«ناصر داوران»

اؤلدورورلر

بیر آز سو گتیرین
بیر آز سورمه
بو دوزلو قیزین نه واختی‌دیر آخی؟
بخت ائوینه یولو دوشمه‌میش
سون منزله‌می گئتمه‌لی؟

بولود نه بیلیر اؤگئی - دوغما فرقینی؟
اؤیره‌دن وار اونو.
بیر گون‌ده دئیه‌جکلر
آراز اؤزون اؤلدوروب.

میلیون- میلیون قباله گتیرین
حیاتینیزدان
غضبینیزدن
بو گؤل قورتارماسا قورتاراجاق
گونو گوندن سویا گئدیر سویو
نانجیب ال‌لر ایسه
دوز سپیر یارالارینا
سوسوزلوغونا.

آناسی‌نین گؤز یاشی نئیله‌یه‌جک
دیلی ده یوخ دانیشسین باری
حاکیم قرار وئریب
دیلی ده سویو کیمی...

قوزغون آدلی بیر قوش
بئینینده جمدک تابلوسو
چیرمالانیب بایرام ایشینه.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عدالت...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

« مارک_دو_پلو»
كتاب خواندن در پاریس حسابی حرص آدم را در می آورد. هر کس را می بینی، یک کتاب در دست دارد و تند تند مشغول مطالعه است. سن و سال هم نمی شناسد، سیاه و سفید و مرد و زن و بچه هم نمی شناسد. انگار همه در یک ماراتن عجیب گرفتار شده اند و زمان در حال گذر است. واگنهای مترو گاهی واقعا آدم را یاد قرائت خانه می اندازند، مخصوصا اینکه ناگهان در یک مقطع خاص کتابی گل میکند و همه مشغول خواندن آن می شوند...فضای پاریس هیچ بهانه ای برای مطالعه نکردن باقی نمیگذارد. شاید برای همین است که پاریسیها معنای انتظار را چندان نمی فهمند، آنها لحظه های انتظار را با کلمه ها پر میکنند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«قوشلارین قبری»

«علی تقی زاده» لاریجان

سرین پاییز آخشامیدی. کوچری قوشلار شمال اوکیانین اطرافیندا گئجه یوخوسونا حاضیرلاشیردیلار.بیردن آجی بیر کولک باشلادی. شمال قیشین خاطیرلادان بیر کولک. قوجا تجروبه لی دورنا ، سانکی یوخوداایمیش ، اوزونه گلدی. دسته سین باشینا توپلاییب دئدی: بو کولک ، جنوبه دوغرو کوچمک اعلانیدی. بیر بیریزه سویکه نین . هم قیزینین همده یاخشیجا یاتین، دینجه لین. سحر گونش دوغان کیمی اوچمالییق .
قوشلار دسته سینه بیر هیجان ، های کوی دوشدی. تزه پروازلانان بیرجوت دورنا بالاسی سئوینجک اویناییردیلار. آتا آنالاری اونلاری گوروب موبهم خیالا دالمیشدیلار. آنا دورنا دئدی: سنجه اوشاقلار بو اوزون سفره حاضیردیلار؟
آتا دورنا: هه. آرخایین اول . بو سون هفته لر چوخ دقت ایله میشم . ساغلام ، جسارتلی همده چئویک گورونورلر. آتا دورنا بو سوزلری تمکینله دئسه ده ، اورکدن آرخایین دگیلدی.
قوشلار جومالاشیب یاتدیلار. آنجاق آتا دورنا قوطبون شفقیه باخیب درین فیکره گئتمیشدی. آنا دورنا اوزون اونا یتیریب ، هئچ نه دئمه دن یانیندا دوروب گوزلرین شفقه زیلله دی. نئچه دیقه دینمه دن ، بیر بیرینه باخمادان اوزاقلارا گوز تیکمیشدیلر. آنا دورنا دیله گلدی : سنده من دوشوننی دوشونورسن؟ آتا دورنا: هه .سن اوشاقلارحاقدا سوروشاندا ، یاز کوچونده ، اورمو گولونون سماسیندا دئدیگین سوزلر یادیما دوشدی.
اوندا من دئدیم : گوزلنیلمز قادا بالادان قورتارساق ، جنوبا قاییدان باش ، دورد بئش دورنا اولاجیق . بو گوزل گولون ساحلینده هر ایل سایاغی سیر ائدیب دینجه لیب ، بیر گون سورا کوچه داوام وئره ریک . سن سمادان گوله باخیب دوروخدون. دئدین: یامان قورخورام . بئله کی بو گول قورویور ، پاییزا قالاسی دئییل.
آنا دورنانین گوزلری یاشاردی . دئدی : نئچه گوندی بو فیکیر باشیمدان چیخمیر. اوره ییمه دامیب کی قاییدان باش او گولدن بیر اثر قالمیاجاق . گول قوروسا ، نئجه اولاجاق ؟ بیزلر تجروبه اوزره سونکی دوشرگه یه قدر داوام گتیریب ، بیر باشا اوچا بیلریک . آنجاق تزه پروازلانان قوشلار او اوزون مسافه نی اوچاماغا طاقت لری اولارمی؟.
سحر ائرته دن دورناقاطارلاری ، قی وورا وورا جنوبا دوغرو کوچه باشلادیلار. او گون کی آخشام چاغی اورمو گولونده قونمالی دیلار، گولده آنجاق دوزلی بوغاناق گورونوردی . ینی یتمه پروازلانان دورنالارین چوخی ،همده بعضی طاقتی توکنمیش قوجا دورنالار، دسته دن اوزولوب اورموگولونه ( دوز فیرتیناسینا) دوشوردولر. قانادیندا طاقتی قالان قوشلار اوچماغا داوام وئریردیلر. ابدی آیریلیق دان ایدی ، هاواداکی دوزدانیدی ، بلکه ده گوله ینی حیات وئرمک اوچون ، اوچان قوشلارین گوز یاشیدا گوله یاغیردی. اورموگولو،قوشلارین قبرینه چئوریلدی.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«ائلیارپولاد»

گونئی اوخوجوسو مشهور یازیچی کامال عابدوللانی اؤنجه‌دن مؤحتشم تئرولوگییا یعنی «سئحیربازلار دره‌سی» «یاریمچیق ال‌یازما» و «اونوتماغا کیمسه یوخ» رومانلاری ایله تانییر. بیر بیری ایله سیخ علاقه‌ده اولان بو اوچ اثرین شوبهه‌سیز یازیچی‌نین دیلی و اوسلوبو، میف و افسانه‌لر دونیاسینا فرقلی بیر یئنی دؤنوش عئینی شکیلده حقیقی معنادا اسکی متن‌لرین قورولوش سؤکومو ایله اوخوجوسونو بویوله‌یه‌رک اثرلرینین سونونا قدر آردینجا چکمیشدیر.

بو او درجه‌ده اوغورلو اولموش و کامال عابدوللا بونو تام باجاریقلا یئرینه یئتیرمیش‌ کی دونیا ادبیات تنقیدچی‌لری او جومله‌دن اومبئرتو ائکو کیمی تانینمیش تئوریچی‌ بئله، اونون یارادیجیلیغی باره‌ده موباحیثه ائتمیشلر.
«سیرلرین سرگذشتی» بو یازیچی‌نین بو گونه قدر سون رومانی و اسکی اوچ اثری ایزله‌ین و عئینی شکیلده تاماملایان بیر اثردیر. اثر دیگر اوچ اثرده‌کی گیزلی قالان نؤقطه‌لره فرقلی بوجاقلاردان یاناشیب آیدینلیق گتیرمکله یاناشی، اؤز موستقیل خطینی ده ایتیرمه‌میش، عئینی حالدا سیرلی بویولو میفلر، افسانه‌لر، تاریخی روایتلر دونیاسینی چاغداش زامانیمیزا داشیمیشدیر. حسن معللیم ، حسن آغا سییاحین چاغداش ...

واریانتی‌دیر دئسم یانیلمامیشام. بو فروید دیلی ایله خاراکتئر دییشمه‌سی‌دیر و داها دوغروسو عئینی خاراکتئرین ایکی چؤهره‌سی. سیرلرین اوستونو آچان میرزا حسن آغا سییاح، چئوره‌سینده‌کی اینسانلاردان مجبور آیریلماغی، موعاصیر دونیادا، حسن معللیمین آلزایمئر توتماغی ایله عئینی‌لشیر.
کیتابی حادیثه‌لرینی و اوبرازلارینی داها آرتیق اوستونو آچمادان بوتون دوستلاری بو مؤحتشم اثری اوخوماغا چاغیریرام.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شهرین بیرگونو منیم گوزومدن
یازار:«سحر خیاوی»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شَهَرین بیر گونو منیم گؤزومدن
✍:«سحرخیاوی»

دان یئری گؤیریر. گونش یاواش- یاواش داغلارین دالیندان چیخماق ایسته‌ییر. شَهَر آغیر یوخودان آییلان آداملار کیمی گَرنَشیر. دامارلارینی سیندیریر و یاشامین یئنی بیر قالابالیق گونونو یاشاماغا حاضیرلاشیر.
ایلک منه آددیم قویانلار بلدیه‌لر اولور. اونلار یولاقلاری سوپوروب، زیبیل‌لری گؤتوروب، بعضن ده اللرینده کی بئلین اوجویلا، سو یولونا زیبیل تؤکنلره لعنت اوخویا- اوخویا آرخلاری تمیزله‌ییرلر.
اونلاردان سونرا ایش آختاران فهله‌لر، هره‌سی بیر توربادا ایش پالتاری اللرینده مئیدانا ییغیشیرلار.
ایش صاحیبلری چوخلوق ماشینلا فهله آپارماغا گلیرلر. هر ماشین گلدیکجه اونلار فهله شیغییب،"ارباب منی... منی آپار"-- دئییرلر.
اربابلار مال آلان کیمی موشتری گؤزو ایله فهله‌لرین ائنینی- اوزونونو اؤلچوب، ان گنجینی، ان جانلیسینی سئچیرلر.
گون یاییلاندا یئرده قالانلاری سویو سوزولموش، الی بوش، مٵیوس مئیداندان قاییدیرلار.
شَهَر اویاندیغجا توکانچیلار توکانلارینی آچیرلار. چؤره‌ک خانالارین قاباغی قالابالیقلاشیر.
بیرآزدان سونرا آل- وئر قیزیشیر. بازارچیلار یالان آندلاردان ایچیب موشتریله نئچه برابر قیمته جینس ساتیرلار. کیمیسی آلیر، کیمیسی پولو اولمازکن یالنیز حسرتله باخیر، کئچیر.
بیر اوشاق یوخسوللوغو دوشونمه‌یرکن آناسیندان نوبار میوه ایسته‌ییب اونو هامینین قاباغیندا شرمنده ائدیر. آناسی سورویورسه ده اوشاق میوه توکانلاری قاباغیندا آیاق دیره‌ییر. بیر چوخونون کارتی چکیلنده" موجودی کافی نیست" یازیر.
ایکی ماشین توققوشور، سوروجولر ماشیندان ائنیب، یاخالاشیب، هر بیریسی باشقاسینی سوچلو بیلرکن یامانلاییر. اونلاری آییراندان چوخ، موبایل ایله فیلیم چکن‌لر اولور!!
بیر دَلی اؤلو اعلامیه‌لرینه باخارکن، اللرینی اووشدوروب، "ماشاللاه...نه چوخالیبلار. حالوا یئیه‌جم"-- دئییر.
بیر قادین پاساژین ناساز پیلله‌لریندن هرله‌نیر. یانیندا کی قیز اوشاغی شاشقینجا گولَن جماعته باخیر!
بیرینین پیادا یولونون چالا- چوخوروندا آیاغی بورخولور، حیرصلی" بو خارابادا ائششک ییخیلسا دیشی سینار"-- دئییر.
بیر قوجا کیشی‌نین آیاغی استاندارد اولمایان دمیر کؤرپونون آراسینا گیریر. الینده آلدیغی یئرآلما- سوغان یئره توکولوب، پرن- پرن اولور. بیری آتش‌نشانی‌یه خبر وئرین دئییر. جماعت بیر شکیل قیچینی دمیرلرین آراسیندان چیخاریرلار. آمما سانکی قیچی سینیب، دوختورلوق اولور.‌‌..
الینده ایکی اوچ بسته ساققیز ساتان اوشاق گلیب-گئدنلرین اته‌ییندن آسلانیر،" عمی.... خالا.... نه اولار... نه اولار.... بونلاردان آلین...".
اؤز یاشامینین دولانباجلاریندا فالینی اودوزان اوغلانجیق، اؤزگه‌لره فال ساتیر...
آداملارین پولو یوخدو دییه، باشماق آلا بیلمیرلر، اودور کی پیادا یولوندا دالدالانان پینه‌چی عمی‌نین ایشی چوخدور!
شهرین بو قدر سینیق- سالخاغینی گؤرن مامور، یالنیز قادینلارین اؤرتوگونه پالتارینا گیر وئریر... گنجلری سوروتله‌ییب ماشینا باسیر...

هله یولداشلاریمدان ائشیدیرم اونلارین دا وضعی منه تایدی.
شهره سفر ائدنلر ده شهری اوزلرینه اوگئی سانیب، نعمتلریندن یئییب- ایچیب، طبیعتینده گزیب، آغاجلارینی سیندیریرلار، زیبیل‌لرینی طبیعته توکوب گئدیرلر، بیر سوزده دوز یئییب، دوز قابی سیندیریرلار!!


شافاق قارالینجا باشیم او قدر مصیب‌لر چکیرکی...
الیمدن هئچ زاد گلمه‌ین کیمی ناچار بیر کونجه قیسیلیرام، سیگاری سیگارا توتورام. اوزون ایللردیر خیسیلتیلی نفسیمی، اؤسکورکلی سسیمی کیمسه ائشیتمیر. کیمسه یاراما ملحم قویمور. یارالاریم او قدر درینله‌شیب اونلاردا شهرین ناکام آغاجلارینی اکمک اولار. گوجوم اولسایدی یارالاریمی موخبیرلرین کامئراسینا گوسترردیم بلکه اوتانمایانلار اوتانسین یارالاریمدان.

یادیما کیمسه‌لرین بو شهره باشچی یازیلدیقلاری گونلر دوشور.
بویالی، گولوشلو شکیل‌لر دیوارلاریمی بزه‌میشدی. یاغلی- بوغلو شعارلار هر طرفیمه یازیلمیشدی. هرکس اوزونو بو شهره ان اوره‌ک یاندیران گوستریردی. یولاقلار دا اونلارین تبلیغ کارتلاری ایله دولموشدو. یازیق بلدیه‌لر کار- کاغیذ سوپورمکدن یورولموشدولار.
کئشکه اَلیم اولسایدی او ریاکار گولوشلو شکیل‌لری جیریب زیبیل دولونا باساردیم. وئردیینیز وعده‌لر شَهَرین شاققیلداقلی دیزینده گؤرونور دییردیم.
آیاغیم اولسایدی توو دابانا بو قارغانمیش شَهردن قاچیب آرخاما بئله باخمازدیم.
حئییف کی نه الیم وار نه آیاغیم. یالنیز گؤروب کَرَم کیمی الیشیرام. حیرص یئییرم. سوندا بو حیرص الیمه ایش وئره‌جک بیلیرم. یا انفارکتدان اؤله‌جم ، یا ال قومباراسی کیمی یالانچیلارین اوزونه پارتلایاجام، پارچانلانمیش جنازه‌م الینیزین اوستونده قالاجاق!!
بیلدینیز من کیمم؟ سیزه غریبه دئییلم. من بو شَهَرین "آزادلیق" خیاوانی‌یام!!
"آز آدلیق" خیاوانی"!!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

‌‏آذربایجان طنازلاری دوکتور«علسگرعزیزپورون» گوروشوند.
ایکینجی بولوم

آپاریجی:« کریم قربانزاده»

زمان: جومه 1401/4/31
ساعات: 22

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
بابا و نوه
«خالده حاصیلووا»
کؤچورن:«ذکیه ذولفقاری»

کندین کناریندا ایری بیر سؤ ­ یود آغاجی واردی. یایین ایستی آیلا ریندا- او هر طرفه قول­بوداق آتیب سرینلیک یاییردی. اوزاق یولدان گلن‌لر بو آغاجین کؤلگه‌سینده دینجل‌مه‌میش کنده گیرمه زدیلر. اوزوم سالخیملاری کیمی ساللانمیش بوداقلار آز قالا یئره دَ‌ییردی. با شیندا دا هر یای ساغساغانلار یو وا تیکردی. او قدر هوندور ایدی کی کندین یئددی کیلومِترلیییندن ده اونو گؤرمک اولوردو. بو آغاج نه واخت اکیلمیشدی؟ بونو هامیدان یاخشی جلال بیلیر دی. جلالین جمعی دوققوز یاشی وار دی. آغاجین تاریخینی ایسه اونا قوجا باباسی نوصرت دانیشمیشدی. نوصرت بابانین یاشی سکسنی اؤتموشدور.
آنجاق او ساغلام بدنلی، قدّ­قامتلی بیر کیشی ایدی. او، باغبان ایدی. کندین بوتون مئیوه‌ باغلاری اونا تاپشیریلمیشدی. او، همیشه خوصوصیله، یای آیلاریندا جلالی اؤزو ایله مئیوه‌ باغلارینا آپاریر، آغاجلاری اونا گؤسته‌ریر، اونلارا نئجه قوللوق ائتمه‌یی نوه سینه اؤیره‌دیردی. بیر گون اونلار مئیوه‌باغلاریندان کنده،قاییدارکن دینجلمک اوچون یولون کنارینداکی سؤیود آغاجی‌نین کؤلگه سینده اوتوردولار . قوجا باشینی قالدیریب آغاجین قول­بوداقلارینا باخدی، سونرا اوزونو نوه سینه توتدو:
–جلال ،گؤرورسنمی بو، کندده اَن قوجا آغاجدیر. او مندن آزجا کیچیکدیر. جلال باباسی‌نین سؤزله رینی یاخشی باشا دوشمدی . چونکی اونا ائله گلیردی کی، کندده، بلکه ده، دون یا دا باباسیندان قوجا آدام یوخدور.
– نه اوچون سندن کیچیکدیر؟ – دئیه جلال تعجبله سوروشدو.
– اونو من اکمیشم . اوندا من سن یاشدا اولاردیم... باباسی بو سؤزلری دئییب فیکره گئتدی. گؤزله رینی قیییب دئدی:
– منیم بابام دا سنین بابان کیمی باغبان ایدی. منه آغاج اکمیی اؤیرتمیشدی. او زامان کندیمیزده آغاج آز ایدی. بو یئرلر ائله ایستی اولوردو کی، آدامین نفسی توتولوردو . بیر گون بابام منه دئدی کی، “نوصرت بورادا آغاج اَکَک...” آخی او هر شئیی منه اؤیرتمیشدی. ایندی گؤردویون بو آغاجی، بیر ده یولون او طرفیندکی آغاجی اؤز اَلیمله یئره باسدیردیم. اونلارا قوللوق ائله دیم. بیری توتدو، بیری ایسه قورودو. قوجا سؤزونو قورتاردی و قوروموش آغاجین یئرینی گؤستریب آه چکدی:
–یوخسا ایندی قوشا سؤیود اولاجاقدی! باباسی سوسدو . سؤیودون یارپاقلاری یئنیجه باشلایان کولکدن اسمیه باشلادی. جلال گؤزلرینی باباسی‌نین گؤزلرینه زیلّه‌ییب سوروشدو:
– ایندی داها اکمک اولماز؟ قوی او طرفده ده اولسون .
– نه اوچون اولمور، بالا! قوی او دا سنین آدینلا اولسون!.
– بس داها قورومازمی؟
–یوخ بالا، او زامانلار چوخدان کئچدی. ایندی سویوموز بولدور .
بو صؤحبتدن دوز بیر ایل سونرا یئکه سؤیودون یانیندا بیر سؤیود تینگی یارپاقلادی. .قوللو­بوداقلی قوجا سؤیودون یانیندا اونون ظریف یاشیل یارپاقلاری ایپک کیمی پاریلداییردی. بیر ایل ده کئچدی.
کؤرپه سؤیود یئکلدی . کندین گیرجه‌یینده سؤیودلر کؤلگه سالدی. نوصرت بابا نوه سی‌نین اکدییی آغاجا باخدیقجا فخر ائدیردی . کندین بؤیویو ده، کیچییی‌ده، بو سؤیود آغاجلارینا " بابا ونوه" دئییردیلر .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی، بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»

