«احد باغبان»
مین الوانلی گوزلیم
یاخشی یامان گوزلریندن آسیلسین
سنده گوروش منده حیرت قالاندی
چَتینلیگله عومور سورمه ک پایلانیب
آرزو،حسرت،امید،یئتمک تالاندی
*
چیچکله نر کونلوم تگجه سن اولسان
خیالیمدا، کونولومده ، جانیمدا
هئچ بیر زامان سن سیز یئتمز سونونا
دیرلیک سوزی اولوبسان سن قانیمدا
*
قارچیچه گیم ، یازکوینه گیم یای باریم
خزان بویا مین الوانلی گوزلیم
وارلیقیمین معناسیسان اوزوسن
ایسته گینه مین کروانلی گوزلیم
*
من دئمیرم قاش آلتیندا گوزوندن
باخیشیندان عالم اوزی سوزله نیر
من دئمیرم دوداغیندان دیلیندن
هرسوزونده دیلسیزلرده دیله نیر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
مین الوانلی گوزلیم
یاخشی یامان گوزلریندن آسیلسین
سنده گوروش منده حیرت قالاندی
چَتینلیگله عومور سورمه ک پایلانیب
آرزو،حسرت،امید،یئتمک تالاندی
*
چیچکله نر کونلوم تگجه سن اولسان
خیالیمدا، کونولومده ، جانیمدا
هئچ بیر زامان سن سیز یئتمز سونونا
دیرلیک سوزی اولوبسان سن قانیمدا
*
قارچیچه گیم ، یازکوینه گیم یای باریم
خزان بویا مین الوانلی گوزلیم
وارلیقیمین معناسیسان اوزوسن
ایسته گینه مین کروانلی گوزلیم
*
من دئمیرم قاش آلتیندا گوزوندن
باخیشیندان عالم اوزی سوزله نیر
من دئمیرم دوداغیندان دیلیندن
هرسوزونده دیلسیزلرده دیله نیر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
سالام عزیز یولداشلار، یولبیرلر
بیلیدیینیز کیمی "تحکییه قورولوشو" کیتابی "همت شهبازی" جنابلارینین یئنی اثری ایشیق اوزو گؤروب. حؤرمتلی اختر انتشاراتی ادبیات سئونلره بو کیتاب اوچون 15% ایندیریم نظره آلیبلار.
کیتابی ایستهین دوسلار لوطفن بیزه بیلدیرسینلر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بیلیدیینیز کیمی "تحکییه قورولوشو" کیتابی "همت شهبازی" جنابلارینین یئنی اثری ایشیق اوزو گؤروب. حؤرمتلی اختر انتشاراتی ادبیات سئونلره بو کیتاب اوچون 15% ایندیریم نظره آلیبلار.
کیتابی ایستهین دوسلار لوطفن بیزه بیلدیرسینلر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Forwarded from ادبیات سئونلر
VID-20210501-WA0007.mp4
3 MB
📚 رقص اول ماه مه ، روز کارگر
🔴گرامی باد اول ماه مه ؛ روز جهانی همبستگی کارگران جهان.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
🔴گرامی باد اول ماه مه ؛ روز جهانی همبستگی کارگران جهان.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Forwarded from ادبیات سئونلر
من گلهجهیین یازیسییام
«مسعود آذر»
“بیر مایین عشقینه”
یارانمیش کایینات بیر ماییسلا برابر.
ای انسان اوغلو دوشون منی،
اینان منه.
من حیاتین شیرینی، آجیسییام،
من گلهجهیین یازیسییام.
ابدیت زیروهلرینین یولچوسو منم،
چیخ منیمله سئیره بو جهانی
گل گزهک قاریش با قاریش دونیانی.
آیاقلاشسان منیمله بو زیروهلره دوغرو
سئوینهرم
یوخ، تؤشویوب قایدیرسان،
سینمارام سندن
اینان کیسمهدن اوموب
کیمسهنی قینامارام.
بو منیم یازیمدیر، بو منیم قدهریم!
من وارام، یقین یاشاییر حیات،
دولانیر کائینات.
دونوب سوساجاق بوتون وارلیق
دایانارسا اورهییم،
دایاناجاق فلکین چرخی،
یوخ اولارسام
سؤنهجک حیاتین اوجاغی.
ای انسان؛
منیم سسیم، حیاتین شیرین نغمهسی،
منیم سؤزیم، شعرین آخارتیسی
سئوگی ماهنیسی.
منیم سئوگیم؛ داغدیر، مئشهدیر، دنیز،
اولدوزلاری سانا گلمهین گئجهدیر،
سماسی ماوی گؤل.
سرویلر شههریدیر، سئوگیمین شههری.
گل پایلاشاق؛ سئوینجیمیزی، کدریمیزی.
بیرگه یئییک چؤرهییمیزی. بیرلیکده ایچک شرابیمیزی،
ایکییه بؤلک بهشتدن آتیلان قیزیل آلمانی دا.
ای انسان اوغلو دوشون منی
اینان منه،
حیاتین شیرینی، آجیسی منم.
گلهجهیین یازیسی منم.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«مسعود آذر»
“بیر مایین عشقینه”
یارانمیش کایینات بیر ماییسلا برابر.
ای انسان اوغلو دوشون منی،
اینان منه.
من حیاتین شیرینی، آجیسییام،
من گلهجهیین یازیسییام.
ابدیت زیروهلرینین یولچوسو منم،
چیخ منیمله سئیره بو جهانی
گل گزهک قاریش با قاریش دونیانی.
آیاقلاشسان منیمله بو زیروهلره دوغرو
سئوینهرم
یوخ، تؤشویوب قایدیرسان،
سینمارام سندن
اینان کیسمهدن اوموب
کیمسهنی قینامارام.
بو منیم یازیمدیر، بو منیم قدهریم!
من وارام، یقین یاشاییر حیات،
دولانیر کائینات.
دونوب سوساجاق بوتون وارلیق
دایانارسا اورهییم،
دایاناجاق فلکین چرخی،
یوخ اولارسام
سؤنهجک حیاتین اوجاغی.
ای انسان؛
منیم سسیم، حیاتین شیرین نغمهسی،
منیم سؤزیم، شعرین آخارتیسی
سئوگی ماهنیسی.
منیم سئوگیم؛ داغدیر، مئشهدیر، دنیز،
اولدوزلاری سانا گلمهین گئجهدیر،
سماسی ماوی گؤل.
سرویلر شههریدیر، سئوگیمین شههری.
گل پایلاشاق؛ سئوینجیمیزی، کدریمیزی.
بیرگه یئییک چؤرهییمیزی. بیرلیکده ایچک شرابیمیزی،
ایکییه بؤلک بهشتدن آتیلان قیزیل آلمانی دا.
ای انسان اوغلو دوشون منی
اینان منه،
حیاتین شیرینی، آجیسی منم.
گلهجهیین یازیسی منم.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Forwarded from ادبیات سئونلر
«سابیر هاکا»
آتام ایشچی ایدی
ایمانلی بیر کیشی
هرواخت ناماز قیلاندا
آللاه
اللریندن اوتاناردی!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آتام ایشچی ایدی
ایمانلی بیر کیشی
هرواخت ناماز قیلاندا
آللاه
اللریندن اوتاناردی!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«کریم قربانزاده»
بو شهرین الی قابار
دیلی قابار
بئینی قابار – قابار.
حسرتدیر بو شهر بیر ایچیم سویا
بیر اودوم هاوایا
بیر آیدین گونشه
بیر دوداق گولوشه.
بویلودور بو شهر
ماوی گؤیه
دان یئرینه
سحره.
بو شهرین الی قابار
دیلی قابار
بئینی قابار – قابار،
بو شهرین حسرتی
نه واخت قورتارار…؟!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بو شهرین الی قابار
دیلی قابار
بئینی قابار – قابار.
حسرتدیر بو شهر بیر ایچیم سویا
بیر اودوم هاوایا
بیر آیدین گونشه
بیر دوداق گولوشه.
بویلودور بو شهر
ماوی گؤیه
دان یئرینه
سحره.
بو شهرین الی قابار
دیلی قابار
بئینی قابار – قابار،
بو شهرین حسرتی
نه واخت قورتارار…؟!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اول ما مه روز جهانی کارگر گرامی و خجسته باد.
مای بایرامی وطنیمیزین زحمتکش لرینه قوتلو اولسون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
مای بایرامی وطنیمیزین زحمتکش لرینه قوتلو اولسون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Audio
🔹بو_یئرده_بنیآدم
یازار:«حبیب_فرشباف»
سسلندیرن:«کبری_میرحسینی»
بیرینجی_حیکایه:«بو_یئرده_بنیآدم»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
یازار:«حبیب_فرشباف»
سسلندیرن:«کبری_میرحسینی»
بیرینجی_حیکایه:«بو_یئرده_بنیآدم»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
یازار «آنار ریضایوف»
کؤچورن:« ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
ایکینجی بؤلوم
آنار اس اس ار دئپوتاتی اولاندا ایسه پئتروسیان آرتیق دئپوتات دئییلدی. ائله بیلیرسیز بو یالانی سؤیلهین عوذر ایسته دی، باغیشلایین، سهو ائتمیشم -دئدی؟!اصلا. عکسینه آیری بیر یالان اویدوردو کی، گویا من "تربیهمه گؤره موسکوادا چیخیش ائتمیرم"دئمیشم. بو دا یالان ایدی. بیر دفعه من عالی سووئتین ایجلاسیندا چیخیش ائدرکن سئرو خاانزادیان یئردن منه سؤز آتدی. نه دئدییینی ائشیتمهسم ده بیلدیم کی، نه ایسه یاخشی سؤز دئمز، تریبونادان خانزادیانا "بو توپلانتییا حؤرمت ائتدیییم اوچون سیزین کیمی تربیهسیزلیک ائده بیلمهرم"بیلمه دئدیم.
عالی سووئتین سئسسییالاریندا اس اس اری خالق دئپوتاتلاری قورولتایلاریندا، موسکوا تئلئویزییاسییلا دفعهلرله چیخیشلاریمدا قاراباغلا باغلی حاق مؤقعیتیمیزی ایفاده ائتدیییمه گؤره ائرمنی میللتچیلری منی ان بؤیوک دوشمنلری اعلان ائتدیلر. ائرمنی یازیچیسی پئرچ زئیتونسیان ائرمنیستان کپ مک-نین اورقانی- "خوروردای هایاستان"...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کؤچورن:« ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
ایکینجی بؤلوم
آنار اس اس ار دئپوتاتی اولاندا ایسه پئتروسیان آرتیق دئپوتات دئییلدی. ائله بیلیرسیز بو یالانی سؤیلهین عوذر ایسته دی، باغیشلایین، سهو ائتمیشم -دئدی؟!اصلا. عکسینه آیری بیر یالان اویدوردو کی، گویا من "تربیهمه گؤره موسکوادا چیخیش ائتمیرم"دئمیشم. بو دا یالان ایدی. بیر دفعه من عالی سووئتین ایجلاسیندا چیخیش ائدرکن سئرو خاانزادیان یئردن منه سؤز آتدی. نه دئدییینی ائشیتمهسم ده بیلدیم کی، نه ایسه یاخشی سؤز دئمز، تریبونادان خانزادیانا "بو توپلانتییا حؤرمت ائتدیییم اوچون سیزین کیمی تربیهسیزلیک ائده بیلمهرم"بیلمه دئدیم.
