-گؤزه دونوب، باخیر منی.
   نارکوتیک هاوالی آتالار خومار- خومار،
                   انتحارا دا گوجلری چاتماییر.
و من دهشتلی آج باخیشلاردان اوتانیرام.
         آیاق یالین، اوره‌ییم اللریمده قاچیرام.
                یارالی گؤودم گؤینه‌ییر.
اَمزیک دادمامیش سود قوخولو،
                               آتیلمیش کؤرپه‌لر.
زیبیل قابیلاریندان باش قالدیریب،
                              عصیان ائدیرلر.
بایقوشلار هؤنکور- هؤنکور اوخشاما دئییب،
                                      منی آغیت- آغیت آغلاییرلار:
«اوجاغین داشی یاندی.
قازانین آشی یاندی.
بیرجاوان بیر آه چکدی،
باغریمین باشی یاندی.»
              آغریییرام،
                   اؤزوم- اؤزومو قوجاقلاییرام،
                       اریییرم، خینجیلیرام.
                             بوروق- بوروق دؤنگه لرده سؤیولورم،
                                           دؤیولورم، اؤلورم.
                و زیبیل قابیلاریندا اکیلیر اللریم...
                        *
اوشاقلارین چین اولمایان شیرین یوخولاری،
                                         منی قووالاییر.
دونن زیبیل قابیلاریندا اکیلن اللر،
           بوگون آرزولارینی آختاران بارماقلار،
                         یاواش- یاواش دیرچه‌لیر.
بالتایا چئوریلمیش آتیلمیش قوللار،
                  هر نه‌یی دانیرلار، یانیرلار.
                               اوز توتوب گؤیلره قَهَردن،
                                   تانرییا ساری اوزانیرلار.
الوداع زیبیل قابیلاری،
   الوداع...!

                دوکتور فریبا ابراهیمی «آفاق»


قادینلیق، عزیز قادین شاعیرلر یارادیجیلیغینین ان اؤنملی خصوصيیاتلاریندن بیریدیر. سون بیر نئچه اون ایللیکده قادین شعیرینین تکامولو‌ایله برابر ادبییات و شعیر ساحه‌‌سینده آچیق شکیلده ایفاده ائتدیکلری داها درین دوشونجه‌لر اوستونلوک باغیشلاییر. بونا گؤره‌ده یئنی اؤلچولرله اجتماعی دوشونجه‌لی تاریخی، سیاسی قایغیلاری اولان قادین شعیری، قادین دونیاسینین داها کانکریت رئاللیقلارینی گؤسترن ادبيیاتین یئنی حیاتینا آددیملار آتمیشلار.
  بو تکامولو و ده‌ییشیکلری آزربایجان قادین شعیرینده رومانتیک تأثیرلرله حیسس و دویغولارین قادین داورانیشیندا گؤرمک اولار.
آزربایجان قادین شعیرینده اوستونلوک تشکیل ائدن، قادین اعتراضیدیر.
... و بودا اؤزونو مختلیف فورمالاردا گؤستریر. بونلار وارلیغین محدودییتلرینی ایفاده ائدیرلر.
قادینلارین باشینا گلنلری، کیشیلرین حؤکم سوردویو جامعه‌نین ضديیتلرینی آیری، سئچکیلیکلرینی اعتراض و تنقیدی تونلا آشکارجاسینا دئییب و بیان ائدیرلر. قادینلیغین شعیرده عکس اولونماسی، قادین پرابلئملرینی و اونلارین حوقوقلارینا دیققتی، اؤنه چکیریلیررررر .
و توم تاریخ بویو ساغالماز چیبانلی یارالارینی اورتایا قویور.
آشاغیداکی شعیرده، سؤزلرده گؤزل بیرلشمه‌لره گؤره قادینلیق حیسسی اؤزونه اؤزه‌‌للیکله  اوستونلوک تشکیل ائدیر:
(چیمچه‌شیرم قارا بازارلاردان،
     قارابازارلارین آجی رئاللیغیندان.
    انسان آل - وئری،
باکیره‌لیگین ساتیشی،
و پاترون- پاترون سیخیلیرام،
                                    ناموس حیمایه‌چیلرینین گؤز ببکلرینه...)
خانیم ابراهیمی‌ بورادا بو شعیرینده آرزولاری هارایلاییر، اومیدلری. آرزولارکی سوسیال توپلومسالیندا شهید اولموشدور، قینیدا یانیب بوغولموشدور یعنی. و بلی ایسته‌ییر کولوندن گؤورسین قوقنوس قوشو کیمی و هابئله زنجیرلری قیرماق ایسته‌ییر و قانداللاری آرادان گؤتورمک فیکرینده‌دی سئوگیلی شاعیر، و سئوییر دؤشلرینده‌کی نار چیچکلرینی داها تومورجوقلاسین و آزادلیقا طرف آددیملار آتا بیلسین.
منجه، خانیم فریبا ابراهیمی اوفولتولو سوموکلری آغلار و هارایلی آنلارینی آغرییان بیر شاعیردیر، آدی درد اولان بیر شاعیردیر، چالین، چارپاز یارالی اوریی کیمی. هابئله، آفاق افندی حیسس ائدیرکی چوخداندی دردلی کیمسه‌لر اونو چاغیریرلار و قیشقیریرلار. آزادلیغا سسله‌ییرلر
بلی، چوخداندی حیسس ائدیر
دومانلی یوللارین درینلیکلریندن اونو چاغیرانلار وار. و...سایین فریبانین فریادی و هارایی اونون سؤیله‌دییی شعیرلردیر. شاعیر یالنیز اؤزو ایچین قیشقیرمیر  هر کسین و بیر یوردون، وطنین بو داغیلمیش و قارقیشلی یئردن آزاد اولماسینی ایسته‌ییر، دئمه‌لی، عینی آداملار عینادلا یئرینده اوتوروب اونون نه‌دئدییینی آنلامیرلار،  بوگونکو جامعه‌سینی هارایلاییر و ایسته‌ییرکی، اؤزلرینی سیلکله‌ییب آغیر یاتاق‌خانالارینا سویوق سو آخدیرا بیلسین.
اوووف... شاعیر حددیندن آرتیق اضطرابلارینی قیشقیریر. و ایچیندن دردینی قان آخیر شعیرلرینده. بئله‌لیکله یئنه قیشقیریررررررر آنجاق، یئنه... یئنه... و یئنهههههه‍...
منجه، شاعیر شعرینین هر سطیرلرینده بوتون قلبی‌ایله قیشقیریر. هابئله قافیه‌لری‌ایله، ایمگه‌لرایله سؤزه گلیر و اگر شعیری دریندن اوخوساق، و قوخوسونو حیسس ائده بیلسک،  کؤهنه مئییت‌لردن یئنی یارالار آجیسینی آیدینجاسینا گؤره بیله‌ریک و شاعیرله بیرگه بو وطنی آغلاشاریق ... اوووف.....
بوراسی؛ سوکوتو نیدالارلا دولو، و نغمه‌لری آغری‌ایله سسله‌نن بیر وطندیر.
(...بوش سفره‌لر دانیشیر منی.
بوش قارینلار گؤز-گؤزه دونوب، باخیر منی.
   نارکوتیک هاوالی آتالار خومار- خومار،
                   انتحارا دا گوجلری چاتماییر.
و من دهشتلی آج باخیشلاردان اوتانیرام.
         آیاق یالین، اوره‌ییم اللریمده قاچیرام.
                یارالی گؤودم گؤینه‌ییر.
اَمزیک دادمامیش سود قوخولو،
                               آتیلمیش کؤرپه‌لر.
زیبیل قابیلاریندان باش قالدیریب،
                              عصیان ائدیرلر.
بایقوشلار هؤنکور- هؤنکور اوخشاما دئییب،
                                      منی آغیت- آغیت آغلاییرلار:
«اوجاغین داشی یاندی.
قازانین آشی یاندی.
بیرجاوان بیر آه چکدی،
باغریمین باشی یاندی.»)
فریبا ابراهیمی‌ شعیرینده، هومانیتار، وطن پرورلیک، انسان سئورلیکلر وار. آفاق شعیرینده ناراحاتدیر، قادین، حیات، آزادلیق، صولح و موحاریبه‌‌ کیمی مسئله‌لره باخیشلاری آشکار و اوبیئکتیودیر.
قادینا بیر «emtia» امتعه‌دن [کالا] باشقا بیر شئی کیمی باخمایان جامعه‌نین قارشیسیندا عیصیان بایراقینی اؤزگورلوک گؤیرچینی سایاق، گؤیلره قالدیریب، اوچورور. و بو یوللا، هم بیر نؤع یئنیلیک یارادیر و بیر نؤع طوفان قارادیر:
(بو تایدا عدالت عَلَمی گؤیلره قالدیریلیر
و هومانیزم بایراغی
              حاکیملرین ماساسی آرخاسیندا
                                     فخریله یئلله‌نیر)
آفاقین شعیرینده هم حرکت وار، هم هیجان وار، همده جامعه‌سینده باش وئرن آجی اولایلاردان یورولور و شاعیری داها اینجیک سالاراق، کسمه شیکسته‌سی کیمی اؤزونده  سیزلاییر. و بئله‌لیکله زیبیل قابیلاریندا اکیلیب قالیر :
(اوچ، ایکی، بیر، صیفیر
اولایلار آفتامات منی گو‌لـله‌له‌ییر
               تاک- تاک، تاتا- تاک، تاک
بیر«کسمه شیکسته» منی سیزلاییر
                بیر یئتیم قیزجیغاز منی آغلاییر
               و زیبیل قابیلاریندا اکیلیر اللریم... )
و...
اگر عمومیتله نظر سالساق، بو شعیرده خصوصی‌ایله سوسیال مسئله‌لرین و جامعه‌نین فردی قایغیلارینی اؤرت باسدیر ائتمکده عکس اولوندوغونو گؤره بیله‌ریک . بو باخیمدان شاعیرین بو مسئله‌لری ائله حل ائتمک باجاریغی یوکسه کدیر، کی جامعه‌نین دولانیشیغیندا و گرگینلیگینده شخصیت پروبلئمی تانینماسین.
سؤزسوزکی، میصراعلاردا ادبی گؤزللیکلر، یابانجیلاشمالار، ایهاملار، و بعضی پارادوکسال ترکیبلردن استفاده اولونماسی بو شاعیرین تئکنیکالاریندان حسابا گلیر. بودا آفاق شعیرلرینین اساس اِلِمنتلریندن بیری کیمی قیمتله ندیریله بیله‌ریک.
فریبا ابراهیمی، بوتؤولوکده اثرلرینده اوغورلو، و کشفلری حِسابلانمیش اوبرازلاری ایله مخاطبلرینی هئچ واخت یورمایان، چیم، چئشیدلی شعیرلری وار .آفاق خانیم هابئله اوخوجولارینی دوشونمه‌یه دوغرو یول وئریر.  بئله‌لیکله آفاق افندی‌نین ان اؤنملی خصوصيتاتی، مخاطبلرینین زکاسینا حؤرمت باغیشلاماسیدیررر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا  .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
«م ساحل»
ورزش کودکان 2

«بازی در طبیعت»
مهارت در برنامه ریزی، الویت بندی، عیب یابی؛ مذاکره، ریسک پذیری و قدردانی از طبیعت
چرا در جوامع مدرن به بازی های کودکان در طبیعت تاکید می شود؟
مزایای  جسمی و روحی بازی و ورزش در طبیعت کدامند؟
نقش مدارس و خانواده ها در این میان چیست؟
درپاسخ مختصر به این سوالهابایدگفت:
طبیعت لازمه بقای همه موجودات است؛ دوستی با طبیعت و مراقبت از آن را  بایدازدوران کودکی آموخت واین مهم باید توسط نهاد خانواده ومتولیان آموزشی کودکان(مهدکودک ها،مدارس،شهرهای بازی،تولید کنندگان اسباب بازی،فیلم های آموزشی...) بابرنامه ریزی وسیاست گذاری کلان به کودکان آموزش داده شود.. خانواده باید به اهمیت تاثیرات مثبت روحی و جسمی فعالیت و بازی کودکان در طبیعت  پی برده وآموزش لازم را ببینند،
تماس نزدیک با طبیعت باعث دلبستگی و عشق و علاقه به طبیعت در انسان خواهد شد.
نوع ارتباط با اشیائ موجود در طبیعت با دنیای خانه و کلاس کاملا متفاوت بوده مانند بازی با شن و ماسه و غلط زدن در خاک و دویدن و چرخش در زمین  های خاکی و تماس نزدیک با خاک وسنگ چوب  ... باعث ایجاد  چالش ذهنی و جسمی برای کودک خواهد شد.
کودکان آنچه را که به صورت تئوریک از کتاب هاو مراکز آموزشی یاد میگیرند به صورت عملی و حضوری از طبیعت دریافت خواهند کرد.
تقویت روحیه و بهبود عملکرد شناختی ، کمک به خلاقیت و اکتشافات با ساختن بازی های متنوع در طبیعت شکل میگیرد. همچنین بهبود روابط اجتماعی و کسب مهارت های اجتماعی مورد نیاز در بزرگسالی با یافتن دوستان جدید و انجام بازی های گروهی و با مراقبت از دوستان فراهم خواهد شد .
# در جوامع مدرن روزانه ۲ ساعت گردش و فعالیت و بازی در طبیعت،  در برنامه های مهدکودک گنجانده شده و حتی بازی های کودکان در داخل مهد کودک ها از طبیعت الهام گرفته شده است. بازی ها اغلب از پیش تعیین شده نیستند و توسط مربی با کمک کودکان ساخته می شود و این عوامل به افزایش خلاقیت کودک  کمک خواهد کرد و در حین بازی ها، مدیریت حوادث و کمک به دوستان و جانداران دیگر نیز آموزش داده می شود.
این روش ها امروزه به دلیل رواج بازی های الکترونیک در جوامع به خصوص کودکان زیر ۷ سال بسیار یاری کننده خواهد بود.
و اما از تاثیرات مثبت فعالیت و بازی در طبیعت در جهت افزایش آمادگی جسمانی با افت و خیزهایش، با جست و خیزهایش و افزایش سیستم ایمنی بدن و تقویت استخوان ها با جذب ویتامین D ، جلوگیری از افزایش وزن و چاقی نباید غافل بود.
بازی اساس ویاریگر آمادگی جسمانی و هرنوع ورزش وخلاقیت در کودکان است
کودکان سرزمینم باید پاییز را با برگ های رنگارنگ درختانش، بهار را با نسیم بهاری و شکوفه هایش، زمستان زیبا را با سرما و برفش و تابستان را با گرمای خورشید تابانش درک کرده و دوست داشته باشند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چیلله چیلله آی چیلله
اوخویور آلتی یاشلی« هلیا» بالامیز

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جم‌نژاد»

ماوی قوش۱

🐦 بیری واریدی، بیری یوخودو. کئچمیشلرده بیر پادشاه واریدی، اوجاغی کورودو، اوشاغی اولمازدی. بیر گون آینانی الینه آلیب اؤزونه باخیب گؤردو ساققالی آغاریب. آه چکدی آینانی یئره چیرپدی. او آندا قاپی دؤیولدو، بیر درویش گلدی، دئدی: قبله عالم ساغ اولسون، نیه بئله دو٘شگون سن؟ دئدی: درویش بابا، ساققالیم آغاریب، هله اوشاغیم اولمییب. درویش چیخاریب پادشاها بیر آلما وئریب دئدی: بونو آل، یاریسین اؤزون یئ، یاریسین دا خانیمیوا وئر. اوشاغیز اولاندا آلتی آیا جان گرک قوجاغیزدا ساخلیاسیز، بیر آن یئره قویسانیز، دا او٘زونو گؤرنمه سیز. پادشاه دئدی:
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری

سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جم‌نژاد»

ماوی قوش۱

🐦 بیری واریدی، بیری یوخودو. کئچمیشلرده بیر پادشاه واریدی، اوجاغی کورودو، اوشاغی اولمازدی. بیر گون آینانی الینه آلیب اؤزونه باخیب گؤردو ساققالی آغاریب. آه چکدی آینانی یئره چیرپدی. او آندا قاپی دؤیولدو، بیر درویش گلدی، دئدی: قبله عالم ساغ اولسون، نیه بئله دو٘شگون سن؟ دئدی: درویش بابا، ساققالیم آغاریب، هله اوشاغیم اولمییب. درویش چیخاریب پادشاها بیر آلما وئریب دئدی: بونو آل، یاریسین اؤزون یئ، یاریسین دا خانیمیوا وئر. اوشاغیز اولاندا آلتی آیا جان گرک قوجاغیزدا ساخلیاسیز، بیر آن یئره قویسانیز، دا او٘زونو گؤرنمه سیز. پادشاه دئدی: منیم اوشاغیم اولسون، آلتی آی نه دیر، آلتی ایل یئره قویمارام. دوقوز آی، دوقوز گو٘ن، دوقوز ساعات سونرا پادشاهین خانیمیسی بیر اوغلان دوغدو. آدینی "حسن یوسف" قویدولار. پادشاه بیر تایا توتدو، اوشاغی اونا تاپشیردی، گؤزونون ببه‌یی کیمی اونا باخسین، هئچ واخ دا یئره قویماسین دئیه. اوشاق ایکی آیلیق اولاندا، اونا سنت تویو توتدولار، شهره چیراغانلیق ائله دیلر، های کویون، شنلیگین آراسیندا تایا سو باشینا گئتمه لی اولدو. بونا دئدی بو اوشاغی بیر آز آل! ائشیتمه دی، اونا دئدی بو اوشاغی بیرآز آل، ائشیتمه دی. هامی نین باشی چال اویناسینا قاریشمیشدی. هامی اؤز ایشینده یدی. تایا اویانا باخدی، بویانا باخدی، گؤردو  کیمسه یوخدو. اؤز - اؤزونه دئدی: بیر شئی اولماز، اوشاغی بوردا قویوب، تئز قاییدارام. بونو دئدی، اوشاغی یئره قویوب حیطین بوجاغینا گئتدی. قاییداندا گؤردو له‌له وار، یوردو یوخ! ایکی اللی باشینا چالیب های های آغلادی. هر یاندان تؤکولدولر باشینا دویونجا کتک له دیلر، آما نئیله مک اولار؟ پادشاه ماتم توتدو، وئردی شهرین هر یئرینه قارا چکدیلر.
باشقا شهرده بیر پادشاه واریدی، بو پادشاهین  بیر قیزی واریدی. قیز هرگون پنجره قاباغیندا اوتوروب قیرخ قوشونا دن تؤکردی. بیر گو٘ن ائله سی اوتورموش قوشلارین دن یئمه یینه باخیردی. قوشلارین ایچینده بیر ماوی قوش واریدی، مین بیر او٘ره‌ک اونا عاشق اولدو. بیر آووج دن تؤکمک ایسته ینده، بیلرزیگی زو٘یوب دو٘شدو. ماوی قوش بیلرزیگی دیمدیینه آلیب آپاردی. قیز،  اوچوب گؤزدن ایتن ماوی  قوشا حسرت له باخدی. قیز خسته لنیب یاتدی. پادشاه شهرین بوتون حکیملرینی ییغدی، آما هئچ بیری اونو توختادانمادی. سونوندا بیری دئدی: پادشاه وئر بیر حامام دو٘زلتسینلر، خالق گلیب یویوناندا پول یئرینه ناغیل دئسینلر، قیزیوین باشی قاریشسین، درد کدر یادیندان چیخسین دئیه. قوجا بیر آرواد واریدی، کچل بیر اوغلو واریدی. کچل بیر گو٘ن ائوه گلیب دئدی: ننه من آجام. بیر آز چؤرک وئر. ننه سی دئدی: زهر مار یئ! نئچه آیدی حاماما گتمه میشم. سنده او بیری اوشاقلار کیمی گئت بیر ناغیل دان زاتدان اؤیرن، گل منه دئ، من ده حاماما گئدیم. کچل دئدی: اولسون. قاش قاباق لی کوچه یه گلیب بیر دووارین دیبینده اوتوردو. بیر دوه قاطاری گلیردی یو٘کو قیزیل.  آتیلیب اوتوردو دوه لرین بیرینین او٘ستونده. دوه لر گئدیب، گئدیب، بیر باغا یئتیشدیلر. باغین قاپیسی اؤز - اؤزونه آچیلدی. دوه لر ایچری گئدیب یو٘کلرین بوشالدیب قاییتدیلار. کچل بیر اوتاغا گئتدی. گؤردو اوردا هر جوره یئمک وار. بیر آز یئدی، سونرا بیر یئرده گیزلندی. بیر آز سونرا قیرخ بیر قوش قاناد چالیب گلدیلر، اونلارین بیرینین قانادی ماوی ایدی. قوشلار پالتارلارین چیخاردیب قیرخ گؤزل قیز اولدولار. گؤله آتیلیب او٘زمه یه باشلادیلار. ماوی قوش پالتارین چیخارداندا گؤیچک بیر اوغلان اولدو، اوتاغا گلدی. جیبیندن بیر بیلرزیک چیخاردیب جانامازینین یانینا قویدو، نامازدان سونرا اللرین گؤیه قووزاییب دئدی: آی آللاه، بو بیلرزیگین صاحابینی منه یئتیر! قیزلار دا گؤلدن چیخیب، پالتارلارینی گئییب، ماوی قوشو دا گؤتوروب، قانادلانیب گئتدیلر. کچل ائوه گلدی، ننه سینه دئدی: ننه بیر ناغیل اؤیرنمیشم. سن گئت حاماما، دئنه ناغیلی اوغلوم دئیه جک. من گلیر ناغیلیمی دئیرم. قوجا آرواد سئویندی، حاماما گئدیب یویوندو. قوللوقچولار دئدیلر: ایندی گل ناغیلیوی دئ. دئدی: اوغلومو چاغیریم گلسین ناغیل دئسین. کچلی چاغیردی؛ گلدی سحر گؤردوکلرینی دئمه یه باشلادی. ماوی بیر قوش اولارین آراسیندا واریدی...دئمه یه یئتیشنده قیز باییلیب ییخیلدی. قوللوقچولار تؤکولدولر کچلین باشینا نه یئمیسن تورشولو آش. - نئیله دین قیز غش ائله دی؟  گو٘لاب سپدیلر، چیینلرین اوودولار، اؤزونه گلدی. گؤزونو آچماق هامان کچلی سوروشدو، هارا گئتدی دئیه. دئدیلر: دؤیوب سالدیق ائشیه. قیز دئدی: تئز تاپین گتیرین یانیما. قوللوقچولار گئدیب کوچه ده کچلی تاپدیلار. قیز دئدی: یاخجی دئ گؤروم سونرا نه اولدو؟
آردی وار...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

«مهدی همت زاده»( ائلدار) ماکو

آنا - اوشاق 
آلا چیق دا بیر آنا 
کورپه سینی ییرقالیر
لایلای نین نغمه سی
اوره گیمی پارچالیر
               آرادا بیر گوزونون  
              یاشی دومورجوخلانیر 
              دامجی دامجی توکولور
               آغ لچه گی ایسلانیر 
گیزلین اولان دردینی
هردن قاتیر لایلایا 
قارا گونو کده ری
اینان کی گلیمر سایا 
              قوش یوخولو کورپه سی
              گاه آغلاییرگاه گولور 
               یوخویا حسرت آنا
               آرادا بیر مورگولور
بالا یاتیر دینجه لیر
تر تمیز یاتاغیندا
ساچلارینا دن دوشن
آنانین قوجاغیندا

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«حسن اوموداوغلو»

دلی بالیق

اوزانيب دنيزين ماوی ياخاسين،
ييرتيب پارچالادی تيلوولو اللر.
ساليب توزاغينا بير نئچه باليق،
دنيزی ترک ائتدی، او لوْولو اللر.
 
دنيز هارای چكدی باليقلار اوچون
دالغالی ساچينی يولدو آنا تک
بير آزدان باغيرتی چكيب آغلادی
آنا آرخاسينجا باخان بالا تک
 
دنيز هارايينا چاتمادی بير هوو
سان كی قورد يئميشدی شنگيلی‌سينی
تپه گؤز اللری قان-قان دئيه‌رک،
آپارميشدی اونون سئوگيلی‌سينی.
 
سئوگيلی باليقلار چاليشدی مدام،
قورتولوش اولمادی قورشون قييناقدان.
دوستاق باليقلارين پوزغون حالينا،
گؤيلر قان آغلادی قيزيل شافاقدان
 
شن سولار باغريندا چاخناشان باليق
آيريلدی قوينوندان بولور دنيزين
فلک‌له يئسيرليک ال- بير اولاراق
سارالتدی باليغين گۆموش بنيزين
 
بير نئچه قارا گۆن اؤتوب كئچدی‌ ده
ساتاغا يوللاندی دوستاق باليقلار
آلينيب ساتيلدی سان كی بير ماتاح
دنيزين گؤزوندن اوزاق باليقلار
 
شۆشه قفس‌لری سۆسله‌مک اوچون
مرمر سارايلارا گئتدی باليقلار
كيميسی ال اۆزوب آنا دنيزدن،
كيمسی-اؤزوندن،‌ ايتدی باليقلار.
 
لاكين شيمشک باليق دايانماياراق
دنيز هوسينده آليشدی آنجاق
باليقلار دنيزه گركدير دئيه
شۆشه قفسينده چاليشدی آنجاق
 
او، دنيز ائولادی- دلی باليق‌دير،
دييلدير بير قارین يئمک باليغی
مگر سيغينارمی شۆشه قفسه
ايپک دنيزلرين شيشمك باليغی؟
 
باليغا تيكيلن سويوق باخيشلار
آل-الوان رنيگنه آلقيش دئييردی
باليق‌سا ايكی اۆزلو شۆشه‌لره،
اۆركده ابدی قارقيش دئييردی.
 
باخيردی آينالی، قورخونج گؤزلره،
كيپريکلر بارماقليق، ‌ببکلر زندان
گؤرركن شكلينی قارا گۆزگوده
چيرپينيب قورتولوش ايستردی هر آن
 
چيرپينان باليغين گۆموش گؤوده‌سين
بيچيب يارالادی شۆشه قفسی
قانلي بير گرده‌يه دؤنموشدو يئری،
چيرپينيب چاغلادی واركن نفسی
 
دئدی: قوي بويانسين قانيما سولار
اۆركده قالماسين آرزيم، هاراييم
چايلارين قوينوندا دنيزه قدر
چاتاجاقدير منيم حريّت هاييم
 
بوگۆن من اؤلسم ده ياشاسين دنيز
قان-قيرميز اؤلومو آلقيشلاييرام
ذلّتله ياشاماق نه‌يه گركدير
بئله بير حياتی قارقيشلاييرام
 
چاليشيب حريّت، ديلک يولوندا
دنيز سئوگی‌سيله قان وئردی باليق
خالی‌نين آل-قيرميز بير بوداغيندا
سان كی ناخيش اولوب جان وئردی باليق
 
او قوزغون باخيشلی قورغوشون اللر
ايلغيم كؤلگه‌سينی باليغا سالدی
باليغی آتاركن آرخين سويونا
سولار ائولادينی قوينونا آلدی
 
موشتولوق وئرمه‌يه اوچدو قاغايی
«گؤز آيدينلیغینا» گليردی آغلار.
«باشین ساغ»...دئمه‌يه چايلار تله‌سير
قارا كؤينه‌يينی گئيميشدی داغلار
 
يوللار اوزانيردی شيرين يوخو تک
آنجاق دايانمادی هفته‌لر،‌ آيلار،
گتيريب چيخارتدی آنا دنيزه،
دالغا تابوتوندا باليغی چايلار.
 
باسيب اؤز باغرينا يورغون بالاسين
هؤنكوروب چاغلاييب، آغلادی دنيز
بولودلو گؤيلری درده گتيريب
يانيقلی اۆره‌يين داغلادی دنيز
 
گؤيلرسه پۆسگوروب وولقانلار كيمی
بولودلار، شيمشکلر، گۆرشاد چاغلادی،
بو گئجه صبحه تک ياغيش يئرينه،
گؤيلر دنيز اوچون باليق آغلادی.


 https://t.me/Adabiyyatsevanlar
« میرحسین_دلداربناب»
مین اوچ‌یوز جهننم

ایچیمده یئل اسیر، هاوا دومان‌دیر
بولودلار چاخناشیر، ایلدیریم شاخیر
اوچ تئللی دورنالار، کؤچ ها کؤچده‌دیر
گؤیلردن سئل کیمی، قارانلیق آخیر

پاییز شاختالانیر، باغدا گوللره
آغاجلار یاپراغین، وئریر یئللره
تونقاللار قالانیب، یانیر کیتابلار
خان آراز آغلاییر، باغلی اللره

قورولوب هر یئرده، دار آغاجلاری
اییلمز باشلاری، دارا چکیرلر!
چاققاللار آسلانی، داردا گؤررکن
شنلیکدن دالبادال، اوررا چکیرلر!

مین اوچ یوز جهننم، مین اوچ‌یوز عذاب!
زامان دایانمیشدی، سون دوراغیندا
قارقالار گیرمیشدی، قارتال یوردونا
قارا یئل اسیردی، تپر داغیندا

اسکی‌دن‌بیر یول وار، ارنلیک یولو
اؤلدو وار دؤندو یوخ، بو قوتلو یولدان
آجی‌دان، آغری‌دان، اوز دؤندرمک یوخ
آجیسی، آغریسی، شیریندی بالدان

ساوالان، چنلی بئل، او یولدان کئچیر
کسیک باش، کسیک قول، اونون سیمگه‌سی
خیالا سیغمایان، فیکره گلمه‌ین
قییامت تابلوسو، اونون ایمگه‌سی

او یولدا دؤیوش وار، قان وار، قادا وار
اؤلوم وار، ظولوم وار، آجی نیسگیل وار
قوو ها قوو، قاچ ها قاچ، توت ها توت، دایان
کسیک ال، کسیک باش، دوغرانمیش دیل وار

ایچیمده بیر دنیز، دارا چکیلیر
بالیقلار یوخودا، دنیز اؤزله‌ییر
ایللردیر دوستاقدا، یالقیز دموکرات
شهید قارداشینین، یولون گؤزله‌ییر...        


https://t.me/Adabiyyatsevanlar