یاخشی یولداش، پیس یولداش ۱

👬 بیری واریدی، بیری یوخودو. بیر یاخشی یولداش واریدی، بیر پیس یولداش. گو٘نلرین بیر گو٘نونده بو ایکی یولداش هر نه آختاردیلار، ایش تاپا بیلمه دیلر. نه ائده ک، نه ائتمه یک دئدیلر. سونرا عاغیل لارین بیر یئره ییغیب دئدیلر باشقا بیر شهره گئدیب، اوردا بیر ایش تاپاق. هره سی بیر آز چؤره‌ک مندیله باغلییب، باشقا شهره ساری یولا دو٘شدولر. گو٘ن اورتا چاغی بیر چشمه یه یئتیشدیلر. ایکیسی ده آج ایدیلر. ال او٘زلرینی یویوب تمیزله دیلر، ناهار یئمه یه اوتوردولار. پیس یولداش دئدی: یولداش، مندیلیوی آچ بیر لیکده یئیه ک، گئجه ده من مندیلیمی آچارام بیرگه یئیه ریک. یاخشی یولداش بیر سؤز دئمه دی. مندیلین آچدی، یئمه یه باشلادیلار. بیر آز دینجلمکدن سونرا گئنه دوروب یولا دو٘شدولر. آخشام یورغون آرغین بیر آرخا یئتیشدیلر. یاخشی یولداش دئدی: یولداش، من آجام، مندیلیوی آچ یئیه ک. پیس یولداش دئدی: گئت ایشیوه! بو بیر تیکه چؤره‌ک آنجاق منیم اؤز قارنیمی دویورا. یاخشی یولداش دئدی: مگر ناهار باشیندا اؤزون دئمه دین مندیلیوی آچ سنین چؤره ییوی یئیه ک، گئجه ده منیم چوره ییمی یئیه ریک؟ پیس یولداش دئدی: توتاق کی دئمیشم. سنین عقلین هاردایدی؟ چؤره ییوی منه وئرمه سئیدین. بو ایکی یولداش دالاشدیلار. سونوندا یاخشی یولداش بیر یولدان گئتدی. پیس یولداش دا باشقا بیر یولو توتوب گئتدی. یاخشی یولداش گئتدی، گئتدی بیر داغین اتگینه یئتیشدی. بیر کؤهول گؤردو. اؤز اؤزونه دئدی: یاخشی گئجه نی بوردا یاتام سحر دوروب یولا دو٘شم. کؤهولون ایچینه گیردی. اوتوروب اویان بویانا باخماق ایسته ینده، بیر سس گلدی. تئز گئدیب بیر گوشه ده گیزلندی. یئکه بیر آیی گرومب گرومب گلیب بیر گوشه ده اوتوردو. بیر آز سونرا تاپ تاپ بیر قورد گلیب، سلام وئریب، اوبیری گوشه ده اوتوردو. سونرا بیر تو٘لکو آیاقلارین دره دره گلیب سلام وئریب اوتوردو. قورد دئدی: آیی قارداش، چوخ شنگو٘ل سن. تازا خبر وار؟ آیی دئدی: به نمنه! بیر خارابا تاپمیشام، آلتیندا بؤیوک بیر خزینه وار. هرگون گئدیب اوردا یئره بیر ایکی تپیک وورورام، خزینه گرومب گرومب ائدیر، سونرا قولاغیمی یئره یاپیشدیریب قولاغ آسیرام. بیلمیرسینیز نه کئفی وار! من بونونلا خوشام. قورد دئدی: اوندا خبرین یوخدو. پادشاهین قیزی ناخوشدو. اؤلکه نین بوتون حکیم لرین گتیریبلر، اونو درمان ائده بیلمه ییب. پادشاه دا دئییب کیمسه قیزینا علاج ائتسه، اونو اؤزونه داماد ائده جک. قیزین درمانی منده دیر. فلان سو٘رو ده بیر قارا قویون وار، بئینین قورودوب قیزین بورنونا پوفله سه لر، حالی دو٘زه لر. هر گو٘ن گئدیرم سو٘رونون یان یؤره سینده سو٘مسونورم، بیر فرصت تاپیب قویونو گؤتوروب قاچام، آما بو لعنت اولموش چوبان قویماییر. تولکو دئدی: منه قولاغ آسین! فلان تپه نین اته یینده بیر سیچان یوواسی وار. هرگون اشرفی لرینی چیخاریب گو٘ن قاباغینا سرر، سونرا اولارین او٘ستونده دیغیرلانار. تپه نین باشیندا اوتوروب اونا تاماشا ائده رم. منده بونا دیلخوشام. بولار بیر آز دانیشاندان سونرا دوروب یاتدیلار. اوغلان اوز یانیندا دئدی: سحر بوردان ساغ سلامت قورتولسام بیلرم نه ائده م. سحر تئزدن آیی گرومب گرومب گئتدی ایشینین دالیسی جان، سونرا قورد تاپ تاپ، سونرا دا تولکو آیاقلارین دره دره گئتدیلر. اوغلان چیخیب تپه یه دوغرو گئتدی. تو٘لکونو گؤردو اوجالیقدا اوتوروب باخیر. یئکه بیر سیچان دا قیزیل لارینین، اشرفی لرینین او٘ستونده دیغیرلانیر. بیر داش آتدی تو٘لکویه. تو٘لکو تو٘ دابانا قاچدی. اوغلان گئدیب قیزیللاری تؤکدو جیبینه. سیچان بونو گؤرجک کدردن قویروغونو بوینونا دولاییب اؤزونو اؤلدوردو. اوغلان چوبانین یانینا گلیب دئدی: او قارا قویونو نئچه یه ساتیرسان؟ چوبان دَیری نی دئدی، اوغلان دئدی: باشینی کس وئر منه قالانی سنین اولسون. قویونون بئینی نی چیخاریب قورودوب بیر شوشه یه توکوب شهره گلدی. پادشاهین ائوینین اؤنونده سسله مه یه باشلادی: حکیمم! دوقتورام! پادشاهین آداملاری چیخیب دئدیلر: بابا یولووو توت گئت. پادشاهین قیزی ناخوشدی. پادشاه دئییب بیری اونو درمان ائتسه، قیزی اونا وئره جک، یوخسا جانینی آلاجاق. چوخلاری اونو درمان ائتمه یه گلیب، باشارماییب، باشلارینی وئریبلر. اوغلان دئدی: اولسون، منیم قانیم اولاردان رنگلی دئییل کی. منی پادشاهین یانینا آپارین. اوغلانی پادشاهین یانینا آپاردیلار. پادشاه دئدی: هه، حکیم، قیزیمی درمان ائده بیلرسن؟ اوغلان دئدی: اولا بیلر. پادشاه دئدی: بیلیرسن باشارا بیلمه سن جانیوی آلاجاغام؟ اوغلان دئدی: بیلیرم. پادشاه امر ائله دی اوغلانی آپارسینلار قیزین یانینا. اوغلان دئدی: هامی چیخسین ائشیه، اتاقدا کیمسه قالماسین.
آردی وار...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

⭕️محبّت سانجاغێ
✍:«اوْرۇجعلی_دۆزَنانی»

بیرینجی کلاسدا اوْخۇیاندا من
گؤڲ کؤینک گئیمیشدیم، باسما دۆڲمه‌لی
قاچێشدێق اوْینادێق، ورزش ساعتی
قێردی بیر دۆڲمه‌می دوْستۇمۇن ألی

خانم معلّمه خبر یئتیشدی
مهربانجا باخێب بیر فکره دالدێ
کیفیندن آچێب بیر سانجاق چێخارتدێ
دۆڲمه‌نین یئرینه سانجاغێ سالدێ

سانجێلمێش سانجاق گؤرۆنمه‌ییردی
سئوینه سئوینه من ائوه گلدیم
بیلیرسن بۇنۇ کیم سانجێبدێر بۇرا؟!
آنامدان سوْرۇشۇب اۆرکدن گۆلدۆم

ـ :بالام کیم سانجێبدێر دۇت باخێم گؤرۇم؟
سانکی اؤدۆل ایدی سینه‌می گَردیم
غرورلا دئدیم من: خانم معلّم
آنا دئدی به به! سانجاغێ گؤردۆم

یاتاندا کؤینڲێ چێخارتمایێردێم
خانم معلّمین عطرین دۇیۇردۇم

محبّت سانجاغێن من آتمایێردێم
سانکێ اۆرگیمه اؤز اۆرگینی
دؤشۆمۆن اۆستۆنده سانجاقلامێشدێ
قلبیم محبّتله ائله چارپێردێ
اۆرکلر بیر بیرین قوجاقلامێشدێ

قایناق:«مونجوق»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

قاری ننه یله قارغالار.
تعریف ائدن:«رویا راک»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
«کارتون»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبيّاتیندا آذربایجانچیلیق مفکوره‌سی-

یازار:«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویداحشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
ایکینجی بولوم
او زامان سعید اونسی‌زاده، سید عظیم شیروانی، فیرودین بَی کؤچرلی اوشاقلارین یاش و بیلیک سويّه‌سینه، ماراق دونیالارینا اویغون اثرلر یاراتماغی موهوم وظیفه‌‌ کیمی ایره‌لی سورمکله باهم واجیبلیگینی وورغولاییردیلار: اوشاقلار اوچون یازیلان بدیعی اثرلر آنا دیللرینده قلمه آلینمالی، آز یاشلی و یئنی‌یئتمه اوخوجولارین یاش سويّه‌لری، میلّی خصوصيّتلری و آنلاما قابیلیّتلری نظرده توتولمالیدیر. اوشاقلار اوچون یازیلمیش اثرلرین سوژئتی ساده، دیلی آیدین و خلقی اولمالیدیر کی، باغچا و مکتب یاشلی اوشاقلارین نطق‌لری‌نین بدیعی ذؤقلری‌نین و دونیاگؤروشلری‌نین اینکیشافینا کؤمک ائتسین.
همین ایللرده مئیداندا اولان کلاسسیک اثرلریمیزین ا.خاقانی، ن. گنجوی، س. شیرازی کیمی صنعتکارلارین اثرلری..

بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانایندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبيّاتیندا آذربایجانچیلیق مفکوره‌سی-

یازار:«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویداحشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
ایکینجی بولوم

او زامان سعید اونسی‌زاده، سید عظیم شیروانی، فیرودین بَی کؤچرلی اوشاقلارین یاش و بیلیک سويّه‌سینه، ماراق دونیالارینا اویغون اثرلر یاراتماغی موهوم وظیفه‌‌ کیمی ایره‌لی سورمکله باهم واجیبلیگینی وورغولاییردیلار: اوشاقلار اوچون یازیلان بدیعی اثرلر آنا دیللرینده قلمه آلینمالی، آز یاشلی و یئنی‌یئتمه اوخوجولارین یاش سويّه‌لری، میلّی خصوصيّتلری و آنلاما قابیلیّتلری نظرده توتولمالیدیر. اوشاقلار اوچون یازیلمیش اثرلرین سوژئتی ساده، دیلی آیدین و خلقی اولمالیدیر کی، باغچا و مکتب یاشلی اوشاقلارین نطق‌لری‌نین بدیعی ذؤقلری‌نین و دونیاگؤروشلری‌نین اینکیشافینا کؤمک ائتسین.
همین ایللرده مئیداندا اولان کلاسسیک اثرلریمیزین ا.خاقانی، ن. گنجوی، س. شیرازی کیمی صنعتکارلارین اثرلری یاخود""گولوستان"،"بوستان"، "لئیلی و مجنون" و.س کیتابلارین هئچ بیری آذربایجان دیلینده دئییلدی. بو اثرلرده اوشاق دونیاسی، اونلارین یاش پسیخولوگییاسی نظره آلینمامیشدی بو معنادا، ضیالی‌لارین ناراحاتلیغی سببسیز.دئییلدی ،مکتبین، معاریفین فایداسینی آنلاتماق، اوشاقلاری اوخوماغا وردیش ائتدیرمک مؤوهومات زنجیرینی علمین آچاری ایله قیرماق عزمینه‌‌ اینام حیسّی اؤنه کئچمیشدیر. ۱۹-جو عصرین اورتالاری ایدی. هله مئیداندا ملّی شعوردان ملّی ترقّیدن، ملّی دوشونجه‌دن صحبت بئله گئتمیردی آمّا عوضینده بونا آپاران آغیر یولون یولچولوغو باشلانمیشدی. ائله بیر دؤور گلمیشدی،کی ضیالیلار آذربایجاندا معاریف و مکتب شبکسه‌نین گئنیشلندیریلمه‌سی‌نین، خالقین ساوادلانماسی‌نین واجیبلیگینی آیدین درک ائدیردیلر و هر کس الینده قلم بو یولدا ملّی موجادیله‌یه آتیلمیشدی. ۲۰-جی عصرین اوّلینده اوشاق ادبيّاتی ایله مشغول اولان آیدینلار ایکی ایشی بیر آرادا گؤروردولر. اونلار هم روس، آوروپا اوشاق ادبيّاتی‌نین ان یاخشی اؤرنکلرینی دیلیمیزه چئویریر، عینی زاماندا هم روس، هم ده تورک شعرینده‌کی "فرانسیز" مودونون تأثیری ایله متنلر مئیدانا قویوردولار. مفکوره و آمال حدودسوزلوغو صنعتین ده اوفوقلرینی گئنیشلندیریردی. ۱۸۹۸-جی ایلده حاضرلانان "وطن دیلی" ندن عباس صحّتین "وطن" شعرینه قدر چئوره‌لنن بو ائستئتیک اراضیده ملّی اوشاق ادبيّاتی‌نین اؤز حرکت ترایئکتورییاسی(مسیرلر)

جیزیلیردی.

۲۰-جی عصرین ایلکلرینده معاریفپرور ضیالیلاری معلّم و یازیچیلاری اوشاق متنلری یازماغا تحریک ائدن سببلردن بیری ده مکتبلرده شاگردلرین مطالعه‌سی اوچون قرائت کیتابلاری‌نین یوخلوغو ایدی. اونا گؤره معاریفپرور یازیچیلار آنا دیلینده یالنیز درسلیکلر دئییل، صینیفدن خارج اوخو اوچون کیتابلارین یازیلماسی قایغیسینا دا قالیردیلار. بو ضیالیلاری اوشاق ادبيّاتی‌نین بوتون احاطه‌‌ و چالارلیغیندا اینکیشافی دوشوندوروردو یعنی نئجه یازماقلا یاناشی، هم ده نه یازماق، هانسی ژانردا متن مئیدانا قویماق بارده ناراحاتلیقلارینی اظهار ائدیردیلر. یالنیز اوشاق شعرلری، تمثیللر، ناغیللار دئییل، هم ده گوجلو حئکایه‌لرین یازیلماسی اونلاری دوشوندورن سببلر ایدی. س.م غنی‌زاده م.ت. صیدقییه یازیردی: "حئکایه‌سیز نثرسیز یئنی ادبيّاتی ایره‌لی آپارماق مومکون دئییلدیر. تأسف کی، بعضی جاوان شاعرلریمیز بو مطلبی دوشونمور‌. حئکایه‌نویس‌لییی شأنی شاعرلییه لاییق گؤرمه‌ییب باش" قاچیردیرلار.
۲۰-جی عصرین ایلکلرینده بو ساحه‌‌ده آذربایجانچیلیق روحونو گوجلندیرن عامل‌لردن بیری ده اوشاق مطبوعاتی‌نین یارانماسی اولموشدور. بو یؤنده آتیلان بوتون آددیملار نتیجه سیز قالسا دا نهایت، "دبستان"(۱۹۰۶-۱۹۰۸) "رهبر" (۱۹۰۶-۱۹۰۷ ) کیمی ژورناللارین نشره باشلاماسی پروسئسی باش توتدو. قیسسا زاماندا قاپانان بو ژورناللاردان سونرا ایسه ۱۹۱۱-جی ایلده تشکیل اولونان "پداگوژی" کورسون ایشتیراکچیلاری اوشاقلار اوچون "مکتب" آدلی ژورنال تأسیس ائتمه‌یه قرار وئریب، بو ایشی حیاتا کئچیرمک اوچون ایجازه آلدیلار. "هر اوچ ژورنال آذربایجان اوشاق ادبيّاتی‌نین یارانماسیندا موهوم رول اوینامیشدیر... اصل اوشاق اثرلری ۱۹۰۵- جی ایله قدر یوخ درجه‌‌سینده ایدی. یئنی-یئنی مکتبلر آچان قیمتلی درسلیکلر حاضرلایان م.ع. صابیر، آ.شایق، آ.صحّت، س.س. آخوندوو، س.م. قنیزاده و باشقا یازیچی، شاعر و معاریف خادیملری اوشاق ادبيّاتی‌نین گؤزل و رنگارنگ نمونه‌لرینی آذربایجان اوشاق ژورنال‌لاری‌نین نشریندن سونرا یاراتمیشلار ا. محمدپور
یئنی تیپلی مکتبلرین مئیدانا چیخماسی، آنا دیلینده درسلیک و درس وسایتلری‌نین یارانماسی، معاریفچیلیک دالغاسی‌نین گئنیش اینتیشاری، مطبوعات شبکه‌سی‌نین گئنیشلنمه‌سی خصوصیله اوشاقلار اوچون ژورناللارین نشره باشلاماسی، بوتون بونلار اوشاق ادبيّاتینین اینکیشافینا تکان وئرن عامللر ایدی.

بوتؤو بیر ضیالی زومره‌سی‌نین ملّی تصّوب‌کئشلیگی سایه‌سینده یارادیلان اوشاق ادبيّاتی محض، ساغلام و تمللی باشلانغیجدان نشأت تاپدیغی اوچون بو گون ده یاشاما و وار اولما گوجونده دیر.
 
***
ایلک درسلیک و اوشاق ژورناللاری ملّی-معنوی اؤزونو درکین منبعلریندن بیری کیمی
۱۹-جو عصرین سونو ۲۰-جی عصرین ایلکینده آنا دیلی درسلیکلری یازماق و اونلارین حاضرلانماسی اوچون مئیدانا م.ف. آخوندزاده، سعید اونسی‌زاده و س.ا. شیروانی ایله برابر دؤورون دیگر ملّی مونوّرلری م.ش. واضح، .م.ن. دیده، م.ا. ائلخانوو آ.او. چئرنیایئوسکی س. ولی‌بی‌‌اوو، ر. افندییئو ده آتیلدیلار. بو شخصیّتلر آذربایجان دیلی‌نین تدریسینده ایستیفاده ائتمک اوچون درسلیک و اوخو کیتابلاری یازماق، بو کیتابلارین چاپی مقصدی ایله متبعه یاراتماق و.س نامینه هر بیر اذيّته فداکارلیقلا قاتلاشیردیلار. مثلا ۱۸۴۰-جی ایللرده م.ف آخوندزاده، م.ش. واضح‌له بیرلیکده تیفلیسده متبعه آچماغا چالیشمیش، لاکین اؤز مقصدلرینه چاتا بیلمه‌میشدیلر. بو ایشی تخمیناً ۴۰ ایلدن سونرا سعید اونسی‌زاده تیفلیسده نشرینه نایل اولدوغو "ضیا" قزئتی‌نین متبعه‌سی ایله رئاللاشدیرا بیلمیشدیر.
درسلیک و اوخو کیتابلاری‌نین یارادیلماسی ایشینه ۱۹-جو عصرین ۴۰-جی ایللریندن باشلانسا دا، عصرین ۵۰-۷۰-جی ایللرینده همین ساحه‌‌ده جانلانما عمله گلمیشدیر. آنجاق بو ساحه‌‌ده بیرینجی ایش ن‌. دئمئنت‌یئوین ترتیب ائتدییی "الیفبا" و ایلک اوخو کیتابی حساب اولونور.
مکتبلرین شبکه‌سی گئنیشلندیکجه آنا دیلی درسلیکلری‌نین و اوخو ماتئریاللاری‌نین حاضرلانماسی ایستیقامتینده فعالیّت و یارادیجیلیق آختاریشلاری یئنی وسعت آلیردی.
عصرین ۷۰-۸۰-جی ایللرینده بیر طرفدن روحانی مجلیسلری‌نین نزدینده آچیلان "مجلیس مکتبلری، دیگر طرفدن ده اساساً مستقل اولوب خالقین و آیری-آیری جمعيّتلرین و ایمکانلی شخصلرین وسایتلری ایله فعالیّت گؤسترن اوصولی جدید مکتبلری مئیدانا چیخماغا و گئتدیکجه آرتماغا باشلادی. آذربایجان دیلینه عاید درسلیکلر بیر قایدا اولاراق مشهور روس پئدوگوگو ک.د. اوشینسکی‌نین قاباقجیل تعلیم اوصوللاری و درسلیکلری‌نین نمونه‌سی اساسیندا حاضرلانیردی. تکجه آنا دیلی درسلیکلری دئییل، شریعته و تربیه‌ مسئله‌لرینه حصر ائدیلمیش درسلیکلر ده ک.د. اوشینسکی‌نین تعلیمینه اساسلانیردی.
اوشینسکی تعلیم و تربیه‌ ایشینده آنا دیلی‌نین رولونو یوکسک قیمتلندیرمیشدیر. اونون ایرلی سوردویو بو پرنسیپلر دؤرون دیگر معلّم و پئداگوگلاری طرفیندن مدافعه ائدیله‌رک تطبیق اولونوردو. بو حالی بیز سعید اونسی‌زاده‌نین ترتیب و نشر ائتدیردییی درسلیکلرده ده گؤروروک. اونون سؤز اوصولو ایله ترتیب ائدیب اؤزونون "ضیا" متبعه‌سینده چاپ ائتدیردییی کیتابین بیری" تعلیم الاطفال -تهذب الاخلاق" (تیفلیس )۱۸۸۲ دیگری ایسه "مکتب" اوشاقلاریمیز اوخوماقدان اؤترو ساده تورکی دیلینده ترتیب اولونموش عقاید و نصایح ریسالئیی" منظومه‌سیدیر ( تیفلیس، )۱۸۸۳ آدلانیر
م.ن. دیده‌نین ۱۸۵۷-جی ایلده ترتیب ائدیب حاضرلادیغی، لاکین نشرینه نایل اولا بیلمه‌دییی" کیتابی نصایح"، سئید عظیم شیروانی‌نین ترتیب ائتدییی"ربیول اطفال"، میرزه علی اکبر ائلخان‌اوون ۱۸۸۰-جی ایلده "تاتار آذربایجان دیلی" درسلیکلری ده قیمتلی ایشلر سیراسیندادیر.
بو ایللرده یاشلی نسلین نماینده‌لریندن اولان ه. زردابی، ف.کؤچرلی، س.ا. شیروانی و باشقالاری اوشاقلارین اوخوسو اوچون فولکلور نومونه‌لری توپلاییب چاپا حاضرلاییر. یاخود هم اوریژینال اثرلردن، هم ده باشقا دیللردن ترجمه و اقتباس ائتدیکلری اثرلردن یارارلاناراق درسلیک، اوخو کیتابلاری حاضرلاییردیلارسا ر. افندی‌یئو کیمی گنجلر اؤز سلفلری‌نین ایشلرینی داوام و اینکیشاف ائتدیریر. بو استقامتده اوغورلو آددیملار آتیردیلار.
ر. افندی یئو آ.او. چئرنیایئوسکی‌نین "وطن دیلی" درسلیگی‌نین حاضرلانماسینا جلب ائدیلمیش و بورادا درسلیک حاضرلانماسی پروسئسینه یاخیندان بلد اولموش، اؤز معلّیمی‌نین ایش مئتودونو منیمسه‌مک فرصتی قازانمیشدیر. بو فرصت سونراکی ایللرده رشید بَی‌ین گؤرکملی بیر معلّم پئداگوگ کیمی یئتیشمه‌سینده و معلّملیک فعالیّتینده چوخ کؤمک ائتمیشدیر. او اؤزونون ده اعتراف ائتدییی کیمی، معلّم ایشله‌دییی زامان درسلیک ساریدان قارشیلاشدیغی چتینلیکلری آرادان قالدیرماق اوچون اوّل‌لر قازاندیغی تجربه دن یارارلاناراق هم پوشکین، ژوکووسکی، کریلوو لئرمونتوو و تولستوی‌دان ائتدییی ترجمه‌لر هم ده خالق ادبيّاتیندان توپلاییب ایشله‌دییی نمونه‌لر اساسیندا بیر درسلیک ترتیب ائتمه‌یه باشلامیشدی. آنجاق همین کیتابین نشری خیلی گئج ۱۸۹۸-جی ایلده داش باسماسی و "اوشاق باغچاسی" آدی ایله ایستانبولدا باش توتموشدو دوز اون ایل اوّل ۱۸۸۸-جی ایلده ایسه آ. چئرنیایئوسکی و.س