عالی سووئتین سئسسییالاریندا اس اس اری خالق دئپوتاتلاری قورولتایلاریندا، موسکوا تئلئویزییاسییلا دفعهلرله چیخیشلاریمدا قاراباغلا باغلی حاق مؤقعیتیمیزی ایفاده ائتدیییمه گؤره ائرمنی میللتچیلری منی ان بؤیوک دوشمنلری اعلان ائتدیلر. ائرمنی یازیچیسی پئرچ زئیتونسیان ائرمنیستان کپ مک-نین اورقانی- "خوروردای هایاستان"...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
یازار «آنار ریضایوف»
کؤچورن:« ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
ایکینجی بؤلوم
آنار اس اس ار دئپوتاتی اولاندا ایسه پئتروسیان آرتیق دئپوتات دئییلدی. ائله بیلیرسیز بو یالانی سؤیلهین عوذر ایسته دی، باغیشلایین، سهو ائتمیشم -دئدی؟!اصلا. عکسینه آیری بیر یالان اویدوردو کی، گویا من "تربیهمه گؤره موسکوادا چیخیش ائتمیرم"دئمیشم. بو دا یالان ایدی. بیر دفعه من عالی سووئتین ایجلاسیندا چیخیش ائدرکن سئرو خاانزادیان یئردن منه سؤز آتدی. نه دئدییینی ائشیتمهسم ده بیلدیم کی، نه ایسه یاخشی سؤز دئمز، تریبونادان خانزادیانا "بو توپلانتییا حؤرمت ائتدیییم اوچون سیزین کیمی تربیهسیزلیک ائده بیلمهرم"بیلمه دئدیم.
عالی سووئتین سئسسییالاریندا اس اس اری خالق دئپوتاتلاری قورولتایلاریندا، موسکوا تئلئویزییاسییلا دفعهلرله چیخیشلاریمدا قاراباغلا باغلی حاق مؤقعیتیمیزی ایفاده ائتدیییمه گؤره ائرمنی میللتچیلری منی ان بؤیوک دوشمنلری اعلان ائتدیلر. ائرمنی یازیچیسی پئرچ زئیتونسیان ائرمنیستان کپ مک-نین اورقانی- "خوروردای هایاستان" قزئتینین ایکی نؤمرهسینده منیم علیهیمه فؤحش و تحقیر دولو ایری مقاله چاپ ائتدیردی. مقالهنی روس دیلینه چئویریب اس اس اری یازیچیلار اتفاقینین رهبرلییینه، اورادان منه ده گؤندرمیشدیلر. من اؤز مطبوعاتیمیزدا اونا سرت جاواب یازدیم.
ائرمنیستان یازیچیلار اتفاقینین و پئتروسیاندان سونراکی رهبری راچییا اووانئسیان دا موسکوایا یازیچیلار اتفاقی رهبرلییینه مکتوب یوللادی کی، آنار ائرمنیلرین و عمومیّتله، ائرمنیلیین قاتی دوشمنیدیر. اودور کی، اونو اینضیباطی یوللا و پارتییا خط ایله جزانلاندیرمالیسینز.
ائرمنیستانین بیر چوخ قزئتلهرینده مختلف توپلانتیلاریندا منیم علیهیمه ان موردار یازیلار چیخیر، سؤزلر دئییلیردی. ائرمنیستاندان و داغلیق قاراباغدان عونوانیما گلن مکتوبلاردا منی یالنیز تحقیق ائتمیر، اؤلومله هدهلهییردیلر.
بئله بیر شرایطده اکرم ایلیسلی موسکوایا "دروژبا نارودوو" ژورنالینین رئداکتورو سئرگئی باروزدینه مکتوب یازمیشدی و رئداکسییا بو مکتوبو ممنونیتله درج ائتمیشدی. مکتوبدا اکرم ادعا ائدیردی کی، بورادا ( یعنی) آذربایجاندا هامی میللتچیدیر. بونلارین آراسیندا اؤزونو یالقیز حیسّ ائدیر و عمومیّتله تا اوشاقلیقدان باشقا میللتلره اؤز خالقیندان داها چوخ اینانیر.
بو، آذربایجان اجتماعیتینه یازیچیلارینا یازیچیلار اتفاقینا و بو تشکیلاتین رهبری کیمی شخصاً منه آرخادان ساپلانان بیچاق ایدی.
طبیعی کی، بو ژورنال باکییا چاتاندا بومبا کیمی پارتلادی. اکرم اؤزو بو واخت موسکوادا ایدی. منه چوخ سایدا مذمّت دولو مکتوبلار گلیردی کی، نییه اکرمین خیانتینه مناسبت بیلدیرمیریک. نییه اونو جزالاندیرمیریق. اونسوز دا اکرمدن خوشو گلمهین بیر چوخ یازیچیلار اونون نه اینکی کاتیبلیکدن، حتی یازیچیلار اتفاقیندان چیخاریلماسینی طلب ائدیردیلر.
بئله بیر شرایطده من محض اکرمی خلاص ائتمک اوچون اونون سونرالار اویدوردوغو کیمی پلئنوم یوخ، ایش اوتاغیمدا (یعنی اوردا پلئنوم عضولری نین یاریسی دا یئ لشمهزدی) خودمانی بیر توپلانتی کئچیردیم و یازیچیلار چیخیش ائدیب اورکلرین بوشالتدیلار. بو چیخیشلار "ادبيّات و اینجهصنعت" قزئتینده (28 آپرئل 1989) درج اولونوب. اکرمه قارشی کسکین تکلیفلره یول وئرمهیه رک اونون یارادیجیلیغینی خئیلی تعریفلهییب "بیز بوردا استعدادلی یازیچی ایلیسلینی دئییل، اونون بیر یانلیش مکتوبونو موذاکیره ائدیریک" -دئدیم و بو رئپلیکا دا قزئتده درج ائدیلیب.
او واخت اکرم اونون سؤزلزینین ژورنالدا تحریف اولوندوغونو دئییردی و مطبوعات صحیفهلرینده ("ادبيّات و اینجه صنعت" قزئتی 26 مای 1989) بیر نوع عوذرخواهلیق ائدیردی:
" دروژبا نارودوو" ژورنالینین همین نؤمرهسینین چاپدان چیخماسی بیز بیر قروپ آذربایجان یازیچینین بو ایلین مارت آییندا کئچیریلن پلئنوموندا ایشتیراک ائتمکدن اؤترو موسکوایا گئتدیییمیز واختا تصادوف ائلهمیشدی" دروژبا نارودوو" ژورنالینین رئداکسییاسیندان گؤتوردویوم 3-جو نؤمرهنی اوخویاندان سونرا منیم نه حالا دوشدویومو بیر چوخ یازیچی یولداشلاریم اؤز گؤزو ایله گؤرموشدو، احوالیمین نه یئرده اولدوغونو من اونلارین هامیسینا دئمیشدیم. ژورنالی اوخویان زامان کئچیردیییم سارسینتینین سببی -سئرگئی باروزدینه یازدیغیم مکتوبا منه خبردارلیق ائدیلمهدن یول وئریلمیش بیر سیرا اختصارلار و ديَیشیکلیکلر ایدی. بو حاقدا من اؤز کسکین اعتراضیمی رئداکسییایا ائله او واخت بیلدیرمیشدیم".
مطلبی اوزاتماماق اوچون قئید ائدیم کی، اکرم بو اعتراف( یا توبه) یازیسیندا بیلدیریر کی، باروزدینه مکتوبوندا زوری بالایان و باشقا میللتچی ائرمنی یازیچیلارینا کسکین اعتراضینی رئداکسییا اختصار ائدیب، یازیر:
۱
کؤچورن:« ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
ایکینجی بؤلوم
آنار اس اس ار دئپوتاتی اولاندا ایسه پئتروسیان آرتیق دئپوتات دئییلدی. ائله بیلیرسیز بو یالانی سؤیلهین عوذر ایسته دی، باغیشلایین، سهو ائتمیشم -دئدی؟!اصلا. عکسینه آیری بیر یالان اویدوردو کی، گویا من "تربیهمه گؤره موسکوادا چیخیش ائتمیرم"دئمیشم. بو دا یالان ایدی. بیر دفعه من عالی سووئتین ایجلاسیندا چیخیش ائدرکن سئرو خاانزادیان یئردن منه سؤز آتدی. نه دئدییینی ائشیتمهسم ده بیلدیم کی، نه ایسه یاخشی سؤز دئمز، تریبونادان خانزادیانا "بو توپلانتییا حؤرمت ائتدیییم اوچون سیزین کیمی تربیهسیزلیک ائده بیلمهرم"بیلمه دئدیم.
عالی سووئتین سئسسییالاریندا اس اس اری خالق دئپوتاتلاری قورولتایلاریندا، موسکوا تئلئویزییاسییلا دفعهلرله چیخیشلاریمدا قاراباغلا باغلی حاق مؤقعیتیمیزی ایفاده ائتدیییمه گؤره ائرمنی میللتچیلری منی ان بؤیوک دوشمنلری اعلان ائتدیلر. ائرمنی یازیچیسی پئرچ زئیتونسیان ائرمنیستان کپ مک-نین اورقانی- "خوروردای هایاستان" قزئتینین ایکی نؤمرهسینده منیم علیهیمه فؤحش و تحقیر دولو ایری مقاله چاپ ائتدیردی. مقالهنی روس دیلینه چئویریب اس اس اری یازیچیلار اتفاقینین رهبرلییینه، اورادان منه ده گؤندرمیشدیلر. من اؤز مطبوعاتیمیزدا اونا سرت جاواب یازدیم.
ائرمنیستان یازیچیلار اتفاقینین و پئتروسیاندان سونراکی رهبری راچییا اووانئسیان دا موسکوایا یازیچیلار اتفاقی رهبرلییینه مکتوب یوللادی کی، آنار ائرمنیلرین و عمومیّتله، ائرمنیلیین قاتی دوشمنیدیر. اودور کی، اونو اینضیباطی یوللا و پارتییا خط ایله جزانلاندیرمالیسینز.
ائرمنیستانین بیر چوخ قزئتلهرینده مختلف توپلانتیلاریندا منیم علیهیمه ان موردار یازیلار چیخیر، سؤزلر دئییلیردی. ائرمنیستاندان و داغلیق قاراباغدان عونوانیما گلن مکتوبلاردا منی یالنیز تحقیق ائتمیر، اؤلومله هدهلهییردیلر.
بئله بیر شرایطده اکرم ایلیسلی موسکوایا "دروژبا نارودوو" ژورنالینین رئداکتورو سئرگئی باروزدینه مکتوب یازمیشدی و رئداکسییا بو مکتوبو ممنونیتله درج ائتمیشدی. مکتوبدا اکرم ادعا ائدیردی کی، بورادا ( یعنی) آذربایجاندا هامی میللتچیدیر. بونلارین آراسیندا اؤزونو یالقیز حیسّ ائدیر و عمومیّتله تا اوشاقلیقدان باشقا میللتلره اؤز خالقیندان داها چوخ اینانیر.
بو، آذربایجان اجتماعیتینه یازیچیلارینا یازیچیلار اتفاقینا و بو تشکیلاتین رهبری کیمی شخصاً منه آرخادان ساپلانان بیچاق ایدی.
طبیعی کی، بو ژورنال باکییا چاتاندا بومبا کیمی پارتلادی. اکرم اؤزو بو واخت موسکوادا ایدی. منه چوخ سایدا مذمّت دولو مکتوبلار گلیردی کی، نییه اکرمین خیانتینه مناسبت بیلدیرمیریک. نییه اونو جزالاندیرمیریق. اونسوز دا اکرمدن خوشو گلمهین بیر چوخ یازیچیلار اونون نه اینکی کاتیبلیکدن، حتی یازیچیلار اتفاقیندان چیخاریلماسینی طلب ائدیردیلر.
