‌‏آذربایجان طنازلاری دوکتور«علسگرعزیزپورون» گوروشوند.
اوچونجو بولوم

آپاریجی:« کریم قربانزاده»
تهیه وتنظیم:«مرجان منافزاده»

زمان: جومه 1401/5/7
ساعات: 22

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✍:«میرحسین_دلداربناب»
قارقالار سمفونیاسی

ایچیمده قارقالار یووا سالیبلار
قاریلدیر بئنیمده قارا سسلری
اوچاندا گؤیومه کؤلگه سالیرلار
قارانلیق یاغدیریر نس نفس‌لری

گئجه بیر ایت هورور، اوغرو چاغیریر
یوخومو قاچیریب، گئدیر یوخویا
بو دئولی، شیطانلی، جین‌لی گئجه‌ده
سلیمان ایسته‌ییر عرضه اوخویا

ماسکالی آداملار قاچ ها قاچدادیر
کؤلگه‌لر یوللاردا یاللی گئدیرلر
آی ایستیر بولوددان چیخسین ائشییه
بیر اویون گتیریب، پئشمان ائدیرلر

بیر بایقوش اووولدور، خارابالیقدا
بیر تولکو دولانیر‌ آی‌سیز گئجه‌ده
بیر ناغیل باشلانیب، مین‌بیر بؤلومده
آخاجاق دوداقدان، سای‌سیز گئجه‌ده

قارقالار توی توتار، آخشام چاغلاری
غریب قالان کؤنلوم، یالقیز آخشاملار
ایچیمده قارقالار گلین آپارار
سیخیلار اوره‌ییم، یانار آخشاملار

بیر آغاج چوخداندیر منی گؤزله‌ییر
باغرینا باساراق اؤپسون اوزومو
دالینی ایپ کیمی سالسین بوینوما
نفسیم ایتنده، یومسون گؤزومو...

                      
 https://t.me/Adabiyyatsevanlar

‏عزیز دوستوم ماهنیسینین یارانماسینین سببی


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

احمد گلشیری بر اثر نارسایی قلبی درگذشت


احمد گلشیری، مترجم ادبیات داستانی و برادر هوشنگ گلشیری درگذشت.

.سیاوش گلشیری، برادرزاده احمد گلشیری، خبر از فوت این نویسنده داد. او ضمن اعلام این خبر گفت: «او دیروز بعدازظهر دهم مردادماه به دلیل نارسایی قلبی درگذشت.»
به گفته او، مراسم خاک‌سپاری مرحوم احمد گلشیری به‌زودی اعلام می‌شود.
احمد گلشیری، متولد سال ۱۳۱۵ مترجم ادبیات داستانی و برادر هوشنگ گلشیری بود که فعالیت ادبی خود را از جنگ اصفهان آغاز کرد.
از میان آثاری که احمد گلشیری ترجمه کرده، مجموعه چند جلدی «داستان و نقد داستان» نقش بسیارمهمی روی ادبیات ایران گذاشته است و ۱۲ سال از عمر این مترجم را به خود اختصاص داد، جلد اول این کتاب در سال ۱۳۶۸، جلد دوم در سال ۱۳۷۰، جلد سوم در سال ۱۳۷۶ و جلد چهارم در سال ۱۳۷۸ به چاپ رسیده است.
از دیگر آثار احمد گلشیری مجموعه ۱۰ رمان است که با عنوان‌های «ساعت شوم» نوشته گابریل گارسیا مارکز، «پدرو پارامو» نوشته خوان رولفو، «نفرین ابدی بر خواننده این برگ‌ها» نوشته مانوئل پوئیگ، «ناپدیدشدگان» نوشته آریل دورفمن، «از عشق و دیگر اهریمنان» نوشته گابریل گارسیا مارکز، «گرسنه» نوشته کنوت هامسون، «سال‌های سگی» نوشته ماریو بارگاس یوسا، «شکار انسان» نوشته خوزه ایبالدو ریبیرو، «دوئل» از آنتون چخوف، «سال‌های سگی» نوشته ماریو بارگاس یوسا، و «چه کسی پالومینو مالرو را کشت» نوشته ماریو بارگاس یوسا که در سال‌های ۱۳۶۲ تا ۱۳۸۳ منتشر شده‌اند.
همچنین «بهترین داستان‌های کوتاه» یکی دیگر از آثار احمد گلشیری است که در آن بهترین داستان‌های آنتون چخوف سال ۱۳۸۱، بهترین داستان‌های ارنست همینگوی در سال ۱۳۸۴، بهترین داستان‌های گابریل گارسیا مارکز در سال ۱۳۸۴، و بهترین داستان‌های جیمز جویس در سال ۱۳۸۸ را ترجمه کرده است.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«ویدا حشمتی»

یول
یول
یول
همشه یوللارین آیریجیندا
بیر مانیفئسته جالاندیم
گاه تیکانلی، قاجا
گاهداندا
موغامات "گاهلاری" کیمی
دؤنوم دؤنگه‌لی.
چاپیلمیش یوللاردا نه‌لر وارمیش...
قیسیر یول‌لاردا نه‌لر؟
من کی یوللارین سونوجوندا
هئچ نه گؤرمه‌دیم
هر نه یوللارین یوللوغوندایمیش
هر نه یوللارین قوللوغوندا.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یاشیل سارافانلی قیز
✍️:«آلپای آذر»
کؤچورن:« سحرخیاوی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یاشیل سارافانلی قیز
✍️:«آلپای آذر»
کؤچورن:« سحرخیاوی»
حاضیرلایان: ادبیات سئونلر

پنجره طرفده اوتورموشدوم. یانیمدا اوتوران کیمی اونو تانیدیم. ایلک دفعه‌یدی یاشیل سارافاندا گؤروردوم.
دوغروسو، بو گئییمده استانبولا اوچماسی منه قریبه گلدی. گوندن قارالان قوللاری نازیک اولسا دا، منه گؤره، اؤپوش و سیغال اوچون جاذیبه‌لی قوووه ایدی‌.
اوّلکی ایش یئریمده بونا خبر گؤندرمیشدیم کی، سندن خوشوم گلیر، فیکریم جیددی دیر. ایسته‌ییمی چاتدیران قیز اوندان "مصلحت دئییل" جاوابی گتیرمیشدی.ائولنمک ایسته‌ین بوتون سوبای اوغلانلار کیمی بیر موددت دیلخور اولموشدوم، او قدر کی، اونا معنوی ضربه وورماق اوچون ایکینجی خبر گؤندرمک اوره‌ییمدن کئچمیشدی: من سنی سئویب ائله‌مه‌میشم ها،- اصلینده وورولموشدوم،- ساده‌جه خوشوما گلیبسن، دده- بابا قایداسیلا ائولنمک ایسته‌میشم، والسلام.
سونرا دا او قیزی اونوتموشدوم.
باشقا قیزلا ائولنمیشدیم. ایکی قیزیم اولاندان سونرا حئییفیمی چیخمیشدیم.
بیر گون آوتوبوسدا بو قیز باشیمین اوستونده دوراندا، اوزونه باخیب سالام وئرمه‌دن گوزلریمی پنجره‌دن چوله زیلله‌میشدیم. دوغروسو، جاوان قیزلارا، اورتا-یاشلی قادینلارا ذاتن یئر وئرمیرم. آمما تانیش- بیلیش اولاندا، بعضن کؤنوللو، بعضن ده زورلا آیاغا دورورام.

یانیمدا اوتوران کیمی" آا..‌. سالام، نئجه‌سیز؟"- سوروشدوم.
- " یاخشییام، سیز نئجه‌سیز؟"-- اونون جاوابینی بلکه ده ائشیتدیم، یقین کی او ساختا " یاخشییام" دئدی.
صبیرسیز حالدا " نه خوش بیر تصادف" دئدیم.
- " هه"، جان دردی رئاکسیا وئردی... آرتیق گؤیده‌ییک. " هارا اوچورسوز؟"--هیجانلاندیغیمدان بو آخماق سوال آغزیمدان چیخدی. "سیز هارا، من ده اورا"،-- یونگول اکراهلا جاواب وئردی. گؤرونور،هیجاندان استانبولا اوچدوغومو اونوتموشدوم. دهشتلی درجه‌ده قولوملا اونون قولونا توخونماق ایسته‌ییردیم.
طیاره قفیل هاوا بوشلوغونا دوشوب سیلکه‌لنمه‌یه باشلادی، آرواد- اوشاغین قیشقیرتیسی سالونو بورودو. قضانی، اؤلومو گؤزومون قاباغینا آلسام دا، فرصتی الدن وئرمک ایسته‌میردیم. تئز الینی توتوب سیخدیم. الینی چکمه‌دی. قولومو قولونا توخوندوردوم، یئنه چکینمه‌دی. سئوینجیمین حددی- حدودو یوخ ایدی، قضا، اؤلوم وئجیمه دئییلدی، او درجه‌ده کی، سارافانی‌نین ایپلرینی آشاغی سالماق ایسته‌ییردیم.
هاوا بوشلوغوندان چیخان طیاره نهایت، اؤزونه گلدی، قیزین الی هله ده منیم الیمده ایدی. سیغاللاییردیم...
نئجه اولدوسا، بیز گؤل قیراغیندا اوتوردوق و وحشی احتراسلا اؤپوشمه‌یه باشلادیق، دیل- دیله، دوداق- دوداغا غرق اولدو‌. سونرا اؤپوشمه‌میز یاواش- یاواش داوام ائتدی. اونو دئییم اؤزگه واخت، سیلیکونلو دوداقلارا لاغ ائدیردیم، آمما ایندی بو، وئجیمه دئییلدی. سونونجو دفعه اوچونجو کورسدا اوخویاندا، دیسکودا ایلک تانیش اولدوغوم قیزلا عینی ایندیکی کیمی، اوّلجه وحشیجه‌سینه، سونرا آراملا اؤپوشموشدوم.
ایندی ایسه اطراف یام- یاشیل مئشه، اؤنوموزده گؤل، مئه اسیر، بیز ایسه اؤپوشمکدن دویموروق.
-- ائله بیل، بوتون بونلار یوخودا باش وئریردی. حیس ائتدیم کی، تک اؤپوشله راحاتلانمیاجام. دوداقلاریمی اونون دوداقلاریندان آرالاییب، اللریمله قیزین هر ایکی چیینیندن یونگولجه ایته‌له‌دیم کی، آرخاسی اوسته چمنلییه اوزانسین، من ده...
بو واخت قولاغیما سس گلدی: " آللاهو اکبر، آللاهو اکبر!"، یاخیندا کی مسجیددن صوبح نامازینین آذانینی وئریردیلر. دوروب یئریمده اوتوردوم. شیرین یوخودا اولان زوجه‌می یونگولجه دومسوکله‌دیم: " دور، صوبح نامازینین واختی دیر". یاخشی کی یوخودا ایش غسل اولماغا قدر گئدیب چیخمامیشدی و ان اساسی، بوتون بونلار یوخودا باش وئرمیشدی.
طیاره‌دن بیر باشا گؤل قیراغینا دوشمه‌ییمیز نئجه اولدو؟ اونو یادیما سالاممادیم. " گؤره‌سن او قیز سونرا اره گئتدی؟". دستاماز آلماق اوچون آیاغا دوردوم.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

📚دارتیلمامیش دن‌لر
#حضرت_اشرفین...

یازار: اوستاد «حیدر_عباسی » باریشماز

سسلندیرن:« نیره_اردلانی»
تنظیم:« نوید_رادفر»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ادبیات سئونلر:
ایبلیس
یازار:«همت شهبازی»


امتحانلاری قورتاریب یئنیجه ائویمیزه یئتیشمیشدیم. هله گونون باتماغینا بیر-ایکی ساعات قالیردی. ائوه یئتیشمکله باشیمی یئره قویوب گون باتاناجاق یاتدیم. آخشام واختی اویانییب خؤره‌ییمی یئدیم. بیر آز اوردان –بوردان دانیشاندان سونرا اوتاغیمدا تک قالمیشدیم.
گئجه‌یاریسی اؤز بویومدان اوزون بیر دؤشه‌یین اوستونه اوزانمیشدیم. سانکی اؤلوم دؤرد–دؤره‌مده گزیردی، اونونلا یان–یانا اوزانمیشدیم. دؤشه‌یین اوستونه اوزانمامیشدان قاباق شعر کیتابی اوخویوردوم.
«یوللار دره‌لی‌دیر، یوللار تپه‌لی…»
اوره‌ییم سیخیلدی. سانکی ایچیمده اؤتن ایستک‌لریمله وارلیغیم آراسیندا بیر غم کؤرپوسو قوردو:
«حیات …!حیا…ت! حیا…آ…ت! آت مینن انسانلارکیمی بعضی انسانلارین بوینونا مینیر. حیاتین یوللاری چوخ واخلار دره‌لی، تپه‌لی‌دیر… یوللارین کاناریندا بیتگی‌لر ده اولور. اونلار گؤر نئجه گؤزل یاشاییرلار. چوخ واخلار اونلارین یاشاییشینا پاخیل‌لیغیم گلیر. یوللاری گئدیرسن، گئدیرسن ائی… اوجو یوخ، بوجاغی یوخ… یول قیراغی طبیعتی، گول-چیچک‌لری، قویون– قوزولاری، چوبانلاری گؤرورسن… حتتا یان–یؤره‌نه دوشن کؤلگه‌لری ده گؤرورسن،کؤلگه‌لرکیچیلیر، اوزانیر، آدامین او اوز بو اوزونه کئچیر، چوخ آداملاری قورخودور، چاشدیریر… ائی… نه بیلیم بلکه ده ائله حیات بیر-بیرینه اوخشار کؤلگه‌لردیر انسانی چاشدیرماق اوچون یارانیب…» بیردن اؤزومه گلدیم، فیکیرلریمین اوجو قیریلدی. بو ایسه منی کد‌رلندیردی. آخی بیلیرسیز بیر ده بو خیاللارین اوجونو توتماق اولمور. انسانین همصحبتی اولمایان یئرده، اونون اوچون أن گؤزل همصحبت ائله اونون اؤزودور.
اوتاغیمین بیر گوشه‌سینده بیر نئچه کیتاب واردیر. گاهدان اونلاردان بیرینی اوخوماق اوچون گؤتورورم آنجاق حوصله‌م داریخیر،کیتابی اؤز یئرینه قؤیورام.
گؤزلریمی اوتاغیما گزدیردیم، اونون چوخ یئرینه ایری- اسکیک گچ وورولوب، آنجاق اوتاغیمین کیچیک پنجره‌سی‌نین دؤرد- دؤره‌سینه گچ چکیلمه‌ییب‌دیر. قیرمیزی کرپیچ‌لری آداما گؤز بَره‌لدیر. یورقان اوستومده، یاسدیغیمی دیک قویوب سؤیکنمیشم. گؤزلریمی پنجره‌یه سوزورم. قارانلیق‌دیر. گئجه‌نین یاریسی، گؤیده بیر اولدوزدا بئله گؤرونمور. هردن، بیر ایت هورور، گؤرورسن بیر آیریسی اونا جاواب اولاراق باشقا یئردن هورمک سسی گلیر.
یوخوم گلمیردی. آیاغا قالخدیم. شاپ-شاپ شاپیلدایان ساماوری سؤندوردوم، بیر چای دمله‌دیم. ایستکان- نلبکی‌لری گتیریب، بیر چای سوزدوم.
ائویمیزین کاناریندان آز سویو اولان کیچیک…
اؤزومو ایتیرمیشدیم. هئچ بیلمیردیم الیمی هارایا آتیم. قورخومدان یورقانی باشیما چکدیم. آنجاق او، پنجره‌نی دؤیدو. چیغیریردیم، آنجاق سسیم چیخمیردی، هله اوسته‌لیک لاپ یاواشدان سوروشدوم: -سیز…کیم…سیز؟ … نه…ایستیر…سیز؟
حتتا ظن ائله‌دیم کی یاواشدان سوروشدوغوم بوسورغو اوچون سسیم چیخمامیشدی. آنجاق او باشینی پنجره‌دن ایچه‌ری سوخاراق دئدی:
-من کیمه‌م؟ ها… ها… ها… ایندی گؤرسه‌ده‌رم سنه. دور آیاغا گؤروم، دور! تئز اول ! وئیسَل- وئیسل دانیشما گؤروم! دور آیاغا گیر بو تابیتین ایچینه. سنه گؤرسه‌دیم کی من کیمم؟
قورخو بوتون سوموکلریمه یئریدی. ائله‌بیل مچید قاباغیندا اونونلا گؤروشموشدوم. تابیتینی مچیدین قاباغیندا چارپایی‌نین اوستونه قویموشدو. تابیتین بیر طرفی د‌رین، او بیری طرفی ایسه کیچیک و دایاز ایدی. قورخا- قورخا سوروشدوم:
-عز… را… ئیل… سیز مه‌یه‌ر؟
-نه عزرائیل! عزرائیل کیمدی منیم یانیمدا؟ اونو من ائله آللادارام ها.- دئیه‌رک هیرسیندن ساغ الینی یومروق‌ توتاراق‌ سول ‌الی‌نین ‌ایچینه ‌ووردو. اوزون پالتارلی، ناغیللاردا اوخودوغوموز، ائشیتدییمیز ایبلبسه اوخشایان، بایقوشا اوخشار بئله بیر آدام عؤمرومده هئچ گؤرمه‌میشدیم، آنجاق ندنسه سیر-صیفتی ائله‌بیل کی دئییردی بونو من هارداسا گؤرموشم. قورخومدان زاغ- زاغ اسیردیم، و بیر ده اونون حربه-زورباسینا گؤره باشقا بیر یولوم اولمادان تابیتا اوزاندیم. داها بیلمه‌دیم منی هارایا آپاردی. تابیتین قیراغی یوموشاق ایدی. ایچینده ایسه، هئچ بیر یوموشاقلیق ایزی گؤرونموردو.
ایندی داها تابیتین آغزینی آچیب، منی ده همان مچیدین قاباغینا گتیرمیشدی. تابیتین آغزینی آچاندا دؤرد گؤز‌ل گئییملی و آغ اوزلو جاوان قیز گؤردوم. اونلار اللرینده شام توتوب، گوله-گوله کئچدیلر. او، مچیدین ایچینه کئچیب الینده آغ کفن ایله گلدی. بو آندا، الیمده اوخودوغوم کیتاب الیمدن زوویه‌رک یئره دوشدو.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عزیز دوستوم
اوخویور:«خومار قدیم اُوا»
شعیر:«رسول حمزدوف»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

🇺🇦اویکوجوک🇺🇦
خوخو

✍: مسعود(یاشار) فروغی

ساچی، اویله بیل؛
قورخولو خوخو نئچه یول ببه نین یوخوسونا
گلمیش ایدی.
گلمه سه ایدی_ او اونو هارادان تانییار بیلردی؟
یازیق ببه نین گئینه ده قورخودان چوهره سی ساب_ساری سارالمیش_آز قالمیشکن اونون باغیریسینی چاتداتدسین.
ساچی، اویله بیل؛
ببه اونو اوتنده یوخوسوندا گورموشویدو.
قورخمالی بیر خوخو. آدام یئیین بیر خوخو.
او خوخولاردان داها آغاننه سی ناغیللاریندا
بیله سینه سویله میش_ آز قالمیشکن اونون باغیریسینی چاتداتدسین.
ساچی، اویله بیل؛
خوخونو اوتنده، یوخوسوندا گورموشویدو.
او گونکو_گئینه ده قارانقودا اوروسلار آغ_قارا کندینده یوروموش ایدیلر.آنجاق، اونلارین ائوینه.
او آدام اولدورن توفنگچیلری داها ببه نین ائو قاپیلارینی سیندیرمیش_آز قالمیشکن اونون باغریسینی چاتداتدسین.
ساچی، اویله بیل؛
ببه گئجه لر آرا_ بیر زهلم گئتدمیش_ زهله سیز خوخونو گورموش قورخارکن تیتیر ایدی.
آنجاق، او یالنیز اویقوسوندان بری، دووشداندان
اونو ائولرینه گییرنده گورموشویدو.
سونرا ببه او کو وار_ نه کو وار چیغیر_ باغیر ائتدیب آغلامیش_ آز قالمیشکن اونون باغریسینی چاتداتدسین.
ساچی، اویله بیل؛
اونجه خوخو هم اویقولاردا اولا بیلردی همده_ دوغرولاردا بیر قارآلتی تکین.
ببه اونو ایکی دونیاسیندا داها گورموشویدو.
اونو بیر قولدور گورموش_آز قالمیشکن اونون باغریسینی چاتداتدسین.
ساچی، اویله بیل؛
ببه_ او خوخوونو گورموشویدو. آنجاق،
آغاننه سینین ناغیللاردا یوخسا یوخولاریندا یا
گئرچکدن ائولرینده.
او هللم_ قللم خوخونو گورموش_آز قالمیشکن
اونون باغریسینی چاتداتدسین.
ساچی، اویله بیل؛
ببه او خوخونو اوکرایینادا تاتار قیریمین (کریمه
نین) آغ _ قارا کندیده ائولرینه یورویوب هابئله گییرمیشکن گورموشویدو.
او خوخو ییرتیچی بیرجانلی(حئیوان)کیمی ایدی. یوخسا، اولمویا قوب_ قولای آداما بنزمیش ایدی.
اونون اوزون قولاخلاری، ایتیلمیش دیشلری_ آز قالمیشکن اونون باغریسینی چاتداتدسین.
ساچی، اویله بیل؛
ببه_ او خوخونو اوروس قاماندرلری کیمی گورموشویدو.
گورمه سه ایدی_ به نئجه اونو تانییار بیلردی؟
اونون شیطان تکین اولماسی_آز قالمیشکن اونون
باغریسینی چاتداتدسین.
ساچی، اویله بیل؛
او خوخونو_اوروس توفنگچیلرین قانلی پالتاریندا گورموشویدو.
گورمه سه ایدی_ به اونو هاچان تانییار بیلردی؟
او خوخونو ائولرینده گوروب هامان خوخوکو آتا ایله آناسینی گول_له له ییب اونلاری قانلارینا بولاشدیرمیشدی.
آنجاق او هامان اوروس توفنگچیسی ایدی. او
اولدوروچول بیر خوخو اولاراق گئینه ده، اونون یوخوسونا گلمیش_آز قالمیشکن اونون بیر داها باغریسینی چاتداتدسین.
ساچی، اویله بیل؛
ببه بویودوگجن بئیینده خوخودان قورخوسو آزالیردی. آنجاق، هر ائوینه خوخونو یوخوسوندا گورموش داها_ اونون باغیری چاتدماییردی.🔹

🟣 سوزجوکلر:
🔹اوتن:👈 کئچمیش_ گوذشته/
🔹اوچ:👈اینتقام/
🔹 خوخو:👈 خوتدان_ لولو/

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

طالعی کدر یوکلو "خورشید بانو ناتوان"
یازار: نظامی تاغی‌سوی
کؤچورمه: مرجان منافزاده

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

طالعیی کدر یوکلو خورشیدبانو ناتوان
یازار: نظامی تاغی‌سوی
کؤچورمه: مرجان منافزاده

"خان قیزی" تخلوصو ایله تانینمیش خورشیدبانو ناتوان 19_جو عصرین ایکینجی یاریسی آذربایجان پوئزییاسی‌نین اینکیشافیندا اؤز مؤوقعیی ایله سئچیلمیش صنعتکارلاردان اولموشدور. اوشاقلیق دؤورو سونونجو قاراباغ حؤکمداری آتاسی مئهدی‌قولو خانین ساراییندا کئچرکن، تربیه‌سی ایله تجروبه‌لی اوستادلار و تربیه‌چیلر مشغول اولموشلار. عینی زماندا ناتوانین معنوی باخیمدان اینکیشافیندا م.ف. آخوندزاده ایله تانیشلیق آپاریجی رول اوینادیغیندان، او آرتیق گنج یاشلاریندان اجتماعی پروبلئملره داها دریندن نفوذ ائتمیه جان آتمیشدیر.
ناتوان هله 15 یاشینا چاتمامیش آتاسی مئهدی‌قولو خانین غفلتاً وفاتی اونون حیاتینا سون درجه‌‌ توتقون و کدرلی صحیفه‌‌لر یازمیشدیر. آتاسی‌نین اؤلومو اصلینده ناتوان اوچون فاجعه‌‌یه برابر اولماقلا، هم ده دؤورون اؤزو سون درجه‌‌ مورکّب ایدی. عینی زاماندا بو، ائله بیر دؤوره تصادوف ائدیردی کی، روس ایمپئرییاسی ایکی اون‌ایللییه یاخین ایدی آذربایجاندا، او جومله‌‌دن اونون اوره‌گی قاراباغدا آت اوینادیر، یئرلی خالقا قارشی آردیجیل اولاراق دیسکریمیناسییا و موستملکچیلیک سیاستی سرگیله‌ییردی. بئله سیاستی قافقاز جانیشینی م.س. وورونتسوو تیفلیسده اوتورا-اوتورا خالقا مخصوص تورپاقلارین الیندن آلینماسی ایله اونا قارشی تضییقلر ائده‌رک حیاتا کئچیریردی و بئله اولدوقدا مئهدی‌قولو خانین دا تورپاقلاری، اونا مخصوص اراضیلرده تهلوکه‌‌ آلتیندا قالیردی. وضيعتدن چیخیش مقصدیله مئهدی‌قولو خانین زؤوجه‌سی بدیرجاهان بَییمین قیزی ناتوانلا تیفلیسه گئتمه‌سی مجبوری آددیم کیمی اورتایا چیخیردی. همین دؤورده جانیشین م.س‌. وورونتسووون شخصی آدیوتانتی کوموخ تورکلریندن اولان خاصای خان اوسمییئو جانیشینله بدیرجاهان خانیمین گؤروشونو تشکیل ائتمک اوچون ناتوانین اونون آروادی اولماسی شرطینی ایره‌لی سورور. شرط اونلاری مورکّب وضيعته سالسا دا، بدیرجاهان بَییمین اونونلا راضیلاشماقدان باشقا بیر یولو قالمیردی. یالنیز بوندان سونرا جانیشینلیین اونلارین تورپاغینا قارشی ادعاسی سنگیمیشدی.
ائله بئله حاللاردان باشلایاراق گؤرمک اولور کی، ناتوانین شخصی حیاتی هئچ زامان اوزونه گولمیه‌جه‌کدی. بوندان سونرا باش وئرنلر ایسه داها آغریلی اولموشدو. نه خاصای خانلا، نه ده ایکینجی اری سئید حسینله باغلادیغی نیکاح اونا خوشبختلیک گتیرمه‌میشدی. خاصای خان ناتوانی تنها قویوب داغیستانا، اؤز وطنینه یوللاندیقدان سونرا، او تامامیله کؤمکسیز قالمیش، سئید حسینله عائله‌‌ قوردوقدان سونرا ایسه وضيعت بیر قدر قایداسینا دوشسه ده، 1885_جی ایلده آغیر خستلیکدن دونیاسینی ديَیشمیش ایکینجی نیکاحدان دوغولموش میرعابباسین دردی ناتوانی سون درجه‌‌ سارسیتمیش و بئله حال اونون ایچینده اووونماسی مومکون اولمایان معنوی-روحی بؤحران یاراتمیشدیر. اودور کی، ناتوان بوتون کدر و غصّه‌سینی "ییخیب بو کؤنلوم ائوین، ائیله‌ییب ویران گئتمه!" غز‌لینده اونون اؤزونون عائله‌‌ فاجعه‌‌سینی خصوصی رنگلرله نئجه یاراتماغا چالیشدیغینی گؤروروک:
 ییخیب بو کؤنلوم ائوین ائیله‌ییب ویران گئتمه!
یوخومدو تابو توان، فیرقته، جاوان گئتمه!
... سنینله رؤوشن ایدی قلبیم ای گؤزوم نوری!
گومان کی هنگ اولا بو جانیما جاهان گئتمه!
...چیخایدی، کاش گؤزوم، گؤرمیه‌یدی هیجرانین
اؤلونجه، بیل ائده‌رم ناله‌و فغان گئتمه!
... دی یومما گؤزلرینی، قوی گؤروم دویونجا سنی
گؤزومده جاری ائدیب، اشک هم روان گئتمه!
بیزه ائله گلیرکی، ناتوان بو تیپلی غزللرینده اوغول ایتکیسی ایله باغلی فریادینی یئته‌رینجه بؤیوک آغری ایله ایفاده ائده بیلمیشدیر. نه‌اینکی نمونه گتیردیییمیز هم ده ناتوانین "گئتدی"، "سنسیز"، "اؤلورم"، "الویدا" و دیگر غزللرینده اوغلو میرعابباسلا باغلی دیله گتیردییی نمونه‌لرین پوئتیک رنگلری، اونلاردا یئر آلمیش دقت‌چکیچی اینتوناسییا سون درجه‌‌ اوریژینال، هم ده اوزوجو تأثیر باغیشلاییر. ناتوان اینسانلارین کئچیردییی کده‌رین اکثر ستادییالارینی یاشاییب، اونون داخیلینی دیدیب-داغیتسا دا، بورادا اینکار، غضب، کومپرومیس، دئپرئسییا کیمی کدر مرحله‌‌لری اولسا دا، او عزیز اوغلونون اؤلومونو سونا قدر قبول ائده‌بیلمه‌میشدی. یئری گلمیشکن خاطیرلاداق کی، کده‌رین ستادییالاری‌نین موعينله‌شدیریلمسی کونسئپسییاسی یالنیز 20_جی عصرین 60_جی ایللرینده جان بوولبی و کولین مورئی پارکس طرفیندن اورتایا آتیلمیش، سونرالار بو کونسئپسییانی ائلیزابئت کوبلئر- روز اؤلومجول وضيعتده اولان خسته‌لر اوزه‌رینده موشاهیده‌لر آپارماقلا اینکیشاف ائتدیرمیشدیر.
1

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بونونلا بئله ناتوانین میرعابباسلا باغلی کئچیردییی سارسینتیلار سانکی کدر ستادییاسی‌نین بوتون مرحله‌‌لریندن کئچمه‌میش، او اوغلونون اؤلمونو قبول ائتمه‌میش اؤز ایچینده (هم ده) غزللرینده ایتیریلمیش اؤولادین جانلی اوبرازینی یاشاتماغا چالیشمیشدیر. بئله اووقاتی بیز ناتوانین "گئتدی" غزلینده داها آیدین حیس ائدیریک:
نه یاخشی مونیس ایدی، حئیف ناگهان گئتدی
منی بو مؤحنت آرا قویدو الامان، گئتدی.
او سروی-نازدان آیری باخارمی سروه گؤزوم؟
هیلال‌تک قدیمی ائیلدی کمان، گئتدی.
... منی بو مؤحنت آرا قویدو دیده‌سی گیریان
بلایی-هیجره سالیب، قویدو باغری قان گئتدی.
مزارین اوسته گلیب ایله‌نیم دمادم اوغول
دئیرمیسن کی، نه نؤوع ایله ناتوان گئتدی.

ناتوان سئویملی و عزیز اوغلوندان سونرا یاشاماغی سانکی اؤزونه روا بیلمیر. اودور کی، حئییفسیله‌نه‌رک اوغلونون ناگهان گئدیب، آناسینی الاماندا قویدوغونو، دیده‌سی‌نین گیریانا غرق اولدوغونو، اونو بلایی- هیجره سالیب، باغرینی قان ائدیب، گئتدییینی، درددن-کدردن میرعابباسین مزاری اوستونه گلیب "ایله‌ندییینی" و اؤزونون دونیادان نئجه کؤچجه‌یینی تأثیرلی پوئتیک بویالارلا تصویر ائتدییی‌نین شاهیدی اولوروق.
بوتون بونلار بیر داها ثبوت ائدیر کی، مین بیر بلایا دوچار اولموش ناتوانین لیریک غزللری اونونچون حیاتین معناسی‌نین نئجه ایتدییینی گؤسته‌ریر. ناتوانین"آغلار"، "سنسیز"، "افسوس"، "آغلاسین"، "اولایدی" و دیگر بو کیمی لیریک پارچالاریندا بیز اونون ایچینی پارام-پارچا ائدن حیسلری‌نین فریاد ائتدییی‌نین شاهیدی اولوروق، ائله "سنسیز" غزلینده اولدوغو کیمی:
  منه بدتردی دوزخدن
           عزیزیم، گولسیتان سنسیز
اولور هر سونبیلی-سوسن
            گؤزومده بیر تیکان سنسیز!
 ... الیف‌تک سرو قدّین
       جان ایچینده گئتدی! غمخواریم
نئجه آرام توتسون، بیلمه‌زم
            جیسم ایچره جان سنسیز؟
 ... نظر قیل غؤنچه‌ی-لاله
            میثالی بیر-بیری اوستن
چکیلمیش سینه‌مه، گؤر کیم
            نئجه داغی-نهان سنسیز!

ناتوانین حالی سون درجه‌‌ دؤزولمه‌زدیر. حیاتی، یاشامی میرعابباسسیز تصوّور بئله ائتمیر، یاراسینا ملهم تاپمیر، اونو اوووندوراجاق هئچ بیر شئیه بئل باغلامیر. سانکی قلبی دایم قان آغلاییر. غوصّه‌-کدر اونون حیسلرینی دوندوردوغوندان، اؤز کؤمکسیزلیییندن محوه محکومدور. بونونلا بئله درد-کدر اونو پوئتیک - نوستالژی حیسلر ترنّومچوسو ائدیب، ایچینده، قلبینده تلاطوملر یارادیب. حِساب ائدیریک کی، بو دا تصادوفی دئییل. چونکی 1864_جو ایلده قاراباغدا میرزه رحیم فنا طرفیندن اساسی قویولموش "مجلیسی-اونس" ادبی درنیی 1872_جی ایلدن باشلایاراق خورشیدبانو ناتوانین رهبرلییی ایله فعالیّت گؤسته‌ررکن بو ادبی مجلیسین شان-شؤهرتی همین دؤورده گئنیش یاییلمیشدی. اگر میرزه رحیم فنا دؤورونده "مجلیسی-اونس"ون جمعی 4 عضوو واردیسا، ناتوانین دؤورونده بورادا توپلاشان پوئتیک فیکیر صاحیبلری‌نین سایی30_آ چاتمیشدی. بئله بیر مونبیت پوئتیک موحیطده ناتوانین بدیعی سریشته‌سی، پوئتیک فهمی طبیعی کی، گئتدیکجه جیلالانیردی. تصادوفی دئییلدیر کی، کلاسیک آذربایجان ادبياتی‌نین یورولماز تدقیقاتچی فیریدون بَی کؤچرلی اؤزونون "آذربایجان ادبيّاتی" کیتابینداکی "خورشیدبانو" ناتوان آدلی موختصرینده یارادیجیلیغی ایله باغلی تقدیر ائدیجی فیکیرلر سؤیله‌مکله اونون سون درجه‌‌ عاغیللی و تربیه‌لی بنزرسیز پوئتیک ذؤوقه مالیک اولدوغونو سؤیله‌میشدیر. بونداندباشقا، اونون میرزه رحیم فنا و قاسیم بی ذاکر هئجاسینا پوزیتیو تأثیر ائدیب اونلارین یارادیجیلیق دست-خطینی جیلالادیغینی دا دیله گتیرمیشدیر.
ناتوانین لیریک دونیاسی دایم حرکتده اولان غم و کدر آیسبئرگینی خاطیرلادیر. ائله بونا گؤره ده ناتوانین پوئتیک میصراعلاری و بندلری اوخوجودا سون درجه‌‌ بدبین ائلئگیک احوال-روحیّه‌ یارادیر. بونونلا بئله، ناتوان شعرلرینده فردی حیس و دویغولارین ترنّوموندن، فردی کورپوراتیو ماراق و شیکایتدن اجتماعی حیاتین عیبه‌جرلیکلرینه نظر یئتیردییینی، دؤورون ایینتیلرینی اؤز رنگلری ایله تصویر ائتدییینی ده گؤرمک اولور. بئله حاللاردا اونون یارادیجیلیغیندا فوضولیده اولدوغو کیمی اؤزونو داها چوخ نومایش ائتدیرن عبارت و هئجالار، ایفاده‌لی کونستروکسییالار دقت مرکزینده دایانیر. ناتوانین لیریک اوبرازلاری‌نین دیل اوسلوبو، ریتم و قافیه‌ یارادیجی المئنتلری، سئچمه ردیفلری، عروضون هارمونیک خوصوصيتلری، اثرلرینده‌کی عومومیله‌شدیریجی معنوی-روحی سوژئتلر دقت مرکزینده دایانیر و بئله اولدوقدا فردی آغری-آجیلاری اجتماعی-فلسفی موتیولرله جولغاشیر.
2
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ناتوان یارادیجیلیغی ایله مولاحیظه‌لریمیزی ایره‌لی سوررکن اونون اثرلری‌نین روس ترجومه‌لری حاقیندا دا بعضی عومومیله‌شدیریجی فیکیرلریمیزی اورتایا قویماغی گرکلی حِساب ائدیریک. قئید ائتمه‌لیییک کی، ناتوانین غزللرینه روس شاعرلری‌نین ماراق گؤسترمه‌سی هله 30_جو ایللردن باشلامیشدیر.
همین دؤورلرده آذربایجان پوئزییاسی‌نین قدیربیلنلری مارگاریتا عالیگئر و یئوگئنی دولماتووسکی شاعرین بیر نئچه پوئتیک نمونه‌سینی و.لوقووسکوی و ص. وورغونون رئداکتورلوغو ایله 1939_جو ایلده موسکوادا نشر اولونموش "آذربایجان پوئزییاسی آنتولوگییاسی"ندا روس اوخوجولارینا چاتدیرمیشلار. بوندان خئیلی سونرا باکیلی روس شاعری آبرام پلاونیک 1982_جی ایلده ناتوانینن لیریکاسینی داها گئنیش توتومدا روس‌دیللی اوخوجو اجتماعیییه‌تی‌نین ایختیارینا وئرمیشدیر. 2009_جو ایلده ایسه آنارین باش رئداکتورلوغو ایله باکیدا نشر اولونموش "آذربایجان پوئزییاسی آنتولوگییا"سی‌نین بیرینجی جیلدینده (پروف. حسن قولییئوین ترتیب ائتدییی بو کیتابدا) ناتوانین غزللری م. عالیگئر، ل. قلئبووا، ی. دولماتووسکی و آ. پلاونیکین ترجومه‌لرینده تقدیم اولونموشدور. یعنی دئمک ایسته‌ییریک کی، ناتوانین روس‌دیللی اوخوجو ایله تانیشلیغی‌نین یاشی آرتیق90_ی حاقلاماقدادیر. بونونلا بئله، ناتوانین شعرلری‌نین روس ترجومه‌لری هم ده آیریجا تدقیقات اوبیئکتی اولاراق تحلیللره جلب ائدیلمه‌لیدیر. چونکی الیمیزده اولان ترجومه‌لری اوریژیناللا توتوشدوردوقدا اونلارین آراسیندا جیددی اویغونسوزلوقلارین شاهیدی اولوروق. ان باشلیجاسی ایسه روس موترجیملری‌نین هئچ ده بوتون حاللاردا ناتوان پوئزییاسی‌نین بوتون طراوتینی، آیدینلیغینی، عطرینی، سولمازلیغینی، اینتوناسییاسینی و هارمونییاسینی قورویوب ساخلایا بیلمه‌دیکلرینی و بونونلا دا اونون لیریکاسی‌نین میللی کولوریتی‌نین و آتریبوتیکاسی‌نین ساخلانیلمادیغی قناعتینده‌ییک.
خورشیدبانو ناتوان آدی آذربایجاندا دایم بؤیوک حؤرمتله یاد ائدیلمیشدیر. ائله بؤیوک شاعر صمد وورغونون 50_جی ایللرده اونون یارادیجیلیغی ایله باغلی تقدیرائدیجی مولاحیظه‌لری، ایلیاس افندییئوین 80 _جی ایللرده اوخوجولارا و تاماشاچیلارا تقدیم ائتدییی "خورشیدبانو ناتوان" درامی دا اؤلمز شاعریمیزه یارادیجی اینسانلاریمیزین سئوگیسی‌نین دایمی اولدوغونو خاطیرلاتماقدادیر. 2022_جی ایلده اؤلکه پرئزیدئنتی‌نین ناتوانلا سرانجامی دا دئدیکلریمیزین باریز ثبوتودور. ناتوان کیمی عوضسیز پوئتیک فیکیر صاحبلری اؤلمور، اونلار یالنیز بیر یاشام مکانیندان دیگه‌رینه کئچیرلر. آرتیق بو گون آزاد ائدیلمیش قاراباغیمیزدا ناتوانین روحو آراملا اویوماقدادیر.
3
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

طالعی کدر یوکلو "خورشید بانو ناتوان"
یازار: نظامی تاغی‌سوی
کؤچورمه: مرجان منافزاده


"خان قیزی" تخلوصو ایله تانینمیش خورشیدبانو ناتوان 19_جو عصرین ایکینجی یاریسی آذربایجان پوئزییاسی‌نین اینکیشافیندا اؤز مؤوقعیی ایله سئچیلمیش صنعتکارلاردان اولموشدور. اوشاقلیق دؤورو سونونجو قاراباغ حؤکمداری آتاسی مئهدی‌قولو خانین ساراییندا کئچرکن، تربیه‌سی ایله تجروبه‌لی اوستادلار و تربیه‌چیلر مشغول اولموشلار. عینی زماندا ناتوانین معنوی باخیمدان اینکیشافیندا م.ف. آخوندزاده ایله تانیشلیق آپاریجی رول اوینادیغیندان، او آرتیق گنج یاشلاریندان اجتماعی پروبلئملره داها دریندن نفوذ ائتمیه جان آتمیشدیر.
ناتوان هله 15 یاشینا چاتمامیش آتاسی مئهدی‌قولو خانین غفلتاً وفاتی اونون حیاتینا سون درجه‌‌ توتقون و کدرلی صحیفه‌‌لر یازمیشدیر. آتاسی‌نین اؤلومو اصلینده ناتوان اوچون فاجعه‌‌یه برابر اولماقلا، هم ده دؤورون اؤزو سون درجه‌‌ مورکّب ایدی. عینی زاماندا بو، ائله بیر دؤوره تصادوف ائدیردی کی...

آردینی ادبیات سئونلر کانالیندان اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

‏عزیز دوست، سئویملی وطن داش لوطفن...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar