ادبیات سئونلر
3.12K subscribers
6.98K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
«محمدرضا نوازی»

در باب ادبیات عامه پسند، فاناتیسم،فاتالیسم،ترویج خرافه در ادبیات و روانشناسی زرد

هر کدام از این واژه ها،تعریف های مشخصی دارند،اما بسیار نزدیک و شبیه هم هستند.و گزاره هایی که شاید به یک اندازه،موجب واپسگرایی و کج فهمی شوند.

ادبیات عامه پسند ،بخشی از فرهنگ عامه و گونه‌ای از ادبیات است که مخاطبانش توده مردم هستند و بر پایه ذوق و سلیقه و علاقه آنان پدید می‌آید. هدف اصلی این نوع ادبیات سرگرم کردن خواننده است و در پدید آوردن آن‌ها موازین هنری و خلاقیت ادبی نقش چندانی ندارد.(این تعریف از زنده یاد فتح الله بی نیاز است که نوشته های بسیار متنوعی در این باب دارد)
در ادبیات عامه پسند،امورات سفید و یا سیاه هستند .خوب یا بد هستند.خاکستري همانطور که در دنياي واقعي وجود دارد، در اين ادبیات وجود ندارد..
همه چیز دست تقدیر و سرنوشت است و جبرگرایی مطلق حاکم است و بر آرمان های متافیزیکی تکیه می کنند.

مکتب فرانکفورتي ها ادبیات عامه پسند را بخشي از صنعت کتاب و آگاهي کاذب و ايدئولوژي دروغيني مي دانند که توسط طبقه حاکم ايجاد شده و قصد دارد تصويري غيرواقعي و زيبا از جامعه ارائه کند و لذا کارکردي تخديري دارد...

ویژگی ها:
زبان در این گونه ادبیات بسیار ساده و سطحی است و بر کلیشه ها تمرکز دارد

تاکید اصلی بر اسطوره است و شخصیت های واقعی نمود خاصی ندارد.

به شدت نقدگریز و تقدسگراست و از طرح هر گونه پرسش های بنیادی و تحلیلی هراسان است.

استفاده از بعضی عناصر دم‏دستی و نخ‏نما مانند خواب و کابوس، تشریح و توضیح طولانی این رؤیاها برای سرگرم‏کردن خواننده، فال و احضار ارواح و...

عموما به فرهنگ و ادبیات شفاهی توجه می کند و از ادبیات مکتوب گریزان است..
در این مبحث مهم(ادبیات شفاهی -ادبیات مکتوب) جا دارد به دیدگاه فیلسوف ساختارشکن فرانسوی ، ژاک دریدا اشاره کنم :
دریدا معتقد است که هر تقابلی مثلاً بین نوشتار و گفتار، اصلی و فرعی، خوب و بد، حضور و غیاب، زن و مرد، طبیعت و فرهنگ، و غیره ساختگی هستند. این بدان معناست که نباید هیچ یک از دو قطب یک تقابل را برتر از دیگری بدانیم و آن را مرکز و محور قرار دهیم.
مفهوم "واسازی" یا "شالوده شکنی" به این دلیل توسط دریدا مطرح می‌شود که بر اساس آن باید نشان داد که در پس این تقابلها، تمایزی نهفته است.
یکی از تقابلهایی که دریدا مطرح می‌کند، تقابل نوشتار و گفتار است. او غرب را به گفتار محوری متهم می‌سازد و هدف خود را "شالوده شکنی" می‌خواند. از نظر وی، در متافزیک غرب که بر حضور تکیه دارد، گفتار برتر از نوشتار تلقی شده است، چرا که فرض بر این بوده است که در گفتار، گوینده حضور کامل دارد و آوای او حضور معنا را تضمین می‌کند.
این چیزی است که دریدا "آوامحوری" خوانده است و باعث شده است که نوشتار همچون چیزی دست دوم تلقی شود. ولی برخلاف متافیزیک حضور که تمایز را از قلم می‌اندازد، دریدا روی "نوشتارشناسی" تکیه دارد و معتقد است که گفتار نیز همچون نوشتار بر اساس تمایز مبتنی است و در گفتار نیز معنا حضور کامل ندارد.

یکی از موضوعات مهم دیگر که سد راهی بزرگ در راستای رشد و ارتقا فکر و اندیشه هست،فاناتیسم یا تعصب گرایی هست..به قول دنی دیدرو:
"فاصله بین تعصب و بربریت گامی بیش نیست"
تعصب در مورد زبان،ملیت،قومیت،دین و مذهب و..در این راستا قرار می گیرند.

فاتالیسم یا سرنوشت گرایی هم نگرشی است که مانع ترکیب جماعات محروم با جهان مدرن و تداوم فلاکت و ناتوانی اجتماعی آن‌ها می‌شود.تفسیر رایج و عوامانه این است که دست تقدیر به عنوان یک عامل نامریی و مرموز، گریبان هر انسانی را گرفته و از بدو تولد تا لحظه مرگ او را به همان جهتی که می‌خواهد هدایت می‌کند و انسان خواه ناخواه، همان مسیر را طی کرده و هیچ‌گونه حق انتخاب ندارد( رجوع شود به مقاله تقدیرگرایی عامیانه،ریشه ها و پیامدها)

مورد دیگری که در حوزه علوم عامه پسند قرار می گیرد مربوط به روانشناسی انگیزشی است و روانشناسانی مثل فرهنگ هلاکویی، مسعود آزمندیان،انوشه،احمد حلت ،علیرضا شیری، آزیتا ساعیان و.....که آثار این روانشناسان،عمدتا شبه علمی و پارانورمال هستند،و هیچ کمکی به ارتقای اندیشه و بهبود کیفیت زندگی افراد نمی کند بلکه با دادن اعتماد به نفس کاذب و آرمان های دست نیافتنی از مسیر درست زندگی منحرف می کند و فرد را دچار کج فهمی می کند.بدون تردید نظریه‌ها و روش‌های روانشناسی برای رفع مشکلات نیاز به پایه‌های محکم‌تر و علمی‌تری دارد و حوزه کاملا تخصصی هست.،
و تبعا نتیجه تفکرات و آموخته های این علما در حالت خوشبینانه اش،سوق دادن افراد به شرکت های هرمی بوده است.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ویدئو رقص قوچعلی(صحنه و توی رقصی)
Sahar dance tabriz
ارتباط با مربی
@Amirvalipour2189
صفحه اینستاگرام
instagram.com/amir_2189
لینک کانال 👇👇👇👇👇👇👇👇
https://t.me/tabriz_sahar_dance

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
چهارشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا

آذربایجان رومانچیلیغیندا ایتیریلمیش-زامان
 
یازار:« ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آذربایجان رومانچیلیغیندا ایتیریلمیش-زامان

  یازار«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»


بو گون بیزده رومان ژانری ایله باغلی آپاریلان پولئمیکالاردا داها چوخ شیکایت موقایسه‌ فرقی ایله دونیا و میلّی نثری قارشی-قارشییا قویوب، اوستونلویو بیر معنالی شکیلده بیرینجی‌نین خئیرینه حلّ ائله‌مک جهدی اؤنده دیر. دونیا رومانچیلیغی‌نین چاغداش دورومو، تاریخی تجروبه‌سی هر حالی ایله بو اوستونلویو چئورله‌ییر. میلّی رومانچی‌لیغیمیزا باغلی بئله بیر بوشلوغون یارانماسینا سبب محض اؤتن عصرین 30-40-جی ایللرینده مئیدانا چیخان اثرلره صرف اولونموش زحمتین گودازا گئتمه‌سی ایله باغلیدیر. بونون سبب‌لری و نتیجه‌لری حاقدا دانیشماق ایسته‌ردیم.

بیزده نثر عنعنه‌سی‌نین تاریخی او قدر ده قدیم دئییل‌. 19-جو عصرین سونلارینا .م.ف آخوندزاده زامانینا و 20-جی عصرین اوّل‌لرینه دایاقلانیر. آذربایجان رومانچیلیغی‌نین اینکیشاف دؤورو کیمی سجّیه‌له‌ندیریلن 30-40-جی ایللرده یازیلمیش حجملی اثرلرین زمینینده ایسه همین میلّی نثر گله‌نکلری دایانمیر. بو دؤورده عرصه‌‌یه‌ گلن رومانلاردا داها چوخ روس یازیچیلاری‌نین تأثیری وار. م.شولوخوو، آ.فادئیئو، آ.سئرافیموویچ، د.فورمانوو و باشقالاری‌نین اوّلا نثر عنعنه‌سی اونلاردا بیزدن داها گوجلو ایدی، عصرین اوّل‌لریندن باشلایاراق وطنداش موحاریبه‌‌سی‌نین ائپیک تصویرینه گئنیش یئر وئریلیردی، اوسته‌گل ده قارشیلیقلی موبادیله بیزیمله داها چوخ روس ادبيّاتی آراسیندا باش توتوردو. بو دؤنمده میلّی وارلیق یاد دوشونجه‌یه، یاد کونتئکسته گوذشته‌ گئتدی و گوذشت ادبيّاتی ائستئتیک حادثه‌‌ دوغورا بیلمه‌دییی اوچون 30-جو ایللر رومانچیلیغی دا بو ژانرلا باغلی مئیدانا بدیعی-ائستئتیک سويّه‌ باخیمیندان اوغورلو متن قویا بیلمدی.

1920-1930-جو ایللر آذربایجان محیطی اوچون ضديّتلی دؤوره 1918-جی ایلده آذربایجان جمهوریییت ادبيّاتی دؤورون میلّی-معنوی روح یوکسکلییینی، مدنی روحونو تعیین ائتمیشدی. یئنیلیک، اینقیلابی ديیشیکلیک، کوللئکتیو امک و سوسیال برابرلیک، قادین حقوقو، کوتله‌وی معاریف و مدنيّت ایدئیالاری‌نین جمعيّته تطبیقی ادبيّاتا دا تأثیر گؤسترمه‌یه باشلادی. بیرمعنالی شکیلده انقلاب ستیخییاسی‌نین تجسّومو کولخوز قوروجولوغو ایستحصالات موباریزه‌سی، خالقلار دوستلوغونون ترنّومو، باشقا میللتلری دایم دوستلوق و قارداشلیق شرایطینده تقدیم ائتمک، نئفت اوغروندا سووئت آدامی‌نین موباریزه‌سی و س. - اساس موضوع بونلار ایدی. کلاسسیک شاعر و یازیچیلاریمیزلا باغلی میفلر یارادیلیردی. عدالتلی پادشاه، موباریز آتئیست(دین‌سیز)، بَی‌لری قامچیلایان و س. بیر سؤزله، صینفیلیک عاملی بدیعی اثرین ديَرلندیریلمه‌سینده اؤنه کئچیردی. بو عامل‌لرین هئچ بیرینی ادبيّاتین قالارقی اینکیشاف قانونا اویغونلوغو ایله باغلاماق اولمور. ادبيّاتین اینکیشاف ستیخییاسی اونا قدر ائله گلیشیردی کی، میلّی نثر باشقا مرحله‌‌یه و کئیفيّت موسته‌ویسینه آدلامالییدی. مئیداندا ان آزی، جلیل ممدقولوزاده، عبدالرحیم بَی حاق‌وئردییئو پروزاسی‌نین گوجو تجربه‌سی واردی. بو دؤور حِکایه‌چیلیک باخیمیندان داها گوجلو ایدی. تک ج.ممدقولوزاده قلمی‌نین ثیقلتی میلّی وارلیغی یاشاتماغا، اونون وارلیغیندا نثره گتیرمه‌یه قادیر ایدی. حتی 20-جی ایل‌لرده ده بو تجربه دیری ایدی. آمّا زامانین دنگه‌سی پوزولدو، سیستم ديَیشیلدی و سووئت وارلیغینی تجسّم ائتدیرمک، دؤورون ائپوخال حادثه‌‌لرینه یئنی موناسیبه‌تین بدیعی حلّینی وئرمک رومان ژانرینا مراجعتی ضروری ائتدی. اودور کی، یازیلمیش رومانلار داها چوخ سوسیالیست ایدئولوگییاسی‌نین ادبيّات قارشیسینا قویدوغو طلبلره آدئکوات(کافی) اولاراق مئیدانا چیخدی. یازیچیلار خالق حیاتینی، انقلابی سجّیه‌نی، یئنی قوروجولوق مسئله‌لرینی اؤنمسه‌مه‌یه گیریشدیلر. 20-جی عصرده باشلانان حرکات یاریدا قیریلدی. ادبيّات ديَرلریندن اوزاق دوشدو. میلّی ادبيّات آنلاییشی و بو آنلاییشی یارادیجیلیغیندا اِحتیوا ائدن آیدینلار محو ائدیلدیلر. بیزده میلّی دؤولتچیلیک ایدئیاسی‌نین تاریخی او قدر اوزاغا گئتمسه ده، میلّی دؤولتچیلییی، مستقل‌لیک ایدئیالارینی شرط‌لندیرن  میلّی منلیک شعورونون یارانماسی‌نین آسپئکتلری محض، بدیعی دوشونجه‌یه سؤیکه‌نیر. یعنی میلّی، ائتنیک منلیک شعورو اوّل‌جه بدیعی، سونرا ایسه اجتماعی-سیاسی تفکّورده تشکّول تاپیر. 30-جو ایللر بو شعور حادثه‌‌سینه قارشی یؤنلمیش پلانلی ادبيّات نمونه‌لری مئیدانا قویدو. تورک اوردوسو ایشغالچی کیمی تقدیم اولوندو. اسلام بیر دین اولاراق معاصیرلییه ضد حساب ائدیلدی."موساوات" "داشناکسوتیون"ا برابر توتولدو. بو دؤورون رومانلاری سوسیالیست رئالیزمی طلبلری‌نین پارتییا دیرئکتیولری‌نین صنعتده گئرچکله‌شن شکلیدی. اونلارین هئچ بیرینده اینسان یوخدو.

1
سادجه عینی"سس"لرین خورو، بیر قالیبدن چیخمیش قهرمانلارین، سوژئتلرین، مؤوضوع‌لارین شکیل‌لنمسی وار، والسلام. بوردا صحبت هانسیسا یازیچینی اتهام ائله‌مکدن گئتمه‌ییر. او دؤورون رئال‌لیغینا استناداً استعدادی سووئت سیستمی‌نین قوربانینا چئوریلمیش یازیچیلاریمیزین مئیدانا قویدوقلاری رومانلارین بدیعی-ائستئتیک باخیمدان تحلیلیندن گئدیر. سووئت دؤورونون خرابه‌لری آلتیندا قالان و زامانین یئنی آخارینا قاتیلا بیلمه‌ین رومانلاردان حال‌ بوکی، محض بو دؤنمده میلّی تفکّور رومان یازماغا حاضر گؤرونوردو. چونکی 20-عصرین اوّل‌لرینده باشلانان معاریفچی حرکات فورمالاشان میلّی ادبيّات میلّی دوشونجه میلّی مفکوره داها چوخ پوئزییا و دراماتورگییا موسته‌وی‌سینده رئاللاشمیشدی. بونون رومان تظاهرو ده گئرچکلشه بیله‌ردی. آمّا او شکیلده کی آپرئل انقلابی حرکاتا کئچدی، بو احوالدا میلّی ائستئتیک طلبلری اؤده‌ین نثرین یارانماسی رئاللیغی ال‌چاتان دئییلدی. 30-جو ایل‌لر رومانچی‌لیغی ایسه سادجه، پارتییانین طلبی و گؤسته‌ریشی اساسیندا حاصیله گلمیشدی. چونکی یازیچیدان انقلابی یوکسه‌لیشین یوکسک ترنّومو طلب اولونوردو و اونلار بونلارین هامیسی‌نین رئالیزه‌سینی "انقلاب قاتارینا" ایله‌شیب، حجملی ائپیک اثرلر واسطه‌‌سیله گئرچکله‌شدیرمکده گؤردولر. م.باختی‌نین ده بئله بیر فیکری وار کی هر هانسی اثرین اهميّتی تحکیم‌چیلیک حقوقونا قارشی موباریزه ایله محدودلاشیرسا، دئملی اونون لغویندن سونرا همین اثر ده اؤز اهميّتینی ایتیره‌جک. تاریخ بو سؤزلرین گئرچک اولدوغونو ثبوت ائله‌دی. بو گون بیز نه دئسک ده، او اثرلرین اؤزونو یاشاتما گوجو یوخدو. نه سووئت قورولوشونون انعکاسینی وئرن "دونیا قوپور" یوخوشلار (ابولحسن)، "قهرمان" (ا. ولییئو)، "شامو" (س.رحیموو)، نه انقلابی یوکسه‌لیشین تاریخی پانورامینی وئرن " گیزلی باکی"، "دؤیوشن شهر" (.م.س اوردوبادی)، "داشقین", "ترلان" (م.حسین)، و س. نه ده بو دؤورده یازیلان دیگر رومانلار مستقل‌لیک دؤنه‌مینه آدلایا بیلمدی.
همین دؤنمده زامانین طلبی یازیچیلاری نئجه سارمیشدیسا، هامی رومان یازماغا گیریشمیش، بئله دئیک، هر گؤردویونو تصویره چکیب رژیمین هدفینه توش اولماماغی دوشونموشدولر‌ بئله اولماسایدی 1948-جی ایلده "آذربایجان سووئت ادبيّاتینین یارادیجیلیق پروبلئملری" مقاله‌سینده م.حسین یازمازدی کی، مطلق حادثه‌‌لرین سونونو گؤزله‌مه‌لی، حادثه‌‌نین سونونو گؤرمه‌لی هر شئی آخیر نقطه‌‌یه چاتدیقدان سونرا اثر یازمالی و یالنیز بو یوللا اوزون زامان یاشایان بدیعی لوحه‌‌لر یارادیلمالی‌دیر.
آمّا نئجه گؤزله‌یه بیله‌ردیلر کی، گئریده "جیغیرداشلیق" دامغاسی‌نین خوفو، ایره‌لی‌ده رئپرئسسییا دالغاسی‌نین واهیمه‌سی دوروردو. یازیچیلارا بیرجه امکان، بیرجه یول قالیردی: پارتییانین گؤستریشلری‌نین کئشییینده آییق-ساییق دایانمالارینی ثبوت ائتمک. بئلجه 30-جو ایل‌لرده انقلابی‌لشمیش شعورلا میلّی تفکّور، میلّی گئرچکلیک آراسیندا اوچوروم یاراندی. چونکی همین دؤورده اؤلکمیزده سیاسی-اجتماعی دوروم ادبيّاتین سمتینی، مؤوضوع‌سونو، ایدئیاسینی، کونفلیکت‌لر سیراسینی معيّن‌لشدیریردی و گرکدیییندن آرتیق نئقاتیو تأثیر گؤستریردی. بو دؤورون رومانلاری سوسیالیزم جمعيّتی قورماق اوغروندا موباریزه ائدن پرولئتارلارین خدمتی‌نین نتیجه‌سینده عرصه‌‌یه‌ گلن اثرلردیر. اثرلرین هامی‌سیندا میلّی باشلانغیج ایکینجی سیرایا کئچیر. سوسیالیست رئالیزمی‌نین نورماتیو تطبیقلری اونون اؤنه کئچمه‌سینی دایم انگل‌له‌ییر. 20-عصرین اوّل‌لرینده آذربایجان ادبيّاتی دونیا ادبی پروسئسی‌نین بیر حیصّه‌‌سی کیمی چیخیش ائدیردی. 30-جو ایل‌لر نثری‌نین ایسه غرب ادبيّاتی ایله هئچ بیر باغلیلیغی یوخدور. هئچ بیر جریانین تأثیری دویولمور. سانکی یاشانیلان ایکی اون‌ ایل‌لیک تجربه اونون دئییلمیش. آوروپا ادبيّاتیندا همین دؤنمده بؤیوک تلاطملار یاشاندیغی حالدا بیزیم میلّی نثرده بونون عکس-صداسی دویولمور. تأسف کی، بو دؤنمده رژیمه اوپپوزیسییادا دایانان بیرجه نمونه‌میز بئله یوخدور. یالنیز اوپپوزیسییا معناسیندا،چ یوخ، تک ائله انسانین انعکاسی اونون درینلرینه باش وورماسی، یالنیزلیغینی، کدرینی، بوشلوق سیموولیکاسینی بدیعی متنه گتیرمک باخیمیندان همین دؤنمده دونیا ادبيّاتی‌نین شئدئورلرینه- دئیک کی، آلمانییادا رئمارکین"غرب جبهه‌سینده تبدّلات یوخدور" (1929)، تورکیه‌ده صباح‌الدین علی‌نین "ایچیمیزدکی شیطان" (1940)، "خز پالتولو مادوننا" (1943)، ایتالییادا دینو بوسساتینین" تاتارچؤلو" (1940)، فرانسادا آلبئر کامونون "یاد" (1942) و س. کیمی رومانلاری ایله مقایسه‌ده بیزیم 30-40-جی ایل‌لر نثریمیزین رومان قهرمانلاری یادپلانئتلی تأثیری باغیشلاییر.


2
بو معنادا، بو دؤور رومانلاریندا هئچ بیر اینکیشافدان صحبت گئده‌بیلمز. عکسینه 20-30-جو ایللرین سیاسی طلبلری رومان ژانرینین اینکیشافینی لنگیتمیشدیر. بوردا خرونولوگییا(زامان) و مرحله‌‌ ديیشیک‌لییی باخیمیندان فرقلی دؤنم یاشانیردی. نثر حجملی اثرلره کئچیدی یاشادی ساده‌جه او قدر. آمّا او حجملی اثرلر 20-جی ایللر حئکایه‌چیلییی‌نین بیر نمونه‌سی ثیقلتینده بئله میلّی ائستئتیک حادثه‌‌ کیمی سجّیه‌له‌نه‌ بیلمدی.
بو دؤورده یازیچی‌نین حتی تاریخی موضوعیا مراجعتی بئله اونون خلاصینا چئوریلمیر. تصادفی دئییل کی، سووئت دؤورونو تصویردن یایینان چمن‌ زمینلی‌نین اثرلری سوسیالیزمه قدرکی دؤورو عکس ائتدیرن"ستودئنتلر" 17-جی عصرده باش وئرن حادثه‌‌لری عکس ائتدیرن" قان ایچینده" رومانی دا بیر سیرا اوبرازلار کاراکتئر باخیمیندان داها جانلی، تردّد و یاشانتیلاری ایله تصویر اولونسا دا (بو اوزدن یازیچی حتی رستم اوبرازیندا "بیتکین اینقیلابچی قهرمان" یارادا بیلمه‌مه‌یه گؤره تنقید ده) اولونموشدو، اینقیلابچی یوخ، تاریخی گئرچکلییی اؤزونده داشییان قهرمان یاراتماق، اونو جانلیلیغیندا، حرکتلی‌لییینده ادبيّاتا گتیرمک بوتون معنالاری ایله یازیچییا نصیب اولمامیشدی. هر ایکی رومان میلّی مسئله‌لری احاطه‌‌ ائدیر. آمّا نئجه؟ "ائستودئنتلر" ده 20-جی عصرین بیرینجی اون ایل‌لییینده آذربایجاندا یاشانان رئاللیقلار عکسینی تاپیر، فقط اکثر مسئله‌لره یاناشما قوصورلودو. آیدین دئییل. دینه، تورکچولویه قارشی دؤورون اؤزوندن دوغان ضديّتلی باخیشلاری عکس ائتدیریر. ائله‌جه ده م.س اوردوبادینین " قیلینج و قلم" رومانیندا آذربایجانین ایکییه بؤلونمه‌سی‌نین نظامی دؤورونه شامل اولونماسی کیمی فاکت ائله زامانیندا تنقید اولونان قوصورلار ایدی. اوسته‌ گل بدیعی دولغونلوق، بیتکین‌لیک باخیمیندان چاتیشمازلیقلاری اونلارین رومان تفکّرو مجراسیندا اینکیشافینی انگل‌له‌ییر.
50-جی ایل‌لردن بوزلار نیسبتاً اریمیه باشلاییر. انسانی گؤرمک تشنه‌سی اؤنه کئچیر. استحصالات قورغولاری‌نین سویوق گؤرونوشو انسانین هنیرینی عوض ائتمک گوجونده بولونمور آخی.   ائلچی‌نین" تنقید و نثر" مونوقرافییاسیندا بئله بیر فاکت عکسینی تاپیر: "1953-جو ایلده " ادبيّات قزئتی"نده یازیردیلار کی، یازیچی پولاد اریده‌نین نهنگ سوبالار قارشیسیندا گؤردویو ایشلرله باهم، اونون داخیلی عالمینی، حیسّ و هیجانلارینی دا دویمالی، تصویر ائله‌مه‌لی‌دیر. یاخود دئییردیلر، موضوع آکتوال‌لیغینا گؤره ضعیف اثرلره گؤز یوممامالیییق". بونو دئمک جسارتی 50-جی ایل‌لردن سونرا مومکون اولموشدو. حتی اثرلرده‌کی انسانی گؤرمک، وورغونو داها چوخ انسانین اوزه‌رینه سالیب اوردان چیخیش ائتمک ایلکین‌لییینی ده 50-جی ایل‌لرین تنقیدچیلری احتیوا ائدیر. بو کونتئکستده دیگر فاکت: ادبيّات شوناس عالیم ممد جعفر هله 1954-جو ایلده "1930-1937-جی ایل‌لرده آذربایجان نثری‌نین اینکیشافی" مقاله‌سینده یازیردی: "1930-37-جی ایل‌لرده آذربایجان نثرینده وطنداش موحاریبه‌‌سی مؤوضوع‌سوندا یازیلمیش اثرلردن بیری ده میر جلالین" دیریلن آدام" رومانی ایدی. لاکین بو اثر عینی مؤوضوعدا یازیلمیش اثرلردن تامامی‌له فرقله‌نیردی. مؤلف بو روماندا وطنداش موحاریبه‌‌سی دؤورونده‌کی مبارزه‌لری دؤیوشلری گؤسترمک مقصدینی قارشیسینا" قویمامیشدی دئملی. آرتیق اینسانی گؤرمک باشلانغیجی اؤنه کئچمیشدی. سونراکی اون ایل‌لیکده -60-جی ایل‌لردن باشلایاراق مرکزه چکیلن اینسان کونسئپسییاسی‌نین ایشلکلییی ده اؤز موتیواسییاسینی ائله بو فیکیرلردن آلیردی. چونکی معلوم آکسیومادی، ادبيّات بوتون حال‌لاردا اینسانلا تزه‌لنیر.
تاریخه رئال قیمت وئرمه‌یی باجارمالیییق. سووئت ادبيّاتینا تاریخی-تیپولوژی واحد کیمی یاناشیب یاخشی نمونه‌لرینی دانمادان، تاریخی کونتئکستی اونوتمادان ایدئولوژی طلبین نتیجه‌سی کیمی عرصه‌‌یه‌ گلن اثرلردن ده چکینمه‌دن دانیشمالیییق. بیزه ادبيّاتا مناسیبتی ديیشمیه، یئنیلمیه ادبيّات شوناس‌لیغین شعور آلتی وردیشلری داشلاشمیش قناعتلری مانع اولور. ادبيّات تاریخیمیزین هر دؤورونه یاناشمادا اوبجئکتیو علمی-نظری قانون اویغونلوقلاردان نظر یئتیرمه‌لیییک. بو گئرچک ادبيّاتین ماهیّتینین،آچیلماسینا معاصر دونیا ادبيّاتی‌نین اینکیشافی موقع‌ییندن میلّی ادبيّاتیمیزا هر جور دوقماتیکادان اوزاق نظرلرله باخماق ایمکانی قازاندیریر.


3
 

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
 
اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»

🧑 آلتین توپ
🌱🌱🌱حرامی باشی آلتین توپون بوی بوخونونا باخیب گؤردو ایگیت اوغلاندی. دئدی: سن قورخماز بیر اوغلانسان. بیز بو گئجه شاهین خزانه سینی وورماغا گئدیریک، بیزیمله اورتاق اولمایا وارسان؟ آلتین توپ دئدی: نیه یوخام؟ آما گرک گئدیب داییمین آیاق آلتینا شام قویوب گلم. آلتین توپ گئدیب شامی یئرینه قویوب قاییتدی، هامیسی بیرلیکده شاهین سارایینا ساری یولا دو٘شدولر. آلتین توپ دووارین دیبینده دئدی: سیز بوردا دورون من ایچری گئدیم، گؤروم بیریسی آییق اولماسین، سیزه خبر وئریم. دوواردان آشیب سارایا گیردی. شاهین کیچیک قیزی اوتاغیندا یاتمیشدی. آلتین توپ بیر کاغاذ اوسته یازدی "
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»

🧑 آلتین توپ
🌱🌱🌱حرامی باشی آلتین توپون بوی بوخونونا باخیب گؤردو ایگیت اوغلاندی. دئدی: سن قورخماز بیر اوغلانسان. بیز بو گئجه شاهین خزانه سینی وورماغا گئدیریک، بیزیمله اورتاق اولمایا وارسان؟ آلتین توپ دئدی: نیه یوخام؟ آما گرک گئدیب داییمین آیاق آلتینا شام قویوب گلم. آلتین توپ گئدیب شامی یئرینه قویوب قاییتدی، هامیسی بیرلیکده شاهین سارایینا ساری یولا دو٘شدولر. آلتین توپ دووارین دیبینده دئدی: سیز بوردا دورون من ایچری گئدیم، گؤروم بیریسی آییق اولماسین، سیزه خبر وئریم. دوواردان آشیب سارایا گیردی. شاهین کیچیک قیزی اوتاغیندا یاتمیشدی. آلتین توپ بیر کاغاذ اوسته یازدی " قسمت اولسا، اؤزوم آلارام سنی" کاغاذی آلمالارین بیریله قیزین سینه سینین اوستونه قویوب، او٘زوندن اؤپوب پادشاهین بؤیوک قیزینین اوتاغینا گئتدی. گئنه بیر کاغاذ دا یازدی " قسمت اولسا، داییما آلارام سنی" کاغاذی اوبیری آلمایلا قیزین سینه سینین او٘ستونه قویدو، پادشاهین اؤز اوتاغینا گئتدی. پادشاهین آغزی آچیق قالیب خورولتوسو گؤیه گئدیردی. ایری، قارا بیرعقرب ایستیردی پادشاهین آغزینا گیره، آلتین توپ پادشاهین قیلینجینی بئلیندن آچیب عقربین قارنینا سوخوب، قویدو پادشاهین باشی او٘سته، اؤز قیلینجینی دا شاهین بئلینه باغلاییب، دووارین باشینا قاییتدی، شمشیرین چکیب حرامی لارا دئدی: بیر بیر گلین او٘سته. حرامی لار بیر بیر کمند آتیب دوواردان چیخدیلار. آلتین توپ دا بیر بیر باشلارین ووروب سارایین ایچینه آتیردی. سونوندا قیرخ حرامینین هامیسینی اؤلدوروب داییسینین یانینا قاییتدی. سحر کیچیک قیز گؤزونو آچیب گؤردو ایری، قیرمیزی بیر آلما سینه سی او٘سته، آلمانین آلتیندا دا بیر کاغاذ وار ایچینده یازیب: " قسمت اولسا اؤزوم آلارام سنی" سینیرلندی. تئز تئز گئیینیب پادشاهین یانینا گئتدی، آتا بو نه ایشدی؟ گئجه گؤزو کیم منیم اوتاغیما گیریب؟ دئدی. پادشاه قیزین سسینه آییلیب دوروب اوتوردو. بیردن گوزو عقربه دو٘شدو. هوله سک گئیینیب، ایسته دی قیلینجینی بئلینده دو٘زلده، گؤردو باشقا بیر قیلینجی اونون یئرینه قویوبلار. بو آندا شاهین بؤیوک قیزی تلسیک گلیب آتاسینا دئدی: تختین تابوتا دؤنسون، آخی بو نه دورومدو؟ سن نه جور پادشاه سان اوغرو قیزیوین اوتاغینا گیریر، سن یئددی یوخونون ایچینده بیلمیرسن؟ پادشاه امر ائله دی سارایی دو٘زگون آختارسینلار. آختاریب قیرخ حرامی نین اؤلوسونو تاپدیلار. شهرده چوو دو٘شدو: گئجه قیرخ حرامی نی سارای دا اؤلدوروبلر. پادشاه امر ائله دی: شهرین اهلین منیم یانیما گتیرین گؤروم بو ایش، کیمین ایشیدی؟ پادشاه بیر ایکی آی تختینده اوتوروب بیر به بیر شهرین اهلینی سورغویا چکدی. سونوندا دا کیمین ایشی اولدوغونو بیلمه دی. شهرده کیمسه قالمادی، آلتین توپ لا داییسیندان ساوای. پادشاه امر ائله دی: گئدین داغ باشیندا یاشایان او ایکی نفری ده گتیرین. آلتین داییسی له تازاجا آودان قاییتمیشدیلار، پادشاهین آداملاری یئتیشیب دئدیلر: پادشاه سیزی ایستیر. آلتین دئدی: اولسون، گئده ک. دایی دئدی: اوغلان بوشلا. بیزیم شاه لا نه ایشیمیز؟ بیز یئر یوردوموزو اؤتوروب داغ باشینا گلمیشیک بولارا ایشیمیز دو٘شمه سین دئیه. آما آلتین دئدی: قوی گئدیم، تئز قاییدارام. آلتین توپ شاهین یانینا یئتیشیرکن دئدی: پادشاه اؤنجه منیم قیلینجیمی وئر، ایشیمه گلر. سونرا باشدان سونونا قدر هر شئیی سؤیله دی. نئجه داییسینین آیاق آلتی شامینی یاندیر مایا گئتدی، یئکه قازانی گؤتوروب آتدی اویانا، آلمانی گؤتوردو، حرامی باشی اونو بیَندی، اونو اؤزلرینه شریک ائله دی، نئجه پادشاهلا قیزلارین اوتاغینا گیردی، نئجه عقربی اؤلدوردو، قیرخ حرامی لارین بوینونو ووردو... سونوندا دا دئدی: ایندی من بوردا دورموشام، ایستیر سن دئ منی اؤلدورسونلر، ایسته میرسن یوخ. پادشاه او ساعات دایینی اؤز یانینا چاغیریب، امر ائله دی یئددی گئجه یئددی گو٘ندوز شهری بزه ییب شنلیک سالدیلار. سونرا بؤیوک قیزلا دایینین، کیچیک قیزلا دا آلتین توپون عقدین اوخودولار. سونرا دا شاهلیغی آلتین توپا وئردی، داییسینی دا اونا وزیر ائله دی.
سون 🍄


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی

5داشین 15.جی ساییندان بیر گؤزل حیکایه یازانی و سسلندیرنی:« مهدیه پایدار»
قایناق: بئش داش

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
«سلمان عبدی زاده»

سحر اولوب اویانین
گئجه سونا چاتیبدیر
حیات آغ دونون گئییب
قارالیغین آتیب‌دیر

قوش‌لار اوخویاجاق‌لار
یئل قاپینی آچاجاق
پنجره‌دن اوتاغا
گونش ایشیق ساچاجاق

آنام محبتینی
کؤنلوموزه سَره‌جک
یاشاییشین باغیندان
بیزه اومود دَره‌جک

شیرین ناغیل اوخویوب
اؤیره‌ده‌جک سؤزلری
آمما بیلمیرَم نه‌دن
هردَن دولور گؤزلری

آنادیلی شیرین‌دیر
آنامین اؤزو کیمی
بیزه یامان خوش گلیر
تانرینین سؤزو کیمی


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
باخین بو شیطان قورباغایا بو قورباغا آلاسکا دا یاشاییر، ایندی سویوقدان دونوب. آمما بو قورباغانین طبیعتی بیر جوردو کی باهاردا بوزلاری اریه جک، قلبی یئنی دن ایشه دوشه جک، یئنه باغچا باغلاردا سو قیراقلاریندا گزیب اوخویاجاق.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی

باخین گورنه گوزل شعیر اوخویور بو جئیران بالا،

شعیر:«بهروز صدیق»

سس:«سانای ایمانزاده» ۷ یاشندا پارس آبادان


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی
«کارتون»

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتینا دایر بیر قید . . .
یازار:«سید‌ناصر ساجدی»

درحال زامان کئچیر, اوشاقلار بؤیویور، سونرا جمعیته داخیل اولور. هر هانسی بیر مؤوقیته چاتیر، ها بئله اونلارین اوشاقلاری‌دا و اونلارین اوشاقلارینین اوشاقلاری‌دا بیر گون بو پروسه‌نی باشدان کئچیرجکدیر. آمما بو قورولوشدا آرا-سیرا بیر چوخلی آجیلی-شیرینلی اولای‌لار وار. بعضی پسیخولوق‌لار(روانشناس) بو اینامدادیلار کی هر اینسانین بیر چوخ داورانیش‌لاری، تام اونون اوشاقلیغیندا کئچن اولای‌لارا باغلیدیر. بو اولای‌لار دوغولان گوندن ایکی یاشا قدر، سونرا ایکی یاشدان بئش یاشا قدر اینسانی اوبرازلارین یارانماسینا تاثیر باغیشلاییر.
 آتا-آنالاردان چوخ ائشیدیلیر، اوشاقلیغدا بؤیوک ننه‌میز(آبا) بیزه گئجه ناغیلی تعریف ائدردی. آمما ایندی‌ایسه او ناغیللار یئرینی تئلویزیا وردیش‌لرینه(عادت) وئریب. بو وردیش‌لر نه قدر ایسته‌ییر فایدالی، دولغون، تاثیرلی اولورسا اولسون، چون بیر تبلیغی دوشونجه‌لر آردیندا وار، هر آن او وردیشین سرمایه‌دارینین نیتین داشیییر. آنجاق بو کارتون‌لار یا اوشاقلار اوچون دوزه‌دیلمیش موقووا وردیش‌لر اوزونده اولان گؤزلیکلری آستاریندا یوخدور. فردلیکسیزلییین کؤکو اوشاقلیغا باغلی اولان عامل‌لر بورادان باشلاییر. اؤزگه مدنییتی ایله بؤیومک، اؤزگه اوبرازلارلا یاشاماق؛ داها آرتیق شخصیتدن(هویت) نه قالار بیزه؟ هئچ نه. بو فردییتسیز اینسان اؤزگه مدنییت یاشامی قورماق پئشینده. چونکی اؤزونده اونلارا باغی اولان بیر شی‌لر گؤرور. بو اینسان نه قدر ده چالیشسا دا اؤز میللتینه عاید دیرلی امکانلار یاراتماسیندا هؤنکوره‌جاق. بونا گؤره اوشاقلاریمیز گلجک چیراقلاری کیمی کئچیب گئدن خطالارین امید ایشقلاری دیر. بو ایشقلارا ادبیاتی تانیتدیرمالییق. بو قیده عاید اولان ادبیات شعری ده سؤزدن اوزاق گؤرمور.
ژان پل سارتر “ادبیات نه‌دیر؟” کیتابینین “یازماق نیه گؤره‌‌دیر؟” بؤلومونده بئله یازیر : “منیم هر زامان اوخومدان انتظاریم وار. اوندا اوخونوشدان سونرا اگر منیم انتظارمی بیر یئره یئتیردی یئنیدن ایسته‌ییرم او یازیچی‌دان چوخ اوخویام” سارتر کیمی بیر بؤیوک دوشونجلی یازار اینتظاری کیتابدان اونون ایستکلرین بیر یئره یئتیرمکدیر. بو مسئله اوشاق ادبیاتی اوخوجوسونا(عمومیتله اوشاقلار بوردا نظریمیزدیر) داها چوخ اؤنمی وار.
اوشاق کیتابیندا اولان رسیملر، شکیللرده اولان حکایه و یازیچی یازان حادثه‌لر اوشاغین کیتابا باغلانماسی، اونا ماراق گؤسترمسینه سبب اولور. آمما بو ادبیات گرک میلتین افسانوی، اونون اجتماعی سکسه‌لرینه یاناشسین، اوخوجونون یاشی قدر اویغونلاشسین. بو آرادا آتا-آنانین نئجه ترپشمه‌لری بؤیوک رول اویناییر. کیتابین موضوع‌لاری، شکیللری و یا خودِ دیل بیزیم سئچیمده تاثیری وار.
اوشاقلاری کیتاب سئچیمینده آزاد قویمالییق. اوشاقین ذهنی دونیاسی فرقلی‌دیر. بیز یالنیز زمینه‌ یاراتمالییق. بو زمینه‌لر ندن عبارت‌دیر؟ آتا-بابالاردان مثل وار: اوشاق گؤردویون گؤتورر. بو مشهور مثل دئییر اوشاقلار بیزدن گؤردوکلریندن عمله گلیرلر. ائوده، یا دا اوشاق یانیمیزدا اولان زامان کیتاب الیمیزده اولسون. اوشاقلاری اؤزوموز ایله کیتاب سرگی‌لرینه(نمایشگاه) آپاراق. اونلارا کیتاب خاطره‌سی تعریف ائده‌ک. اگر اوزلاشما بونادیر کی اوشاق فانتزی خورتدان‌لاری، دیولری سئویر اونلارا اؤز فولکلورموزدا اولان افسانوی خورتدانلاری تانیتدیرین. اولماز قهرمان کوراوغلو اولسون، خورتدان آیری بیر میللتین اژدهاسی؛ بیزیم حکایه‌لرمیزین قهرمانلارینا لایق اژدها یارانیب.
سون واختلار نوروئچ اؤلکه‌سینده یئنی بیر کیتاب شکیل‌لری معاصر نسلین اوشاقلاری اوچون نشر اولونموش. بو کیتابین خورتدانلاری فانتزی بیر شکیلده یئنی بیر طرزده غیر-مستقیم اوشاقی علاقه‌لندیریر، اونو یئنی بیر دونیایا داخیل ائدیر، اوشاق اؤز ذهنی ایله شکیل‌لره حکایه قوشور. بیلدیگیمیز کیمی اوشاق ادبیات کیتابلاری نئچه حکایه‌دن عبارت اولور، بیری‌ایسه یازارچی یازان حکایه، او بیری شکیل‌لردن چیخان حکایه(اوشاق بونو اؤز ذهنینده یارادیر) بیر ده غیر‌مستقیم اولان معلوماتلار.
اوشاق ادبیاتی سیزه اوشاقینیزین اجتماعی لشمه‌سینه کؤمک ائده‌جک، اونا عملی-باشی چیخیشلاردا اوغورلو اولماسینا سبب اولاجاق.
قایناق:«ایشیق سایتی»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«سیعد قافلا»

ئولوم قاری
قار یاغیر،
نئجه ده آغیر

‌ آغیر،
بو٘رو٘نه جک،آغ ایپَگه،
طبیعتین بوتون داغی‌
‌ تپه سی.
گؤر بیر نئجه،قار دنه سی!
‌ عنادالا یاریشر،

‌ نئجه ده قاچیر.
قار یاغیر
نئجه ده آغیر،
آغیر...

آغیر یوخودادیر،ا
داغلارین آیسی؛
آمما ککلیک!
یا مان اینتظار چکیر!
بو گئجه نین یاریسی
من بیلمرَم!
یامانجا تله سیر
داریخیر.
صاباح یواسیندان اونو،
کیم او٘رکو٘ده جک‌ ‌
هئچ بیلمه ییر ،
بره یه می دو٘شه جک
قارا میٕ باتاجاق.
گؤزلرینه گئتمیر یوخو،
صاباحا کیمی،
آییق قالاجاق.
گئجه دیر !
قار یاغر
نئجه ده آغیر
‌ آغیر.....
‌ .
سانکی بو قار،
ئولوم قاری دیر
ککلیگیمین،
او٘ره ینه یاغیر

یاغیر
‌ نئجه ده آغیر
‌ ‌ ‌ آغیر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«حیدر آرازلی»

بوسونسوز حیاتین بیلمه دیک سونون
بیر عومور دونیادا یاشاساقدابیز
بلکه ده چاره سیز یاشادیق اونو
شیرین بیر رو'یا دا یاشاساقدا بیز

آییمیز ، ایلیمیز کئچدی چوخ چتین
قاورایا بیلمه دیک گنجلیک قدرتین
ایتیر دیک آنلارین قدرین، قیمتین
کونللو معنادا یاشاساقدا بیز

گون کئچیر ایل دو'نوب حیات او'ته جک
بئش گونلوک عومورده یقین بیته جک
ایزیمیز ، توزوموز یئرده دن ایته جک
دوگونلو بوخچادا یاشاساقدا بیز

آخاراق قوشولساق بیز اوکئیان لارا
چاره سیز دردلره تاپیلار چارا
گونشی سئومه ده ن اوللوق آوارا
بو انگین سمادا یاشاساقدا بیز

آرازلی یولوخما آمانسیز درده
چالیشاق اولمایاق حیاتدا برده
ایناملا آلیشاق قارانلیق یئر ده
نه قده ر دونیا دا یاشاساقدابیز

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
مجازی انجمن " سسلی شعیر گئجه سی "

زمان: شنبه: 1400/11/2
ساعات: 21

سایین کانالداشلار هر آیین اوول شنبه سی

ادبیات سئونلر قوروپوندامجازی انجمن ( سسلی شعیر گئجه سی) اولور بو وئرلیش عینی زاماندا ادبیات سئونلر کانالیندان یایلیرسئویملی شاعیرلری ، گوزل سسلی دیکلاماتورلاری آذربایجان شعرینین هوسکارلارین بو وئرلیشه سیجاق قاتیلماغا دعوت ائدیریک .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar