Forwarded from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
بابا و نوه
«خالده حاصیلووا»
کؤچورن:«ذکیه ذولفقاری»
کندین کناریندا ایری بیر سؤ یود آغاجی واردی. یایین ایستی آیلا ریندا- او هر طرفه قولبوداق آتیب سرینلیک یاییردی. اوزاق یولدان گلنلر بو آغاجین کؤلگهسینده دینجلمهمیش کنده گیرمه زدیلر. اوزوم سالخیملاری کیمی ساللانمیش بوداقلار آز قالا یئره دَییردی. با شیندا دا هر یای ساغساغانلار یو وا تیکردی. او قدر هوندور ایدی کی کندین یئددی کیلومِترلیییندن ده اونو گؤرمک اولوردو. بو آغاج نه واخت اکیلمیشدی؟ بونو هامیدان یاخشی جلال بیلیر دی. جلالین جمعی دوققوز یاشی وار دی. آغاجین تاریخینی ایسه اونا قوجا باباسی نوصرت دانیشمیشدی. نوصرت بابانین یاشی سکسنی اؤتموشدور.
آنجاق او ساغلام بدنلی، قدّقامتلی بیر کیشی ایدی. او، باغبان ایدی. کندین بوتون مئیوه باغلاری اونا تاپشیریلمیشدی. او، همیشه خوصوصیله، یای آیلاریندا جلالی اؤزو ایله مئیوه باغلارینا آپاریر، آغاجلاری اونا گؤستهریر، اونلارا نئجه قوللوق ائتمهیی نوه سینه اؤیرهدیردی. بیر گون اونلار مئیوهباغلاریندان کنده،قاییدارکن دینجلمک اوچون یولون کنارینداکی سؤیود آغاجینین کؤلگه سینده اوتوردولار . قوجا باشینی قالدیریب آغاجین قولبوداقلارینا باخدی، سونرا اوزونو نوه سینه توتدو:
–جلال ،گؤرورسنمی بو، کندده اَن قوجا آغاجدیر. او مندن آزجا کیچیکدیر. جلال باباسینین سؤزله رینی یاخشی باشا دوشمدی . چونکی اونا ائله گلیردی کی، کندده، بلکه ده، دون یا دا باباسیندان قوجا آدام یوخدور.
– نه اوچون سندن کیچیکدیر؟ – دئیه جلال تعجبله سوروشدو.
– اونو من اکمیشم . اوندا من سن یاشدا اولاردیم... باباسی بو سؤزلری دئییب فیکره گئتدی. گؤزله رینی قیییب دئدی:
– منیم بابام دا سنین بابان کیمی باغبان ایدی. منه آغاج اکمیی اؤیرتمیشدی. او زامان کندیمیزده آغاج آز ایدی. بو یئرلر ائله ایستی اولوردو کی، آدامین نفسی توتولوردو . بیر گون بابام منه دئدی کی، “نوصرت بورادا آغاج اَکَک...” آخی او هر شئیی منه اؤیرتمیشدی. ایندی گؤردویون بو آغاجی، بیر ده یولون او طرفیندکی آغاجی اؤز اَلیمله یئره باسدیردیم. اونلارا قوللوق ائله دیم. بیری توتدو، بیری ایسه قورودو. قوجا سؤزونو قورتاردی و قوروموش آغاجین یئرینی گؤستریب آه چکدی:
–یوخسا ایندی قوشا سؤیود اولاجاقدی! باباسی سوسدو . سؤیودون یارپاقلاری یئنیجه باشلایان کولکدن اسمیه باشلادی. جلال گؤزلرینی باباسینین گؤزلرینه زیلّهییب سوروشدو:
– ایندی داها اکمک اولماز؟ قوی او طرفده ده اولسون .
– نه اوچون اولمور، بالا! قوی او دا سنین آدینلا اولسون!.
– بس داها قورومازمی؟
–یوخ بالا، او زامانلار چوخدان کئچدی. ایندی سویوموز بولدور .
بو صؤحبتدن دوز بیر ایل سونرا یئکه سؤیودون یانیندا بیر سؤیود تینگی یارپاقلادی. .قوللوبوداقلی قوجا سؤیودون یانیندا اونون ظریف یاشیل یارپاقلاری ایپک کیمی پاریلداییردی. بیر ایل ده کئچدی.
کؤرپه سؤیود یئکلدی . کندین گیرجهیینده سؤیودلر کؤلگه سالدی. نوصرت بابا نوه سینین اکدییی آغاجا باخدیقجا فخر ائدیردی . کندین بؤیویو ده، کیچیییده، بو سؤیود آغاجلارینا " بابا ونوه" دئییردیلر .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بابا و نوه
«خالده حاصیلووا»
کؤچورن:«ذکیه ذولفقاری»
کندین کناریندا ایری بیر سؤ یود آغاجی واردی. یایین ایستی آیلا ریندا- او هر طرفه قولبوداق آتیب سرینلیک یاییردی. اوزاق یولدان گلنلر بو آغاجین کؤلگهسینده دینجلمهمیش کنده گیرمه زدیلر. اوزوم سالخیملاری کیمی ساللانمیش بوداقلار آز قالا یئره دَییردی. با شیندا دا هر یای ساغساغانلار یو وا تیکردی. او قدر هوندور ایدی کی کندین یئددی کیلومِترلیییندن ده اونو گؤرمک اولوردو. بو آغاج نه واخت اکیلمیشدی؟ بونو هامیدان یاخشی جلال بیلیر دی. جلالین جمعی دوققوز یاشی وار دی. آغاجین تاریخینی ایسه اونا قوجا باباسی نوصرت دانیشمیشدی. نوصرت بابانین یاشی سکسنی اؤتموشدور.
آنجاق او ساغلام بدنلی، قدّقامتلی بیر کیشی ایدی. او، باغبان ایدی. کندین بوتون مئیوه باغلاری اونا تاپشیریلمیشدی. او، همیشه خوصوصیله، یای آیلاریندا جلالی اؤزو ایله مئیوه باغلارینا آپاریر، آغاجلاری اونا گؤستهریر، اونلارا نئجه قوللوق ائتمهیی نوه سینه اؤیرهدیردی. بیر گون اونلار مئیوهباغلاریندان کنده،قاییدارکن دینجلمک اوچون یولون کنارینداکی سؤیود آغاجینین کؤلگه سینده اوتوردولار . قوجا باشینی قالدیریب آغاجین قولبوداقلارینا باخدی، سونرا اوزونو نوه سینه توتدو:
–جلال ،گؤرورسنمی بو، کندده اَن قوجا آغاجدیر. او مندن آزجا کیچیکدیر. جلال باباسینین سؤزله رینی یاخشی باشا دوشمدی . چونکی اونا ائله گلیردی کی، کندده، بلکه ده، دون یا دا باباسیندان قوجا آدام یوخدور.
– نه اوچون سندن کیچیکدیر؟ – دئیه جلال تعجبله سوروشدو.
– اونو من اکمیشم . اوندا من سن یاشدا اولاردیم... باباسی بو سؤزلری دئییب فیکره گئتدی. گؤزله رینی قیییب دئدی:
– منیم بابام دا سنین بابان کیمی باغبان ایدی. منه آغاج اکمیی اؤیرتمیشدی. او زامان کندیمیزده آغاج آز ایدی. بو یئرلر ائله ایستی اولوردو کی، آدامین نفسی توتولوردو . بیر گون بابام منه دئدی کی، “نوصرت بورادا آغاج اَکَک...” آخی او هر شئیی منه اؤیرتمیشدی. ایندی گؤردویون بو آغاجی، بیر ده یولون او طرفیندکی آغاجی اؤز اَلیمله یئره باسدیردیم. اونلارا قوللوق ائله دیم. بیری توتدو، بیری ایسه قورودو. قوجا سؤزونو قورتاردی و قوروموش آغاجین یئرینی گؤستریب آه چکدی:
–یوخسا ایندی قوشا سؤیود اولاجاقدی! باباسی سوسدو . سؤیودون یارپاقلاری یئنیجه باشلایان کولکدن اسمیه باشلادی. جلال گؤزلرینی باباسینین گؤزلرینه زیلّهییب سوروشدو:
– ایندی داها اکمک اولماز؟ قوی او طرفده ده اولسون .
– نه اوچون اولمور، بالا! قوی او دا سنین آدینلا اولسون!.
– بس داها قورومازمی؟
–یوخ بالا، او زامانلار چوخدان کئچدی. ایندی سویوموز بولدور .
بو صؤحبتدن دوز بیر ایل سونرا یئکه سؤیودون یانیندا بیر سؤیود تینگی یارپاقلادی. .قوللوبوداقلی قوجا سؤیودون یانیندا اونون ظریف یاشیل یارپاقلاری ایپک کیمی پاریلداییردی. بیر ایل ده کئچدی.
کؤرپه سؤیود یئکلدی . کندین گیرجهیینده سؤیودلر کؤلگه سالدی. نوصرت بابا نوه سینین اکدییی آغاجا باخدیقجا فخر ائدیردی . کندین بؤیویو ده، کیچیییده، بو سؤیود آغاجلارینا " بابا ونوه" دئییردیلر .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی، بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جمنژاد»
یاخشی یولداش، پیس یولداش ۱
👬 بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر یاخشی یولداش واریدی، بیر پیس یولداش. گو٘نلرین بیر گو٘نونده بو ایکی یولداش هر نه آختاردیلار، ایش تاپا بیلمه دیلر. نه ائده ک، نه ائتمه یک دئدیلر. سونرا عاغیل لارین بیر یئره ییغیب دئدیلر باشقا بیر شهره گئدیب، اوردا بیر ایش تاپاق. هره سی بیر آز چؤرهک مندیله باغلییب، باشقا شهره ساری یولا دو٘شدولر. گو٘ن اورتا چاغی بیر چشمه یه یئتیشدیلر. ایکیسی ده آج ایدیلر. ال او٘زلرینی یویوب تمیزله دیلر، ناهار یئمه یه اوتوردولار. پیس یولداش دئدی: یولداش، مندیلیوی آچ بیر لیکده یئیه ک، گئجه ده من مندیلیمی آچارام بیرگه یئیه ریک. یاخشی یولداش بیر سؤز دئمه دی. مندیلین آچدی، یئمه یه باشلادیلار. بیر آز دینجلمکدن سونرا گئنه دوروب یولا دو٘شدولر. آخشام یورغون آرغین بیر آرخا یئتیشدیلر. یاخشی یولداش دئدی: یولداش، من آجام، مندیلیوی آچ یئیه ک. پیس یولداش دئدی: گئت ایشیوه! بو بیر تیکه چؤرهک آنجاق منیم اؤز قارنیمی دویورا. یاخشی یولداش دئدی: مگر ناهار باشیندا اؤزون دئمه دین مندیلیوی آچ سنین چؤره ییوی یئیه ک، گئجه ده منیم چوره ییمی یئیه ریک؟ پیس یولداش دئدی: توتاق کی دئمیشم. سنین عقلین هاردایدی؟ چؤره ییوی منه وئرمه سئیدین. بو ایکی یولداش دالاشدیلار. سونوندا یاخشی یولداش بیر یولدان گئتدی. پیس یولداش دا باشقا بیر یولو توتوب گئتدی. یاخشی یولداش گئتدی، گئتدی بیر داغین اتگینه یئتیشدی. بیر کؤهول گؤردو. اؤز اؤزونه دئدی: یاخشی گئجه نی بوردا یاتام سحر دوروب یولا دو٘شم. کؤهولون ایچینه گیردی. اوتوروب اویان بویانا باخماق ایسته ینده، بیر سس گلدی. تئز گئدیب بیر گوشه ده گیزلندی. یئکه بیر آیی گرومب گرومب گلیب بیر گوشه ده اوتوردو. بیر آز سونرا تاپ تاپ بیر قورد گلیب، سلام وئریب، اوبیری گوشه ده اوتوردو. سونرا بیر تو٘لکو آیاقلارین دره دره گلیب سلام وئریب اوتوردو. قورد دئدی: آیی قارداش، چوخ شنگو٘ل سن. تازا خبر وار؟ آیی دئدی: به نمنه! بیر خارابا تاپمیشام، آلتیندا بؤیوک بیر خزینه وار. هرگون گئدیب اوردا یئره بیر ایکی تپیک وورورام، خزینه گرومب گرومب ائدیر، سونرا قولاغیمی یئره یاپیشدیریب قولاغ آسیرام. بیلمیرسینیز نه کئفی وار! من بونونلا خوشام. قورد دئدی: اوندا خبرین یوخدو. پادشاهین قیزی ناخوشدو. اؤلکه نین بوتون حکیم لرین گتیریبلر، اونو درمان ائده بیلمه ییب. پادشاه دا دئییب کیمسه قیزینا علاج ائتسه، اونو اؤزونه داماد ائده جک. قیزین درمانی منده دیر. فلان سو٘رو ده بیر قارا قویون وار، بئینین قورودوب قیزین بورنونا پوفله سه لر، حالی دو٘زه لر. هر گو٘ن گئدیرم سو٘رونون یان یؤره سینده سو٘مسونورم، بیر فرصت تاپیب قویونو گؤتوروب قاچام، آما بو لعنت اولموش چوبان قویماییر. تولکو دئدی: منه قولاغ آسین! فلان تپه نین اته یینده بیر سیچان یوواسی وار. هرگون اشرفی لرینی چیخاریب گو٘ن قاباغینا سرر، سونرا اولارین او٘ستونده دیغیرلانار. تپه نین باشیندا اوتوروب اونا تاماشا ائده رم. منده بونا دیلخوشام. بولار بیر آز دانیشاندان سونرا دوروب یاتدیلار. اوغلان اوز یانیندا دئدی: سحر بوردان ساغ سلامت قورتولسام بیلرم نه ائده م. سحر تئزدن آیی گرومب گرومب گئتدی ایشینین دالیسی جان، سونرا قورد تاپ تاپ، سونرا دا تولکو آیاقلارین دره دره گئتدیلر. اوغلان چیخیب تپه یه دوغرو گئتدی. تو٘لکونو گؤردو اوجالیقدا اوتوروب باخیر. یئکه بیر سیچان دا قیزیل لارینین، اشرفی لرینین او٘ستونده دیغیرلانیر. بیر داش آتدی تو٘لکویه. تو٘لکو تو٘ دابانا قاچدی. اوغلان گئدیب قیزیللاری تؤکدو جیبینه. سیچان بونو گؤرجک کدردن قویروغونو بوینونا دولاییب اؤزونو اؤلدوردو. اوغلان چوبانین یانینا گلیب دئدی: او قارا قویونو نئچه یه ساتیرسان؟ چوبان دَیری نی دئدی، اوغلان دئدی: باشینی کس وئر منه قالانی سنین اولسون. قویونون بئینی نی چیخاریب قورودوب بیر شوشه یه توکوب شهره گلدی. پادشاهین ائوینین اؤنونده سسله مه یه باشلادی: حکیمم! دوقتورام! پادشاهین آداملاری چیخیب دئدیلر: بابا یولووو توت گئت. پادشاهین قیزی ناخوشدی. پادشاه دئییب بیری اونو درمان ائتسه، قیزی اونا وئره جک، یوخسا جانینی آلاجاق. چوخلاری اونو درمان ائتمه یه گلیب، باشارماییب، باشلارینی وئریبلر. اوغلان دئدی: اولسون، منیم قانیم اولاردان رنگلی دئییل کی. منی پادشاهین یانینا آپارین. اوغلانی پادشاهین یانینا آپاردیلار. پادشاه دئدی: هه، حکیم، قیزیمی درمان ائده بیلرسن؟ اوغلان دئدی: اولا بیلر. پادشاه دئدی: بیلیرسن باشارا بیلمه سن جانیوی آلاجاغام؟ اوغلان دئدی: بیلیرم. پادشاه امر ائله دی اوغلانی آپارسینلار قیزین یانینا. اوغلان دئدی: هامی چیخسین ائشیه، اتاقدا کیمسه قالماسین.
آردی وار...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی، بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جمنژاد»
یاخشی یولداش، پیس یولداش ۱
👬 بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر یاخشی یولداش واریدی، بیر پیس یولداش. گو٘نلرین بیر گو٘نونده بو ایکی یولداش هر نه آختاردیلار، ایش تاپا بیلمه دیلر. نه ائده ک، نه ائتمه یک دئدیلر. سونرا عاغیل لارین بیر یئره ییغیب دئدیلر باشقا بیر شهره گئدیب، اوردا بیر ایش تاپاق. هره سی بیر آز چؤرهک مندیله باغلییب، باشقا شهره ساری یولا دو٘شدولر. گو٘ن اورتا چاغی بیر چشمه یه یئتیشدیلر. ایکیسی ده آج ایدیلر. ال او٘زلرینی یویوب تمیزله دیلر، ناهار یئمه یه اوتوردولار. پیس یولداش دئدی: یولداش، مندیلیوی آچ بیر لیکده یئیه ک، گئجه ده من مندیلیمی آچارام بیرگه یئیه ریک. یاخشی یولداش بیر سؤز دئمه دی. مندیلین آچدی، یئمه یه باشلادیلار. بیر آز دینجلمکدن سونرا گئنه دوروب یولا دو٘شدولر. آخشام یورغون آرغین بیر آرخا یئتیشدیلر. یاخشی یولداش دئدی: یولداش، من آجام، مندیلیوی آچ یئیه ک. پیس یولداش دئدی: گئت ایشیوه! بو بیر تیکه چؤرهک آنجاق منیم اؤز قارنیمی دویورا. یاخشی یولداش دئدی: مگر ناهار باشیندا اؤزون دئمه دین مندیلیوی آچ سنین چؤره ییوی یئیه ک، گئجه ده منیم چوره ییمی یئیه ریک؟ پیس یولداش دئدی: توتاق کی دئمیشم. سنین عقلین هاردایدی؟ چؤره ییوی منه وئرمه سئیدین. بو ایکی یولداش دالاشدیلار. سونوندا یاخشی یولداش بیر یولدان گئتدی. پیس یولداش دا باشقا بیر یولو توتوب گئتدی. یاخشی یولداش گئتدی، گئتدی بیر داغین اتگینه یئتیشدی. بیر کؤهول گؤردو. اؤز اؤزونه دئدی: یاخشی گئجه نی بوردا یاتام سحر دوروب یولا دو٘شم. کؤهولون ایچینه گیردی. اوتوروب اویان بویانا باخماق ایسته ینده، بیر سس گلدی. تئز گئدیب بیر گوشه ده گیزلندی. یئکه بیر آیی گرومب گرومب گلیب بیر گوشه ده اوتوردو. بیر آز سونرا تاپ تاپ بیر قورد گلیب، سلام وئریب، اوبیری گوشه ده اوتوردو. سونرا بیر تو٘لکو آیاقلارین دره دره گلیب سلام وئریب اوتوردو. قورد دئدی: آیی قارداش، چوخ شنگو٘ل سن. تازا خبر وار؟ آیی دئدی: به نمنه! بیر خارابا تاپمیشام، آلتیندا بؤیوک بیر خزینه وار. هرگون گئدیب اوردا یئره بیر ایکی تپیک وورورام، خزینه گرومب گرومب ائدیر، سونرا قولاغیمی یئره یاپیشدیریب قولاغ آسیرام. بیلمیرسینیز نه کئفی وار! من بونونلا خوشام. قورد دئدی: اوندا خبرین یوخدو. پادشاهین قیزی ناخوشدو. اؤلکه نین بوتون حکیم لرین گتیریبلر، اونو درمان ائده بیلمه ییب. پادشاه دا دئییب کیمسه قیزینا علاج ائتسه، اونو اؤزونه داماد ائده جک. قیزین درمانی منده دیر. فلان سو٘رو ده بیر قارا قویون وار، بئینین قورودوب قیزین بورنونا پوفله سه لر، حالی دو٘زه لر. هر گو٘ن گئدیرم سو٘رونون یان یؤره سینده سو٘مسونورم، بیر فرصت تاپیب قویونو گؤتوروب قاچام، آما بو لعنت اولموش چوبان قویماییر. تولکو دئدی: منه قولاغ آسین! فلان تپه نین اته یینده بیر سیچان یوواسی وار. هرگون اشرفی لرینی چیخاریب گو٘ن قاباغینا سرر، سونرا اولارین او٘ستونده دیغیرلانار. تپه نین باشیندا اوتوروب اونا تاماشا ائده رم. منده بونا دیلخوشام. بولار بیر آز دانیشاندان سونرا دوروب یاتدیلار. اوغلان اوز یانیندا دئدی: سحر بوردان ساغ سلامت قورتولسام بیلرم نه ائده م. سحر تئزدن آیی گرومب گرومب گئتدی ایشینین دالیسی جان، سونرا قورد تاپ تاپ، سونرا دا تولکو آیاقلارین دره دره گئتدیلر. اوغلان چیخیب تپه یه دوغرو گئتدی. تو٘لکونو گؤردو اوجالیقدا اوتوروب باخیر. یئکه بیر سیچان دا قیزیل لارینین، اشرفی لرینین او٘ستونده دیغیرلانیر. بیر داش آتدی تو٘لکویه. تو٘لکو تو٘ دابانا قاچدی. اوغلان گئدیب قیزیللاری تؤکدو جیبینه. سیچان بونو گؤرجک کدردن قویروغونو بوینونا دولاییب اؤزونو اؤلدوردو. اوغلان چوبانین یانینا گلیب دئدی: او قارا قویونو نئچه یه ساتیرسان؟ چوبان دَیری نی دئدی، اوغلان دئدی: باشینی کس وئر منه قالانی سنین اولسون. قویونون بئینی نی چیخاریب قورودوب بیر شوشه یه توکوب شهره گلدی. پادشاهین ائوینین اؤنونده سسله مه یه باشلادی: حکیمم! دوقتورام! پادشاهین آداملاری چیخیب دئدیلر: بابا یولووو توت گئت. پادشاهین قیزی ناخوشدی. پادشاه دئییب بیری اونو درمان ائتسه، قیزی اونا وئره جک، یوخسا جانینی آلاجاق. چوخلاری اونو درمان ائتمه یه گلیب، باشارماییب، باشلارینی وئریبلر. اوغلان دئدی: اولسون، منیم قانیم اولاردان رنگلی دئییل کی. منی پادشاهین یانینا آپارین. اوغلانی پادشاهین یانینا آپاردیلار. پادشاه دئدی: هه، حکیم، قیزیمی درمان ائده بیلرسن؟ اوغلان دئدی: اولا بیلر. پادشاه دئدی: بیلیرسن باشارا بیلمه سن جانیوی آلاجاغام؟ اوغلان دئدی: بیلیرم. پادشاه امر ائله دی اوغلانی آپارسینلار قیزین یانینا. اوغلان دئدی: هامی چیخسین ائشیه، اتاقدا کیمسه قالماسین.
آردی وار...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
⭕️محبّت سانجاغێ
✍:«اوْرۇجعلی_دۆزَنانی»
بیرینجی کلاسدا اوْخۇیاندا من
گؤڲ کؤینک گئیمیشدیم، باسما دۆڲمهلی
قاچێشدێق اوْینادێق، ورزش ساعتی
قێردی بیر دۆڲمهمی دوْستۇمۇن ألی
خانم معلّمه خبر یئتیشدی
مهربانجا باخێب بیر فکره دالدێ
کیفیندن آچێب بیر سانجاق چێخارتدێ
دۆڲمهنین یئرینه سانجاغێ سالدێ
سانجێلمێش سانجاق گؤرۆنمهییردی
سئوینه سئوینه من ائوه گلدیم
بیلیرسن بۇنۇ کیم سانجێبدێر بۇرا؟!
آنامدان سوْرۇشۇب اۆرکدن گۆلدۆم
ـ :بالام کیم سانجێبدێر دۇت باخێم گؤرۇم؟
سانکی اؤدۆل ایدی سینهمی گَردیم
غرورلا دئدیم من: خانم معلّم
آنا دئدی به به! سانجاغێ گؤردۆم
یاتاندا کؤینڲێ چێخارتمایێردێم
خانم معلّمین عطرین دۇیۇردۇم
محبّت سانجاغێن من آتمایێردێم
سانکێ اۆرگیمه اؤز اۆرگینی
دؤشۆمۆن اۆستۆنده سانجاقلامێشدێ
قلبیم محبّتله ائله چارپێردێ
اۆرکلر بیر بیرین قوجاقلامێشدێ
قایناق:«مونجوق»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
✍:«اوْرۇجعلی_دۆزَنانی»
بیرینجی کلاسدا اوْخۇیاندا من
گؤڲ کؤینک گئیمیشدیم، باسما دۆڲمهلی
قاچێشدێق اوْینادێق، ورزش ساعتی
قێردی بیر دۆڲمهمی دوْستۇمۇن ألی
خانم معلّمه خبر یئتیشدی
مهربانجا باخێب بیر فکره دالدێ
کیفیندن آچێب بیر سانجاق چێخارتدێ
دۆڲمهنین یئرینه سانجاغێ سالدێ
سانجێلمێش سانجاق گؤرۆنمهییردی
سئوینه سئوینه من ائوه گلدیم
بیلیرسن بۇنۇ کیم سانجێبدێر بۇرا؟!
آنامدان سوْرۇشۇب اۆرکدن گۆلدۆم
ـ :بالام کیم سانجێبدێر دۇت باخێم گؤرۇم؟
سانکی اؤدۆل ایدی سینهمی گَردیم
غرورلا دئدیم من: خانم معلّم
آنا دئدی به به! سانجاغێ گؤردۆم
یاتاندا کؤینڲێ چێخارتمایێردێم
خانم معلّمین عطرین دۇیۇردۇم
محبّت سانجاغێن من آتمایێردێم
سانکێ اۆرگیمه اؤز اۆرگینی
دؤشۆمۆن اۆستۆنده سانجاقلامێشدێ
قلبیم محبّتله ائله چارپێردێ
اۆرکلر بیر بیرین قوجاقلامێشدێ
قایناق:«مونجوق»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبيّاتیندا آذربایجانچیلیق مفکورهسی-
یازار:«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویداحشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
ایکینجی بولوم
او زامان سعید اونسیزاده، سید عظیم شیروانی، فیرودین بَی کؤچرلی اوشاقلارین یاش و بیلیک سويّهسینه، ماراق دونیالارینا اویغون اثرلر یاراتماغی موهوم وظیفه کیمی ایرهلی سورمکله باهم واجیبلیگینی وورغولاییردیلار: اوشاقلار اوچون یازیلان بدیعی اثرلر آنا دیللرینده قلمه آلینمالی، آز یاشلی و یئنییئتمه اوخوجولارین یاش سويّهلری، میلّی خصوصيّتلری و آنلاما قابیلیّتلری نظرده توتولمالیدیر. اوشاقلار اوچون یازیلمیش اثرلرین سوژئتی ساده، دیلی آیدین و خلقی اولمالیدیر کی، باغچا و مکتب یاشلی اوشاقلارین نطقلرینین بدیعی ذؤقلرینین و دونیاگؤروشلرینین اینکیشافینا کؤمک ائتسین.
همین ایللرده مئیداندا اولان کلاسسیک اثرلریمیزین ا.خاقانی، ن. گنجوی، س. شیرازی کیمی صنعتکارلارین اثرلری..
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانایندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبيّاتیندا آذربایجانچیلیق مفکورهسی-
یازار:«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویداحشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
ایکینجی بولوم
او زامان سعید اونسیزاده، سید عظیم شیروانی، فیرودین بَی کؤچرلی اوشاقلارین یاش و بیلیک سويّهسینه، ماراق دونیالارینا اویغون اثرلر یاراتماغی موهوم وظیفه کیمی ایرهلی سورمکله باهم واجیبلیگینی وورغولاییردیلار: اوشاقلار اوچون یازیلان بدیعی اثرلر آنا دیللرینده قلمه آلینمالی، آز یاشلی و یئنییئتمه اوخوجولارین یاش سويّهلری، میلّی خصوصيّتلری و آنلاما قابیلیّتلری نظرده توتولمالیدیر. اوشاقلار اوچون یازیلمیش اثرلرین سوژئتی ساده، دیلی آیدین و خلقی اولمالیدیر کی، باغچا و مکتب یاشلی اوشاقلارین نطقلرینین بدیعی ذؤقلرینین و دونیاگؤروشلرینین اینکیشافینا کؤمک ائتسین.
همین ایللرده مئیداندا اولان کلاسسیک اثرلریمیزین ا.خاقانی، ن. گنجوی، س. شیرازی کیمی صنعتکارلارین اثرلری..
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانایندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبيّاتیندا آذربایجانچیلیق مفکورهسی-
یازار:«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویداحشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
ایکینجی بولوم
او زامان سعید اونسیزاده، سید عظیم شیروانی، فیرودین بَی کؤچرلی اوشاقلارین یاش و بیلیک سويّهسینه، ماراق دونیالارینا اویغون اثرلر یاراتماغی موهوم وظیفه کیمی ایرهلی سورمکله باهم واجیبلیگینی وورغولاییردیلار: اوشاقلار اوچون یازیلان بدیعی اثرلر آنا دیللرینده قلمه آلینمالی، آز یاشلی و یئنییئتمه اوخوجولارین یاش سويّهلری، میلّی خصوصيّتلری و آنلاما قابیلیّتلری نظرده توتولمالیدیر. اوشاقلار اوچون یازیلمیش اثرلرین سوژئتی ساده، دیلی آیدین و خلقی اولمالیدیر کی، باغچا و مکتب یاشلی اوشاقلارین نطقلرینین بدیعی ذؤقلرینین و دونیاگؤروشلرینین اینکیشافینا کؤمک ائتسین.
همین ایللرده مئیداندا اولان کلاسسیک اثرلریمیزین ا.خاقانی، ن. گنجوی، س. شیرازی کیمی صنعتکارلارین اثرلری یاخود""گولوستان"،"بوستان"، "لئیلی و مجنون" و.س کیتابلارین هئچ بیری آذربایجان دیلینده دئییلدی. بو اثرلرده اوشاق دونیاسی، اونلارین یاش پسیخولوگییاسی نظره آلینمامیشدی بو معنادا، ضیالیلارین ناراحاتلیغی سببسیز.دئییلدی ،مکتبین، معاریفین فایداسینی آنلاتماق، اوشاقلاری اوخوماغا وردیش ائتدیرمک مؤوهومات زنجیرینی علمین آچاری ایله قیرماق عزمینه اینام حیسّی اؤنه کئچمیشدیر. ۱۹-جو عصرین اورتالاری ایدی. هله مئیداندا ملّی شعوردان ملّی ترقّیدن، ملّی دوشونجهدن صحبت بئله گئتمیردی آمّا عوضینده بونا آپاران آغیر یولون یولچولوغو باشلانمیشدی. ائله بیر دؤور گلمیشدی،کی ضیالیلار آذربایجاندا معاریف و مکتب شبکسهنین گئنیشلندیریلمهسینین، خالقین ساوادلانماسینین واجیبلیگینی آیدین درک ائدیردیلر و هر کس الینده قلم بو یولدا ملّی موجادیلهیه آتیلمیشدی. ۲۰-جی عصرین اوّلینده اوشاق ادبيّاتی ایله مشغول اولان آیدینلار ایکی ایشی بیر آرادا گؤروردولر. اونلار هم روس، آوروپا اوشاق ادبيّاتینین ان یاخشی اؤرنکلرینی دیلیمیزه چئویریر، عینی زاماندا هم روس، هم ده تورک شعریندهکی "فرانسیز" مودونون تأثیری ایله متنلر مئیدانا قویوردولار. مفکوره و آمال حدودسوزلوغو صنعتین ده اوفوقلرینی گئنیشلندیریردی. ۱۸۹۸-جی ایلده حاضرلانان "وطن دیلی" ندن عباس صحّتین "وطن" شعرینه قدر چئورهلنن بو ائستئتیک اراضیده ملّی اوشاق ادبيّاتینین اؤز حرکت ترایئکتورییاسی(مسیرلر)
جیزیلیردی.
۲۰-جی عصرین ایلکلرینده معاریفپرور ضیالیلاری معلّم و یازیچیلاری اوشاق متنلری یازماغا تحریک ائدن سببلردن بیری ده مکتبلرده شاگردلرین مطالعهسی اوچون قرائت کیتابلارینین یوخلوغو ایدی. اونا گؤره معاریفپرور یازیچیلار آنا دیلینده یالنیز درسلیکلر دئییل، صینیفدن خارج اوخو اوچون کیتابلارین یازیلماسی قایغیسینا دا قالیردیلار. بو ضیالیلاری اوشاق ادبيّاتینین بوتون احاطه و چالارلیغیندا اینکیشافی دوشوندوروردو یعنی نئجه یازماقلا یاناشی، هم ده نه یازماق، هانسی ژانردا متن مئیدانا قویماق بارده ناراحاتلیقلارینی اظهار ائدیردیلر. یالنیز اوشاق شعرلری، تمثیللر، ناغیللار دئییل، هم ده گوجلو حئکایهلرین یازیلماسی اونلاری دوشوندورن سببلر ایدی. س.م غنیزاده م.ت. صیدقییه یازیردی: "حئکایهسیز نثرسیز یئنی ادبيّاتی ایرهلی آپارماق مومکون دئییلدیر. تأسف کی، بعضی جاوان شاعرلریمیز بو مطلبی دوشونمور. حئکایهنویسلییی شأنی شاعرلییه لاییق گؤرمهییب باش" قاچیردیرلار.
۲۰-جی عصرین ایلکلرینده بو ساحهده آذربایجانچیلیق روحونو گوجلندیرن عامللردن بیری ده اوشاق مطبوعاتینین یارانماسی اولموشدور. بو یؤنده آتیلان بوتون آددیملار نتیجه سیز قالسا دا نهایت، "دبستان"(۱۹۰۶-۱۹۰۸) "رهبر" (۱۹۰۶-۱۹۰۷ ) کیمی ژورناللارین نشره باشلاماسی پروسئسی باش توتدو. قیسسا زاماندا قاپانان بو ژورناللاردان سونرا ایسه ۱۹۱۱-جی ایلده تشکیل اولونان "پداگوژی" کورسون ایشتیراکچیلاری اوشاقلار اوچون "مکتب" آدلی ژورنال تأسیس ائتمهیه قرار وئریب، بو ایشی حیاتا کئچیرمک اوچون ایجازه آلدیلار. "هر اوچ ژورنال آذربایجان اوشاق ادبيّاتینین یارانماسیندا موهوم رول اوینامیشدیر... اصل اوشاق اثرلری ۱۹۰۵- جی ایله قدر یوخ درجهسینده ایدی. یئنی-یئنی مکتبلر آچان قیمتلی درسلیکلر حاضرلایان م.ع. صابیر، آ.شایق، آ.صحّت، س.س. آخوندوو، س.م. قنیزاده و باشقا یازیچی، شاعر و معاریف خادیملری اوشاق ادبيّاتینین گؤزل و رنگارنگ نمونهلرینی آذربایجان اوشاق ژورناللارینین نشریندن سونرا یاراتمیشلار ا. محمدپور
یئنی تیپلی مکتبلرین مئیدانا چیخماسی، آنا دیلینده درسلیک و درس وسایتلرینین یارانماسی، معاریفچیلیک دالغاسینین گئنیش اینتیشاری، مطبوعات شبکهسینین گئنیشلنمهسی خصوصیله اوشاقلار اوچون ژورناللارین نشره باشلاماسی، بوتون بونلار اوشاق ادبيّاتینین اینکیشافینا تکان وئرن عامللر ایدی.
اوشاق ادبيّاتیندا آذربایجانچیلیق مفکورهسی-
یازار:«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویداحشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
ایکینجی بولوم
او زامان سعید اونسیزاده، سید عظیم شیروانی، فیرودین بَی کؤچرلی اوشاقلارین یاش و بیلیک سويّهسینه، ماراق دونیالارینا اویغون اثرلر یاراتماغی موهوم وظیفه کیمی ایرهلی سورمکله باهم واجیبلیگینی وورغولاییردیلار: اوشاقلار اوچون یازیلان بدیعی اثرلر آنا دیللرینده قلمه آلینمالی، آز یاشلی و یئنییئتمه اوخوجولارین یاش سويّهلری، میلّی خصوصيّتلری و آنلاما قابیلیّتلری نظرده توتولمالیدیر. اوشاقلار اوچون یازیلمیش اثرلرین سوژئتی ساده، دیلی آیدین و خلقی اولمالیدیر کی، باغچا و مکتب یاشلی اوشاقلارین نطقلرینین بدیعی ذؤقلرینین و دونیاگؤروشلرینین اینکیشافینا کؤمک ائتسین.
همین ایللرده مئیداندا اولان کلاسسیک اثرلریمیزین ا.خاقانی، ن. گنجوی، س. شیرازی کیمی صنعتکارلارین اثرلری یاخود""گولوستان"،"بوستان"، "لئیلی و مجنون" و.س کیتابلارین هئچ بیری آذربایجان دیلینده دئییلدی. بو اثرلرده اوشاق دونیاسی، اونلارین یاش پسیخولوگییاسی نظره آلینمامیشدی بو معنادا، ضیالیلارین ناراحاتلیغی سببسیز.دئییلدی ،مکتبین، معاریفین فایداسینی آنلاتماق، اوشاقلاری اوخوماغا وردیش ائتدیرمک مؤوهومات زنجیرینی علمین آچاری ایله قیرماق عزمینه اینام حیسّی اؤنه کئچمیشدیر. ۱۹-جو عصرین اورتالاری ایدی. هله مئیداندا ملّی شعوردان ملّی ترقّیدن، ملّی دوشونجهدن صحبت بئله گئتمیردی آمّا عوضینده بونا آپاران آغیر یولون یولچولوغو باشلانمیشدی. ائله بیر دؤور گلمیشدی،کی ضیالیلار آذربایجاندا معاریف و مکتب شبکسهنین گئنیشلندیریلمهسینین، خالقین ساوادلانماسینین واجیبلیگینی آیدین درک ائدیردیلر و هر کس الینده قلم بو یولدا ملّی موجادیلهیه آتیلمیشدی. ۲۰-جی عصرین اوّلینده اوشاق ادبيّاتی ایله مشغول اولان آیدینلار ایکی ایشی بیر آرادا گؤروردولر. اونلار هم روس، آوروپا اوشاق ادبيّاتینین ان یاخشی اؤرنکلرینی دیلیمیزه چئویریر، عینی زاماندا هم روس، هم ده تورک شعریندهکی "فرانسیز" مودونون تأثیری ایله متنلر مئیدانا قویوردولار. مفکوره و آمال حدودسوزلوغو صنعتین ده اوفوقلرینی گئنیشلندیریردی. ۱۸۹۸-جی ایلده حاضرلانان "وطن دیلی" ندن عباس صحّتین "وطن" شعرینه قدر چئورهلنن بو ائستئتیک اراضیده ملّی اوشاق ادبيّاتینین اؤز حرکت ترایئکتورییاسی(مسیرلر)
جیزیلیردی.
۲۰-جی عصرین ایلکلرینده معاریفپرور ضیالیلاری معلّم و یازیچیلاری اوشاق متنلری یازماغا تحریک ائدن سببلردن بیری ده مکتبلرده شاگردلرین مطالعهسی اوچون قرائت کیتابلارینین یوخلوغو ایدی. اونا گؤره معاریفپرور یازیچیلار آنا دیلینده یالنیز درسلیکلر دئییل، صینیفدن خارج اوخو اوچون کیتابلارین یازیلماسی قایغیسینا دا قالیردیلار. بو ضیالیلاری اوشاق ادبيّاتینین بوتون احاطه و چالارلیغیندا اینکیشافی دوشوندوروردو یعنی نئجه یازماقلا یاناشی، هم ده نه یازماق، هانسی ژانردا متن مئیدانا قویماق بارده ناراحاتلیقلارینی اظهار ائدیردیلر. یالنیز اوشاق شعرلری، تمثیللر، ناغیللار دئییل، هم ده گوجلو حئکایهلرین یازیلماسی اونلاری دوشوندورن سببلر ایدی. س.م غنیزاده م.ت. صیدقییه یازیردی: "حئکایهسیز نثرسیز یئنی ادبيّاتی ایرهلی آپارماق مومکون دئییلدیر. تأسف کی، بعضی جاوان شاعرلریمیز بو مطلبی دوشونمور. حئکایهنویسلییی شأنی شاعرلییه لاییق گؤرمهییب باش" قاچیردیرلار.
۲۰-جی عصرین ایلکلرینده بو ساحهده آذربایجانچیلیق روحونو گوجلندیرن عامللردن بیری ده اوشاق مطبوعاتینین یارانماسی اولموشدور. بو یؤنده آتیلان بوتون آددیملار نتیجه سیز قالسا دا نهایت، "دبستان"(۱۹۰۶-۱۹۰۸) "رهبر" (۱۹۰۶-۱۹۰۷ ) کیمی ژورناللارین نشره باشلاماسی پروسئسی باش توتدو. قیسسا زاماندا قاپانان بو ژورناللاردان سونرا ایسه ۱۹۱۱-جی ایلده تشکیل اولونان "پداگوژی" کورسون ایشتیراکچیلاری اوشاقلار اوچون "مکتب" آدلی ژورنال تأسیس ائتمهیه قرار وئریب، بو ایشی حیاتا کئچیرمک اوچون ایجازه آلدیلار. "هر اوچ ژورنال آذربایجان اوشاق ادبيّاتینین یارانماسیندا موهوم رول اوینامیشدیر... اصل اوشاق اثرلری ۱۹۰۵- جی ایله قدر یوخ درجهسینده ایدی. یئنی-یئنی مکتبلر آچان قیمتلی درسلیکلر حاضرلایان م.ع. صابیر، آ.شایق، آ.صحّت، س.س. آخوندوو، س.م. قنیزاده و باشقا یازیچی، شاعر و معاریف خادیملری اوشاق ادبيّاتینین گؤزل و رنگارنگ نمونهلرینی آذربایجان اوشاق ژورناللارینین نشریندن سونرا یاراتمیشلار ا. محمدپور
یئنی تیپلی مکتبلرین مئیدانا چیخماسی، آنا دیلینده درسلیک و درس وسایتلرینین یارانماسی، معاریفچیلیک دالغاسینین گئنیش اینتیشاری، مطبوعات شبکهسینین گئنیشلنمهسی خصوصیله اوشاقلار اوچون ژورناللارین نشره باشلاماسی، بوتون بونلار اوشاق ادبيّاتینین اینکیشافینا تکان وئرن عامللر ایدی.
بوتؤو بیر ضیالی زومرهسینین ملّی تصّوبکئشلیگی سایهسینده یارادیلان اوشاق ادبيّاتی محض، ساغلام و تمللی باشلانغیجدان نشأت تاپدیغی اوچون بو گون ده یاشاما و وار اولما گوجونده دیر.
***
ایلک درسلیک و اوشاق ژورناللاری ملّی-معنوی اؤزونو درکین منبعلریندن بیری کیمی
۱۹-جو عصرین سونو ۲۰-جی عصرین ایلکینده آنا دیلی درسلیکلری یازماق و اونلارین حاضرلانماسی اوچون مئیدانا م.ف. آخوندزاده، سعید اونسیزاده و س.ا. شیروانی ایله برابر دؤورون دیگر ملّی مونوّرلری م.ش. واضح، .م.ن. دیده، م.ا. ائلخانوو آ.او. چئرنیایئوسکی س. ولیبیاوو، ر. افندییئو ده آتیلدیلار. بو شخصیّتلر آذربایجان دیلینین تدریسینده ایستیفاده ائتمک اوچون درسلیک و اوخو کیتابلاری یازماق، بو کیتابلارین چاپی مقصدی ایله متبعه یاراتماق و.س نامینه هر بیر اذيّته فداکارلیقلا قاتلاشیردیلار. مثلا ۱۸۴۰-جی ایللرده م.ف آخوندزاده، م.ش. واضحله بیرلیکده تیفلیسده متبعه آچماغا چالیشمیش، لاکین اؤز مقصدلرینه چاتا بیلمهمیشدیلر. بو ایشی تخمیناً ۴۰ ایلدن سونرا سعید اونسیزاده تیفلیسده نشرینه نایل اولدوغو "ضیا" قزئتینین متبعهسی ایله رئاللاشدیرا بیلمیشدیر.
درسلیک و اوخو کیتابلارینین یارادیلماسی ایشینه ۱۹-جو عصرین ۴۰-جی ایللریندن باشلانسا دا، عصرین ۵۰-۷۰-جی ایللرینده همین ساحهده جانلانما عمله گلمیشدیر. آنجاق بو ساحهده بیرینجی ایش ن. دئمئنتیئوین ترتیب ائتدییی "الیفبا" و ایلک اوخو کیتابی حساب اولونور.
مکتبلرین شبکهسی گئنیشلندیکجه آنا دیلی درسلیکلرینین و اوخو ماتئریاللارینین حاضرلانماسی ایستیقامتینده فعالیّت و یارادیجیلیق آختاریشلاری یئنی وسعت آلیردی.
عصرین ۷۰-۸۰-جی ایللرینده بیر طرفدن روحانی مجلیسلرینین نزدینده آچیلان "مجلیس مکتبلری، دیگر طرفدن ده اساساً مستقل اولوب خالقین و آیری-آیری جمعيّتلرین و ایمکانلی شخصلرین وسایتلری ایله فعالیّت گؤسترن اوصولی جدید مکتبلری مئیدانا چیخماغا و گئتدیکجه آرتماغا باشلادی. آذربایجان دیلینه عاید درسلیکلر بیر قایدا اولاراق مشهور روس پئدوگوگو ک.د. اوشینسکینین قاباقجیل تعلیم اوصوللاری و درسلیکلرینین نمونهسی اساسیندا حاضرلانیردی. تکجه آنا دیلی درسلیکلری دئییل، شریعته و تربیه مسئلهلرینه حصر ائدیلمیش درسلیکلر ده ک.د. اوشینسکینین تعلیمینه اساسلانیردی.
اوشینسکی تعلیم و تربیه ایشینده آنا دیلینین رولونو یوکسک قیمتلندیرمیشدیر. اونون ایرلی سوردویو بو پرنسیپلر دؤرون دیگر معلّم و پئداگوگلاری طرفیندن مدافعه ائدیلهرک تطبیق اولونوردو. بو حالی بیز سعید اونسیزادهنین ترتیب و نشر ائتدیردییی درسلیکلرده ده گؤروروک. اونون سؤز اوصولو ایله ترتیب ائدیب اؤزونون "ضیا" متبعهسینده چاپ ائتدیردییی کیتابین بیری" تعلیم الاطفال -تهذب الاخلاق" (تیفلیس )۱۸۸۲ دیگری ایسه "مکتب" اوشاقلاریمیز اوخوماقدان اؤترو ساده تورکی دیلینده ترتیب اولونموش عقاید و نصایح ریسالئیی" منظومهسیدیر ( تیفلیس، )۱۸۸۳ آدلانیر
م.ن. دیدهنین ۱۸۵۷-جی ایلده ترتیب ائدیب حاضرلادیغی، لاکین نشرینه نایل اولا بیلمهدییی" کیتابی نصایح"، سئید عظیم شیروانینین ترتیب ائتدییی"ربیول اطفال"، میرزه علی اکبر ائلخاناوون ۱۸۸۰-جی ایلده "تاتار آذربایجان دیلی" درسلیکلری ده قیمتلی ایشلر سیراسیندادیر.
بو ایللرده یاشلی نسلین نمایندهلریندن اولان ه. زردابی، ف.کؤچرلی، س.ا. شیروانی و باشقالاری اوشاقلارین اوخوسو اوچون فولکلور نومونهلری توپلاییب چاپا حاضرلاییر. یاخود هم اوریژینال اثرلردن، هم ده باشقا دیللردن ترجمه و اقتباس ائتدیکلری اثرلردن یارارلاناراق درسلیک، اوخو کیتابلاری حاضرلاییردیلارسا ر. افندییئو کیمی گنجلر اؤز سلفلرینین ایشلرینی داوام و اینکیشاف ائتدیریر. بو استقامتده اوغورلو آددیملار آتیردیلار.
ر. افندی یئو آ.او. چئرنیایئوسکینین "وطن دیلی" درسلیگینین حاضرلانماسینا جلب ائدیلمیش و بورادا درسلیک حاضرلانماسی پروسئسینه یاخیندان بلد اولموش، اؤز معلّیمینین ایش مئتودونو منیمسهمک فرصتی قازانمیشدیر. بو فرصت سونراکی ایللرده رشید بَیین گؤرکملی بیر معلّم پئداگوگ کیمی یئتیشمهسینده و معلّملیک فعالیّتینده چوخ کؤمک ائتمیشدیر. او اؤزونون ده اعتراف ائتدییی کیمی، معلّم ایشلهدییی زامان درسلیک ساریدان قارشیلاشدیغی چتینلیکلری آرادان قالدیرماق اوچون اوّللر قازاندیغی تجربه دن یارارلاناراق هم پوشکین، ژوکووسکی، کریلوو لئرمونتوو و تولستویدان ائتدییی ترجمهلر هم ده خالق ادبيّاتیندان توپلاییب ایشلهدییی نمونهلر اساسیندا بیر درسلیک ترتیب ائتمهیه باشلامیشدی. آنجاق همین کیتابین نشری خیلی گئج ۱۸۹۸-جی ایلده داش باسماسی و "اوشاق باغچاسی" آدی ایله ایستانبولدا باش توتموشدو دوز اون ایل اوّل ۱۸۸۸-جی ایلده ایسه آ. چئرنیایئوسکی و.س
***
ایلک درسلیک و اوشاق ژورناللاری ملّی-معنوی اؤزونو درکین منبعلریندن بیری کیمی
۱۹-جو عصرین سونو ۲۰-جی عصرین ایلکینده آنا دیلی درسلیکلری یازماق و اونلارین حاضرلانماسی اوچون مئیدانا م.ف. آخوندزاده، سعید اونسیزاده و س.ا. شیروانی ایله برابر دؤورون دیگر ملّی مونوّرلری م.ش. واضح، .م.ن. دیده، م.ا. ائلخانوو آ.او. چئرنیایئوسکی س. ولیبیاوو، ر. افندییئو ده آتیلدیلار. بو شخصیّتلر آذربایجان دیلینین تدریسینده ایستیفاده ائتمک اوچون درسلیک و اوخو کیتابلاری یازماق، بو کیتابلارین چاپی مقصدی ایله متبعه یاراتماق و.س نامینه هر بیر اذيّته فداکارلیقلا قاتلاشیردیلار. مثلا ۱۸۴۰-جی ایللرده م.ف آخوندزاده، م.ش. واضحله بیرلیکده تیفلیسده متبعه آچماغا چالیشمیش، لاکین اؤز مقصدلرینه چاتا بیلمهمیشدیلر. بو ایشی تخمیناً ۴۰ ایلدن سونرا سعید اونسیزاده تیفلیسده نشرینه نایل اولدوغو "ضیا" قزئتینین متبعهسی ایله رئاللاشدیرا بیلمیشدیر.
درسلیک و اوخو کیتابلارینین یارادیلماسی ایشینه ۱۹-جو عصرین ۴۰-جی ایللریندن باشلانسا دا، عصرین ۵۰-۷۰-جی ایللرینده همین ساحهده جانلانما عمله گلمیشدیر. آنجاق بو ساحهده بیرینجی ایش ن. دئمئنتیئوین ترتیب ائتدییی "الیفبا" و ایلک اوخو کیتابی حساب اولونور.
مکتبلرین شبکهسی گئنیشلندیکجه آنا دیلی درسلیکلرینین و اوخو ماتئریاللارینین حاضرلانماسی ایستیقامتینده فعالیّت و یارادیجیلیق آختاریشلاری یئنی وسعت آلیردی.
عصرین ۷۰-۸۰-جی ایللرینده بیر طرفدن روحانی مجلیسلرینین نزدینده آچیلان "مجلیس مکتبلری، دیگر طرفدن ده اساساً مستقل اولوب خالقین و آیری-آیری جمعيّتلرین و ایمکانلی شخصلرین وسایتلری ایله فعالیّت گؤسترن اوصولی جدید مکتبلری مئیدانا چیخماغا و گئتدیکجه آرتماغا باشلادی. آذربایجان دیلینه عاید درسلیکلر بیر قایدا اولاراق مشهور روس پئدوگوگو ک.د. اوشینسکینین قاباقجیل تعلیم اوصوللاری و درسلیکلرینین نمونهسی اساسیندا حاضرلانیردی. تکجه آنا دیلی درسلیکلری دئییل، شریعته و تربیه مسئلهلرینه حصر ائدیلمیش درسلیکلر ده ک.د. اوشینسکینین تعلیمینه اساسلانیردی.
اوشینسکی تعلیم و تربیه ایشینده آنا دیلینین رولونو یوکسک قیمتلندیرمیشدیر. اونون ایرلی سوردویو بو پرنسیپلر دؤرون دیگر معلّم و پئداگوگلاری طرفیندن مدافعه ائدیلهرک تطبیق اولونوردو. بو حالی بیز سعید اونسیزادهنین ترتیب و نشر ائتدیردییی درسلیکلرده ده گؤروروک. اونون سؤز اوصولو ایله ترتیب ائدیب اؤزونون "ضیا" متبعهسینده چاپ ائتدیردییی کیتابین بیری" تعلیم الاطفال -تهذب الاخلاق" (تیفلیس )۱۸۸۲ دیگری ایسه "مکتب" اوشاقلاریمیز اوخوماقدان اؤترو ساده تورکی دیلینده ترتیب اولونموش عقاید و نصایح ریسالئیی" منظومهسیدیر ( تیفلیس، )۱۸۸۳ آدلانیر
م.ن. دیدهنین ۱۸۵۷-جی ایلده ترتیب ائدیب حاضرلادیغی، لاکین نشرینه نایل اولا بیلمهدییی" کیتابی نصایح"، سئید عظیم شیروانینین ترتیب ائتدییی"ربیول اطفال"، میرزه علی اکبر ائلخاناوون ۱۸۸۰-جی ایلده "تاتار آذربایجان دیلی" درسلیکلری ده قیمتلی ایشلر سیراسیندادیر.
بو ایللرده یاشلی نسلین نمایندهلریندن اولان ه. زردابی، ف.کؤچرلی، س.ا. شیروانی و باشقالاری اوشاقلارین اوخوسو اوچون فولکلور نومونهلری توپلاییب چاپا حاضرلاییر. یاخود هم اوریژینال اثرلردن، هم ده باشقا دیللردن ترجمه و اقتباس ائتدیکلری اثرلردن یارارلاناراق درسلیک، اوخو کیتابلاری حاضرلاییردیلارسا ر. افندییئو کیمی گنجلر اؤز سلفلرینین ایشلرینی داوام و اینکیشاف ائتدیریر. بو استقامتده اوغورلو آددیملار آتیردیلار.
ر. افندی یئو آ.او. چئرنیایئوسکینین "وطن دیلی" درسلیگینین حاضرلانماسینا جلب ائدیلمیش و بورادا درسلیک حاضرلانماسی پروسئسینه یاخیندان بلد اولموش، اؤز معلّیمینین ایش مئتودونو منیمسهمک فرصتی قازانمیشدیر. بو فرصت سونراکی ایللرده رشید بَیین گؤرکملی بیر معلّم پئداگوگ کیمی یئتیشمهسینده و معلّملیک فعالیّتینده چوخ کؤمک ائتمیشدیر. او اؤزونون ده اعتراف ائتدییی کیمی، معلّم ایشلهدییی زامان درسلیک ساریدان قارشیلاشدیغی چتینلیکلری آرادان قالدیرماق اوچون اوّللر قازاندیغی تجربه دن یارارلاناراق هم پوشکین، ژوکووسکی، کریلوو لئرمونتوو و تولستویدان ائتدییی ترجمهلر هم ده خالق ادبيّاتیندان توپلاییب ایشلهدییی نمونهلر اساسیندا بیر درسلیک ترتیب ائتمهیه باشلامیشدی. آنجاق همین کیتابین نشری خیلی گئج ۱۸۹۸-جی ایلده داش باسماسی و "اوشاق باغچاسی" آدی ایله ایستانبولدا باش توتموشدو دوز اون ایل اوّل ۱۸۸۸-جی ایلده ایسه آ. چئرنیایئوسکی و.س
ولیبیاوون بیرگه ترتیب ائتدیکلری " وطن دیلی" ( یی) حیصّه درسلییی چاپدان چیخیب اوخوجولارین استفادهسینه وئریلمیشدیر. س. بایرامووا "وطن دیلی" کیتابینین (یی) حیصّهسینه اوشاقلارین یاش و ماراق دایره سینه قاوراییش سويّهلرینه اویغون اوریژینال و ترجومه اثرلری داخیل ائدیلمیشدی. همین بدیعی نمونه لرین اکثريّتینی چئرنیایئوسکینین خواهیشی ایله حسنلی خوان قاراداغی قلمه آلمیشدی.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
«سید علی صالحی»
سالهاست
نانخشکیها
از محلهی ما نمیگذرند
زيرا از نانِ خالیِ اين همه سفره
چيزی برای پرندگان حتی
باقی نمیماند،
فقط میماند بعضی شبها
که پدر
دستِ خالی به خانه برمیگردد.
هر وقت پدر
دستِ خالی به خانه برمیگردد
من میفهمم
پنهانی دارد با خودش چه میگويد،
همه چيز ... همه چيز گران شده است
قند، چای، نان، چراغ، چه کنم، زهرمار ...
همه چيز گران شده است.
و من هر شب آرزو میکنم
ای کاش صمد بهرنگی زنده بود هنوز
هنوز ماهیِ سياهِ کوچولو
به دريا نرسيده بود.
و من هر شب خواب میبينم
دستهايم دارند بزرگ میشوند:
خشت، کوره، آجر
سنگ، بيجه، محمد!
زورم به هيچکدام نمیرسد
آجرِ همهی برجهای جهان
از خواب و خاکسترِ من است
زورم به هيچکدام نمیرسد
راهِ کورهپزخانه دور است
من بايد بزرگ شوم
من مجبورم بزرگ شوم.
ما حق نداريم گرسنه شويم
ما حق نداريم حرف بزنيم
ما حق نداريم سرما بخوريم
ما نان نداريم
خانه نداريم
پناه نداريم
شناسنامه نداريم
شب نداريم
روز نداريم
رويا نداريم.
اينجا
ما هرچه داشته فروختهايم
جز گنجِ بزرگِ پنهانی
که پدر به آن شرف میگويد
اسمم شرف است
پسرِ زارعبدالله
از پيادههای پاکدشتِ ورامينام
از پيادههای پاکدشتِ بَم، باميان، کرج، کوفه، آسيا!
و ما حق نداريم بميريم
کَفن و دَفنِ درماندگان گران است
مزار و مجلس و گريه گران است
ما اشتباه به دنيا آمدهايم
دنيا
جای دزدانِ بیشرفیست
که پرندگان را برای مُردن
از قفس آزاد میکنند.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سالهاست
نانخشکیها
از محلهی ما نمیگذرند
زيرا از نانِ خالیِ اين همه سفره
چيزی برای پرندگان حتی
باقی نمیماند،
فقط میماند بعضی شبها
که پدر
دستِ خالی به خانه برمیگردد.
هر وقت پدر
دستِ خالی به خانه برمیگردد
من میفهمم
پنهانی دارد با خودش چه میگويد،
همه چيز ... همه چيز گران شده است
قند، چای، نان، چراغ، چه کنم، زهرمار ...
همه چيز گران شده است.
و من هر شب آرزو میکنم
ای کاش صمد بهرنگی زنده بود هنوز
هنوز ماهیِ سياهِ کوچولو
به دريا نرسيده بود.
و من هر شب خواب میبينم
دستهايم دارند بزرگ میشوند:
خشت، کوره، آجر
سنگ، بيجه، محمد!
زورم به هيچکدام نمیرسد
آجرِ همهی برجهای جهان
از خواب و خاکسترِ من است
زورم به هيچکدام نمیرسد
راهِ کورهپزخانه دور است
من بايد بزرگ شوم
من مجبورم بزرگ شوم.
ما حق نداريم گرسنه شويم
ما حق نداريم حرف بزنيم
ما حق نداريم سرما بخوريم
ما نان نداريم
خانه نداريم
پناه نداريم
شناسنامه نداريم
شب نداريم
روز نداريم
رويا نداريم.
اينجا
ما هرچه داشته فروختهايم
جز گنجِ بزرگِ پنهانی
که پدر به آن شرف میگويد
اسمم شرف است
پسرِ زارعبدالله
از پيادههای پاکدشتِ ورامينام
از پيادههای پاکدشتِ بَم، باميان، کرج، کوفه، آسيا!
و ما حق نداريم بميريم
کَفن و دَفنِ درماندگان گران است
مزار و مجلس و گريه گران است
ما اشتباه به دنيا آمدهايم
دنيا
جای دزدانِ بیشرفیست
که پرندگان را برای مُردن
از قفس آزاد میکنند.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
آذربایجان طنازلاری دوکتور«علسگرعزیزپورون» گوروشوند.
ایکینجی بولوم
آپاریجی:« کریم قربانزاده»
تهیه وتنظیم:«مرجان منافزاده»
زمان: جومه 1401/4/31
ساعات: 22
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ایکینجی بولوم
آپاریجی:« کریم قربانزاده»
تهیه وتنظیم:«مرجان منافزاده»
زمان: جومه 1401/4/31
ساعات: 22
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
منیمله پیشیکلرین ماجراسی
طنز:«بؤیوکآغا افندی»
ایکی هفتهدیر ایکی پیشیک بالاسی- بیری «ساری» او بیریسی ایسه «آلا»- آنالاری ایله بیرلیکده قوناغیمیزدیرلار. حیطه چیخان کیمی، پیشی بالالار منی گؤرجک، تئز قاچیر گوللرین دالیندا گیزلهنیرلر. اونلار اوچ- دؤرد گوندور آلاچیغا چیخیب اوردان ایسه چارپایانین اوستونه آتیلماغی اؤیرهنیبلر. حاقلاری دا وار، اورا هم کؤلگهدیر، هم ده سرین. دوزون سؤزو اورا چیخمالاریندان ناراحاتام؛ قورخورام فرشی باتیرالار. اوچ دؤرد دفعه آنالارینا قاندیرمیشام بالالارینا تاپشیرسین کی آلاچیغین تختی اوستونه چیخماسینلار. آنجاق آنالاری یا منیم سؤزومو باشا دوشمهییب، یادا اوشاقلاری زمانهنین اوشاقلاری کیمی آنالارینین سؤزونه باخماییبلار. ایکی اوچ دؤنه ده اونلاری آلاچیقدان قووالامیشام. یالنیز دونن آلاچیغا گئتمهمیشدیلر، دئدیم به سؤزومو دوشونوبلر. بتر سئوینیردیم. دونن گئجه آلاچیقدان بیر سس گلدی. تنبلیک ائله دیم، چیخیب باخمادیم گؤرم نه اولوب. سن دئمه بو بلاچهلر آلاچیغا، اوردان ایسه تختین قیراغینا چیخیب، آتیلیبلار رفه. رفده ده عائلهدن یادگار قالان یئکه بیر سئین واریدی. آللاه قویسا اونو اورایا دئکور کیمی قویموشدوم. سحرحیطه چیخاندا باشا دوشدوم کی گئجه یاریسی دده بابادان قالان او یادگاری سالیب سیندیریبلار.
سئیینین سینیخلاری گؤزومه ساتاشدیقجا دریندن عصبلشدیم. بئله قرارا گلدیم کی او پیشیکلری تنبیه ائتمک اوچون ده اولموش اولسا، مطلق حیطدن آتام ائشییه. آنجاق اؤز- اؤزومه ده فیکیرلشیردیم: «یاخشی، پیشیکلری اؤتوردوم گئتدیلر، به منیم اوگؤزللیکده آتا بابادان یادگار قالان سئیینیمین تاوانین کیم وئرهجک؟» سونرا اؤز- اؤزومه دئدیم: «آنا پیشیک بالالارینی یاخشی تربیه ائلهمهییب. او تنبیه اولمالیدیر. اولماسا دوروم بیر آغاج گؤتوروم دویونجا آنا پیشیگی دؤیوم. هم حرصیم جانیمدان چیخسین، هم ده بالالارا بیر عبرت اولسون» اویان بویانا گؤز دولاندیریب، اله یاتیم بیرگیلانار آغاجی تاپدیم. آنا پیشیگی آختاردیم تاپمادیم. اونون آجیغینی بالالاریندان چیخماق ایستهدیم. اؤز- اؤزومه دئدیم: «ایندی کی او بوردا دئییل، قوی دوروم بالالارینین بیرینی وروم اؤلسون، هم او بیری بالایا عبرت اولسون، هم ده او مسئولیتسیز آنا پیشیگ آنلاسین کی ائله اوشاقلار تربیت ائلهمهلیدیر کی خالقین سئینین سیندیرماسینلار، بیرده اجازهسیز خالقین آلاچیغینا گیرمهسینلر.»
ساری بالانی وورماق ایستهدیکده، جلد قاچیب آرادان چیخدی. دئدیم: «ایندی کی او قاچدی قوی آجیغیمی آلا پیشیکدن چیخیم. اؤزو ده او قیزدی، اؤلسه ده سسی چیخماز. دئسهلر ده نییه اؤلدوردون؟ دئیهرم: بی حجاب ایدی، امر به معروف ائدیردیم بیردن اوستومه یورویوب، باشینی چیرپدی آغاجا. باشی آغاجا دهیمک همان جانی چیخدی. بو جورهسی چوخ یاخشی اولار؛ تازا دولت آداملاری دا بیلسه بیحیا پیشکلر بیزیم حیطمیزده حجابسیز گزیرلر، آخشاماجا ننه بالانین دا نسلین کسرلر.» الیمه توپوروب، آغاجی سهمانلادیم. ائله آلا پیشیگین تپهسینه ائندیرمک ایستهدیکده قاپینین زنگی چالیندی. گئدیب قاپینی آچدیم. قاپینین او یانیندا محلهنین خیردا اوشاقلارینی گؤردوم. «نه ایستیرسیز؟» دئدیم. مئشه اسماعیلین ایکینجی اوغلو الینی توتموشدو گونشین قاباغینا، اوزونه گون دوشمهسین. گؤزلرینی قییا-قییا جواب وئردی:
- عمی اوشاقلار دئییرلر: سیزین پیشگینیز بالالاییب؛ اولارا غذا گتیرمیشیک.
دئدیم:
- هانی؟ گؤروم نه گتیریبسیز؟
اوشاقلارین بیری دئدی:
- هرهسینه بیر شیش دؤیمه کباب آلمیشیق.
دؤیمه کبابلاری اوشاقین الیندن آلیب، داها دایانا بیلمهییب، ائله اوردا باشلادیم یئمهیه. اوشاقلار اعتراضا باشلادیلار. «بیز اونو پیشیکلره آلمیشدیق سیزه یوخ!» دئییب باشلادیلار جیغان ویغان سالماغا. دئدیم:
- کوپک اوشاغی گئدین جهنم اولون! باخ سئینین آجیغینی سیزدن چیخارارام ها...!
عصبانیتله قاپینی چیرپیب، حیطه دؤندوم. فیکیرلشیردیم: «بو پیشیکلر بوردا قالسالار دردسر اولاجاقلار. قوی اوچون ده ووروم اؤلسون، یاخام قورتولسون.»
حیطه قاییدیب، پیشیکلری آختاردیم. گؤردوم چیخیب اوتوروبلار دووار اوسته. اوزومو آنا پیشیگه توتوب، دئدیم:
- آشاغی یئنسهنیز اوچونوزوده اؤلدورهجم. منیم ددهمین یادگارین سیندیریرسینیز؟
هاوا یامان ایستی ایدی. ائله ترلهمیشدیم جیم جیلاق سو اولموشدوم. آغاجی دووارین دیبینه قویوب اؤز-اؤزومه دئدیم: «آخشام اوستو هاردا اولسالار قاییداجاقلار؛ اوندا قفیلدن چیخیب وورارام اؤلرلر.»
ائوه گیردیم. ناهارا مئیلیم یوخ ایدی. اوتوردوغوم یئرده اوزاندیم. ائله تازا یوخو توتموشدو گؤردوم قاپینین زنگین چالیرلار. ائودن چیخیب قاپینی آچدیم. قارشیمدا بیر پلیس، ایکی قارایاخا دایانمیشدی. قورخودان ال- ایاغیم تیترهمهیه باشلادی. پلیس دئدی:
طنز:«بؤیوکآغا افندی»
ایکی هفتهدیر ایکی پیشیک بالاسی- بیری «ساری» او بیریسی ایسه «آلا»- آنالاری ایله بیرلیکده قوناغیمیزدیرلار. حیطه چیخان کیمی، پیشی بالالار منی گؤرجک، تئز قاچیر گوللرین دالیندا گیزلهنیرلر. اونلار اوچ- دؤرد گوندور آلاچیغا چیخیب اوردان ایسه چارپایانین اوستونه آتیلماغی اؤیرهنیبلر. حاقلاری دا وار، اورا هم کؤلگهدیر، هم ده سرین. دوزون سؤزو اورا چیخمالاریندان ناراحاتام؛ قورخورام فرشی باتیرالار. اوچ دؤرد دفعه آنالارینا قاندیرمیشام بالالارینا تاپشیرسین کی آلاچیغین تختی اوستونه چیخماسینلار. آنجاق آنالاری یا منیم سؤزومو باشا دوشمهییب، یادا اوشاقلاری زمانهنین اوشاقلاری کیمی آنالارینین سؤزونه باخماییبلار. ایکی اوچ دؤنه ده اونلاری آلاچیقدان قووالامیشام. یالنیز دونن آلاچیغا گئتمهمیشدیلر، دئدیم به سؤزومو دوشونوبلر. بتر سئوینیردیم. دونن گئجه آلاچیقدان بیر سس گلدی. تنبلیک ائله دیم، چیخیب باخمادیم گؤرم نه اولوب. سن دئمه بو بلاچهلر آلاچیغا، اوردان ایسه تختین قیراغینا چیخیب، آتیلیبلار رفه. رفده ده عائلهدن یادگار قالان یئکه بیر سئین واریدی. آللاه قویسا اونو اورایا دئکور کیمی قویموشدوم. سحرحیطه چیخاندا باشا دوشدوم کی گئجه یاریسی دده بابادان قالان او یادگاری سالیب سیندیریبلار.
سئیینین سینیخلاری گؤزومه ساتاشدیقجا دریندن عصبلشدیم. بئله قرارا گلدیم کی او پیشیکلری تنبیه ائتمک اوچون ده اولموش اولسا، مطلق حیطدن آتام ائشییه. آنجاق اؤز- اؤزومه ده فیکیرلشیردیم: «یاخشی، پیشیکلری اؤتوردوم گئتدیلر، به منیم اوگؤزللیکده آتا بابادان یادگار قالان سئیینیمین تاوانین کیم وئرهجک؟» سونرا اؤز- اؤزومه دئدیم: «آنا پیشیک بالالارینی یاخشی تربیه ائلهمهییب. او تنبیه اولمالیدیر. اولماسا دوروم بیر آغاج گؤتوروم دویونجا آنا پیشیگی دؤیوم. هم حرصیم جانیمدان چیخسین، هم ده بالالارا بیر عبرت اولسون» اویان بویانا گؤز دولاندیریب، اله یاتیم بیرگیلانار آغاجی تاپدیم. آنا پیشیگی آختاردیم تاپمادیم. اونون آجیغینی بالالاریندان چیخماق ایستهدیم. اؤز- اؤزومه دئدیم: «ایندی کی او بوردا دئییل، قوی دوروم بالالارینین بیرینی وروم اؤلسون، هم او بیری بالایا عبرت اولسون، هم ده او مسئولیتسیز آنا پیشیگ آنلاسین کی ائله اوشاقلار تربیت ائلهمهلیدیر کی خالقین سئینین سیندیرماسینلار، بیرده اجازهسیز خالقین آلاچیغینا گیرمهسینلر.»
ساری بالانی وورماق ایستهدیکده، جلد قاچیب آرادان چیخدی. دئدیم: «ایندی کی او قاچدی قوی آجیغیمی آلا پیشیکدن چیخیم. اؤزو ده او قیزدی، اؤلسه ده سسی چیخماز. دئسهلر ده نییه اؤلدوردون؟ دئیهرم: بی حجاب ایدی، امر به معروف ائدیردیم بیردن اوستومه یورویوب، باشینی چیرپدی آغاجا. باشی آغاجا دهیمک همان جانی چیخدی. بو جورهسی چوخ یاخشی اولار؛ تازا دولت آداملاری دا بیلسه بیحیا پیشکلر بیزیم حیطمیزده حجابسیز گزیرلر، آخشاماجا ننه بالانین دا نسلین کسرلر.» الیمه توپوروب، آغاجی سهمانلادیم. ائله آلا پیشیگین تپهسینه ائندیرمک ایستهدیکده قاپینین زنگی چالیندی. گئدیب قاپینی آچدیم. قاپینین او یانیندا محلهنین خیردا اوشاقلارینی گؤردوم. «نه ایستیرسیز؟» دئدیم. مئشه اسماعیلین ایکینجی اوغلو الینی توتموشدو گونشین قاباغینا، اوزونه گون دوشمهسین. گؤزلرینی قییا-قییا جواب وئردی:
- عمی اوشاقلار دئییرلر: سیزین پیشگینیز بالالاییب؛ اولارا غذا گتیرمیشیک.
دئدیم:
- هانی؟ گؤروم نه گتیریبسیز؟
اوشاقلارین بیری دئدی:
- هرهسینه بیر شیش دؤیمه کباب آلمیشیق.
دؤیمه کبابلاری اوشاقین الیندن آلیب، داها دایانا بیلمهییب، ائله اوردا باشلادیم یئمهیه. اوشاقلار اعتراضا باشلادیلار. «بیز اونو پیشیکلره آلمیشدیق سیزه یوخ!» دئییب باشلادیلار جیغان ویغان سالماغا. دئدیم:
- کوپک اوشاغی گئدین جهنم اولون! باخ سئینین آجیغینی سیزدن چیخارارام ها...!
عصبانیتله قاپینی چیرپیب، حیطه دؤندوم. فیکیرلشیردیم: «بو پیشیکلر بوردا قالسالار دردسر اولاجاقلار. قوی اوچون ده ووروم اؤلسون، یاخام قورتولسون.»
حیطه قاییدیب، پیشیکلری آختاردیم. گؤردوم چیخیب اوتوروبلار دووار اوسته. اوزومو آنا پیشیگه توتوب، دئدیم:
- آشاغی یئنسهنیز اوچونوزوده اؤلدورهجم. منیم ددهمین یادگارین سیندیریرسینیز؟
هاوا یامان ایستی ایدی. ائله ترلهمیشدیم جیم جیلاق سو اولموشدوم. آغاجی دووارین دیبینه قویوب اؤز-اؤزومه دئدیم: «آخشام اوستو هاردا اولسالار قاییداجاقلار؛ اوندا قفیلدن چیخیب وورارام اؤلرلر.»
ائوه گیردیم. ناهارا مئیلیم یوخ ایدی. اوتوردوغوم یئرده اوزاندیم. ائله تازا یوخو توتموشدو گؤردوم قاپینین زنگین چالیرلار. ائودن چیخیب قاپینی آچدیم. قارشیمدا بیر پلیس، ایکی قارایاخا دایانمیشدی. قورخودان ال- ایاغیم تیترهمهیه باشلادی. پلیس دئدی:
- آغالار پیشکلرین وکیللریدیرلر. سندن ایکی عنواندا شکایت ائدیبلر: بیر- پیشکلرین جانینا قصد ائدیبسن، ایکی- پیشیکلرین غذاسینی یئییبسن.
سوروشدوم:
- ایندی نه ائتمهلییم؟
پلیس دئدی:
- گرهک بیزیمله کلانترییه گلیب، تعهد وئرهسن بیرده پیشکلره توخونمایاسان، اونلارلا حؤرمتله داوراناسان، حقوقلارینی رعایت ائدهسن، اونلار اؤز مئیللریله بورانی ترک ائتمهیینجه آلاچیغا گئتمهیه حاقین اولمایاجاق، بیرده او یئدیگین دؤیمه کبابلارین عوضینه گرهک هرهسینه بیر چلوکباب آلاسان. یوخسا کلفجهنی تاخاجاغام قولونا، اوچ آی سرین سو ایچهجکسن.
قاییتدیم پالتارلاریمی گئییب تعهد وئرمک اوچون کلانترییه گئدهم. گؤزوم پیشیکلره ساتاشدی. اوچو ده آلاچیق تختینین اوستونده اوتوروب، سانکی چلوکبابین یولونو گؤزلهییردیلر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سوروشدوم:
- ایندی نه ائتمهلییم؟
پلیس دئدی:
- گرهک بیزیمله کلانترییه گلیب، تعهد وئرهسن بیرده پیشکلره توخونمایاسان، اونلارلا حؤرمتله داوراناسان، حقوقلارینی رعایت ائدهسن، اونلار اؤز مئیللریله بورانی ترک ائتمهیینجه آلاچیغا گئتمهیه حاقین اولمایاجاق، بیرده او یئدیگین دؤیمه کبابلارین عوضینه گرهک هرهسینه بیر چلوکباب آلاسان. یوخسا کلفجهنی تاخاجاغام قولونا، اوچ آی سرین سو ایچهجکسن.
قاییتدیم پالتارلاریمی گئییب تعهد وئرمک اوچون کلانترییه گئدهم. گؤزوم پیشیکلره ساتاشدی. اوچو ده آلاچیق تختینین اوستونده اوتوروب، سانکی چلوکبابین یولونو گؤزلهییردیلر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.