بئله بیر شرایطده من محض اکرمی خلاص ائتمک اوچون اونون سونرالار اویدوردوغو کیمی پلئنوم یوخ، ایش اوتاغیمدا (یعنی اوردا پلئنوم عضولری نین یاریسی دا یئ لشمهزدی) خودمانی بیر توپلانتی کئچیردیم و یازیچیلار چیخیش ائدیب اورکلرین بوشالتدیلار. بو چیخیشلار "ادبيّات و اینجهصنعت" قزئتینده (28 آپرئل 1989) درج اولونوب. اکرمه قارشی کسکین تکلیفلره یول وئرمهیه رک اونون یارادیجیلیغینی خئیلی تعریفلهییب "بیز بوردا استعدادلی یازیچی ایلیسلینی دئییل، اونون بیر یانلیش مکتوبونو موذاکیره ائدیریک" -دئدیم و بو رئپلیکا دا قزئتده درج ائدیلیب.
او واخت اکرم اونون سؤزلزینین ژورنالدا تحریف اولوندوغونو دئییردی و مطبوعات صحیفهلرینده ("ادبيّات و اینجه صنعت" قزئتی 26 مای 1989) بیر نوع عوذرخواهلیق ائدیردی:
" دروژبا نارودوو" ژورنالینین همین نؤمرهسینین چاپدان چیخماسی بیز بیر قروپ آذربایجان یازیچینین بو ایلین مارت آییندا کئچیریلن پلئنوموندا ایشتیراک ائتمکدن اؤترو موسکوایا گئتدیییمیز واختا تصادوف ائلهمیشدی" دروژبا نارودوو" ژورنالینین رئداکسییاسیندان گؤتوردویوم 3-جو نؤمرهنی اوخویاندان سونرا منیم نه حالا دوشدویومو بیر چوخ یازیچی یولداشلاریم اؤز گؤزو ایله گؤرموشدو، احوالیمین نه یئرده اولدوغونو من اونلارین هامیسینا دئمیشدیم. ژورنالی اوخویان زامان کئچیردیییم سارسینتینین سببی -سئرگئی باروزدینه یازدیغیم مکتوبا منه خبردارلیق ائدیلمهدن یول وئریلمیش بیر سیرا اختصارلار و ديَیشیکلیکلر ایدی. بو حاقدا من اؤز کسکین اعتراضیمی رئداکسییایا ائله او واخت بیلدیرمیشدیم".
مطلبی اوزاتماماق اوچون قئید ائدیم کی، اکرم بو اعتراف( یا توبه) یازیسیندا بیلدیریر کی، باروزدینه مکتوبوندا زوری بالایان و باشقا میللتچی ائرمنی یازیچیلارینا کسکین اعتراضینی رئداکسییا اختصار ائدیب، یازیر:
۱
"مکتوبدا ایرلی سورولن بیر سیرا فیکیرلرین رئداکته زامانی-رنده لهنیب" اوتولنمهسی مکتوبون عومومی روحونا بو و یا دیگر درجهده تأثیر ائتمیشدیر. س باروزدینین منیم مکتوبوما قارشی ایرهلی سوردویو عکس مودّعالارین عوموما بیرطرفلی و عدالتسیز اولدوغونا منیم ده ذرّه قدر شوبهم یوخدور. ائله مسئله ده بوراسیندادیر کی، همین مودّعالار منیم مکتوبومداکی فیکیرلری تصدیق ائتمک دئییل، عکسینه - تکذیب ائتمک مقصدی داشیییر و منیم مکتوبومدا آپاریلان اختصار نتیجهسینده.س باروزدینین اؤزونون ده بیر سیرا ملاحظهلری نئجه دئیرلر، هاوادان آسیلی قالمیش، پروفئسسیونال ژورنالیست قلمینه یاراشمایان گولونج وضعيّته دوشموشدور".
کؤهنه دوستو س. باروزدینی آذربایجان دیلینده چیخان "ادبيّات و اینجهصعنت" قزئتینده، نئجه دئیرلر "باقاژا" قویان ایلیسلی، نهدنسه، همین او میللتچی ائرمنی یازیچیلاری حاقیندا گویا کی، یازدیقلارینی آذربایجان مطبوعاتیندا بیر دفعه ده اولسون چاپ ائتمدی نه اوندا، نه سونرا... عوضینده آنارا، فیکرت قوجایا دؤشهدیکجه دؤشهدی و "داش یوخولار" پووئستینی موسکوادا چاپ ائتدیردی.
اعتراف یازیسیندا اکرم داها سونرا یازیر:
"منیم س باروزدینه یازدیغیم مکتوبداکی عومومخالق" غضبینه سبب اولان جومله بارده، او جوملهنین روسجادان حرفی یوخ، حقیقی ترجومه سی بئله دیر: "ایندی ده سیزی مؤحکم "حئیرتله ندیرهجه یم: من هله لاپ اوشاقلیق چاغلاریمدان باشقا خالقلارین (آلتینی من جیزدیم- آ.) نومایندهلرینه اؤزوموزونکولردن" ده چوخ اعتقاد بسلهمیشم -یقین اونا گؤرهکی، کؤرپه خیالیملا گؤیلره قالدیردیغیم و گؤرونور اؤز احاطهمده تاپا بیلمهدیییم اینسانین هاراداسا باشقالارینین آراسیندا اولدوغونا اومید ائتمیشم.
روس دیلینه آزاجیق یییهلهنن هر کس بیلمهلیدیر کی، بورادا صحبت آذربایجانلیدان، ائرمنیدن، روسدان یاخود بئلاروسدان گئتمیر. بؤیوک حرفلرله یازیلان اینساندان، یعنی اوشاق تصوّوروندهکی ایدهئال اینساندان گئدیر".
کیمی چاشدیرماق ایسته ییر اکرم؟ هانسی دیله ترجومه ائدیرسن ائت، حرفی یا غئیری حرفی معنادا مسئله بئله قویولور کی، باشقا (یعنی اؤز خالقیندان باشقا) خالقلارا "اؤزوموزونکولردن" داها چوخ اعتماد بسلهییب، آذربایجان یازیچیلارینی، اجتماعیّتینی قیجیقلاندیران، غضبلهندیرن ده محض ائله بو میلّی دؤنوکلوکدو، هم ده ائله بیر واخت ایدی کی، بوتون اس اس اری و دونیا مطبوعاتی بیزه قارشی یؤنهلدیلمیشدی سسیمیزی، حقیقتیمیزی هئچ یئره چاتدیرا بیلمیردیک، بونا آز -چوخ نایل اولاندا دا درحال میللتچی، ایرقچی، نه بیلیم تورانچی کیمی.چ دامغالانیردیق. حتی بو "پئشمانچیلیق" یازیسیندا دا اکرم اؤزونه قارشی ایرادلاری باشقالارینا یؤنلهتمهیه چالیشیر. یازیر کی، "منده اولان تام صحیح معلوماتا گؤره، یازیچیلار اتفاقیندا کئچیریلن موشاویرده یک دیللیکله قبول اولونموش و متنی "ادبيّات و اینجهصعنت" قزئتینده 18 مای 1989 -جو ایل تاریخینه جن "دروژبا نارودوو" ژورنالینین رئداکسییاسینا، شخصاً س. باروزدینه، یاخود موسکوانین هر هانسی بیر دیگر مطبوعات اورقانینا چاتمامیشدیر، اوستهلیک بئله تعجیلی صورتده قبول اولونان همین مکتوبون موشاویره دن سونراکی طالعییله هئچ کس ماراقلانمامیشدیر. "ادبيّات و اینجهصعنت" قزئتینی سؤز یوخ کی، آلمایان و اوخومایان سئرگئی باروزدینه محض بو قزئتین واسطهسیله تأثیر گؤسترمهیین گؤرهسن نه معناسی واردی".
اکرم،حاقلیدیر مکتوبون اؤز قزئتیمیزده درج اولونماسینین آذربایجان جمعيّتینی مسئلهدن آگاه ائتمکدن باشقا بیر معناسی یوخدور. باروزدین ده آذربایجان دیلینده "قزئت"اوخومور، نه بیزیم یازدیغیمیزی، نه اکرمین یازدیغینی. آمّا اکرم اونو دئمک ایسته میر کی، منیم روس دیلینده یازدیغیم همین مکتوب محض منیم تاکیدیمله "دروژبا نارودوو" ژورنالینین نؤوبتی نؤمرهسینده درج اولوندو. اکرم بو مسئلهده س. باروزدینین دالیندان قاچدیسا، من باروزدینین بیر نجیب حرکتینی اعتراف ائتمهلییم. مکتوبومدا باروزدینه قارشی دا جدّی ایرادلار واردی. من موسکوادا رئداکسییادا اولارکن رئداکتورون معاوینی رودئنکو دئسنیاک بئله بیر مکتوبون، یعنی ژورنالین باش رئداکتورونا قارشی یؤنهلمیش مکتوبون "دروژبا نارودوو" ژورنالیندا چاپ اولونماسینا قطعی اعتراض ائدیردی باروزدین ایس: -یوخ- دئدی -بیر سؤزونو ده ديَیشمهدن چاپ ائدهجهییک.
دوغرودان دا، چاپ ائتدی و ژورنالین منه گؤندهردییی نؤمرهسییله برابر، کیچیک مکتوب دا یازمیشدی: "عزیز آنار آخی بیز نییه دالاشمالیییق".
۲
کؤهنه دوستو س. باروزدینی آذربایجان دیلینده چیخان "ادبيّات و اینجهصعنت" قزئتینده، نئجه دئیرلر "باقاژا" قویان ایلیسلی، نهدنسه، همین او میللتچی ائرمنی یازیچیلاری حاقیندا گویا کی، یازدیقلارینی آذربایجان مطبوعاتیندا بیر دفعه ده اولسون چاپ ائتمدی نه اوندا، نه سونرا... عوضینده آنارا، فیکرت قوجایا دؤشهدیکجه دؤشهدی و "داش یوخولار" پووئستینی موسکوادا چاپ ائتدیردی.
اعتراف یازیسیندا اکرم داها سونرا یازیر:
"منیم س باروزدینه یازدیغیم مکتوبداکی عومومخالق" غضبینه سبب اولان جومله بارده، او جوملهنین روسجادان حرفی یوخ، حقیقی ترجومه سی بئله دیر: "ایندی ده سیزی مؤحکم "حئیرتله ندیرهجه یم: من هله لاپ اوشاقلیق چاغلاریمدان باشقا خالقلارین (آلتینی من جیزدیم- آ.) نومایندهلرینه اؤزوموزونکولردن" ده چوخ اعتقاد بسلهمیشم -یقین اونا گؤرهکی، کؤرپه خیالیملا گؤیلره قالدیردیغیم و گؤرونور اؤز احاطهمده تاپا بیلمهدیییم اینسانین هاراداسا باشقالارینین آراسیندا اولدوغونا اومید ائتمیشم.
روس دیلینه آزاجیق یییهلهنن هر کس بیلمهلیدیر کی، بورادا صحبت آذربایجانلیدان، ائرمنیدن، روسدان یاخود بئلاروسدان گئتمیر. بؤیوک حرفلرله یازیلان اینساندان، یعنی اوشاق تصوّوروندهکی ایدهئال اینساندان گئدیر".
کیمی چاشدیرماق ایسته ییر اکرم؟ هانسی دیله ترجومه ائدیرسن ائت، حرفی یا غئیری حرفی معنادا مسئله بئله قویولور کی، باشقا (یعنی اؤز خالقیندان باشقا) خالقلارا "اؤزوموزونکولردن" داها چوخ اعتماد بسلهییب، آذربایجان یازیچیلارینی، اجتماعیّتینی قیجیقلاندیران، غضبلهندیرن ده محض ائله بو میلّی دؤنوکلوکدو، هم ده ائله بیر واخت ایدی کی، بوتون اس اس اری و دونیا مطبوعاتی بیزه قارشی یؤنهلدیلمیشدی سسیمیزی، حقیقتیمیزی هئچ یئره چاتدیرا بیلمیردیک، بونا آز -چوخ نایل اولاندا دا درحال میللتچی، ایرقچی، نه بیلیم تورانچی کیمی.چ دامغالانیردیق. حتی بو "پئشمانچیلیق" یازیسیندا دا اکرم اؤزونه قارشی ایرادلاری باشقالارینا یؤنلهتمهیه چالیشیر. یازیر کی، "منده اولان تام صحیح معلوماتا گؤره، یازیچیلار اتفاقیندا کئچیریلن موشاویرده یک دیللیکله قبول اولونموش و متنی "ادبيّات و اینجهصعنت" قزئتینده 18 مای 1989 -جو ایل تاریخینه جن "دروژبا نارودوو" ژورنالینین رئداکسییاسینا، شخصاً س. باروزدینه، یاخود موسکوانین هر هانسی بیر دیگر مطبوعات اورقانینا چاتمامیشدیر، اوستهلیک بئله تعجیلی صورتده قبول اولونان همین مکتوبون موشاویره دن سونراکی طالعییله هئچ کس ماراقلانمامیشدیر. "ادبيّات و اینجهصعنت" قزئتینی سؤز یوخ کی، آلمایان و اوخومایان سئرگئی باروزدینه محض بو قزئتین واسطهسیله تأثیر گؤسترمهیین گؤرهسن نه معناسی واردی".
اکرم،حاقلیدیر مکتوبون اؤز قزئتیمیزده درج اولونماسینین آذربایجان جمعيّتینی مسئلهدن آگاه ائتمکدن باشقا بیر معناسی یوخدور. باروزدین ده آذربایجان دیلینده "قزئت"اوخومور، نه بیزیم یازدیغیمیزی، نه اکرمین یازدیغینی. آمّا اکرم اونو دئمک ایسته میر کی، منیم روس دیلینده یازدیغیم همین مکتوب محض منیم تاکیدیمله "دروژبا نارودوو" ژورنالینین نؤوبتی نؤمرهسینده درج اولوندو. اکرم بو مسئلهده س. باروزدینین دالیندان قاچدیسا، من باروزدینین بیر نجیب حرکتینی اعتراف ائتمهلییم. مکتوبومدا باروزدینه قارشی دا جدّی ایرادلار واردی. من موسکوادا رئداکسییادا اولارکن رئداکتورون معاوینی رودئنکو دئسنیاک بئله بیر مکتوبون، یعنی ژورنالین باش رئداکتورونا قارشی یؤنهلمیش مکتوبون "دروژبا نارودوو" ژورنالیندا چاپ اولونماسینا قطعی اعتراض ائدیردی باروزدین ایس: -یوخ- دئدی -بیر سؤزونو ده ديَیشمهدن چاپ ائدهجهییک.
دوغرودان دا، چاپ ائتدی و ژورنالین منه گؤندهردییی نؤمرهسییله برابر، کیچیک مکتوب دا یازمیشدی: "عزیز آنار آخی بیز نییه دالاشمالیییق".
۲
بو، دوغرودان دا، باروزدینین کیشیلییی ایدی.
ایلیسده اولدوغوم زامان اکرمین بؤیوک قارداشی جاویدله تانیش اولموشدوم و قارشیلیقلی رغبتیمیز واردی. مکتوبلاشیردیق. منه یازدیغی بیر نئچه چوخ صمیمی مکتوبلارینی ساخلامیشام. هامیسینی عینی صمیمیّتله جاوابلاندیرمیشام. لاپ سون گونلرده اکرمین یازیسیندان جاویدین وفات ائتدییینی بیلدیم. چوخ کدرلهندیم. الله رحمت ائلهسین. چوخ ایشیقلی اینسان ایدی "دروژبا نارودوو"لا باغلی حادثهلر باشلایاندا جاوید، البته قارداش اورهگییدیر -منه هیجانلی بیر مکتوب گؤندرمیشدی. یازیردی:
عزیز آنار، سلام.
بئله بیر چتین، دولاشیق واختدا اوزومو سیزه توتورام. اکرمی مندن یاخشی سیز تانیییرسینیز، ایللر اوزونو یولداشلیق ائلهمیسینیز. دؤیولن زامانلاردا ادبی جبههده اونو بوینوزلایانلاری هامیدان تئز سیز گؤرموسونوز. او مکتوبون ادبی عالمده نه کیمی لری دوغوردوغوندان خبریم.چ یوخدور. حاقلی تنقید غرضسیز ایرادلار اؤز یئرینده منی اکرمه قارشی حاقسیز مؤحتکیر آل-وئرچی هوجوملاری ناراحات ائدیر.
اکرم ده، سیز ده اؤز اثرلرینیزله اؤز سؤزونوزو دئمیسینیز. همین مکتوبو ناخچیواندا ترجومه ائلهییب یایانلار آنجاق یازیچینی گؤزدن سالماق ایستهییرلر اینانین، چوخونو نه مکتوب، نه ده میلّی موناسیبتلر ماراقلاندیریر. اکرمین سوسیال-اجتماعی اثرلری بئلهلرینین داش ترهزیسینده یوز قرام قوز لپهسیندن اوجوزدور.
-دوکان بازارلاردا، چایخانالاردا آوتوبوسلاردا هر یئرده- اکرمه اونون شخصیّتینه یاراشمایان رنگ وئریر، اولدوغو کیمی یوخ چچ، بیلدیکلری کیمی حاللاندیریرلار. بیزه ده شوبهیله.چ باخیرلار، دئییرم 37-جی ایلده توتولان بیر یانا، اونلارین قوهوملارینین نه موصیبت چکدییینی من ایندی داها آیدین گؤرورم. 37-جی ایلین پروووکاتورلاری بو دقیقه حاضر دایانیب فورصت آختاریرلار. اوشاق مکتبدن گلیب سوروشدو: "عمیمی توتاجاقلار". اوشاغین بو سؤزونده 37-جی ایل گؤروندو.
"کور قیراغینین" مئشهلرینده میللتچی کیمی اتهام ائدیلن اکرم ایندی خالقینا، میللتینه یاد اولدو؟ عومرو بویو خالقین دردیندن، دوشدویو آغیر وضعيّتدن یازان اکرم بیردن اؤز خالقینی اونوتدو. بو هئچ بیر منطیقه اویغون دئییل. حادثهلرین ایندیکی وضعيّتینده یازیچی یارادیجیلیق بحرانی کئچیریر. اولسون کی، اکرم بیر یازیچی کیمی گلهجک اثرلریندن بیرینده اؤز سؤزونو دئیهجکدیر.
ایندی معنوی آتمسفئری کورلایانلار داها چوخدور. اورهکدن آغلایانلارلا، زورلا گؤزدن یاش چیخارانلار بللی دئییل. یازیچی اوچون ان دوروست گوزگو گلهجکدیر. یازیچی و شاعر اوچون میلّی محدودلوق یوخدور. دار میلّی چرچیوده نه نظامی وار، نه صابیر، نه ده رسول رضا.
گؤرهسن، صابیر برابری شاعریمیز رسول رضا ساغ قالسایدی بئله وضعيّتده نئجه ائلردی؟
عزیز آنار، دونیا اؤلوم-ایتیمدیر. مکتوبوم بارده اکرمه هئچ نه دئمه. خبری اولماسین. موسکوایا گئدندن مکتوب دا یازمیر. بیر تیکه حالال چؤرهییمیزی زهر ائلدیلر. واللاه، دوزو بیلمیرم، نییه بئله ائلهدی. باشا دوشهنمیرم. بلکه ائله دونیادان، حیاتدان بئزیب کوسوب، اییرهنیب، نه بیلیم چ؟ سیزین بؤیوک و تمیز عائلهنیزه همیشه درین حؤرمت بسلهین
جاوید.
تاریخ قویماسا دا مکتوب 1989-جو ایلین ماییندا یازیلیب، چونکی منیم اونا یازدیغیم جاواب مکتوبومون آلتیندا 18 مای 1989 تاریخی وار. البته جاویدین خواهیشینی نظره آلاراق، بو مکتوب و جاویده یازدیغیم جاواب بارده اکرمه هئچ نه دئمهدیم. جاوابیم ایسه بئله ایدی:
عزیزیم جاوید! مکتوبونو بو گون آلدیم و درحال جاواب یازیرام. طبیعی کی، سنین ایستهدییین کیمی اکرمه بو بارده بیر شئی دئمیهجم. کئچیردییین حیسّلر منه تامامیله آیدیندیر و اینان کی، اکرمله باغلی بوتون های-کوی سنین قدر منی ده آغریدیر، اینجیدیر. نئچه واختدیر کی، راحتلیق وئرمیر البته، عقیده مؤحتکیرلری، ساختا میللتپرستلر، اکرمین پاخیللیغینی چکن، اوندان حاییف چیخماق ایستهینلر وار و اللرینه گیروه دوشدویو اوچون اونون آدینی بدنام ائتمیه چالیشیرلار. آمّا تام صمیمیّتله دئمک ایسته ییرم کی، بو ایشلرین اساس سببی اکرمین اؤزونون آنلاشیلماز حرکتلریدیر.
منیم اکرمه و سیزین عائلهنیزه موناسیبتیمی یاخشی بیلیرسن. اکرمله دوستلوغوموز چتین ایللرین سیناغیندان چیخیب و... باغیشلا، اگر غئیری تواضع کار سؤز دئییرمسه، من همیشه اکرمه اعتبارلی دوست اولموشام. آمّا اکرم نئجه روا بیلدی کی، بئله آغیر، گرگین بیر وضعيّتده بیزه آرخادان بیچاق وورسون. صؤحبت تک-تک آداملاردان یوخ چ، بوتون خالقا وئریلن اتهامدان گئدیر. یعنی اکرم "دروژبا نارودوو" دا باروزدینه بیزیم هامیمیزدان گیلئیلهنیر کی، بوردا مندن باشقا اینتئرناسیونالیست یوخدور.
۳
ایلیسده اولدوغوم زامان اکرمین بؤیوک قارداشی جاویدله تانیش اولموشدوم و قارشیلیقلی رغبتیمیز واردی. مکتوبلاشیردیق. منه یازدیغی بیر نئچه چوخ صمیمی مکتوبلارینی ساخلامیشام. هامیسینی عینی صمیمیّتله جاوابلاندیرمیشام. لاپ سون گونلرده اکرمین یازیسیندان جاویدین وفات ائتدییینی بیلدیم. چوخ کدرلهندیم. الله رحمت ائلهسین. چوخ ایشیقلی اینسان ایدی "دروژبا نارودوو"لا باغلی حادثهلر باشلایاندا جاوید، البته قارداش اورهگییدیر -منه هیجانلی بیر مکتوب گؤندرمیشدی. یازیردی:
عزیز آنار، سلام.
بئله بیر چتین، دولاشیق واختدا اوزومو سیزه توتورام. اکرمی مندن یاخشی سیز تانیییرسینیز، ایللر اوزونو یولداشلیق ائلهمیسینیز. دؤیولن زامانلاردا ادبی جبههده اونو بوینوزلایانلاری هامیدان تئز سیز گؤرموسونوز. او مکتوبون ادبی عالمده نه کیمی لری دوغوردوغوندان خبریم.چ یوخدور. حاقلی تنقید غرضسیز ایرادلار اؤز یئرینده منی اکرمه قارشی حاقسیز مؤحتکیر آل-وئرچی هوجوملاری ناراحات ائدیر.
اکرم ده، سیز ده اؤز اثرلرینیزله اؤز سؤزونوزو دئمیسینیز. همین مکتوبو ناخچیواندا ترجومه ائلهییب یایانلار آنجاق یازیچینی گؤزدن سالماق ایستهییرلر اینانین، چوخونو نه مکتوب، نه ده میلّی موناسیبتلر ماراقلاندیریر. اکرمین سوسیال-اجتماعی اثرلری بئلهلرینین داش ترهزیسینده یوز قرام قوز لپهسیندن اوجوزدور.
-دوکان بازارلاردا، چایخانالاردا آوتوبوسلاردا هر یئرده- اکرمه اونون شخصیّتینه یاراشمایان رنگ وئریر، اولدوغو کیمی یوخ چچ، بیلدیکلری کیمی حاللاندیریرلار. بیزه ده شوبهیله.چ باخیرلار، دئییرم 37-جی ایلده توتولان بیر یانا، اونلارین قوهوملارینین نه موصیبت چکدییینی من ایندی داها آیدین گؤرورم. 37-جی ایلین پروووکاتورلاری بو دقیقه حاضر دایانیب فورصت آختاریرلار. اوشاق مکتبدن گلیب سوروشدو: "عمیمی توتاجاقلار". اوشاغین بو سؤزونده 37-جی ایل گؤروندو.
"کور قیراغینین" مئشهلرینده میللتچی کیمی اتهام ائدیلن اکرم ایندی خالقینا، میللتینه یاد اولدو؟ عومرو بویو خالقین دردیندن، دوشدویو آغیر وضعيّتدن یازان اکرم بیردن اؤز خالقینی اونوتدو. بو هئچ بیر منطیقه اویغون دئییل. حادثهلرین ایندیکی وضعيّتینده یازیچی یارادیجیلیق بحرانی کئچیریر. اولسون کی، اکرم بیر یازیچی کیمی گلهجک اثرلریندن بیرینده اؤز سؤزونو دئیهجکدیر.
ایندی معنوی آتمسفئری کورلایانلار داها چوخدور. اورهکدن آغلایانلارلا، زورلا گؤزدن یاش چیخارانلار بللی دئییل. یازیچی اوچون ان دوروست گوزگو گلهجکدیر. یازیچی و شاعر اوچون میلّی محدودلوق یوخدور. دار میلّی چرچیوده نه نظامی وار، نه صابیر، نه ده رسول رضا.
گؤرهسن، صابیر برابری شاعریمیز رسول رضا ساغ قالسایدی بئله وضعيّتده نئجه ائلردی؟
عزیز آنار، دونیا اؤلوم-ایتیمدیر. مکتوبوم بارده اکرمه هئچ نه دئمه. خبری اولماسین. موسکوایا گئدندن مکتوب دا یازمیر. بیر تیکه حالال چؤرهییمیزی زهر ائلدیلر. واللاه، دوزو بیلمیرم، نییه بئله ائلهدی. باشا دوشهنمیرم. بلکه ائله دونیادان، حیاتدان بئزیب کوسوب، اییرهنیب، نه بیلیم چ؟ سیزین بؤیوک و تمیز عائلهنیزه همیشه درین حؤرمت بسلهین
جاوید.
تاریخ قویماسا دا مکتوب 1989-جو ایلین ماییندا یازیلیب، چونکی منیم اونا یازدیغیم جاواب مکتوبومون آلتیندا 18 مای 1989 تاریخی وار. البته جاویدین خواهیشینی نظره آلاراق، بو مکتوب و جاویده یازدیغیم جاواب بارده اکرمه هئچ نه دئمهدیم. جاوابیم ایسه بئله ایدی:
عزیزیم جاوید! مکتوبونو بو گون آلدیم و درحال جاواب یازیرام. طبیعی کی، سنین ایستهدییین کیمی اکرمه بو بارده بیر شئی دئمیهجم. کئچیردییین حیسّلر منه تامامیله آیدیندیر و اینان کی، اکرمله باغلی بوتون های-کوی سنین قدر منی ده آغریدیر، اینجیدیر. نئچه واختدیر کی، راحتلیق وئرمیر البته، عقیده مؤحتکیرلری، ساختا میللتپرستلر، اکرمین پاخیللیغینی چکن، اوندان حاییف چیخماق ایستهینلر وار و اللرینه گیروه دوشدویو اوچون اونون آدینی بدنام ائتمیه چالیشیرلار. آمّا تام صمیمیّتله دئمک ایسته ییرم کی، بو ایشلرین اساس سببی اکرمین اؤزونون آنلاشیلماز حرکتلریدیر.
منیم اکرمه و سیزین عائلهنیزه موناسیبتیمی یاخشی بیلیرسن. اکرمله دوستلوغوموز چتین ایللرین سیناغیندان چیخیب و... باغیشلا، اگر غئیری تواضع کار سؤز دئییرمسه، من همیشه اکرمه اعتبارلی دوست اولموشام. آمّا اکرم نئجه روا بیلدی کی، بئله آغیر، گرگین بیر وضعيّتده بیزه آرخادان بیچاق وورسون. صؤحبت تک-تک آداملاردان یوخ چ، بوتون خالقا وئریلن اتهامدان گئدیر. یعنی اکرم "دروژبا نارودوو" دا باروزدینه بیزیم هامیمیزدان گیلئیلهنیر کی، بوردا مندن باشقا اینتئرناسیونالیست یوخدور.
۳
بیرینه -بئشینه یوخ، مین، یوز مین، نئچه یوز مین آداما نئجه باشا سالاسان کی، نییه گؤره اکرم "من اؤزوموزکولردن چوخ، باشقا خالقلارین نومایندهلرینه اینانمیشام" -دئییر.
اکرمین اؤزونه گلن مکتوبلار، ائدیلن تلفون زنگلری بیر یانا دورسون، سون واختلار ائله گون یوخدور کی، منه آزی دؤرد-بئش مکتوب گلمهسین و تلفون زنگی ائدیلمهسین، هامیسیندا اکرمه گؤره تحقیرلر و سؤیوشلر. نییه آخی؟ نه تقصیریم وار منیم کی، اکرمین راضی اولمادیغیم سؤزلرینه و حرکتلرینه گؤره سؤیولوم؟ هر جور تحقیره ده، تنقیده ده دؤزمک اولار، بیلهسن کی، حاق ایش یولوندا دؤزورسن. آمّا آخی اکرمین سون واختلار ائتدییی چیخیشلار، یازدیغی مقالهلر، نهایت باروزدینه مکتوبو -حاق ایشی دئییل، جاوید قارداش، واللاه حاق ایشی دئییل. مگر اکرم بو بدبخت خالقین باشینا نه موصیبتلر گلدییینی گؤرمور،کی یارالارینین اوستونه بیر آز دا دوز باسیر. اکرمین مرکزی مطبوعاتدا اؤزونون ده ایشلهدییی یازیچیلار اتفاقینا باروزدینین چاخیر آتماسی اوچون وئردییی ایمکان بیزی بیر آز دا باشیقاپازلی ائدیر آخی... آخی نه گوناه ایشلهتمیشیک کی، اکرم بیزی بو جور قلمه وئریر. بوتون اؤلکه قارشیسیندا یازیچیلار اتفاقیندا برابر ایشلهدیییمیز بوتون بو مدتده اکرم ان ارکؤیون کاتیب اولوب و بونو دؤنه-دؤنه منیم باشیما ووروبلار. ایستهینده گلیب، ایستهینده گئدیب. آیلارلا باکیدا ایشده اولماییب، گاه ایلیسده، گاه موسکوادا دینجهلیب یازیب-یارادیب. اولسون سؤزوم یوخ، من او فیکیردهیم کی، اکرمین یارادیجیلیق اعزاميّتینده کئچیردییی واخت دا ادبيّاتیمیز اوچون ثمرهلی اولا بیلر-یئنی ایستعدادینا، آدینا لاییق اثرلر.چ یازار یازیچییا بوندان دا واجیب نه وار؟ بو ایمکاندان شرایطدن یاخشی نه وار؟ اکرم گؤزل بیلیر کی، بوتون بو مدتده منیم نه گئجهم وار نه گوندوزوم، مینلرله ائوسیز ائشیکسیز قالمیش یئریندن-یوردوندان دیدرگین دوشموش آدام محض یازیچیلار اتفاقینا پناه گتیریر، بیزدن ایمداد دیلهییر. باجاردیغیمیزی ائدیریک، باجارمادیغیمیزین آغریسینی چکیریک. اکرم بو ایشلره قاریشمیر. کؤمک ائتمک ایستهمیر. اؤزو بیلر، آمّا هئچ اولماسا 37 -جی ایل سایاغی دانوسلارلا بیزی ایستمهینلرین الینه دستاووز وئرمهسین.
جاوید عزیزیم، من چوخ گؤزل بیلیرم کی، اکرمین بو دوشونولمهمیش بَیاناتلارینین تپییی منه ديمکله برابر، عائلهسینه، یاخینلارینا ایلیسدهکیلره دییر. ناخچیواندان، او جوملهدن اوردوبادین کندلریندن کوللئکتیو ایمضالارلا گلن مکتوبلارین ایچینده، شوبههسیز، غرضله حاییف چیخماق، گؤزو گؤتورمزلیک روحوندا یازیلمیشلاری دا وار. آمّا آخی اکرمین باروزدینه مکتوبوندا توتدوغو مؤوقعیی مودافعه ائدن بیرجه آدام دا تاپیلماز. اونون ان یاخین دوستلاری، اونو ایستهینلر بئله بونو ایضاح ائتمکده عاجیزدیرلر.
بیلیرسن کی، من هئچ واخت میللتچی
اولمامیشام. یالانچی، ساختا، ریاکار میللتچیلییی، خال ییغماق اوچون قالدیریلان های-کویو نالاییق بیر شئی حساب ائدیرم. میلّی محدودلوغا دا قاپانان آدام دئییلم. آمّا خالقیمیزین بو قدر عدالتسیز، حیاسیز هوجوملارا معروض قالدیغی زامان، هم ده هایانلی -هاوادارلی دوشمنلریمیزه قارشی تک-تنها قالدیغی بیر زامان کیمینسه گؤزونده بینالمللچی گؤرونمک اوچون آغا قارا دئمک ده یازیچییا، ضیالییا، کندلییه، عمومیّتله، هئچ کسه یاراشان ایش دئییل. نییه اکرم بئله ائدیر. نهدن قورخوب؟ کیمین تأثیرینه دوشوب؟ هاردا چاشیب، دولاشیب، فیکیرلر قاریشیغیندا آزیب، ایتیریب اؤزونو بیلمیرم. چوخ دوشونورم بو بارده یوخوسوز گئجهلریمده جاواب آختاریرام، تاپا بیلمیرم. بو سون ایلده نئچه دفعه بعضا جدّی بعضا زارافاتا سالیب سؤزومو دئمیشم اونا، ائشیتمیر یا ائشیتمک ایستهمیر. ائلهبیل حؤجته دوشوب جاماعتی اؤزوندن داها چوخ اینجیتمک، داها چوخ ناراضی سالماق ایستهییر. جاماعتین هامیسی دا آخی مؤحتکیر، یالانچی، ساختاکار دئییل... اگر بوتون خالق بئلهدیرسه داها اوندا سن، یازیچی کیمین اوچون یازیرسان؟
یازیچیلار اتفاقینین ریاست هئیتینده باشقا مسئلهلرله بیر سیرادا اکرم باروزدین یازیشماسی بارده صؤحبت قالدیرماقلا بیز اصلینده اکرمی آداملارین غضبیندن، حیدّتیندن، ان کسکین طلبلریندن خلاص ائتمک ایستهدیک. اکرمین کونکرئت بو مکتوبونداکی بعضی فیکیرلرینه منفی موناسیبت بیلدیرمکله برابر، بیر داها اونون ناموسلو یازیلارینی ادبيّات قارشیسیندا بؤیوک خیدمتلرینی قئید ائتدیک، مکتوبون موذاکیرهسینی اکرمه قارشی کامپانییایا چئویرمک ایستهینلرین جاوابینی وئردیم. -بیز بورادا اکرمی موذاکیره ائتمیریک. اونون مکتوبونو موذاکیره ائدیریک- دئدیم.
۴
اکرمین اؤزونه گلن مکتوبلار، ائدیلن تلفون زنگلری بیر یانا دورسون، سون واختلار ائله گون یوخدور کی، منه آزی دؤرد-بئش مکتوب گلمهسین و تلفون زنگی ائدیلمهسین، هامیسیندا اکرمه گؤره تحقیرلر و سؤیوشلر. نییه آخی؟ نه تقصیریم وار منیم کی، اکرمین راضی اولمادیغیم سؤزلرینه و حرکتلرینه گؤره سؤیولوم؟ هر جور تحقیره ده، تنقیده ده دؤزمک اولار، بیلهسن کی، حاق ایش یولوندا دؤزورسن. آمّا آخی اکرمین سون واختلار ائتدییی چیخیشلار، یازدیغی مقالهلر، نهایت باروزدینه مکتوبو -حاق ایشی دئییل، جاوید قارداش، واللاه حاق ایشی دئییل. مگر اکرم بو بدبخت خالقین باشینا نه موصیبتلر گلدییینی گؤرمور،کی یارالارینین اوستونه بیر آز دا دوز باسیر. اکرمین مرکزی مطبوعاتدا اؤزونون ده ایشلهدییی یازیچیلار اتفاقینا باروزدینین چاخیر آتماسی اوچون وئردییی ایمکان بیزی بیر آز دا باشیقاپازلی ائدیر آخی... آخی نه گوناه ایشلهتمیشیک کی، اکرم بیزی بو جور قلمه وئریر. بوتون اؤلکه قارشیسیندا یازیچیلار اتفاقیندا برابر ایشلهدیییمیز بوتون بو مدتده اکرم ان ارکؤیون کاتیب اولوب و بونو دؤنه-دؤنه منیم باشیما ووروبلار. ایستهینده گلیب، ایستهینده گئدیب. آیلارلا باکیدا ایشده اولماییب، گاه ایلیسده، گاه موسکوادا دینجهلیب یازیب-یارادیب. اولسون سؤزوم یوخ، من او فیکیردهیم کی، اکرمین یارادیجیلیق اعزاميّتینده کئچیردییی واخت دا ادبيّاتیمیز اوچون ثمرهلی اولا بیلر-یئنی ایستعدادینا، آدینا لاییق اثرلر.چ یازار یازیچییا بوندان دا واجیب نه وار؟ بو ایمکاندان شرایطدن یاخشی نه وار؟ اکرم گؤزل بیلیر کی، بوتون بو مدتده منیم نه گئجهم وار نه گوندوزوم، مینلرله ائوسیز ائشیکسیز قالمیش یئریندن-یوردوندان دیدرگین دوشموش آدام محض یازیچیلار اتفاقینا پناه گتیریر، بیزدن ایمداد دیلهییر. باجاردیغیمیزی ائدیریک، باجارمادیغیمیزین آغریسینی چکیریک. اکرم بو ایشلره قاریشمیر. کؤمک ائتمک ایستهمیر. اؤزو بیلر، آمّا هئچ اولماسا 37 -جی ایل سایاغی دانوسلارلا بیزی ایستمهینلرین الینه دستاووز وئرمهسین.
جاوید عزیزیم، من چوخ گؤزل بیلیرم کی، اکرمین بو دوشونولمهمیش بَیاناتلارینین تپییی منه ديمکله برابر، عائلهسینه، یاخینلارینا ایلیسدهکیلره دییر. ناخچیواندان، او جوملهدن اوردوبادین کندلریندن کوللئکتیو ایمضالارلا گلن مکتوبلارین ایچینده، شوبههسیز، غرضله حاییف چیخماق، گؤزو گؤتورمزلیک روحوندا یازیلمیشلاری دا وار. آمّا آخی اکرمین باروزدینه مکتوبوندا توتدوغو مؤوقعیی مودافعه ائدن بیرجه آدام دا تاپیلماز. اونون ان یاخین دوستلاری، اونو ایستهینلر بئله بونو ایضاح ائتمکده عاجیزدیرلر.
بیلیرسن کی، من هئچ واخت میللتچی
اولمامیشام. یالانچی، ساختا، ریاکار میللتچیلییی، خال ییغماق اوچون قالدیریلان های-کویو نالاییق بیر شئی حساب ائدیرم. میلّی محدودلوغا دا قاپانان آدام دئییلم. آمّا خالقیمیزین بو قدر عدالتسیز، حیاسیز هوجوملارا معروض قالدیغی زامان، هم ده هایانلی -هاوادارلی دوشمنلریمیزه قارشی تک-تنها قالدیغی بیر زامان کیمینسه گؤزونده بینالمللچی گؤرونمک اوچون آغا قارا دئمک ده یازیچییا، ضیالییا، کندلییه، عمومیّتله، هئچ کسه یاراشان ایش دئییل. نییه اکرم بئله ائدیر. نهدن قورخوب؟ کیمین تأثیرینه دوشوب؟ هاردا چاشیب، دولاشیب، فیکیرلر قاریشیغیندا آزیب، ایتیریب اؤزونو بیلمیرم. چوخ دوشونورم بو بارده یوخوسوز گئجهلریمده جاواب آختاریرام، تاپا بیلمیرم. بو سون ایلده نئچه دفعه بعضا جدّی بعضا زارافاتا سالیب سؤزومو دئمیشم اونا، ائشیتمیر یا ائشیتمک ایستهمیر. ائلهبیل حؤجته دوشوب جاماعتی اؤزوندن داها چوخ اینجیتمک، داها چوخ ناراضی سالماق ایستهییر. جاماعتین هامیسی دا آخی مؤحتکیر، یالانچی، ساختاکار دئییل... اگر بوتون خالق بئلهدیرسه داها اوندا سن، یازیچی کیمین اوچون یازیرسان؟
یازیچیلار اتفاقینین ریاست هئیتینده باشقا مسئلهلرله بیر سیرادا اکرم باروزدین یازیشماسی بارده صؤحبت قالدیرماقلا بیز اصلینده اکرمی آداملارین غضبیندن، حیدّتیندن، ان کسکین طلبلریندن خلاص ائتمک ایستهدیک. اکرمین کونکرئت بو مکتوبونداکی بعضی فیکیرلرینه منفی موناسیبت بیلدیرمکله برابر، بیر داها اونون ناموسلو یازیلارینی ادبيّات قارشیسیندا بؤیوک خیدمتلرینی قئید ائتدیک، مکتوبون موذاکیرهسینی اکرمه قارشی کامپانییایا چئویرمک ایستهینلرین جاوابینی وئردیم. -بیز بورادا اکرمی موذاکیره ائتمیریک. اونون مکتوبونو موذاکیره ائدیریک- دئدیم.
۴
منیم مؤوقعییم بوندان سونرا دا بئله اولاجاق، هئچ وجهله اکرمه قارشی کامپانییا آپاریلماسینا یول.چ وئرمهیهجم. آمّا چوخ شئی(بلکه ده هر شئی) اکرمین اؤزوندن آسیلیدیر. نه ایسه بیر یول، بیر واسطه تاپیب آداملارا اؤز مؤوقعیینی ایضاح ائتمهلیدیر. صؤحبت عوذرخواهلیقدان، یا سهوینی بوینونا آلماسیندان گئتمیر. صؤحبت بو خالقین دیلینده بو خالقین ادبيّاتینی یارادانلاردان بیرینین اؤز خالقییلا دیل تاپماسیندان گئدیر. میرزه جلیل کیمی خالقین عئیبلرینی دئین، اونو تنقید، مذمّت ائدن ایکینجی بیر یازیچی تاپماق چتیندیر، آمّا یئری گلنده میرزه جلیل خالقینین قئیرتینی ده چکیردی، اونون منافعینه توخونان هئچ بیر مسئلهدن اؤزونو کنارا چکمیردی.
بیلیرم، اکرم یقین مندن ده اینجیییب، حالبوکی منیم اوندان اینجیمهیه داها چوخ اساسیم اولا-اولا، من اوندان اینجیمیرم. بیر دوست، یولداش سلاحداش کیمی اونو ایتیرمک ده ایستهمیرم. ایستهییم اودور کی، ترس داماری توتماسین، حؤجتلییینه سالیب حاققا ناحاق، ناحاققا حاق دئمهسین. الینین-آلنینین زحمتییله قازاندیغی تمیز آدینی اؤزو لکهلهمهسین. هئچ بیر دوشمنین باجارمایاجاغی بیر ایشی اؤزو گؤرمهسین -اؤزونو حؤرمتدن سالماسین. من ایکی گوندن سونرا موسکوایا گئدیرم، یقین آیین آخیریندا قاییداجام و او واختاجان اکرمی گؤروب دانیشا بیلمهیهجم. دئییرلر مک یا وزیرووا بیزدن شیکایت تئلئقرامی ووروب، جانی ساغ اولسون. واخت گلر دوستونو، دوشمنینی آییرد ائلهیر، بیر اؤزونو حاقلی، هامینی حاقسیز حساب ائتمز.
عزیز جاوید، مکتوبوم اوزون چیخدی اورهگیم دولودور. و اکرم ساریدان اورهگییمی بوشالداجاغیم بیر آدام دا یوخدور. عائلهنیزین بو ایشله باغلی دوشدویو چتینلیکلری یاخشی باشا دوشور و بونا اورکدن آجیییرام. اللها توکّول، الله ائلهسین بوتون بو قملی، آغریلی صحیفهلر اؤتوب کئچسین. اوّلکی اورک آچیقلیغییلا گؤروشه، دانیشا دردلشه بیلک. من بونا اینانماق ایستهییرم. اینانماسان نئجه یاشایاسان آخی...
سؤز-صؤحبتلری اورهگینه سالما، هر شئی کئچیب گئدهجک. حاق اؤز یئرینی.چ تاپاجاق. اکرم ده بو مووقّتی دوچار اولدوغو خستهلیکدن (چونکی من بونو یالنیز خستهلیک آدلاندیرا بیلهرم) تئزلیکله ساغالیب، اؤتنلری قارا بیر یوخو کیمی خاطیرلایاجاق آمین.
سنه و عائلهنه سعادت، خوش گونلر آرزولاییرام.
آنار
18 مای 1989.
دئدیییم کیمی، بو حادثهدن سونرا تخمیناً ایکی ایل اکرم کاتیب قالدی و بیرلیکده نورمال ایشلهمهیه داوام ائتدیک.
آمّا ایللر کئچدیکجه هامینین یادداشینین سکلئروز اولدوغونو دوشونهرک، حادثهلری تامام باشقا جور یوزماغا، حتی اؤز چاپ اولونموش عوذرخواهلیق اعترافینین ضدینه اویدورمالار یایماغا باشلادی. منیم اونو اصلینده قورویوب خلاص ائتمهییمی اونا قارشی قصد کیمی قلمه وئرمهیه چالیشدی.
مطبوعاتدا، اساساً ده مسئلهدن بیخبر روس قزئتلریند: "آنار منی محو ائتمک ایستهییردی" کیمی ساییقلامالار چاپ ائتدیردی "او گوندن من یازیچیلار اتفاقیندان اوز دؤندهریب گئتدیم" -دئیه یالان ساتدی. حالبوکی بو حادثهدن سونرا دئدیییم کیمی دوز ایکی ایل یازیچیلار اتفاقینین کاتیبی وظیفهسینده قالدی.
lX
9 قورولتایدا چیخیشینا گؤره نومایندهلرین نیفرتینی قازانیب کاتیبلیکدن گئتمهیه مجبور اولانا قدر،
بو حادثهلر حاقیندا روس قزئتلرینده اؤتوردویو اویدورمالارا بیز ده ائله همین قزئتین صحیفهلرینده جاواب یازدیق.
۵
بو حادثهلردن دئییلدییی کیمی ایکی ایل سونرا دا کاتیب ایشلدی و گویا کی، "اونو اؤلدورمک ایستهین" و اونون باغیشلامایاجاغی آنارلا نورمال موناسیبتلری داوام ائتدی دئمه -آلتدان آلتدان باشقا یؤنده چالیشیرمیش.
9 قورولتای عرفهسینده اوّل گیزلی سونرا آچیق شکیلده منیمله موباریزیه گیریشیبمیش. داها دوغروسو منی دئویرمک عملیّاتینا باشلاییبمیش. قورولتایا بیر گون قالمیش اوتاغیما گلدی ایداره هئیتینه سفر آلیشارلینی سالماغی خواهیش ائتدی. خواهیشینه عمل ائتدیم سفری ایداره هئیتی عضولری سییاهیسینا داخیل ائتدیک.
ائله بو واخت دیوارین او طرفینده (ایش اوتاقلاریمیز قونشویدو) اکرمله صفر منی ییخماق پلانلاری حاضرلاییرمیشلار. بوندان آزی اوتوز ایل سونرا خبر توتدوم. رحمتلیک صابیر احمدلینین خاطیرهلرینی اوخویاندا. صابیر 90-جی ایللرین اوّللری بارده یازیر:
"اوندا اکرم ایلیسلی ده خالق جبههسینه یاخیندی. ایستهییردیلر یازیچیلار اتفاقینین اوستوندن قلم چکسینلر. آناری ائشییه سالسینلار و یئنی خالق جبههسینه اویارلی بیر تشکیلات -خالق جبههسینه صداقتلی بیر یارادیجیلیق بیرلییی یاراتسینلار. بو ایشی اکرمگیل باشلامیشدیلار. منی ده قوشماق ایستهییردیلر. یازیچیلار اتفاقینا هوجوم چکیر، آناری، چینگیز عبدوللایئوی هدلهییر، اولتیماتوم وئریردیلر: "چیخیب گئتسینلر بوردان! گئتمسهلر، آوتومات سلاحلا گلیب ازهجهییک!".
بیلیرم، اکرم یقین مندن ده اینجیییب، حالبوکی منیم اوندان اینجیمهیه داها چوخ اساسیم اولا-اولا، من اوندان اینجیمیرم. بیر دوست، یولداش سلاحداش کیمی اونو ایتیرمک ده ایستهمیرم. ایستهییم اودور کی، ترس داماری توتماسین، حؤجتلییینه سالیب حاققا ناحاق، ناحاققا حاق دئمهسین. الینین-آلنینین زحمتییله قازاندیغی تمیز آدینی اؤزو لکهلهمهسین. هئچ بیر دوشمنین باجارمایاجاغی بیر ایشی اؤزو گؤرمهسین -اؤزونو حؤرمتدن سالماسین. من ایکی گوندن سونرا موسکوایا گئدیرم، یقین آیین آخیریندا قاییداجام و او واختاجان اکرمی گؤروب دانیشا بیلمهیهجم. دئییرلر مک یا وزیرووا بیزدن شیکایت تئلئقرامی ووروب، جانی ساغ اولسون. واخت گلر دوستونو، دوشمنینی آییرد ائلهیر، بیر اؤزونو حاقلی، هامینی حاقسیز حساب ائتمز.
عزیز جاوید، مکتوبوم اوزون چیخدی اورهگیم دولودور. و اکرم ساریدان اورهگییمی بوشالداجاغیم بیر آدام دا یوخدور. عائلهنیزین بو ایشله باغلی دوشدویو چتینلیکلری یاخشی باشا دوشور و بونا اورکدن آجیییرام. اللها توکّول، الله ائلهسین بوتون بو قملی، آغریلی صحیفهلر اؤتوب کئچسین. اوّلکی اورک آچیقلیغییلا گؤروشه، دانیشا دردلشه بیلک. من بونا اینانماق ایستهییرم. اینانماسان نئجه یاشایاسان آخی...
سؤز-صؤحبتلری اورهگینه سالما، هر شئی کئچیب گئدهجک. حاق اؤز یئرینی.چ تاپاجاق. اکرم ده بو مووقّتی دوچار اولدوغو خستهلیکدن (چونکی من بونو یالنیز خستهلیک آدلاندیرا بیلهرم) تئزلیکله ساغالیب، اؤتنلری قارا بیر یوخو کیمی خاطیرلایاجاق آمین.
سنه و عائلهنه سعادت، خوش گونلر آرزولاییرام.
آنار
18 مای 1989.
دئدیییم کیمی، بو حادثهدن سونرا تخمیناً ایکی ایل اکرم کاتیب قالدی و بیرلیکده نورمال ایشلهمهیه داوام ائتدیک.
آمّا ایللر کئچدیکجه هامینین یادداشینین سکلئروز اولدوغونو دوشونهرک، حادثهلری تامام باشقا جور یوزماغا، حتی اؤز چاپ اولونموش عوذرخواهلیق اعترافینین ضدینه اویدورمالار یایماغا باشلادی. منیم اونو اصلینده قورویوب خلاص ائتمهییمی اونا قارشی قصد کیمی قلمه وئرمهیه چالیشدی.
مطبوعاتدا، اساساً ده مسئلهدن بیخبر روس قزئتلریند: "آنار منی محو ائتمک ایستهییردی" کیمی ساییقلامالار چاپ ائتدیردی "او گوندن من یازیچیلار اتفاقیندان اوز دؤندهریب گئتدیم" -دئیه یالان ساتدی. حالبوکی بو حادثهدن سونرا دئدیییم کیمی دوز ایکی ایل یازیچیلار اتفاقینین کاتیبی وظیفهسینده قالدی.
lX
9 قورولتایدا چیخیشینا گؤره نومایندهلرین نیفرتینی قازانیب کاتیبلیکدن گئتمهیه مجبور اولانا قدر،
بو حادثهلر حاقیندا روس قزئتلرینده اؤتوردویو اویدورمالارا بیز ده ائله همین قزئتین صحیفهلرینده جاواب یازدیق.
۵
بو حادثهلردن دئییلدییی کیمی ایکی ایل سونرا دا کاتیب ایشلدی و گویا کی، "اونو اؤلدورمک ایستهین" و اونون باغیشلامایاجاغی آنارلا نورمال موناسیبتلری داوام ائتدی دئمه -آلتدان آلتدان باشقا یؤنده چالیشیرمیش.
9 قورولتای عرفهسینده اوّل گیزلی سونرا آچیق شکیلده منیمله موباریزیه گیریشیبمیش. داها دوغروسو منی دئویرمک عملیّاتینا باشلاییبمیش. قورولتایا بیر گون قالمیش اوتاغیما گلدی ایداره هئیتینه سفر آلیشارلینی سالماغی خواهیش ائتدی. خواهیشینه عمل ائتدیم سفری ایداره هئیتی عضولری سییاهیسینا داخیل ائتدیک.
ائله بو واخت دیوارین او طرفینده (ایش اوتاقلاریمیز قونشویدو) اکرمله صفر منی ییخماق پلانلاری حاضرلاییرمیشلار. بوندان آزی اوتوز ایل سونرا خبر توتدوم. رحمتلیک صابیر احمدلینین خاطیرهلرینی اوخویاندا. صابیر 90-جی ایللرین اوّللری بارده یازیر:
"اوندا اکرم ایلیسلی ده خالق جبههسینه یاخیندی. ایستهییردیلر یازیچیلار اتفاقینین اوستوندن قلم چکسینلر. آناری ائشییه سالسینلار و یئنی خالق جبههسینه اویارلی بیر تشکیلات -خالق جبههسینه صداقتلی بیر یارادیجیلیق بیرلییی یاراتسینلار. بو ایشی اکرمگیل باشلامیشدیلار. منی ده قوشماق ایستهییردیلر. یازیچیلار اتفاقینا هوجوم چکیر، آناری، چینگیز عبدوللایئوی هدلهییر، اولتیماتوم وئریردیلر: "چیخیب گئتسینلر بوردان! گئتمسهلر، آوتومات سلاحلا گلیب ازهجهییک!".
بیر کره اکرمین اوتاغیندا، او دا یازیچیلار اتفاقینین کاتیبلریندهندی، آمّا اتفاقی داغیتماق ایستهییردی، هه، اونون نئجه بیر یازیچیلار اتفاقی یاراتماق ایستدیکلرینی اؤیرنمک ایستهدیم. سونرا تکلیف ائتدیم: "بیزیم ساییلان حؤرمتلی ادیبلریمیز ده اوردا اولسونلار" ایسماییل شیخلینین، بایرام بایرامووون، عیسی حسینووون آدلارینی چکدیم. اوندا یئنی یازیچیلار اوجاغی یاراتماق ایستهین جاوان آلیشارلی اینجیک حالدا منه بیلدیردی: "سیز او آداملارین آدینی چکیرسینیز، بیز اونلاردان قورتولماق ایستهییریک". آیدین اولدو کیمه تاپشیریلاجاق، کیم اولاجاقدی یئنی تشکیلاتین عضولری. دلیسوو چیلغین اوغلانلارمی، بیر سانباللی اثری یازیسی اولمایان خالقچیلارمی؟ هر هانسی یارادیجیلیق اوجاغینین باشچیسی هر شئیدن قاباق آدلی-سانلی صنعتکار یارادیجی اینسان، حقیقی یازیچی اولمالییدی، اونو سایسینلار. ائله بونون اوستونده ده جبهچیلرین یئنی بیرلیک اتفاق یاراتماق ایستکلری باش توتمادی".
صابیر.احمدلی
" یازیلمایان یازی خاطیره" رومانیندان.
بوندان اوّل کوچه آداملارینین مختلیف ایدارهلره سوخولوب ایداره باشچیلارینی آوتوماتلا هدلهیه رک وظیفهسیندن اوزاقلاشدیرمیشدیلار. بوندان ایلهام آلاراق "منیم اوستومه تانکلا دا گلسهیدیلر آنارین علئیهینه گئتمزدیم" دئیه بیان ائدن اکرم ایلیسلی تانکی اولمادیغی اوچون منی آوتوماتلا وظیفهمدن اوزاقلاشدیرماغا حاضرلاشیرمیش.
2021-2022
سؤز آردی، روسجا یازدیغیم "سوئت و اوکنئ" آدلی مقالم 1969-جو ایل یانوارین21-ده "کومسومولغسکاه پراوادا" قزئتینده درج اولوندو. بو اکرم ایلیسلی حاقیندا موسکوا مطبوعاتیندا چیخان ایلک یازی ایدی. بو یاخینلاردا همین یازینی "ایشیقلی پنجره" باشلیغییلا دیلیمیزه چئویردیم. "آذربایجان" ژورنالیندا چاپ اولوندو. یازینین آردیندا بئله بیر قئید وئرمیشدیم:
"اکرم نه منیم سنه موناسیبتیمین، نه بو مقالهنین قدرینی بیلدین. چتین کی سنین حاقیندا بیر ده بئله صمیمی یازی یازیلیب و هاچانسا یازیلاجاق".
اکرمین منیم عنوانیما آتماجالارینا جاواب وئرمهلی اولدوغوم یازیلاریمدان باشقا، هر مقالمده، هر مصاحیبمده اونون حاقیندا یالنیز پوزیتیو فیکیرلر سؤیلهمیشم. یئنی کیتابیمین "525-جی قزئت"ده بو گون "ادبيّات قزئتی"نده چاپ اولونان حیصّهلرینده ائلجه ده همین کیتابین باشقا صحیفهلرینده اکرمین 60-جی ایللر ادبيّاتیندا بؤیوک رولو دؤنه-دؤنه قئید اولونور. آمّا...
آمّا ان سون موصاحیبه لرینده بئله اکرم یئنه مندن ال چکمیر. رحمتلیک روستم ایبراهیمبیاولا یوز دفعه جیزبیز یئمهیی حاقیندا معلومات وئرندن سونرا موسکوادا ناصر کیمی روستمدن آز تانینمادیغینی خوصوصی قئید ائدیر "موسکوادا چاپ اولونان کیتابلارینین سایی روستمین کیتابلارینین ساییندان بیر نئچه دفعه چوخدور - یازیر
کیتابلارینین سایینی معیار حساب ائده ائده موسکوادا و موختلیف اؤلکهلرده کیتابلاری اکرمینکیلردن یوز دفعه آرتیق چیخمیش چینگیز عبدوللایئوین یازیچی اولمادیغییلا راضیلاشیر. چینگیزی آشاغیلاییر، اله سالیر، ائله همین مصاحیبده مرحوم عیسی حسینووو دلی آدلاندیریر. مؤولود سولئیمانلینی آنارین لئهینه دانیشدیغی اوچون، مممد اوروجو آنارین علیهینه دانیشمادیغی اوچون سوچلاییر. بوندان سونرا کئچیر یارادیجیلیغینین سون 20-25 ایلده دایمی موعضوسونا:
۶
"دئیه بیلرلر کی، آخی سنه نه دوشوب -آیب دن ال چکمیرسن، سن کی آیب عضوو دئییلسن، سیز نیه دئسهنیز آند ایچهرم آیب و اونون رهبرلییی آرتیق ایللردیر کی، منی قطعیّاً "ماراقلاندیرمیر
آند ایچمهیینه ایچیر، آمّا ائله همین صحیفهده یازیچیلار بیرلییینین بوتون ایشلرینی یامانلاییر شیت-شیت لاغا قویور و عومرونون ابدی نیسگیلینی بیر داها اعتراف ائدیر:
"اؤزلهرینین دئدییینه گؤره، بو ایل آیب نین قورولتایی کئچیریلهجک. آنار یئنیدن صدر سئچیلهجک آنارین یاخشی آدام و یاخشی یازیچی اولماسی اونون یازیچیلار بیرلییینه 40 ایل رهبرلیک ائتمک ایستهدییینه نه درجهده حاق قازاندیریر؟.
بو جاوابسیز سواللاردان سونرا کئچیر ایکینجی ادبی مؤوعضوسونا:
"گویا من-آیب نی اونا گؤره تنقید ائدیرم کی، اورادا اونون یئرینی توتماق ایستهییرم و منیم "بئشمرتبهلی ائوین" آلتینجی مرتبهسینی بینممهییمین یئگانه سببی بو اثرین پوپولیارلیغینا قیسقانماغیمدیر.
شوبههسیز بو یئگانه سبب دئییل. ائله بو بارده اکرمین ایندیکی مصاحیبهسی ایله تانیش اولماغیمدان چوخ-چوخ اوّللر یازمیشدیم. همین سبب حاقیندا قزئتین قارشینیزداکی صحیفهلرینده اوخویاجاغینیزا گؤره هئچ بیر علاوه ائتمیه احتیاج یوخدور.
صابیر.احمدلی
" یازیلمایان یازی خاطیره" رومانیندان.
بوندان اوّل کوچه آداملارینین مختلیف ایدارهلره سوخولوب ایداره باشچیلارینی آوتوماتلا هدلهیه رک وظیفهسیندن اوزاقلاشدیرمیشدیلار. بوندان ایلهام آلاراق "منیم اوستومه تانکلا دا گلسهیدیلر آنارین علئیهینه گئتمزدیم" دئیه بیان ائدن اکرم ایلیسلی تانکی اولمادیغی اوچون منی آوتوماتلا وظیفهمدن اوزاقلاشدیرماغا حاضرلاشیرمیش.
2021-2022
سؤز آردی، روسجا یازدیغیم "سوئت و اوکنئ" آدلی مقالم 1969-جو ایل یانوارین21-ده "کومسومولغسکاه پراوادا" قزئتینده درج اولوندو. بو اکرم ایلیسلی حاقیندا موسکوا مطبوعاتیندا چیخان ایلک یازی ایدی. بو یاخینلاردا همین یازینی "ایشیقلی پنجره" باشلیغییلا دیلیمیزه چئویردیم. "آذربایجان" ژورنالیندا چاپ اولوندو. یازینین آردیندا بئله بیر قئید وئرمیشدیم:
"اکرم نه منیم سنه موناسیبتیمین، نه بو مقالهنین قدرینی بیلدین. چتین کی سنین حاقیندا بیر ده بئله صمیمی یازی یازیلیب و هاچانسا یازیلاجاق".
اکرمین منیم عنوانیما آتماجالارینا جاواب وئرمهلی اولدوغوم یازیلاریمدان باشقا، هر مقالمده، هر مصاحیبمده اونون حاقیندا یالنیز پوزیتیو فیکیرلر سؤیلهمیشم. یئنی کیتابیمین "525-جی قزئت"ده بو گون "ادبيّات قزئتی"نده چاپ اولونان حیصّهلرینده ائلجه ده همین کیتابین باشقا صحیفهلرینده اکرمین 60-جی ایللر ادبيّاتیندا بؤیوک رولو دؤنه-دؤنه قئید اولونور. آمّا...
آمّا ان سون موصاحیبه لرینده بئله اکرم یئنه مندن ال چکمیر. رحمتلیک روستم ایبراهیمبیاولا یوز دفعه جیزبیز یئمهیی حاقیندا معلومات وئرندن سونرا موسکوادا ناصر کیمی روستمدن آز تانینمادیغینی خوصوصی قئید ائدیر "موسکوادا چاپ اولونان کیتابلارینین سایی روستمین کیتابلارینین ساییندان بیر نئچه دفعه چوخدور - یازیر
کیتابلارینین سایینی معیار حساب ائده ائده موسکوادا و موختلیف اؤلکهلرده کیتابلاری اکرمینکیلردن یوز دفعه آرتیق چیخمیش چینگیز عبدوللایئوین یازیچی اولمادیغییلا راضیلاشیر. چینگیزی آشاغیلاییر، اله سالیر، ائله همین مصاحیبده مرحوم عیسی حسینووو دلی آدلاندیریر. مؤولود سولئیمانلینی آنارین لئهینه دانیشدیغی اوچون، مممد اوروجو آنارین علیهینه دانیشمادیغی اوچون سوچلاییر. بوندان سونرا کئچیر یارادیجیلیغینین سون 20-25 ایلده دایمی موعضوسونا:
۶
"دئیه بیلرلر کی، آخی سنه نه دوشوب -آیب دن ال چکمیرسن، سن کی آیب عضوو دئییلسن، سیز نیه دئسهنیز آند ایچهرم آیب و اونون رهبرلییی آرتیق ایللردیر کی، منی قطعیّاً "ماراقلاندیرمیر
آند ایچمهیینه ایچیر، آمّا ائله همین صحیفهده یازیچیلار بیرلییینین بوتون ایشلرینی یامانلاییر شیت-شیت لاغا قویور و عومرونون ابدی نیسگیلینی بیر داها اعتراف ائدیر:
"اؤزلهرینین دئدییینه گؤره، بو ایل آیب نین قورولتایی کئچیریلهجک. آنار یئنیدن صدر سئچیلهجک آنارین یاخشی آدام و یاخشی یازیچی اولماسی اونون یازیچیلار بیرلییینه 40 ایل رهبرلیک ائتمک ایستهدییینه نه درجهده حاق قازاندیریر؟.
بو جاوابسیز سواللاردان سونرا کئچیر ایکینجی ادبی مؤوعضوسونا:
"گویا من-آیب نی اونا گؤره تنقید ائدیرم کی، اورادا اونون یئرینی توتماق ایستهییرم و منیم "بئشمرتبهلی ائوین" آلتینجی مرتبهسینی بینممهییمین یئگانه سببی بو اثرین پوپولیارلیغینا قیسقانماغیمدیر.
شوبههسیز بو یئگانه سبب دئییل. ائله بو بارده اکرمین ایندیکی مصاحیبهسی ایله تانیش اولماغیمدان چوخ-چوخ اوّللر یازمیشدیم. همین سبب حاقیندا قزئتین قارشینیزداکی صحیفهلرینده اوخویاجاغینیزا گؤره هئچ بیر علاوه ائتمیه احتیاج یوخدور.
"بئشمرتبه" حاقیندا یوزونجو دفعه اورهگیینی بوشالداندان سونرا دئییر:
"آنارین بوندان اوّلکی اثرلرینی یادا سالین: " آغ لیمان"، "دانتئنین یوبیلئیی"، "ماجال" "علاقه" "اوشاقلیغین سون گئجهسی" "یاخشی پادشاهین ناغیلی" 60-ایللیک تانیشلیغیمیز، کئچمیش دوستلوغوموز و تماسلاریمیز عرضینده اکرمین منیم هانسی یازیلاریمی قبول
ائتدییینی آخیر کی بیلدیم. آمّا تأسف کی "اوشاقلیغین سون گئجهسی" منیم اثریم دئییل. ماقصود ایبراهیمبی اوون سسئناریسیدیر.
پریوئت اکرم!
16 آپرئل 2022
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"آنارین بوندان اوّلکی اثرلرینی یادا سالین: " آغ لیمان"، "دانتئنین یوبیلئیی"، "ماجال" "علاقه" "اوشاقلیغین سون گئجهسی" "یاخشی پادشاهین ناغیلی" 60-ایللیک تانیشلیغیمیز، کئچمیش دوستلوغوموز و تماسلاریمیز عرضینده اکرمین منیم هانسی یازیلاریمی قبول
ائتدییینی آخیر کی بیلدیم. آمّا تأسف کی "اوشاقلیغین سون گئجهسی" منیم اثریم دئییل. ماقصود ایبراهیمبی اوون سسئناریسیدیر.
پریوئت اکرم!
16 آپرئل 2022
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تیمساح دَریلی آیاق قابی
✍:«علی بَی آذری»
کؤچورن:«سحرخیاوی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
"اونودولماز معللیم میر جلال پاشایئوین عزیز خاطیرهسینه"
بو احوالات ییرمینجی عصرین سکسن اینجی ایللرینده، تخمینن قیرخ ایل اوّل باش وئریب. اؤتن موددت عرضینده شخصن من اوزوم بونو مختلف یئرلرده، بلکه ده دؤرد یوز دفعهدن چوخ دانیشمیشام. آغیزدان- آغیزا دولاشاراق تحریفلره، علاوه بَر- بزکلره توش گلن احوالاتی بعضن منیم اؤزومه ده دانیشیرلار، اوزو ده ائله بزک- دوزکله کی، آدامین خوشو گلیر.
پاییز فصلی ایدی، یونیورسیتهنین بیرینجی کورسوندا اوخویوردوم. بیزیم قوروپدا قیزلار چوخلوق تشکیل ائدیردی. اوغلانلار جمعی یئددی نفر ایدی. اورتا سیرادا آرخا جرگهده ائیلهشیردیم.
قارشیمداکی پارتادا تورانه اوتوروردو، یانینداکی قیزین آدی ایسه جمیله ایدی.
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
✍:«علی بَی آذری»
کؤچورن:«سحرخیاوی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
"اونودولماز معللیم میر جلال پاشایئوین عزیز خاطیرهسینه"
بو احوالات ییرمینجی عصرین سکسن اینجی ایللرینده، تخمینن قیرخ ایل اوّل باش وئریب. اؤتن موددت عرضینده شخصن من اوزوم بونو مختلف یئرلرده، بلکه ده دؤرد یوز دفعهدن چوخ دانیشمیشام. آغیزدان- آغیزا دولاشاراق تحریفلره، علاوه بَر- بزکلره توش گلن احوالاتی بعضن منیم اؤزومه ده دانیشیرلار، اوزو ده ائله بزک- دوزکله کی، آدامین خوشو گلیر.
پاییز فصلی ایدی، یونیورسیتهنین بیرینجی کورسوندا اوخویوردوم. بیزیم قوروپدا قیزلار چوخلوق تشکیل ائدیردی. اوغلانلار جمعی یئددی نفر ایدی. اورتا سیرادا آرخا جرگهده ائیلهشیردیم.
قارشیمداکی پارتادا تورانه اوتوروردو، یانینداکی قیزین آدی ایسه جمیله ایدی.
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar