Forwarded from ادبیات سئونلر
اوستاد «میر علی سید سلامت» ادبیات سئونلر گوزگوسونده
زمان: بو گئجه سه شنبه1401/6/29
ساعات: 21
قونو: یاشام، دیل، اسطوره لرهاردان باشلانیر...
فیلمی چکیب حاضیرلایان:«مرجان منافزاده»
آپاریجی:«کریم قربانزاده»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
زمان: بو گئجه سه شنبه1401/6/29
ساعات: 21
قونو: یاشام، دیل، اسطوره لرهاردان باشلانیر...
فیلمی چکیب حاضیرلایان:«مرجان منافزاده»
آپاریجی:«کریم قربانزاده»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«اکبرصالحی» قاداش
تزه یاپیشمیشام سنین یاخاندان
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
سن گرک قورخاسان من تک خوخاندان،
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
سنی گتیرمیشم، اَزهم، اؤلدورم
سئرچه تک بوینونو اوزهم، اؤلدورم
قانینی آخیدام، سوزهم اؤلدورم
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
من قارا گونلرین کئشیییندهیم
آداملیق آدینین ائشیییندهیم
ظولمم، جینایتم، اؤز ایشیمدهیم،
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
یا سنی آسارام قناره لردن،
یا یئره آتارام مینارهلردن
حؤکمومو آلمیشام ایدارهلردن
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
سنی باسماللارام، سنی بوغارام
قولاغین اوغارام، بورنون اوغارام،
شردن دوغولموشام، شر ده دوغارام
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
بوراخیم گئده سن، ساچین گؤرونه؟!
توپوغون گؤرونه، قیچین گؤرونه! ؟
فیکیرین گؤرونه، ایچین گؤرونه! ؟
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
من سنی اَزمهیه حقوق آلیرام
اورهیین اوزمهیه حقوق آلیرام
قانینی سوزمهیه حقوق آلیرام
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تزه یاپیشمیشام سنین یاخاندان
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
سن گرک قورخاسان من تک خوخاندان،
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
سنی گتیرمیشم، اَزهم، اؤلدورم
سئرچه تک بوینونو اوزهم، اؤلدورم
قانینی آخیدام، سوزهم اؤلدورم
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
من قارا گونلرین کئشیییندهیم
آداملیق آدینین ائشیییندهیم
ظولمم، جینایتم، اؤز ایشیمدهیم،
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
یا سنی آسارام قناره لردن،
یا یئره آتارام مینارهلردن
حؤکمومو آلمیشام ایدارهلردن
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
سنی باسماللارام، سنی بوغارام
قولاغین اوغارام، بورنون اوغارام،
شردن دوغولموشام، شر ده دوغارام
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
بوراخیم گئده سن، ساچین گؤرونه؟!
توپوغون گؤرونه، قیچین گؤرونه! ؟
فیکیرین گؤرونه، ایچین گؤرونه! ؟
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
من سنی اَزمهیه حقوق آلیرام
اورهیین اوزمهیه حقوق آلیرام
قانینی سوزمهیه حقوق آلیرام
هارا بوراخیرام قاچیب گئدهسن؟
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اگر به خانه ی من آمدی
«غاده السمان» شاعر سوری
اگر به خانه ی من آمدی
برایم مداد بیاور، مداد سیاه
می خواهم روی چهره ام خط بکشم
تا به جرم زیبایی در قفس نیفتم
یک ضربدر هم روی قلبم تا به هوس هم نیفتم!
یک مداد پاک کن بده برای محو لب ها
نمی خواهم کسی به هوای سرخیشان،
سیاهم کند!
یک بیلچه، تا تمام غرایز زنانه را
از ریشه در آورم
شخم بزنم وجودم را ...
بدون این ها راحت تر به بهشت می روم گویا!
یک تیغ بده، موهایم را از ته بتراشم،
سرم هوایی بخورد
و بی واسطه روسری کمی بیاندیشم!
نخ و سوزن هم بده، برای زبانم
می خواهم ... بدوزمش به سق
...اینگونه فریادم بی صداتر است!
قیچی یادت نرود،
می خواهم هر روز اندیشه هایم را سانسور کنم
پودر رختشویی هم لازم دارم برای شستشوی مغزی!
مغزم را که شستم، پهن کنم روی بند تا آرمان هایم را باد با خود ببرد
به آنجایی که کسی نی نینداخت.
می دانی که؟ باید واقع بین بود!
صداخفه کن هم اگر گیر آوردی بگیر!
می خواهم وقتی به جرم عشق و انتخاب،برچسب فاحشه می زنندم
بغضم را در گلو خفه کنم!
یک کپی از هویتم را هم می خواهم
برای وقتی که خواهران و برادران دینی
به قصد ارشاد،فحش و تحقیر تقدیمم می کنند،
به یاد بیاورم که کیستم!
●●●
ترا به خدا ...
اگر جایی دیدی حقی می فروختند برایم بخر تا در غذا بریزم
ترجیح می دهم خودم قبل از دیگران حقم را بخورم !
●●●
سر آخر اگر پولی برایت ماند
برایم یک پلاکارد بخر به شکل گردنبند،
بیاویزم به گردنم ...
و رویش با حروف درشت بنویسم:
من یک انسانم
من هنوز یک انسانم
من هر روز یک انسانم
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«غاده السمان» شاعر سوری
اگر به خانه ی من آمدی
برایم مداد بیاور، مداد سیاه
می خواهم روی چهره ام خط بکشم
تا به جرم زیبایی در قفس نیفتم
یک ضربدر هم روی قلبم تا به هوس هم نیفتم!
یک مداد پاک کن بده برای محو لب ها
نمی خواهم کسی به هوای سرخیشان،
سیاهم کند!
یک بیلچه، تا تمام غرایز زنانه را
از ریشه در آورم
شخم بزنم وجودم را ...
بدون این ها راحت تر به بهشت می روم گویا!
یک تیغ بده، موهایم را از ته بتراشم،
سرم هوایی بخورد
و بی واسطه روسری کمی بیاندیشم!
نخ و سوزن هم بده، برای زبانم
می خواهم ... بدوزمش به سق
...اینگونه فریادم بی صداتر است!
قیچی یادت نرود،
می خواهم هر روز اندیشه هایم را سانسور کنم
پودر رختشویی هم لازم دارم برای شستشوی مغزی!
مغزم را که شستم، پهن کنم روی بند تا آرمان هایم را باد با خود ببرد
به آنجایی که کسی نی نینداخت.
می دانی که؟ باید واقع بین بود!
صداخفه کن هم اگر گیر آوردی بگیر!
می خواهم وقتی به جرم عشق و انتخاب،برچسب فاحشه می زنندم
بغضم را در گلو خفه کنم!
یک کپی از هویتم را هم می خواهم
برای وقتی که خواهران و برادران دینی
به قصد ارشاد،فحش و تحقیر تقدیمم می کنند،
به یاد بیاورم که کیستم!
●●●
ترا به خدا ...
اگر جایی دیدی حقی می فروختند برایم بخر تا در غذا بریزم
ترجیح می دهم خودم قبل از دیگران حقم را بخورم !
●●●
سر آخر اگر پولی برایت ماند
برایم یک پلاکارد بخر به شکل گردنبند،
بیاویزم به گردنم ...
و رویش با حروف درشت بنویسم:
من یک انسانم
من هنوز یک انسانم
من هر روز یک انسانم
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Forwarded from ادبیات سئونلر
اوستاد «میر علی سید سلامت» ادبیات سئونلر گوزگوسونده
زمان: بو گئجه سه شنبه1401/6/29
ساعات: 21
قونو: یاشام، دیل، اسطوره لرهاردان باشلانیر...
فیلمی چکیب حاضیرلایان:«مرجان منافزاده»
آپاریجی:«کریم قربانزاده»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
زمان: بو گئجه سه شنبه1401/6/29
ساعات: 21
قونو: یاشام، دیل، اسطوره لرهاردان باشلانیر...
فیلمی چکیب حاضیرلایان:«مرجان منافزاده»
آپاریجی:«کریم قربانزاده»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
اوستاد "میرعلی سیدسلامت" ادبیات سئونلر گوزگوسونده بیرینجی حیصّه
قونو: یاشام، دیل، اسطورهلر هاردان باشلانیر...
آپاریجی: "کریم قربانزاده"
فیلمی چکیب، حاضیرلایان: "مرجان منافزاده"
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قونو: یاشام، دیل، اسطورهلر هاردان باشلانیر...
آپاریجی: "کریم قربانزاده"
فیلمی چکیب، حاضیرلایان: "مرجان منافزاده"
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
اوستاد "میرعلی سیدسلامت" ادبیات سئونلر گوزگوسونده ایکینجی حیصّه
قونو: یاشام، دیل، اسطورهلر هاردان باشلانیر...
آپاریجی: "کریم قربانزاده"
فیلمی چکیب، حاضیرلایان : "مرجان منافزاده"
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قونو: یاشام، دیل، اسطورهلر هاردان باشلانیر...
آپاریجی: "کریم قربانزاده"
فیلمی چکیب، حاضیرلایان : "مرجان منافزاده"
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آنا دیلینده دوعالار
نوبئل موکافاتی
«لاورئاتی یاسوناری کاواباتانین» حئکایهسی
مترجم:«مالیک آتیلای»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
یاسوناری کاواباتا ۱۸۹۹-جو ایلده ۱۱ اییون تاریخینده ژاپن اؤلکهسینین اوساکا شهرینده آنادان اولوب. ژاپن یازیچیسی، فرانسه اینجهصعنت و ادبيّات اوردئنینین ضابیطی(۱۹۶۰) ادبيّات اوزره نوبئل موکافاتی لاورئاتی.
۱۹۶۸-جی ایلده ادبيّات اوزره نوبئل موکافاتی ژاپنون نووئللا اوستاسی یاسوناری کاواباتایا وئریلمیشدی. همین ایل نوبئل موکافاتینا بیر چوخ اؤلکهلرین یازیچیلاری تقدیم ائدیلمیشلر. اونلارین ایچهریسینده ساموئل بئکئتت، ویتولد قومبروویچ، میشئل بیوتور، گونتئر قراسس کیمی یازیچیلار واردی. موکافات کمیتهسی اوستونلویو ژاپن یازیچیسینا وئرمیشدی.
ی. کاواباتایا نوبئل موکافاتی وئریلمهسی اعلان ائدیلن گون مونخئن شهرینین "خانزئر" نشریّاتی اونون حئکایهلرینین بیر جیلدینی بوراخدی. آلتی مین کیتاب بیر گونون عرضینده ساتیلیب قورتاردی
یاسوناری کاواباتایا نوبئل موکافاتی وئریلمهسی بیر سیرا یازیچیلار آراسیندا تعجب دوغورموشدور. مونخئنده چیخان "آبئندزئیتونگ" قزئتی یازیچیلارا کاواباتانی تانیییب، تانیمادیقلاری حاقیندا سوال وئرمیش، اکثر یازیچیلار ایسه اونو تانیمادیقلارینی سؤیلهمیشدیلر.
گؤرکملی ایسویچره یازیچیسی فریدریک دوررئنماتت یئنی لاورئات حاقیندا دئمیشدیر کی، من بو آدی ائشیتمهمیشدیم. بو سالوندا اوتوران دراماتورق ماکس فریشه ده اونون آدی معلوم دئییل.
یاسوناری کاواباتا حکیم عائلهسینده آنادان اولموشدور. اوشاقلیقدان یئتیم،قالمیش، حیاتین چتینلیکلرینی گؤرموشدور. بو جهت اونون نثرینده اؤز بدیعی عکسینی تاپمیشدیر. یازیچی دئییردی کی، من قوصّهلی بیر آوارا اولدوغومو هئچ زامان اونودا بیلمیرم.
کاواباتا بیر زامان ژاپن یازیچیلاری پئن کلوبونون ویتسئ پرئزیدئنتی اولموشدو. او، سیاسی باخیشلاری حاقیندا فیکیر دئمکدن بویون قاچیریردی.
کاواباتا ۱۹۷۲-جی ایلده دزوسیده ائوینده زهرلنمهسی سببیایله وفات ائدیب، یازیچینین انتحار ائتدییینی ده احتمال ائدیرلر.
۱
آنا دیلینده دوعالار
آنا دیلینده دوعالار «کیتانی لینقویستیکا» بارهده کیتاب اوخویوردو. نؤوبتی فاکتلاری چاتدیریردی آمریکالی عالیم دوکتور راش.
بیر ایتالیالی وار ایدی، پروفسور اسکاندیلا آدلی، درسلرینی ایتالیا، فرانسه و اینگیلیس دیللرینده کئچیردی. تروپیک قیزدیرمادان اؤلدو. خستهلیگینین بیرینجی گونو اینگیلیسجه دانیشیردی. خستلیک گوجلندیکجه فرانسیزجا، آنجاق دوغما دیلینده ایتالیاجا دانیشماغا باشلادی. اؤلوم یاخینلاشدیقجا، قیزدیرما و خستهلیگین دیگر تأثیرلرینه گؤره بونو تامامی ایله شعورسوزجا ائدیردی.
بیر قادین موقتی اولاراق یادداشینی ایتیرمیشدی. اوّلجه قیریق-قیریق ایتالیاجا دانیشیردی. داها دا شدّتلشدیکجه ایسه فرانسیزجا، بیر آز یاخشیلاشدیقدان سونرا کئچدی آلمانجایا. تامامیله ساغالدیقدان سونرا ایسه آنا دیلینه ایتالیاجایا گئری دؤندو. بیر مئشهچیدن ده بحث ائدیلیر کیتابدا. اوشاقلیغینی پولشادا کئچیردیکدن سونرا آلمانییایا کؤچوب، اوتوز دؤرد ایل عرضینده پولیاکجا دانیشماق بیر یانا، هئچ آنا دیلینده بیر سؤز بئله ائشیتمهییب، دئیه بیلریک کی، او اؤز اوشاقلیق دیلینی اونودوب تامامی ایله. آمّا گؤزل گونلرین بیرینده، نارکوزون تأثیرینده ایکن ایکی ساعت پولیاکجا دوعالار ائدیب، ماهنیلار اوخویوب.
نؤوبتی احوالاتی دوکتور راشا میلّیّتجه آلمان اولان، فیلادئلفییا شهریندهکی لوتئران کیلسهسینین کئشیشی اولان تانیشی دانیشیب. شهرین جنوبوندا یاشلی ایسوئچلیلر یاشاییردیلار. آرتیق اللی-آلتمیش ایل اولاردی کی، کؤچموشدولر آمئریکایا و او واختدان بری اؤز دیللرینده دانیشماق ایمکانلاری چوخ آز اولموشدو. اطرافداکیلاردان هئچ کیم اونلارین آنا دیللرینده دانیشا بیلدیکلرینی دوشونموردولر. یاشلیلار اؤلمهیه باشلایان زامان اونلارین هامسی بیر نفر کیمی اوشاقلیقدا اؤیرهندیکلری دوعالاری اوخوماغا باشلادی. سانکی اوشاقلیق خاطیرهلری جانلانیردی.
بئله لینقویستیک معلوماتلار بیزه ماراقلی نه چاتدیردی؟
پسیکولوق سیزه جاواب وئریر: "بو یادداش مکانیزمیندهکی ديیشیکلیکلردی".
آنجاق بو کیتابی اوخویان آدام داها حساس بیر دوشونجه طرزینه صاحب ایدی و قوجانین اؤلوموندن اوّل آنا دیلینده بیر دوعا اوخوماغا محکوم اولدوغو سوالینا داها اینسانی بیر جاواب ایستهییردی.
سؤز نهدی؟ بو تکجه ایشاره سیستمیدی. بس آنا دیلی نهدی؟
"فرقلی دیللرین یارانماسی بیر قبیلهنین دیگر قبیلهدن اؤز سیرلرینی قوروما ایستهیی ایله علاقهداردی".
نوبئل موکافاتی
«لاورئاتی یاسوناری کاواباتانین» حئکایهسی
مترجم:«مالیک آتیلای»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
یاسوناری کاواباتا ۱۸۹۹-جو ایلده ۱۱ اییون تاریخینده ژاپن اؤلکهسینین اوساکا شهرینده آنادان اولوب. ژاپن یازیچیسی، فرانسه اینجهصعنت و ادبيّات اوردئنینین ضابیطی(۱۹۶۰) ادبيّات اوزره نوبئل موکافاتی لاورئاتی.
۱۹۶۸-جی ایلده ادبيّات اوزره نوبئل موکافاتی ژاپنون نووئللا اوستاسی یاسوناری کاواباتایا وئریلمیشدی. همین ایل نوبئل موکافاتینا بیر چوخ اؤلکهلرین یازیچیلاری تقدیم ائدیلمیشلر. اونلارین ایچهریسینده ساموئل بئکئتت، ویتولد قومبروویچ، میشئل بیوتور، گونتئر قراسس کیمی یازیچیلار واردی. موکافات کمیتهسی اوستونلویو ژاپن یازیچیسینا وئرمیشدی.
ی. کاواباتایا نوبئل موکافاتی وئریلمهسی اعلان ائدیلن گون مونخئن شهرینین "خانزئر" نشریّاتی اونون حئکایهلرینین بیر جیلدینی بوراخدی. آلتی مین کیتاب بیر گونون عرضینده ساتیلیب قورتاردی
یاسوناری کاواباتایا نوبئل موکافاتی وئریلمهسی بیر سیرا یازیچیلار آراسیندا تعجب دوغورموشدور. مونخئنده چیخان "آبئندزئیتونگ" قزئتی یازیچیلارا کاواباتانی تانیییب، تانیمادیقلاری حاقیندا سوال وئرمیش، اکثر یازیچیلار ایسه اونو تانیمادیقلارینی سؤیلهمیشدیلر.
گؤرکملی ایسویچره یازیچیسی فریدریک دوررئنماتت یئنی لاورئات حاقیندا دئمیشدیر کی، من بو آدی ائشیتمهمیشدیم. بو سالوندا اوتوران دراماتورق ماکس فریشه ده اونون آدی معلوم دئییل.
یاسوناری کاواباتا حکیم عائلهسینده آنادان اولموشدور. اوشاقلیقدان یئتیم،قالمیش، حیاتین چتینلیکلرینی گؤرموشدور. بو جهت اونون نثرینده اؤز بدیعی عکسینی تاپمیشدیر. یازیچی دئییردی کی، من قوصّهلی بیر آوارا اولدوغومو هئچ زامان اونودا بیلمیرم.
کاواباتا بیر زامان ژاپن یازیچیلاری پئن کلوبونون ویتسئ پرئزیدئنتی اولموشدو. او، سیاسی باخیشلاری حاقیندا فیکیر دئمکدن بویون قاچیریردی.
کاواباتا ۱۹۷۲-جی ایلده دزوسیده ائوینده زهرلنمهسی سببیایله وفات ائدیب، یازیچینین انتحار ائتدییینی ده احتمال ائدیرلر.
۱
آنا دیلینده دوعالار
آنا دیلینده دوعالار «کیتانی لینقویستیکا» بارهده کیتاب اوخویوردو. نؤوبتی فاکتلاری چاتدیریردی آمریکالی عالیم دوکتور راش.
بیر ایتالیالی وار ایدی، پروفسور اسکاندیلا آدلی، درسلرینی ایتالیا، فرانسه و اینگیلیس دیللرینده کئچیردی. تروپیک قیزدیرمادان اؤلدو. خستهلیگینین بیرینجی گونو اینگیلیسجه دانیشیردی. خستلیک گوجلندیکجه فرانسیزجا، آنجاق دوغما دیلینده ایتالیاجا دانیشماغا باشلادی. اؤلوم یاخینلاشدیقجا، قیزدیرما و خستهلیگین دیگر تأثیرلرینه گؤره بونو تامامی ایله شعورسوزجا ائدیردی.
بیر قادین موقتی اولاراق یادداشینی ایتیرمیشدی. اوّلجه قیریق-قیریق ایتالیاجا دانیشیردی. داها دا شدّتلشدیکجه ایسه فرانسیزجا، بیر آز یاخشیلاشدیقدان سونرا کئچدی آلمانجایا. تامامیله ساغالدیقدان سونرا ایسه آنا دیلینه ایتالیاجایا گئری دؤندو. بیر مئشهچیدن ده بحث ائدیلیر کیتابدا. اوشاقلیغینی پولشادا کئچیردیکدن سونرا آلمانییایا کؤچوب، اوتوز دؤرد ایل عرضینده پولیاکجا دانیشماق بیر یانا، هئچ آنا دیلینده بیر سؤز بئله ائشیتمهییب، دئیه بیلریک کی، او اؤز اوشاقلیق دیلینی اونودوب تامامی ایله. آمّا گؤزل گونلرین بیرینده، نارکوزون تأثیرینده ایکن ایکی ساعت پولیاکجا دوعالار ائدیب، ماهنیلار اوخویوب.
نؤوبتی احوالاتی دوکتور راشا میلّیّتجه آلمان اولان، فیلادئلفییا شهریندهکی لوتئران کیلسهسینین کئشیشی اولان تانیشی دانیشیب. شهرین جنوبوندا یاشلی ایسوئچلیلر یاشاییردیلار. آرتیق اللی-آلتمیش ایل اولاردی کی، کؤچموشدولر آمئریکایا و او واختدان بری اؤز دیللرینده دانیشماق ایمکانلاری چوخ آز اولموشدو. اطرافداکیلاردان هئچ کیم اونلارین آنا دیللرینده دانیشا بیلدیکلرینی دوشونموردولر. یاشلیلار اؤلمهیه باشلایان زامان اونلارین هامسی بیر نفر کیمی اوشاقلیقدا اؤیرهندیکلری دوعالاری اوخوماغا باشلادی. سانکی اوشاقلیق خاطیرهلری جانلانیردی.
بئله لینقویستیک معلوماتلار بیزه ماراقلی نه چاتدیردی؟
پسیکولوق سیزه جاواب وئریر: "بو یادداش مکانیزمیندهکی ديیشیکلیکلردی".
آنجاق بو کیتابی اوخویان آدام داها حساس بیر دوشونجه طرزینه صاحب ایدی و قوجانین اؤلوموندن اوّل آنا دیلینده بیر دوعا اوخوماغا محکوم اولدوغو سوالینا داها اینسانی بیر جاواب ایستهییردی.
سؤز نهدی؟ بو تکجه ایشاره سیستمیدی. بس آنا دیلی نهدی؟
"فرقلی دیللرین یارانماسی بیر قبیلهنین دیگر قبیلهدن اؤز سیرلرینی قوروما ایستهیی ایله علاقهداردی".
بونو تصدیقلهین کیتابلار دا وار. اوندا نه اولور؟ اینسانین الی و آیاغی قدیمی اختراعلارا باغلیدی، و او بونا قارشی چیخماق ایستهمیر. عکسینه، اینسان بو اوصوللار سایهسینده یاشاییب. اینسان ابتدای تصوّب کشلییی ایله تاریخین گؤودهسینه او قدر محکم باغلانیب کی، اوندان آنجاق سوموکلر قالیب. اگر دویونو آچساق، نئجه دئیرلر، بو اسکلت یئره ديهجک.
قوجالارین دوعالاری دا بونو تصدیقلهییر.
کیتانی کیتاب اوخویارکن، داها دوغروسو بو کیتابی اوخویارکن کایوکونو خاطیرلادی "دیگر اینسانلار اوچون آنا دیلی نهدیرسه، کایوکو منیم اوچون اودور".
۲
"سینهسی گؤیرچینینکی کیمی قاباریق دئییل، آمّا قانادلارینین آچیلماسی عینیدی". چییرتکهدن دانیشیردی. کیتانی گؤزلرینی آچیب بئله دئدی عینی ایله بؤیوک چییرتکه گؤرموشدو یوخوسوندا. یوخونون اوّلینده نه گؤردویونو ایسه خاطیرلایا بیلمیردی هئچ جور. ایری قانادلارینی چیرپاراق قولاغینا ساری اوچان چییرتکه. حتی قولاغینا یوخ یاناغینا توخونان. کیتانی باشا دوشوردو کی، او بورا کایوکودان نئجه آیریلماق لازیم اولدوغونو اؤیرتمک اوچون اوچوب. بیر نئچه ثانیهدن سونرا او، دوغما کندینه گئدن یولدا ایرهلیلهییردی. کیتانی بیلیردی کی، بو محض اونا ایشارهدی. یول بویو آلتدا- بوتدا آغاجلار اکیلمیشدی. گؤیرچینه بنزهین چییرتکه قانادییلا توخوندو کیتانینین اوزونه. آمّا هئچ بیر سس گلمهدی. غریبهدیر کی، کیتانی بو توخونوشو بؤیوک مودریکلیک اوچون باشلانغیج نقطهسی کیمی حیسّ ائتدی. سانکی هانسیسا دینی حقیقته توخونا بیلمیشدی. بو حقیقتلرین طرفیندن باخدیقدا او، آرتیق کایوکودان آیریلمالی ایدی. محض بو بارهده خبر وئریردی گؤیرچینه اوخشایان چییرتکه. بونو آنلایان کیتانی سود کیمی بیاض یولدا آددیملاییر و سانکی کیمسه ده اونو ایزلهییردی. چییرتکه یوخ اولان کیمی آچدی گؤزلرینی
"سینهسی گؤیرچینینکی کیمی قاباریق دئییل آمّا قانادلارینین آچیلماسی عینیدی".
باشدا دایانان توبئروزالار بیاض قوخویوردولار. اییول چیچیی-چییرتکهنین اوخوماسی اوچون هله تئزدی. یوخوسوندا نییه محض چییرتکه گؤرموشدو؟ یوخسا کئچمیشدی چییرتکه و کایوکو ایله باغلی نسه یاشانمیشدی؟
کایوکو ایله شهر کناریندا یاشادیقلاری واخت سؤزسوز کی، چییرتکهلرین جیریلداماسینی ائشیده بیلمیشدیلر. گزینتی زامانیندا چمنلیکده نئجه سیچرادیقلارینی دا گؤرموشدولر یقین کی. آمّا نه اوچون چییرتکهنین حقیقتله علاقهلندیریلمهسینی آنلامیردی.
بئله بیر یوخودو. آمّا کیتانی آغلینین درینلیکلرینده هانسیسا بیر چییرتکه تاپا بیلمیردی هئچ جور.
کند ائوینده بؤیوک اوتاق. پنجرهدن یوخاریدا قارانقوش یوواسی. کیتانی یووایا دیرماشیر و تیترهییر اورادا. آنلاشیلمایان بیر قورخو اونو سیغیناجاقدان قووور. بیردن هاردان گلدییی بیلینمهین بامبوکدان دیرک چیخیر قارشیسینا. اوندان یاپیشیب باغچایا دوشور. بیر کیشی آرخاسیجا قاچیر اونون. کیتانی حیهطین آرخا داروازاسیندان قاچاراق چیخیر. بورا اونون باباسینین ائویدیر.
داروازانین آرخاسیندا موناخ پالتاری گئیینمیش بالاجا اوشاق چیخیر قارشیسینا. اؤزو کیمی بالاجا سوپورگهسی ایله اونون آنبارا ساری گئتمهسینه مانع اولور.
- بورا اولماز، بورادا گیزلنمک اولماز!
- بس هاردا گیزلهنیم؟
- حامام اوتاغینا قاچ، حامام اوتاغینا!
- نییه؟
- چونکی باشقا بیر یئرده گیزلنهبیلمزسن.
اوغلان اونون پالتارلارینی سویوندورور. کیتانی کیشینین پالتارینی تاپیب نفسلیکدن، حامام اوتاغینا گیرجهییندن قورخور. وانین ایچینه قیسیلیر. بوخار بوتون بدنینی ساریب دریسینی یاندیریر. کیمسه توخونور بو کایوکودو. او، بورادا داها اوّلدن گیزلهنیب، ایکیسی وانا سیغیشا بیلمیر.
"بورا اولماز. اگر دایی بیزی تاپسا اونا نه دئیهجهییک. او بیزه نه دئیهجک؟".
دریسینه کایوکونون و قورخونون توخونماسییلا کیتانی یوخودان آییلیر.
حیات یولداشینین قیزیلی ساپلارلا تیکیلمیش بالیشی پاریلداییردی. سحر گونشی اورا قدر چاتمیشدی. آروادی اوزون یوخو کؤینهیی اینینده ایدی. هئچ بیر علاقهسی یوخ ایدی اونون یوخویلا.
اونلاری اؤلدورمک اوچون آرخالارینجا دوشن کیشی کیم ایدی؟ بو کایوکونون سئوگیلیسی، یا دا اری ایدی یقین کی. لاکین اونون کیتانییه قدر حیاتیندا هئچ کیم اولمامیشدی. بئله اولان حالدا بو کیشی اونون کیتانیدن سونرا تانیش اولدوغو بیریدی. کایوکونون سئوگیلیسی یوخ ایدی اونلار آیریلارکن. بونا گؤره ده کیتانی اونو گؤرمهمیشدی، تانیمیردی و یئنه ده فیکیرلشمهیه باشلادی:
- بو کیشی نییه آرخالارینجا قاچیردی؟
اؤزونو سئودییی قدر اونو قیسقانماغی دا سئویردی. آنجاق ایندی او بختسیز چییرتکهنین نه اولدوغونو آنلادی: "آیریلیق کایوکو منیم اوچون دیگر اینسانلارا گؤره آنا دیلی نهدیسه اونا برابردی".
۳
قوجالارین دوعالاری دا بونو تصدیقلهییر.
کیتانی کیتاب اوخویارکن، داها دوغروسو بو کیتابی اوخویارکن کایوکونو خاطیرلادی "دیگر اینسانلار اوچون آنا دیلی نهدیرسه، کایوکو منیم اوچون اودور".
۲
"سینهسی گؤیرچینینکی کیمی قاباریق دئییل، آمّا قانادلارینین آچیلماسی عینیدی". چییرتکهدن دانیشیردی. کیتانی گؤزلرینی آچیب بئله دئدی عینی ایله بؤیوک چییرتکه گؤرموشدو یوخوسوندا. یوخونون اوّلینده نه گؤردویونو ایسه خاطیرلایا بیلمیردی هئچ جور. ایری قانادلارینی چیرپاراق قولاغینا ساری اوچان چییرتکه. حتی قولاغینا یوخ یاناغینا توخونان. کیتانی باشا دوشوردو کی، او بورا کایوکودان نئجه آیریلماق لازیم اولدوغونو اؤیرتمک اوچون اوچوب. بیر نئچه ثانیهدن سونرا او، دوغما کندینه گئدن یولدا ایرهلیلهییردی. کیتانی بیلیردی کی، بو محض اونا ایشارهدی. یول بویو آلتدا- بوتدا آغاجلار اکیلمیشدی. گؤیرچینه بنزهین چییرتکه قانادییلا توخوندو کیتانینین اوزونه. آمّا هئچ بیر سس گلمهدی. غریبهدیر کی، کیتانی بو توخونوشو بؤیوک مودریکلیک اوچون باشلانغیج نقطهسی کیمی حیسّ ائتدی. سانکی هانسیسا دینی حقیقته توخونا بیلمیشدی. بو حقیقتلرین طرفیندن باخدیقدا او، آرتیق کایوکودان آیریلمالی ایدی. محض بو بارهده خبر وئریردی گؤیرچینه اوخشایان چییرتکه. بونو آنلایان کیتانی سود کیمی بیاض یولدا آددیملاییر و سانکی کیمسه ده اونو ایزلهییردی. چییرتکه یوخ اولان کیمی آچدی گؤزلرینی
"سینهسی گؤیرچینینکی کیمی قاباریق دئییل آمّا قانادلارینین آچیلماسی عینیدی".
باشدا دایانان توبئروزالار بیاض قوخویوردولار. اییول چیچیی-چییرتکهنین اوخوماسی اوچون هله تئزدی. یوخوسوندا نییه محض چییرتکه گؤرموشدو؟ یوخسا کئچمیشدی چییرتکه و کایوکو ایله باغلی نسه یاشانمیشدی؟
کایوکو ایله شهر کناریندا یاشادیقلاری واخت سؤزسوز کی، چییرتکهلرین جیریلداماسینی ائشیده بیلمیشدیلر. گزینتی زامانیندا چمنلیکده نئجه سیچرادیقلارینی دا گؤرموشدولر یقین کی. آمّا نه اوچون چییرتکهنین حقیقتله علاقهلندیریلمهسینی آنلامیردی.
بئله بیر یوخودو. آمّا کیتانی آغلینین درینلیکلرینده هانسیسا بیر چییرتکه تاپا بیلمیردی هئچ جور.
کند ائوینده بؤیوک اوتاق. پنجرهدن یوخاریدا قارانقوش یوواسی. کیتانی یووایا دیرماشیر و تیترهییر اورادا. آنلاشیلمایان بیر قورخو اونو سیغیناجاقدان قووور. بیردن هاردان گلدییی بیلینمهین بامبوکدان دیرک چیخیر قارشیسینا. اوندان یاپیشیب باغچایا دوشور. بیر کیشی آرخاسیجا قاچیر اونون. کیتانی حیهطین آرخا داروازاسیندان قاچاراق چیخیر. بورا اونون باباسینین ائویدیر.
داروازانین آرخاسیندا موناخ پالتاری گئیینمیش بالاجا اوشاق چیخیر قارشیسینا. اؤزو کیمی بالاجا سوپورگهسی ایله اونون آنبارا ساری گئتمهسینه مانع اولور.
- بورا اولماز، بورادا گیزلنمک اولماز!
- بس هاردا گیزلهنیم؟
- حامام اوتاغینا قاچ، حامام اوتاغینا!
- نییه؟
- چونکی باشقا بیر یئرده گیزلنهبیلمزسن.
اوغلان اونون پالتارلارینی سویوندورور. کیتانی کیشینین پالتارینی تاپیب نفسلیکدن، حامام اوتاغینا گیرجهییندن قورخور. وانین ایچینه قیسیلیر. بوخار بوتون بدنینی ساریب دریسینی یاندیریر. کیمسه توخونور بو کایوکودو. او، بورادا داها اوّلدن گیزلهنیب، ایکیسی وانا سیغیشا بیلمیر.
"بورا اولماز. اگر دایی بیزی تاپسا اونا نه دئیهجهییک. او بیزه نه دئیهجک؟".
دریسینه کایوکونون و قورخونون توخونماسییلا کیتانی یوخودان آییلیر.
حیات یولداشینین قیزیلی ساپلارلا تیکیلمیش بالیشی پاریلداییردی. سحر گونشی اورا قدر چاتمیشدی. آروادی اوزون یوخو کؤینهیی اینینده ایدی. هئچ بیر علاقهسی یوخ ایدی اونون یوخویلا.
اونلاری اؤلدورمک اوچون آرخالارینجا دوشن کیشی کیم ایدی؟ بو کایوکونون سئوگیلیسی، یا دا اری ایدی یقین کی. لاکین اونون کیتانییه قدر حیاتیندا هئچ کیم اولمامیشدی. بئله اولان حالدا بو کیشی اونون کیتانیدن سونرا تانیش اولدوغو بیریدی. کایوکونون سئوگیلیسی یوخ ایدی اونلار آیریلارکن. بونا گؤره ده کیتانی اونو گؤرمهمیشدی، تانیمیردی و یئنه ده فیکیرلشمهیه باشلادی:
- بو کیشی نییه آرخالارینجا قاچیردی؟
اؤزونو سئودییی قدر اونو قیسقانماغی دا سئویردی. آنجاق ایندی او بختسیز چییرتکهنین نه اولدوغونو آنلادی: "آیریلیق کایوکو منیم اوچون دیگر اینسانلارا گؤره آنا دیلی نهدیسه اونا برابردی".
۳
" گیرمک اولار؟".
کایوکونون داییسینین کیتانینین یانینا گلمهسی تعجبلودو. "کایوکو بئله غریبه مکتوب گؤندهریب و من ده اونونلا دانیشماق اوچون گلمیشم".
کایوکونون داییسی شوبههلی باخیشلارلا کیتانینین آروادینا باخیردی. قادین چای سوزوردو اونلارا.
- اگر او ائودهدیرسه، چاغیرا بیلرسیز اونونلا دانیشیم؟
- کیمی، کایوکونو؟
- بلی.
- هئچ بیلمیرم هاردادی او.
- باشا دوشه بیلمیرم کی، نهلر باش وئریر. اونا گؤره ده هئچ نهیی گیزلتمهدن بورا گلمهیه قرار وئردیم.
کیشی قوینوندان مکتوبو چیخارتدی. مکتوب کاقاوا پرئفئکتوراسینا عنوانلانیب. ائله بونا گؤره مکتوب کیشینی بورا هارداسا توکیویا گتیریب اوزاق سیکوکودان. کایوکونون دوغولدوغو یئردن. مکتوبون مؤهورونه باخدی حقیقتاً ده اونون یاشادیغی یئردن آتامیدن گؤندریلیب.
- او نه یازیر مکتوبدا؟
- باخین.
" عزیز داییم! اؤزوم بارده هر شئیی کیتانییه وصيّت ائدیرم. اؤزومو و دفنیمی. دوغما کندیمه هئچ نه وئره بیلمهدیییم اوچون باغیشلایین. لازیم اولسا کیتانی ایله گؤروشوب اوندان سوروشون. او سیزه بیر شئیی دانیشاجاق. کیتانی کایوکو".
آبسورددو کایوکو اونون هاردا یاشادیغینی نئجه اؤیرهندی. او، قصداً گؤندهریب مکتوبو کی...
قوناغین گلدییی ایکینجی گون بیر بالیقچی ساحلین یاخینلیغیندا ایکی جسد تاپدی. او چوخ اوزاقدان گؤرموشدو بوغولانلاری. سانکی آکواریومون دیبینده اؤلموش ایکی بالیق کیمی گؤرونوردولر. یای گلدییی اوچون دنیز حئیرت آمیز درجهده شفاف ایدی.
بوغولانلار بارهده ائشیدن کیمی کیتانی کایوکو بارده دوشوندو. حاقلی ایدی.
کایوکونو محض بورانی سئچمیشدی انتحار ائتمک اوچون.
کیشینین اوزونده هئچ بیر ایفاده یوخ ایدی، ایفادهسیز و دونوق ایدی بالیق کیمی. محض بو کیشی قیسقانیردی اونو. حتی اؤلوموندن اوّل بئله.
اؤلوم یاخینلاشدیقجا اینسانین یادداشی ضعیفلهییر. یادداشین داغیلماسی یاخین خاطیرهلرله باشلاییر. یادداش پوزغونلوغو بیر حدّه چاتدیقدان سونرا نسه آلوولانماغا حاضرلاشیر. سونونجو دوعا، اؤلومون آستاناسیندا ایکن کایوکو یانینداکی سئوگیلیسینی دئییل، اونو- ایلک سئوگیسینی خاطیرلامیشدی. یعنی یادداشینین داغینتیلاری آراسیندا سونونجو آلوولانان اوز کیتانینین ایدی. یقین کی، بئله اولوب. یقین کی، بو اونون سونونجو گؤردویو خیال اولوب. آخماق غضبدن گولمهیی گلیردی. کیتانی حتی توپورمک ایستهییردی اونون جسدینه "اؤلومو نهقدر بو قدیم خیالا باغلی ایدی. جمعی ایکی ایل اونونلا بیر یئرده اولدوق، آمّا یئنه ده خلاص اولا بیلمهدی مندن. اؤزو اؤزونو قول ائلهدی. قول ائلهدی سونونجو دوعاسینا".
کایوکونون داییسینا دئییردی بونلاری، یا دا اؤز-اؤزونه.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کایوکونون داییسینین کیتانینین یانینا گلمهسی تعجبلودو. "کایوکو بئله غریبه مکتوب گؤندهریب و من ده اونونلا دانیشماق اوچون گلمیشم".
کایوکونون داییسی شوبههلی باخیشلارلا کیتانینین آروادینا باخیردی. قادین چای سوزوردو اونلارا.
- اگر او ائودهدیرسه، چاغیرا بیلرسیز اونونلا دانیشیم؟
- کیمی، کایوکونو؟
- بلی.
- هئچ بیلمیرم هاردادی او.
- باشا دوشه بیلمیرم کی، نهلر باش وئریر. اونا گؤره ده هئچ نهیی گیزلتمهدن بورا گلمهیه قرار وئردیم.
کیشی قوینوندان مکتوبو چیخارتدی. مکتوب کاقاوا پرئفئکتوراسینا عنوانلانیب. ائله بونا گؤره مکتوب کیشینی بورا هارداسا توکیویا گتیریب اوزاق سیکوکودان. کایوکونون دوغولدوغو یئردن. مکتوبون مؤهورونه باخدی حقیقتاً ده اونون یاشادیغی یئردن آتامیدن گؤندریلیب.
- او نه یازیر مکتوبدا؟
- باخین.
" عزیز داییم! اؤزوم بارده هر شئیی کیتانییه وصيّت ائدیرم. اؤزومو و دفنیمی. دوغما کندیمه هئچ نه وئره بیلمهدیییم اوچون باغیشلایین. لازیم اولسا کیتانی ایله گؤروشوب اوندان سوروشون. او سیزه بیر شئیی دانیشاجاق. کیتانی کایوکو".
آبسورددو کایوکو اونون هاردا یاشادیغینی نئجه اؤیرهندی. او، قصداً گؤندهریب مکتوبو کی...
قوناغین گلدییی ایکینجی گون بیر بالیقچی ساحلین یاخینلیغیندا ایکی جسد تاپدی. او چوخ اوزاقدان گؤرموشدو بوغولانلاری. سانکی آکواریومون دیبینده اؤلموش ایکی بالیق کیمی گؤرونوردولر. یای گلدییی اوچون دنیز حئیرت آمیز درجهده شفاف ایدی.
بوغولانلار بارهده ائشیدن کیمی کیتانی کایوکو بارده دوشوندو. حاقلی ایدی.
کایوکونو محض بورانی سئچمیشدی انتحار ائتمک اوچون.
کیشینین اوزونده هئچ بیر ایفاده یوخ ایدی، ایفادهسیز و دونوق ایدی بالیق کیمی. محض بو کیشی قیسقانیردی اونو. حتی اؤلوموندن اوّل بئله.
اؤلوم یاخینلاشدیقجا اینسانین یادداشی ضعیفلهییر. یادداشین داغیلماسی یاخین خاطیرهلرله باشلاییر. یادداش پوزغونلوغو بیر حدّه چاتدیقدان سونرا نسه آلوولانماغا حاضرلاشیر. سونونجو دوعا، اؤلومون آستاناسیندا ایکن کایوکو یانینداکی سئوگیلیسینی دئییل، اونو- ایلک سئوگیسینی خاطیرلامیشدی. یعنی یادداشینین داغینتیلاری آراسیندا سونونجو آلوولانان اوز کیتانینین ایدی. یقین کی، بئله اولوب. یقین کی، بو اونون سونونجو گؤردویو خیال اولوب. آخماق غضبدن گولمهیی گلیردی. کیتانی حتی توپورمک ایستهییردی اونون جسدینه "اؤلومو نهقدر بو قدیم خیالا باغلی ایدی. جمعی ایکی ایل اونونلا بیر یئرده اولدوق، آمّا یئنه ده خلاص اولا بیلمهدی مندن. اؤزو اؤزونو قول ائلهدی. قول ائلهدی سونونجو دوعاسینا".
کایوکونون داییسینا دئییردی بونلاری، یا دا اؤز-اؤزونه.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
سایین کانالداشلار بیلدینیز سبب لر گوره (فیلترینگ) امانیمیزی کسیب.
تلگراما وصل اولماق هامان کانال فعالیت لرین باشلایاجاق.
تلگراما وصل اولماق هامان کانال فعالیت لرین باشلایاجاق.
«خان_صنم»
پاییز...
اوخشاییر روحومون قارا ساچلارین
پاییز کیم دئییر کی داریخمالی دیر؟
دیلینی آنلاسان ایچینه وارسان
گؤررسن نه گؤزل نه باخمالی دیر
سون باهار گلنده باهارلانیرام
بارلانیردویغومون تام آغاجلاری
سویونوب تؤکورسه دئمک سؤزو وار
عصیانی نه بیلیر چام آغاجلاری
یارپاقلار هاوادا یاللی گئدیرلر
گلیر قولاغیما چال_چاغیر سسی
یاغیش خئییر_دوعا وئریر تورپاغا،
پاییز طبیعتین خینا گئجه سی
تکجه فصیل دئییل،دئوریم دی البت
اینسانین چیخمایان سسی دیر پاییز
باشقا فصیل لرین دادی بیر یانا
شاعیر اولانلارین بسی دیر پاییز
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
پاییز...
اوخشاییر روحومون قارا ساچلارین
پاییز کیم دئییر کی داریخمالی دیر؟
دیلینی آنلاسان ایچینه وارسان
گؤررسن نه گؤزل نه باخمالی دیر
سون باهار گلنده باهارلانیرام
بارلانیردویغومون تام آغاجلاری
سویونوب تؤکورسه دئمک سؤزو وار
عصیانی نه بیلیر چام آغاجلاری
یارپاقلار هاوادا یاللی گئدیرلر
گلیر قولاغیما چال_چاغیر سسی
یاغیش خئییر_دوعا وئریر تورپاغا،
پاییز طبیعتین خینا گئجه سی
تکجه فصیل دئییل،دئوریم دی البت
اینسانین چیخمایان سسی دیر پاییز
باشقا فصیل لرین دادی بیر یانا
شاعیر اولانلارین بسی دیر پاییز
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
محمدالفت جنابلاریندان غروب درگیسی نین 9انجوسایندا آپارد یغی مصاحبه نی ادبیات سئونلر ایختیاریندا قویدوقلاری اوچون تشکور ائدیریک.
ادبیات سئونلر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ادبیات سئونلر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تولد سینمای مستقل آذربایجان
«محمد الفت»
· نوروز امسال را سینما دوستان تبریزی با رویداد مسرت بخشی آغاز نمودند. اکران فیلم ائو به کارگردانی همشهری شان اصغر یوسفی نژاد، که به زبان شیرین مادری ساخته بود و یک سال و اندی ست که چشم انتظار اکران این فیلم در تبریز بودند، " ائو" پس از اقبال منتقدان در جشنواره سی و پنجم فجر، اردیبهشت سال گذشته توانست جوایز مهم جشنواره بین المللی فجر را از آن خود کند و پس از آن در بسیاری از جشنواه های معتبر جهانی توانست حضوری موفق داشته باشد. فیلم ائو در طول سال 96 در ایران، در گروه هنر و تجربه و در شهرهایی که این گروه سینمای فعال دارد به اکران عمومی درآمد و چون تبریز سینمای مختص این گروه را نداشت در زادگاه فیلم، این فیلم اکران نشد. تا اینکه از نوروز امسال در موسسه الف به عنوان افتتاحیه این سینما به روی پرده رفت. البته در سالنی که چندان مناسب پخش فیلم نبود.اما کاستیهای سینمای نمایش دهنده این فیلم و همچنین عدم تبلیغات موثر برای اثری در این حد هم باعث نشد که هنر دوستان تبریزی از دیدن این فیلم غفلت کنند و ائو توانست تماشاگران تبریزی را هم به خود جلب کند.
· فیلم "ائو" در سال 95 در تبریز تولید شده است. "ائو" تولیدی مستقل در سینمای آذربایجان است که اگرچه اولین فیلم در این عرصه نیست،اما تاکنون موفقترین فیلم بلند در میان ساختههای کارگردانان تبریزی است. فیلمی که پس از تلاشهای بسیاری از کارگردانان تبریزی در عرصه فیلم کوتاه و همچنین مشقتهای بسیاری که در حوزه فیلمهای بلند کشیده شده، امیدواریهای فراوانی را برای سینمای مستقل آذربایجان و علی الخصوص تبریز ایجاد کرده است.بعد از این موفقیت بزرگ می توان از سینمای مستقل آذربایجان سخن گفت. تولد این نوزاد نوپا بر فرهنگ ایران و آذربایجان مبارکباد.
· فیلم ائو، بعد از سال ها زیستن در زیر اوتوریته فیلمفارسی و سینمای فارسی زده ایران ، از "حاشیه" به "متن" آمده است . "متن" سینما در ایران شدیدا "فارس" محور و "تهران" زده است . فارس محور به این معنی که هر فیلمی فقط به زبان فارسی تولید شده و با نادیده گرفتن زبان های موجود در رنگین کمان زبانی این کشور، طوری وانموده اند که گویی ایران فقط سرزمین پارس ها و پارسی زبان هاست. و "تهران زده " به این معنی که بیش از 90درصد فیلم های تولید شده ایرانی در کلانشهر تهران (که گویی خاستگاه و زیستگاه ی فقط و فقط فارس هاست)به تصویر کشیده شده است. حتی واقعیت تکثر فرهنگی و زبانی تهران بزرگ(طبق آمارهای غیر رسمی بزرگترین شهر ترک زبان ایران ) در فیلم های تولید شده کمرنگ نه که بی رنگ است.
· ائو جسارت کرده و در "حاشیه" ساخته شده و به زبان جاری مردم این حاشیه، با زیبایی تمام به تصویر در آمده، طوری که هر بینندهیی را مبهوت خود نموده است. فیلم با تمام بی امکاناتی این "حاشیه" به نسبت مرکز نشینان در صدر نشین!!! توانسته فیلمی قابل قبول از نظر تمامی منتقدان و اهالی خاص سینما ارائه بدهد.چنانکه بهترین فیلم جشنواره بین الملی فجر شد و از اواخر سال 95 راه خود را به فستیوال های فیلم در عرصه بین المللی باز کرد و مورد استقبال تماشاگران در سطح جهانی قرارگرفت
· اما جای بسی تاسف است که شهروندان تبریزی از ائو استقبال شایسته یی نکردند. نگارنده با یک جمع ده نفری به سینما برای تماشای این فیلم رفتیم و به غیر از ما، هشت نفر دیگر در سالن سینما حضور داشتند، نمی دانم چرا علیرغم فصل خوب اکران، شهروندان تبریزی و بخصوص "هارای هارای من تورکم" گویان بحق معترض سالها کم توجهی تا بدین حد از خود نشان دادند و فیلم و کارگردان را آنگونه که شایسته اش بود بقول ما ترک ها ازدیرمه دیلر، با اینکه کارگردان محترم در مصاحبه یی که دراین شماره خواهید خواند اصلا به این مقوله وارد نمی شوند و خودشان راضی هستند از بازخوردهای همان تماشاگران معدود، ولی می دانیم که سهم این استقبال ها در ادامه چنین شیوه فیلمسازی چقدر مهم است. یقین که استقبال شهروندان از سینماگران مستقل آذربایجان دیگر فیلمسازان ترک را بیشتر ترغیب خواهد کرد تا سینمایی با هویتی آز آن خود بیافریند
· فیلم ائوادعای شاهکاربودن ندارد ، فیلم ائو از اولین صداهای حاشیه است بر سر متن، و به نظر من صدای پر طنینی است. آرزوی مان است که این صدا و صداهای دیگری که در راه است فضای فرهنگی تک صدایی این مرز و بوم را در حوزه سینما متحول نمایند
· به همین مناسبت قرارمان براین شد که بخش سینمایی این شماره غروب را به این فیلم خوب اختصاص بدهیم.
ابتدا مصاحبه یی با کارگردان و تنی چند از عوامل فیلم(دوتن از بازیگران نقش اصلی آقای رامین ریاضی و خانم محدثه حیرت به همراه فیلمبردارآقای حمید مهرافروز و تدوین گر آقای امیر اطمینان) ترتیب دادیم که در ادامه ملاحظه خواهید کرد و سپس سه نوشته در بررسی این فیلم به قلم دوستان محترم آقایان شهرام شهنازیان و اکبر دولتشاهی و خانم سیما حسینی را خواهید خواند. لازم به ذکر است که آقای یوسفی نژاد با اینکه مشغله ی زیاد از بابت حضور بین المللی فیلم را داشتند و در تبریز دو سه روزی می توانستند باشند ولی با گشاده روی دعوت نشریه غروب را پذیرفتند و دیگر دوستان عوامل فیلم را که همه این عزیزان درگیر کارهای سینمایی جدیدی بودند را به نحو احسن هماهنگ نمودند که در اینجا مراتب سپاس و قدرانی خودمان را از همه این عزیزان اعلام می داریم.
قایناق« غروب» درگی سینین 9سایی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قایناق« غروب» درگی سینین 9سایی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
"ائو" بازتاب واقعیت جامعه است
مصاحبه یی با کارگردان و عوامل فیلم ائو
مصاحبه کنندگان:«شهرام شهنازیان – محمد الفت»
شهنازیان: لطفا بطور خلاصه از بیوگرافی خودتان برای خوانندگان ما بفرمایید؟
یوسفی نژاد: من در 20 تیرماه 1348 در تبریز متولد شدهام تقریبا در اواسط سال 67 حین خدمت سربازی در دانشگاه صدا و سیما پذیرفته شده و وارد دانشگاه گردیدم. در سال 72 در رشته تولیدسیما با گرایش کارگردانی فارغ التحصیل و از سال 73 فعالیت مطبوعاتی خودم را در دو نشریه "فرهنگ وسینما"ی آقای پرویز صمدی مقدم و "گزارش فیلم" که خانم نوشابه امیری و آقای هوشنگ اسدی(که با نام بهار ایرانی می نوشت) منتشر میکردند، شروع به فعالیت کردم ،هوشنگ اسدی وخانم امیری الان ساکن فرانسه هستند. یک سال بعد یعنی سال 74 به تبریز آمدم و در صدا وسیما استخدام شدم. سال 93 بعد از 19 سال کار از اداره بازنشسته شدم. در کنار کار در صدای و سیما فعالیت مطبوعاتیام ادامه یافت تا اینکه از سال 76 با مجله "فیلم" همکاریام را شروع کردم که تاکنون نیز ادامه دارد. در این سالها بر روی کتابی به نام "کتابشناسی سینما" کار میکردم که بعد از بازنشستگی با تکمیل آن در سال 94 توسط انتشارات "روزنه کار" منتشر گردید.
الفت: به فعالیت خود در صدا و سیما هم اشارهای بفرمایید.
یوسفینژاد: بنده در تلویزیون در دو شاخه کار کردهام، اولی از سال74 تا 82 در زمینه برنامه سازی و مستند بوده و از سال 82 تا سال 93 که بازنشسته شدم در قسمت ساخت سریال و فیلم داستانی فعالیت کردم.سریال "باران رویاها را نمیشوید"به زبان فارسی که از زندگی استاد شهریار، البته بصورت غیر مستقیم الهام گرفته بودم را ساختم. در این سریال برای اولین بار بازیگران حرفهایی سینما، ازجمله خانم یکتا ناصر و آقای رضا ناجی در نقش های اصلی ایفای نقش نمودند. سریال از شبکه تهران هم پخش شد و در جشنواره سراسری تولیدات استانی صدا وسیما توانست 6 جایزه ببرد. بعد از این سریال، سریال 13 قسمتی به نام " رویای نمناک" به دو زبان فارسی و ترکی ساختم. بازیگران سریال تلفیقی از هنرمندان محلی و ملی بودند که که به نسبت اتفاقات داستان، بازیگران ساکن تبریز ترکی حرف میزدند و بازیگران قسمت تهران فارسی، این سریال اولین کار دو زبانه بود. بعد از این کار، سریال 13 قسمتی به نام "کلید گمشده" کار کردم که به وقایع 29 بهمن تبریز میپرداخت و آخرین کارم در تلویزیون، تله فیلم "کفشاتو در نیار" بود.
الفت: آیا فعالیت مطبوعاتی شما در زمینه نقد فیلم بود؟
یوسفی نژاد: در همان یکسال اول آغاز کار مطبوعاتیام چند مورد نقد فیلم در مجله فرهنگ و سینما نوشتم ولی بعدا فقط در زمینه معرفی کتابهایی که درموضوع سینما نشر میشدند، پرداخته ام.
شهنازیان: شما که خودتان یکی از برنامهسازان و فیلمسازان صدا وسیمای استان بودید، به نظرتان چرا صدا وسیمای تبریز و علیالخصوص شبکه استانی سهند در میان مردم آنچنان که باید مورد استقبال قرار نمیگیرد؟
یوسفی نژاد: اجازه بدهید یک نگاه کلی به قضیه داشته باشم، فکر میکنم اینجا در مسایل فرهنگی، اساسا اراده برای شکل گیری جریان فرهنگی خارج از آن مدلی که در مرکز است، وجود ندارد. یعنی من ندیدهام، نه در تلویزیون، نه در سینما و نه در دیگر امور فرهنگی چنین ارادهای وجود داشته باشد. یکبار معاونت سینمایی جناب ایوبی به همراه بعضی هنرمندان از جمله آقایان پرستویی، شریفینیا و کمال تبریزی به تبریز تشریف آورده بودند، به این عنوان که بله آمده ایم در این خطه هم، جریان فرهنگی را رونق دهیم. من آنجا خطاب به معاونت محترم فرهنگی عرض کردم، اهالی هنر از جنس آدم های پر جنب وجوش و به عبارتی شلوغ هستند و نگرش شما به فرهنگ نظارتی است شما نتوانستهاید این دوستان را به حال خود رها کنید و با خودتان آوردهاید یعنی همیشه فکر میکنید که بالا سر هنرمند حتما باید یک ناظری باشد. آنجا تنهایشان نگذاشتید که همانجا جمع دوستان هنرمند از جمله آقای پرستویی نیز حرف بنده را تایید هم کردند. صدا و سیما هم از این آفت رنج میبرد،از طرفی بودجهای که به صدا و سیمای شهرستانها اختصاص می یابد، اصلا قابل مقایسه با مرکز نیست. من یکبار بودجه دو سریال خودمان و شبکه های سراسری را مقایسه میکردم که بودجه اش معادل یک سی و نهم بودجه یک سریال متعارف –نه یک سریال در حد الف آنچنانی – بود. یک سریال معمولی بودجهاش اینقدر فاصله دارد و این مسئله اولین ضربه را میزند. بعد موارد دیگری از جمله ورودیهای ما به صدا وسیما در مراکز شهرستانها یک ورودی تخصصی نیست، یعنی به گونهیی نیست که فارغ التحصیلهای رشتههای مربوطه پذیرش شوند و معمولا در اکثر موارد متاسفانه روابط در استخدام افراد نقش مهمی است.
مصاحبه یی با کارگردان و عوامل فیلم ائو
مصاحبه کنندگان:«شهرام شهنازیان – محمد الفت»
شهنازیان: لطفا بطور خلاصه از بیوگرافی خودتان برای خوانندگان ما بفرمایید؟
یوسفی نژاد: من در 20 تیرماه 1348 در تبریز متولد شدهام تقریبا در اواسط سال 67 حین خدمت سربازی در دانشگاه صدا و سیما پذیرفته شده و وارد دانشگاه گردیدم. در سال 72 در رشته تولیدسیما با گرایش کارگردانی فارغ التحصیل و از سال 73 فعالیت مطبوعاتی خودم را در دو نشریه "فرهنگ وسینما"ی آقای پرویز صمدی مقدم و "گزارش فیلم" که خانم نوشابه امیری و آقای هوشنگ اسدی(که با نام بهار ایرانی می نوشت) منتشر میکردند، شروع به فعالیت کردم ،هوشنگ اسدی وخانم امیری الان ساکن فرانسه هستند. یک سال بعد یعنی سال 74 به تبریز آمدم و در صدا وسیما استخدام شدم. سال 93 بعد از 19 سال کار از اداره بازنشسته شدم. در کنار کار در صدای و سیما فعالیت مطبوعاتیام ادامه یافت تا اینکه از سال 76 با مجله "فیلم" همکاریام را شروع کردم که تاکنون نیز ادامه دارد. در این سالها بر روی کتابی به نام "کتابشناسی سینما" کار میکردم که بعد از بازنشستگی با تکمیل آن در سال 94 توسط انتشارات "روزنه کار" منتشر گردید.
الفت: به فعالیت خود در صدا و سیما هم اشارهای بفرمایید.
یوسفینژاد: بنده در تلویزیون در دو شاخه کار کردهام، اولی از سال74 تا 82 در زمینه برنامه سازی و مستند بوده و از سال 82 تا سال 93 که بازنشسته شدم در قسمت ساخت سریال و فیلم داستانی فعالیت کردم.سریال "باران رویاها را نمیشوید"به زبان فارسی که از زندگی استاد شهریار، البته بصورت غیر مستقیم الهام گرفته بودم را ساختم. در این سریال برای اولین بار بازیگران حرفهایی سینما، ازجمله خانم یکتا ناصر و آقای رضا ناجی در نقش های اصلی ایفای نقش نمودند. سریال از شبکه تهران هم پخش شد و در جشنواره سراسری تولیدات استانی صدا وسیما توانست 6 جایزه ببرد. بعد از این سریال، سریال 13 قسمتی به نام " رویای نمناک" به دو زبان فارسی و ترکی ساختم. بازیگران سریال تلفیقی از هنرمندان محلی و ملی بودند که که به نسبت اتفاقات داستان، بازیگران ساکن تبریز ترکی حرف میزدند و بازیگران قسمت تهران فارسی، این سریال اولین کار دو زبانه بود. بعد از این کار، سریال 13 قسمتی به نام "کلید گمشده" کار کردم که به وقایع 29 بهمن تبریز میپرداخت و آخرین کارم در تلویزیون، تله فیلم "کفشاتو در نیار" بود.
الفت: آیا فعالیت مطبوعاتی شما در زمینه نقد فیلم بود؟
یوسفی نژاد: در همان یکسال اول آغاز کار مطبوعاتیام چند مورد نقد فیلم در مجله فرهنگ و سینما نوشتم ولی بعدا فقط در زمینه معرفی کتابهایی که درموضوع سینما نشر میشدند، پرداخته ام.
شهنازیان: شما که خودتان یکی از برنامهسازان و فیلمسازان صدا وسیمای استان بودید، به نظرتان چرا صدا وسیمای تبریز و علیالخصوص شبکه استانی سهند در میان مردم آنچنان که باید مورد استقبال قرار نمیگیرد؟
یوسفی نژاد: اجازه بدهید یک نگاه کلی به قضیه داشته باشم، فکر میکنم اینجا در مسایل فرهنگی، اساسا اراده برای شکل گیری جریان فرهنگی خارج از آن مدلی که در مرکز است، وجود ندارد. یعنی من ندیدهام، نه در تلویزیون، نه در سینما و نه در دیگر امور فرهنگی چنین ارادهای وجود داشته باشد. یکبار معاونت سینمایی جناب ایوبی به همراه بعضی هنرمندان از جمله آقایان پرستویی، شریفینیا و کمال تبریزی به تبریز تشریف آورده بودند، به این عنوان که بله آمده ایم در این خطه هم، جریان فرهنگی را رونق دهیم. من آنجا خطاب به معاونت محترم فرهنگی عرض کردم، اهالی هنر از جنس آدم های پر جنب وجوش و به عبارتی شلوغ هستند و نگرش شما به فرهنگ نظارتی است شما نتوانستهاید این دوستان را به حال خود رها کنید و با خودتان آوردهاید یعنی همیشه فکر میکنید که بالا سر هنرمند حتما باید یک ناظری باشد. آنجا تنهایشان نگذاشتید که همانجا جمع دوستان هنرمند از جمله آقای پرستویی نیز حرف بنده را تایید هم کردند. صدا و سیما هم از این آفت رنج میبرد،از طرفی بودجهای که به صدا و سیمای شهرستانها اختصاص می یابد، اصلا قابل مقایسه با مرکز نیست. من یکبار بودجه دو سریال خودمان و شبکه های سراسری را مقایسه میکردم که بودجه اش معادل یک سی و نهم بودجه یک سریال متعارف –نه یک سریال در حد الف آنچنانی – بود. یک سریال معمولی بودجهاش اینقدر فاصله دارد و این مسئله اولین ضربه را میزند. بعد موارد دیگری از جمله ورودیهای ما به صدا وسیما در مراکز شهرستانها یک ورودی تخصصی نیست، یعنی به گونهیی نیست که فارغ التحصیلهای رشتههای مربوطه پذیرش شوند و معمولا در اکثر موارد متاسفانه روابط در استخدام افراد نقش مهمی است.
بنابراین فقدان نیروی انسانی متخصص که برای تولید فکر و کار ضروریست، به همراه بودجه کم به عنوان پشتوانه مالی قضیه دو عامل مهمی است که در هر دو مورد ما عقب هستیم و از طرفی سیاستگذاریهای دیگری است مبنی بر اینکه ما در چه محدودههای میتوانیم به مردم خوراک فرهنگی برسانیم، تا جماعت خودشان را در این رسانه و آیینه ببیند که به نظر من در این مورد هم ارادهیی مبنی بر چنین هدفگذاری نیست. اینها مجموعه عواملی است که در ذهن هنرمندان آن رسانه باعث میشود تا چنان که باید نتوانند، آن طور که دوست دارند، کار کنند. البته جنبه مثبت صدا وسیما برای من این بود که زمینهی مناسبی فراهم شد تا بتوانم تجربه های خوبی درساخت فیلم کسب کنم، البته این جنبه ی فردی قضیه است، در حالی که سیستم اینها را از شما نمیخواهد، سیستم برای خود تعریف های قالبی بخصوصی دارد، صدا وسیما تعریفها و محدودیتهای خود را دارد. این تعاریف یا نحوه تولید و یا مثلا موضوعها و بایدها و نبایدها باعث درجازدنها میشود.
ولی همان طور که اشاره شد در جنبههای فردی اگر ارادهای در اشخاص باشد که می توان گفت چنین آدم هایی نادرند،آن موقع میشود تجربههای خوبی کسب کرد و به اندوخته های فردی اضافه نمود. برای من این شانس ایجاد شد که بتوانم در اثر این تجربه ها به بیان سینمایی خودم دست پیدا کنم، اگر فرصتی دست داد تا ساختههای تلویزیونی بنده را ببینید، خواهید دید من خیلی موارد مختلف را تجربه کردهام. مثلا یک اثر را رئال کار کردم یکی را فانتزی یا مثلا در یک اثر کار با نور طبیعی را تجربه کردم یا در یک مورد با نور مصنوعی و یا بازی های رئال یا درآن یکی بازی های نمایشی و ...همه اینها موقعیت هایی بود که در صدا وسیما، برای من فراهم شد تا تجربه های خوب و موثری کسب کنم. تجربههایی که بتوانم در کارهای مستقل سینماییام از آنها استفاده کنم.
البته آمارهایی ارائه میشود و نشان میدهد که استقبالهایی هم از بعضی کارها شده و ما میبینیم که آن هم بهدلیل چهرههای آشنایی است که در نقشهای کمدی هستند. مانند آقای هاشم چاووشی یا آقای نهرین، البته آمارها کاملا واقعی هستند، کما اینکه شاید از سریالی که ساختهام استقبال چندانی نشده ولی از یک سی دی سریال یا قسمتی از برنامهیی که این دوستان در آن ایفای نقش کردهاند استقبال زیادی صورت گرفته که به دلیل تمایل مخاطبان به جنبه تفریحی و سرگرمی قضیه هست.
البته حضور این هنرمندان پتاسیل خوبی است که فکر میکنم با نوشته های خوب و با دقت و فرصت کافی میتوان از این پتانسیل به نحو احسن استفاده کرد.
شهنازیان: با توجه به این محدودیتهایی که اشاره شد آیا فکر میکنید اگر همین فیلمنامه "ائو" به صدا وسیما ارائه میشد امیدی به ساختش بود؟
یوسفی نژاد: ببینید من 19 سال درصدا وسیما، عضو شورای بررسی فیلمنامه بودم و فکر میکنم باید در مدت این سالها صدا و سیما را خوب شناخته باشم. اتفاقا بعد از موفقیت ائو جناب آقای لطیفی از دوستان صدا و سیما، از من خواستند که کار جدیدم را آنجا شروع کنم که عرض کردم این کار و شیوه من برای سیاستگذاریهای آنجا نوشته نمیشود، البته نه تلویزیون اینجا نه مرکز.
الفت: یعنی با دانستن این محدودیت ها فکر میکنید نمی توانید در صداوسیما کار کنید؟
یوسفی نژاد: حالا میشود هم محدودیت گفت و هم ویژگی، فقط این را میتوانم بگویم که من بیش از آن کارهایی که برای تلویزیون کردم مثل آخرین کارم "کفشاتو در نیار" دیگر نمی توانم کاری بکنم، یا باید درجا زد یا پس روی. سقف کاری من برای تلویزیون همان ها بود که انجام شد.
شهنازیان: بپردازیم به ائو، ابتدا از فیلمنامه شروع کنیم، قصه ائو از کجا به ذهن تان آمد و کلیت اثر چگونه شکل گرفت؟
یوسفی نژاد: این زمان برای من زمان فقط تحریر فیلمنامه نیست اساسا زمان اصلی کار روی فیلمنامه به روزها و هفته هایی میرسد که درگیر این قصه بودم. ایده هایی به ذهنم میآمد، ایدههایی را نمی پسندیدم ولی زمانی که صرف شد تا به متن نهایی برسم کلا 9 ماه شد. البته در تلویزیون فیلمنامه ننوشته بودم، چون کار من در شورای تصویب فیلمنامه، بررسی فیلمنامههای دیگران بود.چند متن و طرح نوشتم ولی تلویزیون علاقهیی به نوشته های من نشان نداد. شاید چیز مهمی نبودند ولی نوشتن ائو به لحاظ نگارش تجربه خاصی بود. چون بیشتر، دیالوگ مینوشتم، یعنی آن چیزهایی که به ذهنم میآمدند فقط دیالوگ بودند.
الفت: از ابتدای نوشتن فیلمنامه، تصمیم گرفته بودید به ترکی بنویسید؟
یوسفی نژاد: بله از ابتدا قرار بود ترکی کار کنم ، حتی زمانی که تلویزیون بودم به دورنمای کار سینمایی خودم که فکر میکردم کارهایم را به زبان ترکی تجسم میکردم، الان هم کار جدیدم را به ترکی مینویسم، البته به شیوهایی دیگر. در فیلمنامه جدید مثل قبل به دیالوگ ها فکر نمیکنم، این هم روند مخصوص خودش را دارد.
ولی همان طور که اشاره شد در جنبههای فردی اگر ارادهای در اشخاص باشد که می توان گفت چنین آدم هایی نادرند،آن موقع میشود تجربههای خوبی کسب کرد و به اندوخته های فردی اضافه نمود. برای من این شانس ایجاد شد که بتوانم در اثر این تجربه ها به بیان سینمایی خودم دست پیدا کنم، اگر فرصتی دست داد تا ساختههای تلویزیونی بنده را ببینید، خواهید دید من خیلی موارد مختلف را تجربه کردهام. مثلا یک اثر را رئال کار کردم یکی را فانتزی یا مثلا در یک اثر کار با نور طبیعی را تجربه کردم یا در یک مورد با نور مصنوعی و یا بازی های رئال یا درآن یکی بازی های نمایشی و ...همه اینها موقعیت هایی بود که در صدا وسیما، برای من فراهم شد تا تجربه های خوب و موثری کسب کنم. تجربههایی که بتوانم در کارهای مستقل سینماییام از آنها استفاده کنم.
البته آمارهایی ارائه میشود و نشان میدهد که استقبالهایی هم از بعضی کارها شده و ما میبینیم که آن هم بهدلیل چهرههای آشنایی است که در نقشهای کمدی هستند. مانند آقای هاشم چاووشی یا آقای نهرین، البته آمارها کاملا واقعی هستند، کما اینکه شاید از سریالی که ساختهام استقبال چندانی نشده ولی از یک سی دی سریال یا قسمتی از برنامهیی که این دوستان در آن ایفای نقش کردهاند استقبال زیادی صورت گرفته که به دلیل تمایل مخاطبان به جنبه تفریحی و سرگرمی قضیه هست.
البته حضور این هنرمندان پتاسیل خوبی است که فکر میکنم با نوشته های خوب و با دقت و فرصت کافی میتوان از این پتانسیل به نحو احسن استفاده کرد.
شهنازیان: با توجه به این محدودیتهایی که اشاره شد آیا فکر میکنید اگر همین فیلمنامه "ائو" به صدا وسیما ارائه میشد امیدی به ساختش بود؟
یوسفی نژاد: ببینید من 19 سال درصدا وسیما، عضو شورای بررسی فیلمنامه بودم و فکر میکنم باید در مدت این سالها صدا و سیما را خوب شناخته باشم. اتفاقا بعد از موفقیت ائو جناب آقای لطیفی از دوستان صدا و سیما، از من خواستند که کار جدیدم را آنجا شروع کنم که عرض کردم این کار و شیوه من برای سیاستگذاریهای آنجا نوشته نمیشود، البته نه تلویزیون اینجا نه مرکز.
الفت: یعنی با دانستن این محدودیت ها فکر میکنید نمی توانید در صداوسیما کار کنید؟
یوسفی نژاد: حالا میشود هم محدودیت گفت و هم ویژگی، فقط این را میتوانم بگویم که من بیش از آن کارهایی که برای تلویزیون کردم مثل آخرین کارم "کفشاتو در نیار" دیگر نمی توانم کاری بکنم، یا باید درجا زد یا پس روی. سقف کاری من برای تلویزیون همان ها بود که انجام شد.
شهنازیان: بپردازیم به ائو، ابتدا از فیلمنامه شروع کنیم، قصه ائو از کجا به ذهن تان آمد و کلیت اثر چگونه شکل گرفت؟
یوسفی نژاد: این زمان برای من زمان فقط تحریر فیلمنامه نیست اساسا زمان اصلی کار روی فیلمنامه به روزها و هفته هایی میرسد که درگیر این قصه بودم. ایده هایی به ذهنم میآمد، ایدههایی را نمی پسندیدم ولی زمانی که صرف شد تا به متن نهایی برسم کلا 9 ماه شد. البته در تلویزیون فیلمنامه ننوشته بودم، چون کار من در شورای تصویب فیلمنامه، بررسی فیلمنامههای دیگران بود.چند متن و طرح نوشتم ولی تلویزیون علاقهیی به نوشته های من نشان نداد. شاید چیز مهمی نبودند ولی نوشتن ائو به لحاظ نگارش تجربه خاصی بود. چون بیشتر، دیالوگ مینوشتم، یعنی آن چیزهایی که به ذهنم میآمدند فقط دیالوگ بودند.
الفت: از ابتدای نوشتن فیلمنامه، تصمیم گرفته بودید به ترکی بنویسید؟
یوسفی نژاد: بله از ابتدا قرار بود ترکی کار کنم ، حتی زمانی که تلویزیون بودم به دورنمای کار سینمایی خودم که فکر میکردم کارهایم را به زبان ترکی تجسم میکردم، الان هم کار جدیدم را به ترکی مینویسم، البته به شیوهایی دیگر. در فیلمنامه جدید مثل قبل به دیالوگ ها فکر نمیکنم، این هم روند مخصوص خودش را دارد.
البته در این کار مشاورران محدودی دارم چون به هر حال فیلمنامه های ترکی مینویسم و اکثر دوستانم در این مورد زیاد کار نکردهاند. ولی دوستانی هستند که نظرشان را کاملا قبول دارم.
شهنازیان: یکی از نکات قوت ائو فیلمنامه پر وپیمان و پر از جزئیات آن است. روند کاری نوشتن فیلمنامه چطور بود و چقدر زمان برد و آیا از اتفاق خاصی الهام گرفته بودید؟
یوسفی نژاد: در نوشتن فیلمنامه برخلاف کارهای قبلیام که در تلویزیون نوشته بودم به جریان طبیعی زندگی نظر داشتم علیالخصوص در این مدت 9 ماهه دو مورد مجلس مشابهی که در فیلم هست برای اقوام اتفاق افتاد و من از نزدیک شاهد این گونه روابط بودم. مینشستم و به برخوردها و رفتارهای انسان های این مجالس تعزیه دقیق میشدم. چون خودم را خیلی مقید کرده بودم بعد از تماشای فیلم، یک شهروند تبریزی باور بکند که این تصاویر واقعی و آشنا هستند، این مسئله را برای خودم یک اصل اساسی قرار داده بودم و الان هم به این اصل پایبندم.
الفت: یعنی به لحاظ واقع گرایی و اصل مهم راست نمایی در هنر، تلاش میکنید به متن جامعهتان صادق بمانید؟
یوسفی نژاد: بلی کاملا، این را بگویم اتفاق جالبی افتاد من حتی زمانی که برای تلویزیون کار میکردم آثارم را بیشتر از این میدیدند ولی نمیدانم چرا در ابتدا این فیلم را افراد بسیاری ندیدند.طبق عادتم فیلم را فرستادم به آقای هوشنگ گلمکانی. ایشان همیشه نظرشان در مورد کارهایم را معمولا در دو سه سطر برایم SMS میکرد ولی بعد از دیدن این فیلم با من تماس گرفت و حدود 25 دقیقه در حالی که توی اتوبان رانندگی میکرد، با من صحبت کرد. برداشتش از فیلم بسیار متفاوت والبته برای من امیدوارکننده بود. چون ایشان یکی از اعضای سیاستگذاری گروه "هنر و تجربه " هم بودند، آنها پیشنهاد دادند در رابطه با تدوین مشورتی بکنم و این باعث شد موقعیتی فراهم بشود که در تهران با خانم هایده صفی یاری و دختر ایشان سپیده عبدالوهاب ملاقات بکنم. البته یک چیز جالب اینکه آنجا متوجه شدم این تدوینگر معروف سینما خودشان ترک زبان و اهل تبریز هستند و به همین دلیل، اول دیدار گفتند فیلم را به زبان اصلی دیدهام و به زیر نویس نیازی نبود. البته بعد از اینکه فیلم را تماشا کرده بودند خانم سپیده عبدالوهاب هیجان زده شده بودند. ولی خانم صفی یاری فرمودند من آخرین بار20 سال پیش به تبریز رفته بودم آن هم برای مراسم ختم عمویم و با دیدن فیلم فکر کردم باز بعد از بیست سال دوباره به تبریز رفتهام. آنجا احساس کردم آن وسواسی که دوستان و من داشتیم تا این فیلم برای یک تبریزی باور پذیر باشد تا حدودی جاافتاده و اینها بود که باعث شد فیلم بیشتر دیده شود.
شهنازیان: و در ادامه هنگام جشنواره فجر بازخوردهای خوبی گرفت و بسیاری از منتقدان به نوعی فیلم را پدیده جشنواره نامیدند.
یوسفی نژاد: بلی ، ما به عنوان فیلمساز بجز فجر هیچ راه دیگری نداریم که وارد آن قلب سینما بشویم، هیچ دری به اندازه جشنواره برای ورود به عرصه سینمای حرفهایی موثر نیست، فکر کنید اگر اول این فیلم را به فستیوال کن می فرستادم کما اینکه فرستادم و قبول نشد، به نظرم حتی اگر قبول میشد و پخش میشد این قدر دیده نمیشد که بعد از فجر این اتفاق افتاد. چون جشنواره فجر برای سینمای ایران فارغ از سیاستگذاری ها -که هر سال تغییر میکند- فوق العاده موثر است. فارغ از اینکه، آنجا 500 منتقد طراز اول حضور دارند و نظر و توجه 100 نفر از این منتقدها کافیست تا فیلمی دیده شود و سرنوشت فیلمساز تعین بشود. شما حتی اگر در جشنواره های بین المللی جایزه هم بگیرید و منتقد های آنجا هم بنویسند و بگویند، ولی باز، بازخورد و نتیجه آنجا به ایران نمیرسد. آن التهاب و تمرکزی که فجر در علاقمندان و کارشناسان سینما در اینجا ایجاد میکند، در جای دیگر نیست. خوشبختانه این اتفاق برای ائو افتاد.
الفت: ولی آنگونه که در خبرها آمد فیلم ائو در فجر ملی مطرح نشد و جایزه نبرد، این فجر بین المللی بود که فیلم را لایق جوایز دانست، اینطور نبود؟
شهنازیان: البته از نظر بازخورد منتقدان، فجر داخلی بسیار مهمتر بود و بازتاب خوبی داشت و به نظر من منتقدان بودند که فیلم را مطرح کردند.
الفت: ولی باید قبول کنیم که جوایزی که فیلم کسب کرد آن را بیشتر سر زبان ها انداخت، نظرجنابعالی چیست نقش منتقدان بیشتر بود یا نقش کسب جوایز؟
یوسفی نژاد: من نقش منتقدان را در فجر داخلی بیشتر دخیل میدانم. هنگام جشنواره، فیلمها بهتر دیده و آنالیز میشوند حتی خود تلویزیون هم به این مسئله متمرکز میشود. اما اینکه چرا به فیلم جایزه ندادند را یک بحث تخصصی میدانم. اینگونه نبود که فیلم داوری شود و جایزه نگیرد، بلکه فیلم اصلا داوری نشد. یعنی آن طور که شنیدم و البته صد در صد نمیدانم درست است یانه.
شهنازیان: یکی از نکات قوت ائو فیلمنامه پر وپیمان و پر از جزئیات آن است. روند کاری نوشتن فیلمنامه چطور بود و چقدر زمان برد و آیا از اتفاق خاصی الهام گرفته بودید؟
یوسفی نژاد: در نوشتن فیلمنامه برخلاف کارهای قبلیام که در تلویزیون نوشته بودم به جریان طبیعی زندگی نظر داشتم علیالخصوص در این مدت 9 ماهه دو مورد مجلس مشابهی که در فیلم هست برای اقوام اتفاق افتاد و من از نزدیک شاهد این گونه روابط بودم. مینشستم و به برخوردها و رفتارهای انسان های این مجالس تعزیه دقیق میشدم. چون خودم را خیلی مقید کرده بودم بعد از تماشای فیلم، یک شهروند تبریزی باور بکند که این تصاویر واقعی و آشنا هستند، این مسئله را برای خودم یک اصل اساسی قرار داده بودم و الان هم به این اصل پایبندم.
الفت: یعنی به لحاظ واقع گرایی و اصل مهم راست نمایی در هنر، تلاش میکنید به متن جامعهتان صادق بمانید؟
یوسفی نژاد: بلی کاملا، این را بگویم اتفاق جالبی افتاد من حتی زمانی که برای تلویزیون کار میکردم آثارم را بیشتر از این میدیدند ولی نمیدانم چرا در ابتدا این فیلم را افراد بسیاری ندیدند.طبق عادتم فیلم را فرستادم به آقای هوشنگ گلمکانی. ایشان همیشه نظرشان در مورد کارهایم را معمولا در دو سه سطر برایم SMS میکرد ولی بعد از دیدن این فیلم با من تماس گرفت و حدود 25 دقیقه در حالی که توی اتوبان رانندگی میکرد، با من صحبت کرد. برداشتش از فیلم بسیار متفاوت والبته برای من امیدوارکننده بود. چون ایشان یکی از اعضای سیاستگذاری گروه "هنر و تجربه " هم بودند، آنها پیشنهاد دادند در رابطه با تدوین مشورتی بکنم و این باعث شد موقعیتی فراهم بشود که در تهران با خانم هایده صفی یاری و دختر ایشان سپیده عبدالوهاب ملاقات بکنم. البته یک چیز جالب اینکه آنجا متوجه شدم این تدوینگر معروف سینما خودشان ترک زبان و اهل تبریز هستند و به همین دلیل، اول دیدار گفتند فیلم را به زبان اصلی دیدهام و به زیر نویس نیازی نبود. البته بعد از اینکه فیلم را تماشا کرده بودند خانم سپیده عبدالوهاب هیجان زده شده بودند. ولی خانم صفی یاری فرمودند من آخرین بار20 سال پیش به تبریز رفته بودم آن هم برای مراسم ختم عمویم و با دیدن فیلم فکر کردم باز بعد از بیست سال دوباره به تبریز رفتهام. آنجا احساس کردم آن وسواسی که دوستان و من داشتیم تا این فیلم برای یک تبریزی باور پذیر باشد تا حدودی جاافتاده و اینها بود که باعث شد فیلم بیشتر دیده شود.
شهنازیان: و در ادامه هنگام جشنواره فجر بازخوردهای خوبی گرفت و بسیاری از منتقدان به نوعی فیلم را پدیده جشنواره نامیدند.
یوسفی نژاد: بلی ، ما به عنوان فیلمساز بجز فجر هیچ راه دیگری نداریم که وارد آن قلب سینما بشویم، هیچ دری به اندازه جشنواره برای ورود به عرصه سینمای حرفهایی موثر نیست، فکر کنید اگر اول این فیلم را به فستیوال کن می فرستادم کما اینکه فرستادم و قبول نشد، به نظرم حتی اگر قبول میشد و پخش میشد این قدر دیده نمیشد که بعد از فجر این اتفاق افتاد. چون جشنواره فجر برای سینمای ایران فارغ از سیاستگذاری ها -که هر سال تغییر میکند- فوق العاده موثر است. فارغ از اینکه، آنجا 500 منتقد طراز اول حضور دارند و نظر و توجه 100 نفر از این منتقدها کافیست تا فیلمی دیده شود و سرنوشت فیلمساز تعین بشود. شما حتی اگر در جشنواره های بین المللی جایزه هم بگیرید و منتقد های آنجا هم بنویسند و بگویند، ولی باز، بازخورد و نتیجه آنجا به ایران نمیرسد. آن التهاب و تمرکزی که فجر در علاقمندان و کارشناسان سینما در اینجا ایجاد میکند، در جای دیگر نیست. خوشبختانه این اتفاق برای ائو افتاد.
الفت: ولی آنگونه که در خبرها آمد فیلم ائو در فجر ملی مطرح نشد و جایزه نبرد، این فجر بین المللی بود که فیلم را لایق جوایز دانست، اینطور نبود؟
شهنازیان: البته از نظر بازخورد منتقدان، فجر داخلی بسیار مهمتر بود و بازتاب خوبی داشت و به نظر من منتقدان بودند که فیلم را مطرح کردند.
الفت: ولی باید قبول کنیم که جوایزی که فیلم کسب کرد آن را بیشتر سر زبان ها انداخت، نظرجنابعالی چیست نقش منتقدان بیشتر بود یا نقش کسب جوایز؟
یوسفی نژاد: من نقش منتقدان را در فجر داخلی بیشتر دخیل میدانم. هنگام جشنواره، فیلمها بهتر دیده و آنالیز میشوند حتی خود تلویزیون هم به این مسئله متمرکز میشود. اما اینکه چرا به فیلم جایزه ندادند را یک بحث تخصصی میدانم. اینگونه نبود که فیلم داوری شود و جایزه نگیرد، بلکه فیلم اصلا داوری نشد. یعنی آن طور که شنیدم و البته صد در صد نمیدانم درست است یانه.
ظاهرا از میان دو فیلم از گروه هنر و تجربه در جشنواره قرار بود یک سیمرغ به یکی از فیلم های این گروه داده شود ولی دبیر جشنواره درآخرین روزهای جشنواره این جایزه را لغو کرد. داوران آن سال جشنواره چنین تفهیم شده بودند که به یکی از این فیلم ها جایزه داده خواهد شد و فیلم های تجربه و هنر در سایر رشته ها داوری نشود، به همین دلیل جایزهایی اختصاص نیافت وگرنه داوران جشنواره اتفاقا فیلم را پسندیده بودند. شب 29 بهمن سال95 برنامه هفت جناب افخمی من را به برنامهاش دعوت کرد و از داوری انتقاد کردند. ولی منطقا من به عنوان فیلمساز وارد بحث داوری نشدم و نمیشوم چون نه منتقدم نه داور، من فیلمسازم و قرار نیست که به کسی تعین تکلیف کنیم و قرار نیست هر فیلمی هم که میسازم لزوما داوری شود جایزه بگیرد، من کار خودم را به عنوان فیلمساز میکنم و آنها کار خودشان را. حالا اگر به شما بگویم، شما بردارید به این فیلم نقد مثبت بنویسید، یک حرف احمقانهایست، قطعا هر فیلم راه خودش را خواهد رفت و خوشبختانه در مورد فیلم ائو بازخوردها خوب بوده و این بازخوردهای خوب باعث شد که فیلم به شکل ویژه به جشنواره فجر بین المللی برود. میدانید که این جشنواره کمیته انتخاب فیلم ندارد. یک تعداد مشاورینی دارد که اینها فیلمها را به دبیر جشنواره پیشنهاد میدهند، و دبیر جشنواره که آقای میرکریمی هست، اگر موافقت کند، مثل فستیوال کن، فیلم در جشنواره پذیرفته میشود. جشنواره آقای میرکریمی از این جنبه استاندارد است. ضمنا در این جشنواره در تمامی شاخهها جایزه نمیدهند که این هم استاندارد است. اگر قرار باشد که به تمام رشتهها جایزه داده شود تبدیل به جشن میشود و دیگر جشنواره نیست، الگوی اینگونه جشن ها اسکار است و جایزه ها را صنوف سینمایی به رشته های مختلف میدهند، دیگر مثل جشن خانه سینما نیست که 4 نفر کارگردان را به عنوان داور انتخاب می کنند و از آنها میخواهند به تمامی رشتهها جایزه بدهند. بازخورد جشنواره ملی باعث شد فیلم ما را به جشنواره فجر بین المللی معرفی کردند، البته ابتدا مقاومتی از طرف این جشنواره بود چون آنها معمولا معتقد به اصول خانه سینما هستند و میگفتند که این فیلم با اصول خانه سینما تولید نشده است.
شهنازیان: بپردازیم به خود فیلم، شما چگونه به ساختار کنونی فیلم رسیدید. مثلا انتخاب این که کل فیلم دوربین روی دست تصویربرداری شود، رسیدید؟ آیا زمان نگارش فیلمنامه به این ساختار توجه داشتید؟
یوسفی نژاد: نه، این تجربه ی فیلمسازیم کاملا متفاوت بود، همانطوری که سعی میکردم درنوشتن فیلمنامه از خود زندگی الهام بگیرم در کارگردانی هم به همان سمت رفتم. بنابراین با بازیگران تمرینات طولانی مدتی داشتیم که دور میزی در داخل یک اتاق بود. بعد وقتی ما لوکیشن را پیدا کردیم ادامه این تمرینات را دو هفته در همان مکان ادامه دادیم بچهها خیلی راحت بودند آنها شروع کردند بجای تمرین به نوعی آنجا زندگی کردند.
الفت: لوکیشن تان در تبریز بود؟
یوسفی نژاد: بلی خانه در خیابان عارف در سید حمزه است، در این مکان بود که تقریبا تمرینات را روتوش کردیم و تحرکی که در تمرینات بود من را به این طرز کار رساند.
شهنازیان: یعنی قبل از اینکه با گروه بروید، خودتان به لوکیشن نرفته بودید و دکوپاژی نکرده بودید؟
یوسفی نژاد: نه، اصولا کارگردانی بازیگر محور هستم.اعتقاد دارم نباید بازیگر را در مقابل نور و دوربین قرار دهم بلکه بازیگر باید کار خودش را انجام بدهد و نور و دوربین و صدا و طراح صحنه و گریم دنبالهرو بازیگر باشند. هرکسی برداشت خود را از اینها خواهد کرد. مثل اینکه زمینه یک فیلم مستند را طراحی میکنیم. میگویم فلانی می آید از اینجا رد میشود شما سعی کنید سوژه را بگیرید، شاید از چهار دوربین فقط یک دوربین موفق بشود که آن تصویر اصلی را بگیرد. البته شاید مثالم کمی اغراق آمیز باشد ولی در کل متد من در کار این طور است.
شهنازیان: یعنی شما میزانسن نمیدادید کل فیلم در تمرین درآمده است.
یوسفی نژاد: بلی در تمرین نهایی شد ولی در هنگام ضبط دیگر آهنین بودیم یعنی همه چیز مشخص و معلوم شده بود.
الفت: آیا اصلا فکر کردید که این فیلم را در یک برداشت بدون قطع یعنی پلان سکانس کار کنید؟
یوسفی نژاد: نه نمیشد، البته به این فکر کرده بودم ولی نمیشد. ما برداشت های 14 دقیقهایی داشتیم که شما الان در این نسخه نمی بینید و در مونتاژ فیلم بالاجبار کم شده ولی فکر کردم که نباید محتوای فیلم را فدای فرم کنم. چون جاهایی بود که باید آرام میشدم، جاهایی بود که تماشاگر باید به صحبتها گوش میداد و دقیق میشد. در صحنه دعوا اصلا دیالوگ رد و بدل نمیکنم بازیگر را آزاد میگذارم که بداهه بگوید ولی آنجا که صحبت از تبادل عاطفهها و احساسات است دیگر نمیتوانم همان التهاب را حفظ کنم، آن موقع دیگر تماشاگر نمیتواند شخصیتها را بشناسد و اینجاست که ممکن است محتوا فدای فرم شود.
شهنازیان: بپردازیم به خود فیلم، شما چگونه به ساختار کنونی فیلم رسیدید. مثلا انتخاب این که کل فیلم دوربین روی دست تصویربرداری شود، رسیدید؟ آیا زمان نگارش فیلمنامه به این ساختار توجه داشتید؟
یوسفی نژاد: نه، این تجربه ی فیلمسازیم کاملا متفاوت بود، همانطوری که سعی میکردم درنوشتن فیلمنامه از خود زندگی الهام بگیرم در کارگردانی هم به همان سمت رفتم. بنابراین با بازیگران تمرینات طولانی مدتی داشتیم که دور میزی در داخل یک اتاق بود. بعد وقتی ما لوکیشن را پیدا کردیم ادامه این تمرینات را دو هفته در همان مکان ادامه دادیم بچهها خیلی راحت بودند آنها شروع کردند بجای تمرین به نوعی آنجا زندگی کردند.
الفت: لوکیشن تان در تبریز بود؟
یوسفی نژاد: بلی خانه در خیابان عارف در سید حمزه است، در این مکان بود که تقریبا تمرینات را روتوش کردیم و تحرکی که در تمرینات بود من را به این طرز کار رساند.
شهنازیان: یعنی قبل از اینکه با گروه بروید، خودتان به لوکیشن نرفته بودید و دکوپاژی نکرده بودید؟
یوسفی نژاد: نه، اصولا کارگردانی بازیگر محور هستم.اعتقاد دارم نباید بازیگر را در مقابل نور و دوربین قرار دهم بلکه بازیگر باید کار خودش را انجام بدهد و نور و دوربین و صدا و طراح صحنه و گریم دنبالهرو بازیگر باشند. هرکسی برداشت خود را از اینها خواهد کرد. مثل اینکه زمینه یک فیلم مستند را طراحی میکنیم. میگویم فلانی می آید از اینجا رد میشود شما سعی کنید سوژه را بگیرید، شاید از چهار دوربین فقط یک دوربین موفق بشود که آن تصویر اصلی را بگیرد. البته شاید مثالم کمی اغراق آمیز باشد ولی در کل متد من در کار این طور است.
شهنازیان: یعنی شما میزانسن نمیدادید کل فیلم در تمرین درآمده است.
یوسفی نژاد: بلی در تمرین نهایی شد ولی در هنگام ضبط دیگر آهنین بودیم یعنی همه چیز مشخص و معلوم شده بود.
الفت: آیا اصلا فکر کردید که این فیلم را در یک برداشت بدون قطع یعنی پلان سکانس کار کنید؟
یوسفی نژاد: نه نمیشد، البته به این فکر کرده بودم ولی نمیشد. ما برداشت های 14 دقیقهایی داشتیم که شما الان در این نسخه نمی بینید و در مونتاژ فیلم بالاجبار کم شده ولی فکر کردم که نباید محتوای فیلم را فدای فرم کنم. چون جاهایی بود که باید آرام میشدم، جاهایی بود که تماشاگر باید به صحبتها گوش میداد و دقیق میشد. در صحنه دعوا اصلا دیالوگ رد و بدل نمیکنم بازیگر را آزاد میگذارم که بداهه بگوید ولی آنجا که صحبت از تبادل عاطفهها و احساسات است دیگر نمیتوانم همان التهاب را حفظ کنم، آن موقع دیگر تماشاگر نمیتواند شخصیتها را بشناسد و اینجاست که ممکن است محتوا فدای فرم شود.
حالا هم به نظر منتقدین انتخاب این روش بجای یک برداشت پلان سکانس شجاعانه بوده است، نهایت اش این بود که به خاطر مکان واحد، فیلم با یک برداشت کار میشد و در ردیف ده فیلم پلان سکانسی مینشست و تکرار یک فرم تکراری میشد ولی محتوا فدا میشد که این کار را تعمدا نکردم.
شهنازیان: در فیلم از تصاویر بسته زیاد استفاده شده و به طور کلی فیلمی در کلوزآپ است، دلیل خاصی داشتید؟
یوسفی نژاد: بخاطر اینکه در این فیلم به غیر از آدمها دنبال چیزهای دیگر و موضوعات دیگری نبودم. فقط روابط آدمها و سیمایشان برایم مهم بود که در ابتدا با نقاب هستند و یواش یواش این نقابها میافتند.
الفت: آقای یوسفی نژاد تمامی اتفاقات در فیلم اطراف یک جنازه شکل میگیرد ولی از خود جنازه تصویری نمیبینیم ؟ در مورد غیاب تصویر جنازه هدفتان چه بود؟
یوسفی نژاد: در ابتدای امر اصلا تصمیم این نبود که تصویری از جنازه نباشد ولی سر تمرین که دوربین به طرف جنازه میرفت، متوجه شدم که ضرورتی برای این کار نیست، حتی ما سر صحنه یک ماکت جنازه داشتیم و همیشه در صحنه تا روز آخر هم موجود بود، ولی احساس کردم اگر متمرکز هستم به انسان های زنده، و به چهره هایشان که در ابتدا یک جوری هستند که بعدا از پشت این چهره ها آدم های دیگری سربرمیآورد، دیگر ضرورتی ندارد که به موضوعات دیگر بپردازم و چنین بود که جنازه در فیلم غایب است.
الفت: ولی این غیاب بار معنایی خاصی به فیلم بخشیده است نظر شما چنین نیست؟
یوسفی نژاد: تصمیم به این حذف از آن تصمیمهایی است که تاویل پذیر است، و این از کارهایی است که به یک فیلم هنری خیلی کمک میکند، ما نمونه های زیادی از این دست در سینما داریم، مثلا از آقای کیارستمی می پرسند که "چرا ما در طعم گیلاس نمی دانیم که شخص اصلی داستان انگیزه اش از خودکشی چیست؟ ایشان در جواب میگویند: "اگر من این انگیزه را مشخص میکردم و مثلا میگفتم بخاطر شکست عشقی یا شکست تجاری و یا هر چیز دیگر، مخاطب فیلم محدود به آدمهایی میشد که در آن مورد تجربه یی داشتند.ولی میدانستم که تمامی انسانها در زندگیشان حداقل یک بار به خودکشی فکر کردهاند، با حذف انگیزه این خودکشی خواستم تمامی انسانها با کاراکتر همذات پنداری کنند." و این چنین است که یک حذف امکان تاویلهای متعدد در مخاطب ایجاد میکند و لزوما قرار نیست که این تاویلها دقیقا آن چیزی باشد که میاندیشیدم. چیزهایی در مورد ائو گفته شده که من اصلا در موردشان فکر نکرده بودم و چون معتقدم فیلم متعلق به آن کسی است که فیلم را میبیند، پس دربست در مقابل این تاویلها تسلیم هستم .فیلمی که دیده نشود اصلا وجود نخواهد داشت، خودم هم اینگونه هستم وقتی فیلمی را تماشا میکنم آن فیلم مال من میشود، با وجودی که فیلم شاهکار سینمایی است، حق دارم به حد نهایت از فیلم بدم بیاید یا هر برداشتی دیگر...
شهنازیان: آدمهای فیلم، شخصیت های خیلی خودخواهی هستند حتی شخصیت مجید در ابتدای فیلم هم این طور به نظر میرسد و این خودخواهیهای شخصیتها باعث شده که ائو فیلم تلخی باشد.البته این نظر شخصی من است.آیا این تلخی را از جامعه گرفتهاید؟
یوسفی نژاد: این فیلم یک فیلم واقع گرایانه است، فیلم زیاد نمادینی نیست. اما اگر کسی نمادین ببیند اشکالی ندارد چون عرض کردم فیلم مال بیننده است و خیلی زیباست که اینگونه دیده شود، منتهی چون خودم الان طرف سوال شما هستم نظر من این است که ائو یک اثر واقع گرایانه است. اگر بعضی از این واقعیتها را نبینیم احتمالا برداشت هایمان درست نخواهد بود. اولا فیلم جمعا یک ساعت و نیم از زندگی اینگونه آدمهاست، حتی بعضیهایشان کمتر از این مدت. مثلا ما اگر با یک آدم یک ساعت مراوده داشته باشیم و بنشینم به یک عمر زندگی این آدم قضاوت کنیم کار درستی نیست. شخصا چنین کاری نمیکنم. ما با این کار راه به جایی نمیبریم. باید ببینیم در چه حالی ما با اینها روبرو هستیم. فضای فیلم، توصیف یک موقعیت غم باری است، انسانی فوت شده لباس سیاه بر تن افراد است، یعنی در یک نگاه رئال اگر نگاه کنیم فضای مجلس عزاداری است و تلخی حاکم است. منتهی ذات انسان اینگونه است که در زندگی، لحظات و موقعیتهایی اتفاق میافتد که ما همه آن ذات اصلی خود را بروز میدهیم و یا به عبارتی لو میدهیم. مثلا ما در تنگناها این چنین هستیم و در درام ها هم از این خصوصیت استفاده میکنند تا با قرار دادن شخصیتها در شرایط سخت بتواند شخصیت خود را بروز دهند. در این فیلم هم شخصیتها در شرایط سخت هستند و ضمنا خواستههای افرادی که اینجا هستند خواسته های نامشروعی نیست، درست است که این خواستهها جلوه منفعت طلبانهایی دارد ولی واقعیتش این است که کیست که دنبال منفعت خودش نباشد؟ این هم نمودی از جامعهای است که صحبتش را کردید.
شهنازیان: در فیلم از تصاویر بسته زیاد استفاده شده و به طور کلی فیلمی در کلوزآپ است، دلیل خاصی داشتید؟
یوسفی نژاد: بخاطر اینکه در این فیلم به غیر از آدمها دنبال چیزهای دیگر و موضوعات دیگری نبودم. فقط روابط آدمها و سیمایشان برایم مهم بود که در ابتدا با نقاب هستند و یواش یواش این نقابها میافتند.
الفت: آقای یوسفی نژاد تمامی اتفاقات در فیلم اطراف یک جنازه شکل میگیرد ولی از خود جنازه تصویری نمیبینیم ؟ در مورد غیاب تصویر جنازه هدفتان چه بود؟
یوسفی نژاد: در ابتدای امر اصلا تصمیم این نبود که تصویری از جنازه نباشد ولی سر تمرین که دوربین به طرف جنازه میرفت، متوجه شدم که ضرورتی برای این کار نیست، حتی ما سر صحنه یک ماکت جنازه داشتیم و همیشه در صحنه تا روز آخر هم موجود بود، ولی احساس کردم اگر متمرکز هستم به انسان های زنده، و به چهره هایشان که در ابتدا یک جوری هستند که بعدا از پشت این چهره ها آدم های دیگری سربرمیآورد، دیگر ضرورتی ندارد که به موضوعات دیگر بپردازم و چنین بود که جنازه در فیلم غایب است.
الفت: ولی این غیاب بار معنایی خاصی به فیلم بخشیده است نظر شما چنین نیست؟
یوسفی نژاد: تصمیم به این حذف از آن تصمیمهایی است که تاویل پذیر است، و این از کارهایی است که به یک فیلم هنری خیلی کمک میکند، ما نمونه های زیادی از این دست در سینما داریم، مثلا از آقای کیارستمی می پرسند که "چرا ما در طعم گیلاس نمی دانیم که شخص اصلی داستان انگیزه اش از خودکشی چیست؟ ایشان در جواب میگویند: "اگر من این انگیزه را مشخص میکردم و مثلا میگفتم بخاطر شکست عشقی یا شکست تجاری و یا هر چیز دیگر، مخاطب فیلم محدود به آدمهایی میشد که در آن مورد تجربه یی داشتند.ولی میدانستم که تمامی انسانها در زندگیشان حداقل یک بار به خودکشی فکر کردهاند، با حذف انگیزه این خودکشی خواستم تمامی انسانها با کاراکتر همذات پنداری کنند." و این چنین است که یک حذف امکان تاویلهای متعدد در مخاطب ایجاد میکند و لزوما قرار نیست که این تاویلها دقیقا آن چیزی باشد که میاندیشیدم. چیزهایی در مورد ائو گفته شده که من اصلا در موردشان فکر نکرده بودم و چون معتقدم فیلم متعلق به آن کسی است که فیلم را میبیند، پس دربست در مقابل این تاویلها تسلیم هستم .فیلمی که دیده نشود اصلا وجود نخواهد داشت، خودم هم اینگونه هستم وقتی فیلمی را تماشا میکنم آن فیلم مال من میشود، با وجودی که فیلم شاهکار سینمایی است، حق دارم به حد نهایت از فیلم بدم بیاید یا هر برداشتی دیگر...
شهنازیان: آدمهای فیلم، شخصیت های خیلی خودخواهی هستند حتی شخصیت مجید در ابتدای فیلم هم این طور به نظر میرسد و این خودخواهیهای شخصیتها باعث شده که ائو فیلم تلخی باشد.البته این نظر شخصی من است.آیا این تلخی را از جامعه گرفتهاید؟
یوسفی نژاد: این فیلم یک فیلم واقع گرایانه است، فیلم زیاد نمادینی نیست. اما اگر کسی نمادین ببیند اشکالی ندارد چون عرض کردم فیلم مال بیننده است و خیلی زیباست که اینگونه دیده شود، منتهی چون خودم الان طرف سوال شما هستم نظر من این است که ائو یک اثر واقع گرایانه است. اگر بعضی از این واقعیتها را نبینیم احتمالا برداشت هایمان درست نخواهد بود. اولا فیلم جمعا یک ساعت و نیم از زندگی اینگونه آدمهاست، حتی بعضیهایشان کمتر از این مدت. مثلا ما اگر با یک آدم یک ساعت مراوده داشته باشیم و بنشینم به یک عمر زندگی این آدم قضاوت کنیم کار درستی نیست. شخصا چنین کاری نمیکنم. ما با این کار راه به جایی نمیبریم. باید ببینیم در چه حالی ما با اینها روبرو هستیم. فضای فیلم، توصیف یک موقعیت غم باری است، انسانی فوت شده لباس سیاه بر تن افراد است، یعنی در یک نگاه رئال اگر نگاه کنیم فضای مجلس عزاداری است و تلخی حاکم است. منتهی ذات انسان اینگونه است که در زندگی، لحظات و موقعیتهایی اتفاق میافتد که ما همه آن ذات اصلی خود را بروز میدهیم و یا به عبارتی لو میدهیم. مثلا ما در تنگناها این چنین هستیم و در درام ها هم از این خصوصیت استفاده میکنند تا با قرار دادن شخصیتها در شرایط سخت بتواند شخصیت خود را بروز دهند. در این فیلم هم شخصیتها در شرایط سخت هستند و ضمنا خواستههای افرادی که اینجا هستند خواسته های نامشروعی نیست، درست است که این خواستهها جلوه منفعت طلبانهایی دارد ولی واقعیتش این است که کیست که دنبال منفعت خودش نباشد؟ این هم نمودی از جامعهای است که صحبتش را کردید.