«یعقوب_نیکزاد»
آهئی
گؤزللیک ائلچی سی
خئییره کیشنه سین آتین!
گؤروشون گونش دلی سی.
کوچه میزه آیاق گؤتور
ایشیق گتیر!
هله دونمه ییب ایلقاریم
گلین گئدک آرزو گیله...
آچیم، تؤکوم گؤی قورشاغین
آسیم گؤیه.
سیرغالانیر بویلو بولود گؤزلریمده
قارا گیله، کؤرپه اینجی.
یاشامیما سیغال چکیر باخیشلارین سون باهاری
ساخلایاراق قیش زوماری.
آهئی
مَلَک یاراشیغی
گونش له قان بولاشیغی
منه چیلدیر سئوینجینین چرچیوه سین !
دوداغیندان گولوش دریم
شئعریمین اوستونه سریم
گل قاداسی!
سنین غزل پایین قالیر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آهئی
گؤزللیک ائلچی سی
خئییره کیشنه سین آتین!
گؤروشون گونش دلی سی.
کوچه میزه آیاق گؤتور
ایشیق گتیر!
هله دونمه ییب ایلقاریم
گلین گئدک آرزو گیله...
آچیم، تؤکوم گؤی قورشاغین
آسیم گؤیه.
سیرغالانیر بویلو بولود گؤزلریمده
قارا گیله، کؤرپه اینجی.
یاشامیما سیغال چکیر باخیشلارین سون باهاری
ساخلایاراق قیش زوماری.
آهئی
مَلَک یاراشیغی
گونش له قان بولاشیغی
منه چیلدیر سئوینجینین چرچیوه سین !
دوداغیندان گولوش دریم
شئعریمین اوستونه سریم
گل قاداسی!
سنین غزل پایین قالیر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
مجموعه مقالات «اریک دوگرلیه»(منشاعالم، حیات، انسان وزبان) ترجمه:« جلال الدین رفیع فر» ص132
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ناظیم_حکمت_ران (۱۹۶۳- ۱۹۰۲)
#تورکیه_شعری
اویغونلادان:
#ثریا_خلیق_خیاوی
«منور»دن بیر مکتوب آلدیم، یازمیشدی:
آنلات منه دوغدوغوم شهری ناظیم
«صوفیا»دان چؤخ کیچیککن چیخمیشام
آمما بولغارجا بیلیرمیشم...
صوفیا نئجه بیر شهر؟
ائشیدَردیم آنامدان
صوفیا کیچیکمیش
بؤیوموشدور
دوشون،
قیرخبیر ایل کئچمیش
بیر « بوریس پارک» وارایمیش او زامان
دایهم صاباحلاری گؤتورورموش منی
صوفیانین ان بؤیوک پارکی اولاجاق
اوردا شکیللریم چکیلمیش، قالیر
بول گونشلی، بول کؤلگهلی بیر پارک
گئت، اوردا اوتور.
بلکه راسگلرسن اوستونده اوینادیغیم اوتوراجاغا
آمما اوتوراجاقلار قیرخ ایل قالماز کی
اونلاردا چورویوب دییشدیریلمیشدیر
ان اییسی آغاجلار،
آغاجلار، خاطیرهلردن اوزون یاشار...
گئت اوردا اَن یاشلی پالیدین آلتیندا
اوتور بیر گون
هر شئیی اونوت
آیریلیغیمیزی بئله
تکجه منی دوشون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
#تورکیه_شعری
اویغونلادان:
#ثریا_خلیق_خیاوی
«منور»دن بیر مکتوب آلدیم، یازمیشدی:
آنلات منه دوغدوغوم شهری ناظیم
«صوفیا»دان چؤخ کیچیککن چیخمیشام
آمما بولغارجا بیلیرمیشم...
صوفیا نئجه بیر شهر؟
ائشیدَردیم آنامدان
صوفیا کیچیکمیش
بؤیوموشدور
دوشون،
قیرخبیر ایل کئچمیش
بیر « بوریس پارک» وارایمیش او زامان
دایهم صاباحلاری گؤتورورموش منی
صوفیانین ان بؤیوک پارکی اولاجاق
اوردا شکیللریم چکیلمیش، قالیر
بول گونشلی، بول کؤلگهلی بیر پارک
گئت، اوردا اوتور.
بلکه راسگلرسن اوستونده اوینادیغیم اوتوراجاغا
آمما اوتوراجاقلار قیرخ ایل قالماز کی
اونلاردا چورویوب دییشدیریلمیشدیر
ان اییسی آغاجلار،
آغاجلار، خاطیرهلردن اوزون یاشار...
گئت اوردا اَن یاشلی پالیدین آلتیندا
اوتور بیر گون
هر شئیی اونوت
آیریلیغیمیزی بئله
تکجه منی دوشون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قدیم تورک تاریخی
یازار:«لیو قومیلیوو»
کؤچورن:«زکیه ذولفقاری
ناشر: تبریز - نباتی و آذر توران
قطع: وزیری / 572 ص / قیمت 150 مین تومان
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
یازار:«لیو قومیلیوو»
کؤچورن:«زکیه ذولفقاری
ناشر: تبریز - نباتی و آذر توران
قطع: وزیری / 572 ص / قیمت 150 مین تومان
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«ویلیام شکسپیرین» شاه اثری( هملت پیئسی)
سایین «رحیم خیاوی نین»هیمتی ایله تورکجه میزه کوچورولدو, ادبیات سئونلر اوخوجو بول اولسون دئیه «رحیم خیاوی» جنابلارینا یئنی قلم نائلیتی آرزو ائدیر.
هملت: یازار:« ویلیام شکسپیر»
چوئریمه: «صابر مصطفی»
کوچورمه:«رحیم خیاوی»
ناشر:«سونای نشریاتی» @sona.pub
بیچیم : رقعی – شومیز
صفحه سایی : 231
تیراژ : 1000 جلد
چاپ : 1400
قیمت : 70000 تومن
ساتیش یئری« سونا نشریاتی» 09143318401
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سایین «رحیم خیاوی نین»هیمتی ایله تورکجه میزه کوچورولدو, ادبیات سئونلر اوخوجو بول اولسون دئیه «رحیم خیاوی» جنابلارینا یئنی قلم نائلیتی آرزو ائدیر.
هملت: یازار:« ویلیام شکسپیر»
چوئریمه: «صابر مصطفی»
کوچورمه:«رحیم خیاوی»
ناشر:«سونای نشریاتی» @sona.pub
بیچیم : رقعی – شومیز
صفحه سایی : 231
تیراژ : 1000 جلد
چاپ : 1400
قیمت : 70000 تومن
ساتیش یئری« سونا نشریاتی» 09143318401
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
یازار: شایان
💠منملیک
1️⃣
گئجه یاریسی کندین آغیر سسسیزلیینی، داغدان اسن یئلین قاتیندان سیزیلدایان توتک سسی سیندیریر...
چؤل ایشیندن یورولان کندلیلر نئیین لایلاسینا کؤنول وئریب، شیرین یوخولارینی تامسینیرلار،
آنجاق اولجای هلهده اویاقدیر... چکیجی نئیین سسی، اولجایی ائیوانا چکیر، چینین وئریر ائیوانین دیرهیینه، الی-قولتوق، نئیین سسینه دالیر، یورغون باخیشینی قاناتلاندیریر، آشیریملاردان آشیریر، داغین باشینا دیرماشدیریر... آی ایشیغی هر یانی ایشیقلاندیرسادا، آرخاجین یئرین بیلسده، گونآی چوبان ایله سورونو قایالارین آراسیندان سئچمک اولماییر...
اونون آزغین باخیشی سایریشان اولدوزلارین باغچاسینین سئحرینه آسیلیر قالیر...
اوریینده آرزی ائدیر؛
-کئشگه گئدیب او یاماجا، دیرماشایدیم، آرخاجدان اوسته گونآیین اوستونو آلایدیم... یاخیندان او حزین توتک سسینی جانیما سیندر ایدیم.
درین خیالینین ترکینه دالیر، خئیلک قولاغ آساندان سونرا باشی آغیرلاشیب، ساللانیر، دوردوق یئرده، مورگولهییر، نئچه کز توتهیین سسینه دیکسینیر، سونوندا، یوخو او بئزدیریر، ایچرییه قایدیر، قیزینین اوستون چکیر، گلیب باشین آتیر یاتسین...
گؤزون قیزدیریر شیرین یوخویا دالینجاق، نئیین سسینه یئنهده اویانیر، یوخوسو آزیر... گئجهنین بو چاغیندا، گؤرسن ندن گونآیین یوخوسو گلمهییر... کسین ایچینین آجیسینی بوشالدیر... آخی اونون نه آجیسی اولا بیلر کی؟ بیر گنج چوبان بابانین نه آجیسی؟ اونون دونیاسی سورونون سئوگیسی، اوتاریشی، کؤپکلرینین سورونو قوروماسی، هادیرلیغی، ائششهیی، ائرکجینین زینقرووو، قارا کترینین چایی، سوفرسینین پئندری، جورجهنهئی، سوپاندی، اوجاغی...
سحر تئزدن گونش دوغمادان، خوروزلار سسی کند ایچینه ولوله سالیر، قادینلار قیوراق اویانیب، تندیر سالیرلار، بوتون باجالاردان تۆستو گؤی اؤزرینه بویلانیر، هانسی ائوین باجاسی تۆستولهمسه، قونشولاری ماراقلاندیرار، دئیهیرلر به؛
- گؤرهسن فلانکسین تندیری ندن یانماییر؟
اولجای تندیری سالیر، تندیر قیزیشینجاق، خمیر ائلیییر، خمیر آجییینجاق، ائوی، حیط-باجانی سیل-سوپور ائدیر. تویوق نینینین قاپیسینی آچیب تویوق-جوجهنی ایشییه بوراخیر، نیندهکی یومورتالاری ییغیر، حیط باغچاسینا باش چکیر، دونن آخشام چاغی سو ایچمهین، کردیلری تزهدن سوواریر... گون-اورتا یئمک اوچون بیرآز ترهووز دریر، اتییینده ائوه گتیریر.
قیزارمیش تندیرین آغزینداکی ارسینین اوسته کتری قایناییر، تئز چایی دملهییر، سوفره سالیب، پئندیردن، یوغورتدان، لواشلارین بویرونه دوزوب، گئدیر قیزی ایلکآیی اویادیر، ایلکآی قالخیب، ال-اؤزونو یویویب، آناسی اونا چای-چؤرک یئدیردیب، یولداشلاری ایله اوخولا یوللاییر.
خمیره باش چکیر، خمیر آجیییب قیجقیریر، کؤسهو ایله، تندیرین کؤزونو قاریشدیب هامارلاییب، تندیرین کولفندیرین باسیر، خمیری کوندهلهییر، تندیرین ایستیسی بیرآز یومشالاندان سونرا، کوندهلری اوخلاو ایله یاییب، لاواشیاپانین اوستونه سریب، تندیره یاپیر.
چورک یاپاندان سونرا، گون-اورتا یئمهیی قارا بارداقدا تندیره آتیلیر.
اولجای مطبخین قاپی پئنجرهسینی آچیر بلکه هاواسی دییشیلسین، ائوه ال دولاندیریر، یویولمامیش پالتارا سو قیزدیریر، حیطدهکی سؤیود آغاجینین کؤلگهسینده تئشده پالتار یویور...
یودوغو پالتارلاری، شریت اوسته سریر، گئدیر ایکینجی قاتداکی یاتاق اوتاغینی دا تمیزلسین. ییر-ییغیش ائدرکن، اوجالین کؤینیینه راست گلیر، ال آتیر گؤتوروب قاتلاسین، بیر آن اونو قوخویور، اوجالین قوخوسو هلهده کؤینییندن گئتمهییب، ایستمهدن باغرینا باسیر، کؤورهلیر، دوداغی تیترهییر، گؤزو یاشالیر، دولوخور، بیردن گونآیین داوار چاغریشی اونون خیالینی پوزور، قاچاراق، ائیوانا ساری قاچیر، گونآیا یورولماسین دئییر؛
-گونآی، گونآی، های گونآی
-هوووو... ها... هوووو... ها...
هههه... نه دئییرسن آی اولجای باجی...
-یورولمایاسان آی قارداش
-یاشا... یاشا چوخ ساغ اول
گونآی سورونون آغزین کند ایچینه وئررکن، کندین آنلاقلی خانیمینین باغچاسینا یاخینلاشیر، اوردا دایانیب هم سورونون، اؤنو ایله سونون گؤزلهییب، هم ده اولجای ایله دانشیر.
-دئییرم آی گونآی قارداش سنی آللاه بیزلره چوخ گؤرمسین ای.
-نیه اولجای باجی؟ دئیرسن به مندن، سونرا گون دوغماز؟ یا منیم کیمی گیج سارساق چوبان اله دوشمز؟
-یوخ ای، آللاه حاققی، هر گئجه سنین نئی سسین، کنده لایلای چالیر.
-هله گل قاپینی آچ، حئیوانلارینی آل ایچهرییه.
💠منملیک
1️⃣
گئجه یاریسی کندین آغیر سسسیزلیینی، داغدان اسن یئلین قاتیندان سیزیلدایان توتک سسی سیندیریر...
چؤل ایشیندن یورولان کندلیلر نئیین لایلاسینا کؤنول وئریب، شیرین یوخولارینی تامسینیرلار،
آنجاق اولجای هلهده اویاقدیر... چکیجی نئیین سسی، اولجایی ائیوانا چکیر، چینین وئریر ائیوانین دیرهیینه، الی-قولتوق، نئیین سسینه دالیر، یورغون باخیشینی قاناتلاندیریر، آشیریملاردان آشیریر، داغین باشینا دیرماشدیریر... آی ایشیغی هر یانی ایشیقلاندیرسادا، آرخاجین یئرین بیلسده، گونآی چوبان ایله سورونو قایالارین آراسیندان سئچمک اولماییر...
اونون آزغین باخیشی سایریشان اولدوزلارین باغچاسینین سئحرینه آسیلیر قالیر...
اوریینده آرزی ائدیر؛
-کئشگه گئدیب او یاماجا، دیرماشایدیم، آرخاجدان اوسته گونآیین اوستونو آلایدیم... یاخیندان او حزین توتک سسینی جانیما سیندر ایدیم.
درین خیالینین ترکینه دالیر، خئیلک قولاغ آساندان سونرا باشی آغیرلاشیب، ساللانیر، دوردوق یئرده، مورگولهییر، نئچه کز توتهیین سسینه دیکسینیر، سونوندا، یوخو او بئزدیریر، ایچرییه قایدیر، قیزینین اوستون چکیر، گلیب باشین آتیر یاتسین...
گؤزون قیزدیریر شیرین یوخویا دالینجاق، نئیین سسینه یئنهده اویانیر، یوخوسو آزیر... گئجهنین بو چاغیندا، گؤرسن ندن گونآیین یوخوسو گلمهییر... کسین ایچینین آجیسینی بوشالدیر... آخی اونون نه آجیسی اولا بیلر کی؟ بیر گنج چوبان بابانین نه آجیسی؟ اونون دونیاسی سورونون سئوگیسی، اوتاریشی، کؤپکلرینین سورونو قوروماسی، هادیرلیغی، ائششهیی، ائرکجینین زینقرووو، قارا کترینین چایی، سوفرسینین پئندری، جورجهنهئی، سوپاندی، اوجاغی...
سحر تئزدن گونش دوغمادان، خوروزلار سسی کند ایچینه ولوله سالیر، قادینلار قیوراق اویانیب، تندیر سالیرلار، بوتون باجالاردان تۆستو گؤی اؤزرینه بویلانیر، هانسی ائوین باجاسی تۆستولهمسه، قونشولاری ماراقلاندیرار، دئیهیرلر به؛
- گؤرهسن فلانکسین تندیری ندن یانماییر؟
اولجای تندیری سالیر، تندیر قیزیشینجاق، خمیر ائلیییر، خمیر آجییینجاق، ائوی، حیط-باجانی سیل-سوپور ائدیر. تویوق نینینین قاپیسینی آچیب تویوق-جوجهنی ایشییه بوراخیر، نیندهکی یومورتالاری ییغیر، حیط باغچاسینا باش چکیر، دونن آخشام چاغی سو ایچمهین، کردیلری تزهدن سوواریر... گون-اورتا یئمک اوچون بیرآز ترهووز دریر، اتییینده ائوه گتیریر.
قیزارمیش تندیرین آغزینداکی ارسینین اوسته کتری قایناییر، تئز چایی دملهییر، سوفره سالیب، پئندیردن، یوغورتدان، لواشلارین بویرونه دوزوب، گئدیر قیزی ایلکآیی اویادیر، ایلکآی قالخیب، ال-اؤزونو یویویب، آناسی اونا چای-چؤرک یئدیردیب، یولداشلاری ایله اوخولا یوللاییر.
خمیره باش چکیر، خمیر آجیییب قیجقیریر، کؤسهو ایله، تندیرین کؤزونو قاریشدیب هامارلاییب، تندیرین کولفندیرین باسیر، خمیری کوندهلهییر، تندیرین ایستیسی بیرآز یومشالاندان سونرا، کوندهلری اوخلاو ایله یاییب، لاواشیاپانین اوستونه سریب، تندیره یاپیر.
چورک یاپاندان سونرا، گون-اورتا یئمهیی قارا بارداقدا تندیره آتیلیر.
اولجای مطبخین قاپی پئنجرهسینی آچیر بلکه هاواسی دییشیلسین، ائوه ال دولاندیریر، یویولمامیش پالتارا سو قیزدیریر، حیطدهکی سؤیود آغاجینین کؤلگهسینده تئشده پالتار یویور...
یودوغو پالتارلاری، شریت اوسته سریر، گئدیر ایکینجی قاتداکی یاتاق اوتاغینی دا تمیزلسین. ییر-ییغیش ائدرکن، اوجالین کؤینیینه راست گلیر، ال آتیر گؤتوروب قاتلاسین، بیر آن اونو قوخویور، اوجالین قوخوسو هلهده کؤینییندن گئتمهییب، ایستمهدن باغرینا باسیر، کؤورهلیر، دوداغی تیترهییر، گؤزو یاشالیر، دولوخور، بیردن گونآیین داوار چاغریشی اونون خیالینی پوزور، قاچاراق، ائیوانا ساری قاچیر، گونآیا یورولماسین دئییر؛
-گونآی، گونآی، های گونآی
-هوووو... ها... هوووو... ها...
هههه... نه دئییرسن آی اولجای باجی...
-یورولمایاسان آی قارداش
-یاشا... یاشا چوخ ساغ اول
گونآی سورونون آغزین کند ایچینه وئررکن، کندین آنلاقلی خانیمینین باغچاسینا یاخینلاشیر، اوردا دایانیب هم سورونون، اؤنو ایله سونون گؤزلهییب، هم ده اولجای ایله دانشیر.
-دئییرم آی گونآی قارداش سنی آللاه بیزلره چوخ گؤرمسین ای.
-نیه اولجای باجی؟ دئیرسن به مندن، سونرا گون دوغماز؟ یا منیم کیمی گیج سارساق چوبان اله دوشمز؟
-یوخ ای، آللاه حاققی، هر گئجه سنین نئی سسین، کنده لایلای چالیر.
-هله گل قاپینی آچ، حئیوانلارینی آل ایچهرییه.
2️⃣
اولجای قاچاراق قاچیب، حیط قاپسین آچیر داوارلاری سورودن آیریلر، سیرالانیب، حیطه گیریرلر.
سورونون سون اوجو هله گلیب چاتماییب، گونآیین دا گئتمهیی گلمهییر، اولجایدان اوتانسادا، کؤنلو چکیر او مئهریبان آنا ایله دانیشسین. هامی گونآی تک اولجایین قارا گونلرینه آجیییر، قاپی آغزیندا اولجای ایله خئیلک دانیشیرلار.
سورونون سونی گلینجک، بیر-بیری ایله ساغاوللاشیرلار.
اولجایین، گؤزللیی، ادبی، حورمتی، آبیر-حیاسی، دانیشیغیندان بللنیر... اونون یانیق اورکلی آنا باخیشلاری، گونآیی ائتکیلهییر، اولجایین دویغوسال گؤروشوندن، آغیر یاراسی سیزیللاسادا، حورمتلی قارشیلیغی بوتون داغ-داش یورقونلوغون گونآیین جانیندان چیخاریر.
گونآیین صاف اوریی، دوغرو-دزگونلویو، شیرین دانیشیقلاری، اوتانقاچ باخیشلاری، توتک چالماسیندان بتر اولجایا خوش گلیر.
سورو کندین ایچینه وارارکن، گونآیی گؤرن، اونا یورولما دئییب، گئجه چاغی توتک لایلا تؤرهنیشی اوچون گونآیی اورکدن آلقیشلاییرلار... گونآی خالقین سئوگیسیندن سئوینیر، اؤزونه داها گووهنیر، سورو ائولره یاییلینجاق، گونآی اؤز ائولرینه قایدیر.
عائله اونو تام سئوگی ایله قارشیلاییر، بولاق باشیندا قیزلار-گلینلر گونآیین گئجهلر نئی سسیندن خوشلانیب، اؤز سئوینجلرینی گونآیین باجیسنا آنلاتمیشلار. ائوده گونآی بو سؤزلری باجیسیندان ائشیدینجک چوخ سئوینیر.
گونآیین چالغی سئوینجینینین خبری بوتون کند ایچینه یاییلیر، هامی اونو اؤرکدن سئویر.
کاتتا بو خبری عایله سیندن دویونجاق، غضبلشیر، کاتتانین قیزی سوروشور؛
-آتا ندن خوشونا گلمهییر؟
-کس سسیوی، سیرتیغین بیری سیرتیق، بو کندین یییهسی وار، خان اولان یئرده، منملیک بیر سولهین چوبانا یئتمز.
گوناورتا یئمهیی آغویا دونور، کاتتا دورومو پوزولور، چؤرییی یئیهر-یئمز اؤزونو خانلیغا چاتدیریر، خانی سوراغلاشیر، دئییرلر، خان یاتیب آخشام چاغی اویانار، کاتتا اوزدن گئتمهییب، خانلیق سارای ایشلرینه ال آتیر، چوبانلارلا ساغمال داوارلارین قوزولارینی امیشدیریر، سود قازانلارینی سوزمکده، سودچولره گؤترمهیه، کومکلشیر، قویون-قوزو امیشیندن سونرا آییرماغا مدد وئریر... خئیلک بئیار-بئیار ایشلردن سونرا آنجاق خان اونو سارایینا آلیر.
کاتتا خانین اؤنونده نئچه کز اییلندن سونرا، الی قولتوق باش آشاغی آیاق اوسته قالیر،
-هه کاتتا نه یاووز؟ چوخ بوزوق گورونورسن.
-بهییم، بو خارابادا هر گون بیر بالا یاغیر.
-نه بالاسی؟ آچیق دانیش
-آللاهوئردی تاپدیغین چوبان اوغلو، گئجهلر آرخاجدا توتک چالیر.
-نه اولار قوی چالسین
-خان او سسدن بالا قوخوسو یاییلیر. یاواش-یاواش خالقین خوشونا گلیر، آدین «گونآی لایلاسی» قویوبلار.
خان گولور، باشین توولاییر،
-نه یاخشی کی، خالقین او توتک سسیندن یوخولاری دا گلیر.
-گلیر، گلیر بییم
-پاخما گرک آللاهدان ایستیهسن، بیری بو خالقا لایلا چالا، تئز یاتالار، بیز سسسیز گئجه بویو، خالقدان گیزلی اؤز ایشلریمیزه یئتیشک.
-آغام، سؤز اوندا دئییل کی.
-به سؤز ندهدیر؟ دئ قورتار،
-بیییم، خالق هوورون سالارسا بیر دیلغیر چوبانا، خانا محببتلری آزالار.
-کس سسیوی آخماق اوغلو، آخماق، بیر درده ایت هورمک ایله خانین قیلی دا ترپنمز. چیخ-چیخ، سفئکلمه، دئگینن منیم مانقالیمی گتیرسینلر،
-باش اوسته آغام.
کاتتا دالدالی سارایدان چیخیر، سویو سوزوله-سوزوله ائوینه قایدیر.
آخشام باشی سرین دوشدوکده کندین سوروسو یغیلیر، هره اؤز داوارینی قاپیسیندان ییغیب سوریه قاتیرلار،
داوار دیل بیلن کیمی، بیر-بیرینین آردینا دوزولوب، اوزو اوتلاغا ساری یوللانیر، سورونون اؤنونده ائرکجین ایری زینقرووو، سورویه سئویملی بیر گورکم یارادیر...
کندین ایگید چوبانی سورونون آردیندان هو-هو دئییر کن، داواری ییغیر. گونآیین قیوراق کؤپکلری، سورونون ساغ-سول گووهنلیینی قورویارکن، یوللانیرلار... گونآی سورونون آردیندان پاپاغینی یانقیلجی قویوب، الین قویور قولاغینا، قیها چکیب «نبینین بوغلاری، ایشمه ائشمهدی»نی اوخویور.
کندلیلر سورونون ساغلامینا دوعا ائدیرلر، اونلار قویونلارینین برکتلنمسین، ساغلیقلا گئدیب اوتاریلیب ساغ قایتماسینی آللاهدان ایستهییرلر، گؤزلری سورونون آردیجاق آسیلی قالیر.
اوزاقدان چئویک چوبانین اوخوماق سسی گلینجک کند اهلینین گووهنین ایگید گونآیا داها یوکسلدیر.
یازین چیچک عطیرلی گئجه-گوندوزو بیر-بیر گلیر کئچیر...
کند اهلی ایلین سئویملی، ساغلام موسومندن داد آلیرلار... شیدیرغی یاغیشلار، بولودلو هاولار، یاغیش آردیندان، گونشلی دومانین آرخاسیندان گؤی قوشاغینین سئحیرلی بویالاری، دوغانی بزیییب، یئر اوزونده بوتون جانلیلاری سئویندیریر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اولجای قاچاراق قاچیب، حیط قاپسین آچیر داوارلاری سورودن آیریلر، سیرالانیب، حیطه گیریرلر.
سورونون سون اوجو هله گلیب چاتماییب، گونآیین دا گئتمهیی گلمهییر، اولجایدان اوتانسادا، کؤنلو چکیر او مئهریبان آنا ایله دانیشسین. هامی گونآی تک اولجایین قارا گونلرینه آجیییر، قاپی آغزیندا اولجای ایله خئیلک دانیشیرلار.
سورونون سونی گلینجک، بیر-بیری ایله ساغاوللاشیرلار.
اولجایین، گؤزللیی، ادبی، حورمتی، آبیر-حیاسی، دانیشیغیندان بللنیر... اونون یانیق اورکلی آنا باخیشلاری، گونآیی ائتکیلهییر، اولجایین دویغوسال گؤروشوندن، آغیر یاراسی سیزیللاسادا، حورمتلی قارشیلیغی بوتون داغ-داش یورقونلوغون گونآیین جانیندان چیخاریر.
گونآیین صاف اوریی، دوغرو-دزگونلویو، شیرین دانیشیقلاری، اوتانقاچ باخیشلاری، توتک چالماسیندان بتر اولجایا خوش گلیر.
سورو کندین ایچینه وارارکن، گونآیی گؤرن، اونا یورولما دئییب، گئجه چاغی توتک لایلا تؤرهنیشی اوچون گونآیی اورکدن آلقیشلاییرلار... گونآی خالقین سئوگیسیندن سئوینیر، اؤزونه داها گووهنیر، سورو ائولره یاییلینجاق، گونآی اؤز ائولرینه قایدیر.
عائله اونو تام سئوگی ایله قارشیلاییر، بولاق باشیندا قیزلار-گلینلر گونآیین گئجهلر نئی سسیندن خوشلانیب، اؤز سئوینجلرینی گونآیین باجیسنا آنلاتمیشلار. ائوده گونآی بو سؤزلری باجیسیندان ائشیدینجک چوخ سئوینیر.
گونآیین چالغی سئوینجینینین خبری بوتون کند ایچینه یاییلیر، هامی اونو اؤرکدن سئویر.
کاتتا بو خبری عایله سیندن دویونجاق، غضبلشیر، کاتتانین قیزی سوروشور؛
-آتا ندن خوشونا گلمهییر؟
-کس سسیوی، سیرتیغین بیری سیرتیق، بو کندین یییهسی وار، خان اولان یئرده، منملیک بیر سولهین چوبانا یئتمز.
گوناورتا یئمهیی آغویا دونور، کاتتا دورومو پوزولور، چؤرییی یئیهر-یئمز اؤزونو خانلیغا چاتدیریر، خانی سوراغلاشیر، دئییرلر، خان یاتیب آخشام چاغی اویانار، کاتتا اوزدن گئتمهییب، خانلیق سارای ایشلرینه ال آتیر، چوبانلارلا ساغمال داوارلارین قوزولارینی امیشدیریر، سود قازانلارینی سوزمکده، سودچولره گؤترمهیه، کومکلشیر، قویون-قوزو امیشیندن سونرا آییرماغا مدد وئریر... خئیلک بئیار-بئیار ایشلردن سونرا آنجاق خان اونو سارایینا آلیر.
کاتتا خانین اؤنونده نئچه کز اییلندن سونرا، الی قولتوق باش آشاغی آیاق اوسته قالیر،
-هه کاتتا نه یاووز؟ چوخ بوزوق گورونورسن.
-بهییم، بو خارابادا هر گون بیر بالا یاغیر.
-نه بالاسی؟ آچیق دانیش
-آللاهوئردی تاپدیغین چوبان اوغلو، گئجهلر آرخاجدا توتک چالیر.
-نه اولار قوی چالسین
-خان او سسدن بالا قوخوسو یاییلیر. یاواش-یاواش خالقین خوشونا گلیر، آدین «گونآی لایلاسی» قویوبلار.
خان گولور، باشین توولاییر،
-نه یاخشی کی، خالقین او توتک سسیندن یوخولاری دا گلیر.
-گلیر، گلیر بییم
-پاخما گرک آللاهدان ایستیهسن، بیری بو خالقا لایلا چالا، تئز یاتالار، بیز سسسیز گئجه بویو، خالقدان گیزلی اؤز ایشلریمیزه یئتیشک.
-آغام، سؤز اوندا دئییل کی.
-به سؤز ندهدیر؟ دئ قورتار،
-بیییم، خالق هوورون سالارسا بیر دیلغیر چوبانا، خانا محببتلری آزالار.
-کس سسیوی آخماق اوغلو، آخماق، بیر درده ایت هورمک ایله خانین قیلی دا ترپنمز. چیخ-چیخ، سفئکلمه، دئگینن منیم مانقالیمی گتیرسینلر،
-باش اوسته آغام.
کاتتا دالدالی سارایدان چیخیر، سویو سوزوله-سوزوله ائوینه قایدیر.
آخشام باشی سرین دوشدوکده کندین سوروسو یغیلیر، هره اؤز داوارینی قاپیسیندان ییغیب سوریه قاتیرلار،
داوار دیل بیلن کیمی، بیر-بیرینین آردینا دوزولوب، اوزو اوتلاغا ساری یوللانیر، سورونون اؤنونده ائرکجین ایری زینقرووو، سورویه سئویملی بیر گورکم یارادیر...
کندین ایگید چوبانی سورونون آردیندان هو-هو دئییر کن، داواری ییغیر. گونآیین قیوراق کؤپکلری، سورونون ساغ-سول گووهنلیینی قورویارکن، یوللانیرلار... گونآی سورونون آردیندان پاپاغینی یانقیلجی قویوب، الین قویور قولاغینا، قیها چکیب «نبینین بوغلاری، ایشمه ائشمهدی»نی اوخویور.
کندلیلر سورونون ساغلامینا دوعا ائدیرلر، اونلار قویونلارینین برکتلنمسین، ساغلیقلا گئدیب اوتاریلیب ساغ قایتماسینی آللاهدان ایستهییرلر، گؤزلری سورونون آردیجاق آسیلی قالیر.
اوزاقدان چئویک چوبانین اوخوماق سسی گلینجک کند اهلینین گووهنین ایگید گونآیا داها یوکسلدیر.
یازین چیچک عطیرلی گئجه-گوندوزو بیر-بیر گلیر کئچیر...
کند اهلی ایلین سئویملی، ساغلام موسومندن داد آلیرلار... شیدیرغی یاغیشلار، بولودلو هاولار، یاغیش آردیندان، گونشلی دومانین آرخاسیندان گؤی قوشاغینین سئحیرلی بویالاری، دوغانی بزیییب، یئر اوزونده بوتون جانلیلاری سئویندیریر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
✅✅چهارشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا
آذربایجان رومانچیلیغیندا ایتیریلمیش-زامان
یازار:« ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
آذربایجان رومانچیلیغیندا ایتیریلمیش-زامان
یازار«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
بو گون بیزده رومان ژانری ایله باغلی آپاریلان پولئمیکالاردا داها چوخ شیکایت موقایسه فرقی ایله دونیا و میلّی نثری قارشی-قارشییا قویوب، اوستونلویو بیر معنالی شکیلده بیرینجینین خئیرینه حلّ ائلهمک جهدی اؤنده دیر. دونیا رومانچیلیغینین چاغداش دورومو، تاریخی تجروبهسی هر حالی ایله بو اوستونلویو چئورلهییر. میلّی رومانچیلیغیمیزا باغلی بئله بیر بوشلوغون یارانماسینا سبب محض اؤتن عصرین 30-40-جی ایللرینده مئیدانا چیخان اثرلره صرف اولونموش زحمتین گودازا گئتمهسی ایله باغلیدیر. بونون سببلری و نتیجهلری حاقدا دانیشماق ایستهردیم.
بیزده نثر عنعنهسینین تاریخی او قدر ده قدیم دئییل. 19-جو عصرین سونلارینا .م.ف آخوندزاده زامانینا و 20-جی عصرین اوّل...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آذربایجان رومانچیلیغیندا ایتیریلمیش-زامان
یازار:« ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
آذربایجان رومانچیلیغیندا ایتیریلمیش-زامان
یازار«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
بو گون بیزده رومان ژانری ایله باغلی آپاریلان پولئمیکالاردا داها چوخ شیکایت موقایسه فرقی ایله دونیا و میلّی نثری قارشی-قارشییا قویوب، اوستونلویو بیر معنالی شکیلده بیرینجینین خئیرینه حلّ ائلهمک جهدی اؤنده دیر. دونیا رومانچیلیغینین چاغداش دورومو، تاریخی تجروبهسی هر حالی ایله بو اوستونلویو چئورلهییر. میلّی رومانچیلیغیمیزا باغلی بئله بیر بوشلوغون یارانماسینا سبب محض اؤتن عصرین 30-40-جی ایللرینده مئیدانا چیخان اثرلره صرف اولونموش زحمتین گودازا گئتمهسی ایله باغلیدیر. بونون سببلری و نتیجهلری حاقدا دانیشماق ایستهردیم.
بیزده نثر عنعنهسینین تاریخی او قدر ده قدیم دئییل. 19-جو عصرین سونلارینا .م.ف آخوندزاده زامانینا و 20-جی عصرین اوّل...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قایغیکش قوجا
✍یازار:«علی بگ آذری»
کوچورن:« سحرخیاوی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
سسه یوخودان آییلدیم، قاپینین زنگی دایانمادان چالینیردی. شنبه گونو ایدی، یاتیب دینجلهجکدیم. هر گون سحر اوباشدان یوخودان آلا یاریمچیق قالخیب شهرین او باشینا ایشه گئتمک، آخشام دا ایشدن سونرا یئنیدن او بویدا یولو اوتوبوسلاردا ساللاشا- ساللاشا، مئترونون سیخلیغیندا، باساباسدا گئدیب- گلمک منی الدن سالمیشدی.
بیرجه اومودوم استراحت گونلرینده کی، یاتیب دینجله بیلیردیم، او دا ائوین اساسلی تمیزلیییندن باشقا بیر حوققا چیخماسایدی...آنجاق ندنسه اؤتن بیر ایل عرضینده هله دالبادال ایکی گون دینجلدیییم اولمامیشدی، هر دفعه نه ایسه بیر ایش چیخمیشدی.
جَلد یاتاغیمدان قالخدیم. سحرین بو آلاتورانیندا منی ناراحات ائدن کیم اولا بیلردی؟ ایلک آغلیما گلن سو سیزماسی اولدو. جَلد حاماما و ماوالا باخدیم. هر شئی قایداسیندایدی. اوردان اؤزومو آتدیم مطبخه، بیردن آللاه ائلهمه میش نه ایسه یانار، یا دا گاز سیزماسی اولا بیلر. شوکور بوردا دا سالاماتچیلیق، هر شئی اؤز قایداسیندایدی.
قاپینین زنگی ایسه لاپ ایلیگیمه ایشلهییردی. ائله گئجه پالتاریندا دهلیزه یوگوردوم.
-- گلدیم ائی... گلدیم.--سسلندیم کی بلکه زنگ دوگمهسینی باسان ائشیده، ال ساخلایا، آمما او دا هر کیمیدی سه عینادیندان دؤنموردو.
مجبور اولوب گئجه پالتاریندا قاپینی آچدیم.
آریق، هوندور بوی بیر کیشی ایله اوز- اوزه گلدیم، تانیییردیم، آدی مختار ایدی، قونشو بلوک دا یاشاییردی، هردن بیر بینانین حیطینده راستلاشیردیق. سلام- علیکیمیز اولماسا دا، بیربیریمیزی تانیییردیق. بیلیردیک کی بیر بینادا یاشاییریق. نه اؤزوندن، نه ده آدیندان خوشوم گلمیردی." آی سنه آد قویانین...دئمیشدیم... اصل مختار اولمالی آداملار قالمیشدی قیراقدا، بو آدام مختارلیق ائدیردی...".
مختار کیشینین قولتوغوندا قوولوق واریدی، بیلدیم کی ائله بئله گلمهییب، نه ایسه ایشی وار.
-- آکیشی نه اولوب؟!-- سلامسیز- کلامسیز یئریدیم اوستونه.-- قویمازسان یاتیب دینجهلم. بیلمیرسن کی من ایش آدامییام؟ آنجاق شنبه- بازار گونو دینجهله بیلیرم.
-- ائله من ده اونا گؤره تئزدن گلمیشم. نه واخت گلیرم ائوده یوخسان. قونشولاردان،دئییرلر ایشه گئدیبسن.
--هه، نه مسئلهدی؟ نییه گلیبسن؟
-- اوّل سالام. -- هئچ تمکینینی پوزمادان داوام ائلهدی.-- من بو بوز بینادا یاشایان ساکینلرین اعتمادی ایله امضاء توپلاییرام.
مختار کیشینی هم ده قایغیکش کیمی تانییریق. بیر مسئله اولاندا، اورا- بورا زنگ وورور، لازیم گلنده عریضه یازیب گؤندریر، ایشی یولونا قویدورور.
-- نه امضاء؟! تعجوبله سوروشدوم.-- ایندی ده مندن خبرچیلیک ائتمک فیکریندهسن؟! زیبیلی آپاریب آتمامیشام؟ سویو آچیق قویموشام، آخیب قونشونون منزیلینی باتیریب؟ لیفتی(آسانسورو) زیبیللهمیشم؟ اؤدهنیشی واختیندا اؤدهمهمیشم؟
مختار کیشینی تئز- تئز توفیقله بیرلیکده گؤروردوم-قوشون باشچیسی توفیقله. ایکیسی ده بیر چکمهنین تایلاریدی، هئچ سئچیلمیردیلر. بیرجه فرق مختار کیشینین یاشلی اولماسی ایدی. آز قالیردی هشتادی حاقلاسین... توفیقین ده یاشی آز اولمازدی، یئتمیشی چوخدان حاقلامیش اولاردی. هر ایکیسینین ایشی- گوجو اونون- بونون آرخاسینجا باخیب غیبتینی قیرماق ایدی.
نه ایسه... هر ایکیسینین اوزونو گؤرمک ایستهمیر آدام. دئییرم بیرجه نه اولایدی بونلارین اوزونو موردهشیر تئز یویایدی...
- نه امضاء مختار کیشی؟ مختار کیشی قاباغیمدا کاریخیب قالیب ماتدیم- ماتدیم منه باخیر، سونرا گلیب منه ده سؤز قوشماسین کی...
باشی ایله ایشاره وئردی. بوندا سهوه بیر باخ!! ائوه کئچمک ایستهییر کافتار.
-- یوخ! -- چیمخیردیم.-- ائوه اولماز. نه سوزون وار بوردا دئه.
- باخ!-- مختار کیشی قولتوغوندا کی قوولوغا ایشاره وئردی.-- بوردا بوتون سندلر وار. گرک گؤستریم کی اوخویوب قول چکهسن.
-- عیبی یوخدور. اوخومادان قول چکهرم.
سن ائله بوردا گوستر، نه یازدیغینی دئه، سنه اینانیرام...
-- اولماز! - مختار کیشی ال چکمهدی، عینادکارلیق گوستردی.-- بیر بئله آدامین ائوینه گیرمیشم. سن ایندی منی ائوینه بوراخمیاجاقسان؟ نه دن قورخورسان؟ من هشتادی چوخدان حاقلامیشام. بیلیرسنمی؟
- ایستهییرسن لاپ دوخسانی، یوزو ده حاقلا، نه ایشیمه دیر کی...
- ایمکان وار کئچیم ایچری؟ -- مختار کیشینین دیرشمهسی لاپ جیددیلشمیشدی. - سنی اوردا باشا سالارام.
- ایندییه کیمی گؤروبسن یوخسا ائشیدیبسن کی بیر آدام منیم قاپیمدان ایچری کئچسین؟
- ایشیم گوجوم قورتاریب، دوروب سنی گودهجم. - مختار کیشی گولومسوندو.-- ایستهییرسن هر گون قوناقلیق ائله، قوهوملارین، دوستلارین گئجه ده قوناق قالسینلار، چیخیب ائولرینه گئتمهسینلر...
✍یازار:«علی بگ آذری»
کوچورن:« سحرخیاوی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
سسه یوخودان آییلدیم، قاپینین زنگی دایانمادان چالینیردی. شنبه گونو ایدی، یاتیب دینجلهجکدیم. هر گون سحر اوباشدان یوخودان آلا یاریمچیق قالخیب شهرین او باشینا ایشه گئتمک، آخشام دا ایشدن سونرا یئنیدن او بویدا یولو اوتوبوسلاردا ساللاشا- ساللاشا، مئترونون سیخلیغیندا، باساباسدا گئدیب- گلمک منی الدن سالمیشدی.
بیرجه اومودوم استراحت گونلرینده کی، یاتیب دینجله بیلیردیم، او دا ائوین اساسلی تمیزلیییندن باشقا بیر حوققا چیخماسایدی...آنجاق ندنسه اؤتن بیر ایل عرضینده هله دالبادال ایکی گون دینجلدیییم اولمامیشدی، هر دفعه نه ایسه بیر ایش چیخمیشدی.
جَلد یاتاغیمدان قالخدیم. سحرین بو آلاتورانیندا منی ناراحات ائدن کیم اولا بیلردی؟ ایلک آغلیما گلن سو سیزماسی اولدو. جَلد حاماما و ماوالا باخدیم. هر شئی قایداسیندایدی. اوردان اؤزومو آتدیم مطبخه، بیردن آللاه ائلهمه میش نه ایسه یانار، یا دا گاز سیزماسی اولا بیلر. شوکور بوردا دا سالاماتچیلیق، هر شئی اؤز قایداسیندایدی.
قاپینین زنگی ایسه لاپ ایلیگیمه ایشلهییردی. ائله گئجه پالتاریندا دهلیزه یوگوردوم.
-- گلدیم ائی... گلدیم.--سسلندیم کی بلکه زنگ دوگمهسینی باسان ائشیده، ال ساخلایا، آمما او دا هر کیمیدی سه عینادیندان دؤنموردو.
مجبور اولوب گئجه پالتاریندا قاپینی آچدیم.
آریق، هوندور بوی بیر کیشی ایله اوز- اوزه گلدیم، تانیییردیم، آدی مختار ایدی، قونشو بلوک دا یاشاییردی، هردن بیر بینانین حیطینده راستلاشیردیق. سلام- علیکیمیز اولماسا دا، بیربیریمیزی تانیییردیق. بیلیردیک کی بیر بینادا یاشاییریق. نه اؤزوندن، نه ده آدیندان خوشوم گلمیردی." آی سنه آد قویانین...دئمیشدیم... اصل مختار اولمالی آداملار قالمیشدی قیراقدا، بو آدام مختارلیق ائدیردی...".
مختار کیشینین قولتوغوندا قوولوق واریدی، بیلدیم کی ائله بئله گلمهییب، نه ایسه ایشی وار.
-- آکیشی نه اولوب؟!-- سلامسیز- کلامسیز یئریدیم اوستونه.-- قویمازسان یاتیب دینجهلم. بیلمیرسن کی من ایش آدامییام؟ آنجاق شنبه- بازار گونو دینجهله بیلیرم.
-- ائله من ده اونا گؤره تئزدن گلمیشم. نه واخت گلیرم ائوده یوخسان. قونشولاردان،دئییرلر ایشه گئدیبسن.
--هه، نه مسئلهدی؟ نییه گلیبسن؟
-- اوّل سالام. -- هئچ تمکینینی پوزمادان داوام ائلهدی.-- من بو بوز بینادا یاشایان ساکینلرین اعتمادی ایله امضاء توپلاییرام.
مختار کیشینی هم ده قایغیکش کیمی تانییریق. بیر مسئله اولاندا، اورا- بورا زنگ وورور، لازیم گلنده عریضه یازیب گؤندریر، ایشی یولونا قویدورور.
-- نه امضاء؟! تعجوبله سوروشدوم.-- ایندی ده مندن خبرچیلیک ائتمک فیکریندهسن؟! زیبیلی آپاریب آتمامیشام؟ سویو آچیق قویموشام، آخیب قونشونون منزیلینی باتیریب؟ لیفتی(آسانسورو) زیبیللهمیشم؟ اؤدهنیشی واختیندا اؤدهمهمیشم؟
مختار کیشینی تئز- تئز توفیقله بیرلیکده گؤروردوم-قوشون باشچیسی توفیقله. ایکیسی ده بیر چکمهنین تایلاریدی، هئچ سئچیلمیردیلر. بیرجه فرق مختار کیشینین یاشلی اولماسی ایدی. آز قالیردی هشتادی حاقلاسین... توفیقین ده یاشی آز اولمازدی، یئتمیشی چوخدان حاقلامیش اولاردی. هر ایکیسینین ایشی- گوجو اونون- بونون آرخاسینجا باخیب غیبتینی قیرماق ایدی.
نه ایسه... هر ایکیسینین اوزونو گؤرمک ایستهمیر آدام. دئییرم بیرجه نه اولایدی بونلارین اوزونو موردهشیر تئز یویایدی...
- نه امضاء مختار کیشی؟ مختار کیشی قاباغیمدا کاریخیب قالیب ماتدیم- ماتدیم منه باخیر، سونرا گلیب منه ده سؤز قوشماسین کی...
باشی ایله ایشاره وئردی. بوندا سهوه بیر باخ!! ائوه کئچمک ایستهییر کافتار.
-- یوخ! -- چیمخیردیم.-- ائوه اولماز. نه سوزون وار بوردا دئه.
- باخ!-- مختار کیشی قولتوغوندا کی قوولوغا ایشاره وئردی.-- بوردا بوتون سندلر وار. گرک گؤستریم کی اوخویوب قول چکهسن.
-- عیبی یوخدور. اوخومادان قول چکهرم.
سن ائله بوردا گوستر، نه یازدیغینی دئه، سنه اینانیرام...
-- اولماز! - مختار کیشی ال چکمهدی، عینادکارلیق گوستردی.-- بیر بئله آدامین ائوینه گیرمیشم. سن ایندی منی ائوینه بوراخمیاجاقسان؟ نه دن قورخورسان؟ من هشتادی چوخدان حاقلامیشام. بیلیرسنمی؟
- ایستهییرسن لاپ دوخسانی، یوزو ده حاقلا، نه ایشیمه دیر کی...
- ایمکان وار کئچیم ایچری؟ -- مختار کیشینین دیرشمهسی لاپ جیددیلشمیشدی. - سنی اوردا باشا سالارام.
- ایندییه کیمی گؤروبسن یوخسا ائشیدیبسن کی بیر آدام منیم قاپیمدان ایچری کئچسین؟
- ایشیم گوجوم قورتاریب، دوروب سنی گودهجم. - مختار کیشی گولومسوندو.-- ایستهییرسن هر گون قوناقلیق ائله، قوهوملارین، دوستلارین گئجه ده قوناق قالسینلار، چیخیب ائولرینه گئتمهسینلر...
الغرض گؤردوم کی مختار کیشی چوخ دیرهشیر، ال چکمیر، راضیلاشدیم.
- یاخشی کئچ-- دئدیم. آنجاق مطبخه. اؤزو ده سندلری تئز گوسترهجکسن، قول چکهجم، گؤتوروب گئدهجکسن.
مختار کیشینی ایچری بوراخیب، قاپینی باغلادیم. مطبخین یولونو اونا گوستردیم.
او آیاق قابیسینی چیخاریب مطبخه کئچهنه کیمی اوتاغا گلیب اوست پالتاریمی گئییندیم. هر احتمالا قارشی وثیقهمی ده گؤتوروب مطبخه گلدیم.
مختار کیشی قوولوغونو ماسانین اوستونه قویوب ایچینده کی بعضی کاغیذلاری چیخارتمیشدی.
- باخ بو عریضه شهر ساوئتینین صدری جنابینا دیر: بوز بینانین ساکینلری آدیندان- دئیه مختار کیشی ایضاح وئرمهیه باشلادی؛ -- یازیب خواهیش ائدیریک آشاغیدا- دمیر یولون قیراغیندا مسکونلاشمیش مجبوری کؤچکونلرین ائولرینه گئدن یولون یئرینی دییشین.
بیزیم بینانین قاباغیندان گئدیب- گلمهسینلر. ایکی قونشو بینانین ساکینلری ده بیزه قوشولاجاقلار. کند آدامی دیرلار. یئریشلرینی- دوروشلارینی بیلمیرلر.زیبیللرینی ده گتیریب بیزیم بینانین ساکینلری اوچون نظرده توتولموش معیشت توللانتیلاری قابلارینا آتیرلار. بیز بو خوشا گلینمزلیک لرله نه قدر دؤزملی ییک؟
عریضهنی تلم- تلسیک گؤزدن کئچیردیم. مختار کیشی دئدییی کیمی هر شئیی تفصیلاتی ایله یازمیشدی، هله بئش ده اوستونه قویموشدو. سوندا بئله قئید ائتمیشدی:: آرتیق درجهده خواهیش ائدیریک یولون یئرینی دییشدیرهسینیز، بیز بو آشاغیدا امضا ائدنلر بو بیآبیرچیلیغا داها دؤزه بیلمهریک...
- مختار کیشی بس نییه تکلیف وئرمیرسینیز؟ دئمیرسینیز کی یولو هارا دییشمک اولار؟ - سوروشدوم و اوزوم ده فیکیرلشه- فیکیرلشه قالدیم، گرچکدن یولو هانسی طرفه دییشمک اولاردی.
منجه یولو دییشمک مومکونسوزدو. بینانین سول طرفیندن محللهیه گئدن یول هانسیسا اداره طرفیندن توتولموشدو، هوندور حاصار لاپ دمیر یولون قیراغینادک چکیلمیشدی. ساغ طرفدن ده بیزدن سونرا کی بینا قورتاران یئرده باشقا بیر گاراژ اراضینی توتموشدو، اوردا یئکه ماشینلار ساخلانیر، هم ده تعمیر خیدمت ایشلری حیاتا کئچیریلیر. اوردان دا یول سالماق مومکون دئییل.
- منه نه وار! هاردان دییشهجک لر، دییشسینلر.
- گلین اؤز آرامیزدا ائله- بئله گؤتور- قوی ائدک- دییه تکلیف وئردیم.
- اونلار وظیفهده اوتوروبلار، قوی اونلار دا باشلارینی ایشلتسینلر.
- امضایا بیر سوز دئمیرم، قول چکیرم، آنجاق اهمیت وئرمییهجک لر.
- داها بیر عریضه ده وار. مختار کیشی قوولوقدان باشقا بیر عریضه ده چیخارتدی.
- بویورون بونو دا اوخویون.
عریضهده یازیلمیشدی: فلان شهرین منزیل- آبادلیق ائدن ادارهسینین رئیسینه: بیز آشاغیدا امضاء ائدن بوز بینانین ساکینلری، خواهیش ائدیریک کی معیشت توللانتیلاری اوچون نظرده توتولموش زیبیلقابیلارینی بیزیم بینانین یانیندان ییغیشدیراسینیز و یوز مئتیر آرالیدا بیر یئره قویاسینیز. بلکه کی...
مختار کیشی میلچک ییغینتیسیندان، ایت توپلانتیسیندان، زیبیل ائشنلرین های- هویوندان، توللانتی چؤرکلری تویوق- جوجه اوچون گؤتورنلرین بیر- بیری ایله داوا- دالاشلاریندان، بیر سؤزله هر شئیدن تفصیلاتی ایله یازمیش و بینادا یاشایان بوتون طبقهنین فراوانلیغی نامینه وظیفه ده اولان بیر آریستوکرات کیمی بو آددیمی آتاجاغینیزا اومودلو اولدوقلارینی خصوصی ایله وورغولامیشدی...
- نئجهدیر؟ - عریضهنی اوخویاندا گولومسهدییمی گؤروب مختار کیشی ده گولدو.-- سن هله مختار دایینی تانیمیرسان. مختار دایینیز اولماسایدی بوردا، زیبیل ایچینده ایتیب- باتاردینیز.
اوز وئرمک ایستمهدیم، جیددیلشدیم.
اوز وئرسهیدیم، بیرآز دا خوش صیفت گؤسترسهیدیم چیخیب گئتمیهجکدی. بلکه چای دا ایستیهجکدی.
اودور کی مختار کیشیدن زیبیل قابیلاری هارا آپاریب قویا بیلهجکلری یئری سوروشمادیمادیم. اهمیتسیز بیلدیم. اؤزلویومده تصور ائتدیم کی، هارداسا یوز متر مسافهیه آپاریبلار.
بیز ده بوز بینانین ساکینلری الیمیزده زیبیل توربالاری، وئدرهلری، شهرین آراسی ایله هر گون او قوطولارین یانینا گئدیب- گلیریک. اوچ بینانین هرهسینده یوز دوخسان عائیله... بیر سؤزله... زیبیل کاروانی...
-- منزیلین نومرهسی یازیلان جرگهده وثیقهنین نومرهسینی قئید ائله و امضاءلا.-- مختار کیشی بویوردو.
عریضهنین آرخاسیندا و علاوه اولونموش ورقده چوخلو امضاء واریدی. الیمین ایچی کیمی بیلیردیم کی، بوش شئی دیر. نه یولون یئرینی دییشهجکلر، نه ده زیبیل قابیلاری یوز مئتیرلیک مسافهیه آپاراجاقلار. بونونلا بئله قوجانین خاطیرینه دیمک ایستمهدیم. اذیت چکیب عریضه یازمیشدی، قاپی- قاپی دوشوب منیم کیمی عینادکارلار ایله مباحثه ائدیب، امضالاتمیشدی. امکلی آدام ایدی، اؤزو ده تک یاشاییردی، بیر ایشه مشغول اولمالی ایدی دا بلکه...
- یاخشی کئچ-- دئدیم. آنجاق مطبخه. اؤزو ده سندلری تئز گوسترهجکسن، قول چکهجم، گؤتوروب گئدهجکسن.
مختار کیشینی ایچری بوراخیب، قاپینی باغلادیم. مطبخین یولونو اونا گوستردیم.
او آیاق قابیسینی چیخاریب مطبخه کئچهنه کیمی اوتاغا گلیب اوست پالتاریمی گئییندیم. هر احتمالا قارشی وثیقهمی ده گؤتوروب مطبخه گلدیم.
مختار کیشی قوولوغونو ماسانین اوستونه قویوب ایچینده کی بعضی کاغیذلاری چیخارتمیشدی.
- باخ بو عریضه شهر ساوئتینین صدری جنابینا دیر: بوز بینانین ساکینلری آدیندان- دئیه مختار کیشی ایضاح وئرمهیه باشلادی؛ -- یازیب خواهیش ائدیریک آشاغیدا- دمیر یولون قیراغیندا مسکونلاشمیش مجبوری کؤچکونلرین ائولرینه گئدن یولون یئرینی دییشین.
بیزیم بینانین قاباغیندان گئدیب- گلمهسینلر. ایکی قونشو بینانین ساکینلری ده بیزه قوشولاجاقلار. کند آدامی دیرلار. یئریشلرینی- دوروشلارینی بیلمیرلر.زیبیللرینی ده گتیریب بیزیم بینانین ساکینلری اوچون نظرده توتولموش معیشت توللانتیلاری قابلارینا آتیرلار. بیز بو خوشا گلینمزلیک لرله نه قدر دؤزملی ییک؟
عریضهنی تلم- تلسیک گؤزدن کئچیردیم. مختار کیشی دئدییی کیمی هر شئیی تفصیلاتی ایله یازمیشدی، هله بئش ده اوستونه قویموشدو. سوندا بئله قئید ائتمیشدی:: آرتیق درجهده خواهیش ائدیریک یولون یئرینی دییشدیرهسینیز، بیز بو آشاغیدا امضا ائدنلر بو بیآبیرچیلیغا داها دؤزه بیلمهریک...
- مختار کیشی بس نییه تکلیف وئرمیرسینیز؟ دئمیرسینیز کی یولو هارا دییشمک اولار؟ - سوروشدوم و اوزوم ده فیکیرلشه- فیکیرلشه قالدیم، گرچکدن یولو هانسی طرفه دییشمک اولاردی.
منجه یولو دییشمک مومکونسوزدو. بینانین سول طرفیندن محللهیه گئدن یول هانسیسا اداره طرفیندن توتولموشدو، هوندور حاصار لاپ دمیر یولون قیراغینادک چکیلمیشدی. ساغ طرفدن ده بیزدن سونرا کی بینا قورتاران یئرده باشقا بیر گاراژ اراضینی توتموشدو، اوردا یئکه ماشینلار ساخلانیر، هم ده تعمیر خیدمت ایشلری حیاتا کئچیریلیر. اوردان دا یول سالماق مومکون دئییل.
- منه نه وار! هاردان دییشهجک لر، دییشسینلر.
- گلین اؤز آرامیزدا ائله- بئله گؤتور- قوی ائدک- دییه تکلیف وئردیم.
- اونلار وظیفهده اوتوروبلار، قوی اونلار دا باشلارینی ایشلتسینلر.
- امضایا بیر سوز دئمیرم، قول چکیرم، آنجاق اهمیت وئرمییهجک لر.
- داها بیر عریضه ده وار. مختار کیشی قوولوقدان باشقا بیر عریضه ده چیخارتدی.
- بویورون بونو دا اوخویون.
عریضهده یازیلمیشدی: فلان شهرین منزیل- آبادلیق ائدن ادارهسینین رئیسینه: بیز آشاغیدا امضاء ائدن بوز بینانین ساکینلری، خواهیش ائدیریک کی معیشت توللانتیلاری اوچون نظرده توتولموش زیبیلقابیلارینی بیزیم بینانین یانیندان ییغیشدیراسینیز و یوز مئتیر آرالیدا بیر یئره قویاسینیز. بلکه کی...
مختار کیشی میلچک ییغینتیسیندان، ایت توپلانتیسیندان، زیبیل ائشنلرین های- هویوندان، توللانتی چؤرکلری تویوق- جوجه اوچون گؤتورنلرین بیر- بیری ایله داوا- دالاشلاریندان، بیر سؤزله هر شئیدن تفصیلاتی ایله یازمیش و بینادا یاشایان بوتون طبقهنین فراوانلیغی نامینه وظیفه ده اولان بیر آریستوکرات کیمی بو آددیمی آتاجاغینیزا اومودلو اولدوقلارینی خصوصی ایله وورغولامیشدی...
- نئجهدیر؟ - عریضهنی اوخویاندا گولومسهدییمی گؤروب مختار کیشی ده گولدو.-- سن هله مختار دایینی تانیمیرسان. مختار دایینیز اولماسایدی بوردا، زیبیل ایچینده ایتیب- باتاردینیز.
اوز وئرمک ایستمهدیم، جیددیلشدیم.
اوز وئرسهیدیم، بیرآز دا خوش صیفت گؤسترسهیدیم چیخیب گئتمیهجکدی. بلکه چای دا ایستیهجکدی.
اودور کی مختار کیشیدن زیبیل قابیلاری هارا آپاریب قویا بیلهجکلری یئری سوروشمادیمادیم. اهمیتسیز بیلدیم. اؤزلویومده تصور ائتدیم کی، هارداسا یوز متر مسافهیه آپاریبلار.
بیز ده بوز بینانین ساکینلری الیمیزده زیبیل توربالاری، وئدرهلری، شهرین آراسی ایله هر گون او قوطولارین یانینا گئدیب- گلیریک. اوچ بینانین هرهسینده یوز دوخسان عائیله... بیر سؤزله... زیبیل کاروانی...
-- منزیلین نومرهسی یازیلان جرگهده وثیقهنین نومرهسینی قئید ائله و امضاءلا.-- مختار کیشی بویوردو.
عریضهنین آرخاسیندا و علاوه اولونموش ورقده چوخلو امضاء واریدی. الیمین ایچی کیمی بیلیردیم کی، بوش شئی دیر. نه یولون یئرینی دییشهجکلر، نه ده زیبیل قابیلاری یوز مئتیرلیک مسافهیه آپاراجاقلار. بونونلا بئله قوجانین خاطیرینه دیمک ایستمهدیم. اذیت چکیب عریضه یازمیشدی، قاپی- قاپی دوشوب منیم کیمی عینادکارلار ایله مباحثه ائدیب، امضالاتمیشدی. امکلی آدام ایدی، اؤزو ده تک یاشاییردی، بیر ایشه مشغول اولمالی ایدی دا بلکه...
ایندی اونا ائله گلیردی کی بیزیم قایغیمیزا قالیر...
قونشولاردان سئچیلمک ایستمهدیم.
قوجا دئدییی کیمی شخصیت وثیقهمین نومرهسینی قئید ائتدیم و امضالادیم.
مختار کیشی عریضهنی قوولوغونا قویدو.
- بوندان سونرا گؤرهجکسن کی بوتون ایشلرین خود گئدهجک. تک یاشایان قادینین ائوینده کیشینین تاپیلماسی اوغور علامتی دیر.
قوجا قوولوغو دا گؤتوروب سئوینه- سئوینه گئتدی. اونون اوشاق کیمی سئویندییینه لاپ گولمهییم توتدو. بیر ده نه دئدییینی آنلایا بیلمهدیم. بو نه دئییر؟! کیشینین پیدا اولماسی...نه دئمک؟ اوغور علامتی نه دیر؟ منیم آخی هئچ بیر پلانیم یوخدور. هئچ بو بارهده دوشونمورم ده... بئله یاشاییشیمدان، بئله حالیمدان راضییام.
ایکی گون سونرا آخشام ایشدن گلنده گؤزلریمه اینانمیردیم. بینانین آرخا طرفینده یولون دوز قیراغیندا زیبیل قوطولارینی کنار مداخیلهلردن قوروماق اوچون اوستو اؤرتولو خصوصی یئرین تیکینتیسینه باشلامیشدیلار. هلهلیک ایسه زیبیلقابیلاری دییشمیشدیلر. اوستو آچیقلاری گؤتوروب، یئرینه قاپاغی آچیلیب- اؤرتولن قابلار قویموشدولار.
-- هه...بو آرتیق رئال ایش اولدو-- دئییب کئچدیم.
" سن دئمه مختار کیشی زهله تؤکن دئییلمیش، اؤزو دئدییی کیمی هشتادی چوخدان حاقلاییب ایمیش. دونیا گؤرموش آدام کیمی سؤزو هاوایا آتماییب بلکه ده...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قونشولاردان سئچیلمک ایستمهدیم.
قوجا دئدییی کیمی شخصیت وثیقهمین نومرهسینی قئید ائتدیم و امضالادیم.
مختار کیشی عریضهنی قوولوغونا قویدو.
- بوندان سونرا گؤرهجکسن کی بوتون ایشلرین خود گئدهجک. تک یاشایان قادینین ائوینده کیشینین تاپیلماسی اوغور علامتی دیر.
قوجا قوولوغو دا گؤتوروب سئوینه- سئوینه گئتدی. اونون اوشاق کیمی سئویندییینه لاپ گولمهییم توتدو. بیر ده نه دئدییینی آنلایا بیلمهدیم. بو نه دئییر؟! کیشینین پیدا اولماسی...نه دئمک؟ اوغور علامتی نه دیر؟ منیم آخی هئچ بیر پلانیم یوخدور. هئچ بو بارهده دوشونمورم ده... بئله یاشاییشیمدان، بئله حالیمدان راضییام.
ایکی گون سونرا آخشام ایشدن گلنده گؤزلریمه اینانمیردیم. بینانین آرخا طرفینده یولون دوز قیراغیندا زیبیل قوطولارینی کنار مداخیلهلردن قوروماق اوچون اوستو اؤرتولو خصوصی یئرین تیکینتیسینه باشلامیشدیلار. هلهلیک ایسه زیبیلقابیلاری دییشمیشدیلر. اوستو آچیقلاری گؤتوروب، یئرینه قاپاغی آچیلیب- اؤرتولن قابلار قویموشدولار.
-- هه...بو آرتیق رئال ایش اولدو-- دئییب کئچدیم.
" سن دئمه مختار کیشی زهله تؤکن دئییلمیش، اؤزو دئدییی کیمی هشتادی چوخدان حاقلاییب ایمیش. دونیا گؤرموش آدام کیمی سؤزو هاوایا آتماییب بلکه ده...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
«محمدرضا نوازی»
در باب ادبیات عامه پسند، فاناتیسم،فاتالیسم،ترویج خرافه در ادبیات و روانشناسی زرد
هر کدام از این واژه ها،تعریف های مشخصی دارند،اما بسیار نزدیک و شبیه هم هستند.و گزاره هایی که شاید به یک اندازه،موجب واپسگرایی و کج فهمی شوند.
ادبیات عامه پسند ،بخشی از فرهنگ عامه و گونهای از ادبیات است که مخاطبانش توده مردم هستند و بر پایه ذوق و سلیقه و علاقه آنان پدید میآید. هدف اصلی این نوع ادبیات سرگرم کردن خواننده است و در پدید آوردن آنها موازین هنری و خلاقیت ادبی نقش چندانی ندارد.(این تعریف از زنده یاد فتح الله بی نیاز است که نوشته های بسیار متنوعی در این باب دارد)
در ادبیات عامه پسند،امورات سفید و یا سیاه هستند .خوب یا بد هستند.خاکستري همانطور که در دنياي واقعي وجود دارد، در اين ادبیات وجود ندارد..
همه چیز دست تقدیر و سرنوشت است و جبرگرایی مطلق حاکم است و بر آرمان های متافیزیکی تکیه می کنند.
مکتب فرانکفورتي ها ادبیات عامه پسند را بخشي از صنعت کتاب و آگاهي کاذب و ايدئولوژي دروغيني مي دانند که توسط طبقه حاکم ايجاد شده و قصد دارد تصويري غيرواقعي و زيبا از جامعه ارائه کند و لذا کارکردي تخديري دارد...
ویژگی ها:
زبان در این گونه ادبیات بسیار ساده و سطحی است و بر کلیشه ها تمرکز دارد
تاکید اصلی بر اسطوره است و شخصیت های واقعی نمود خاصی ندارد.
به شدت نقدگریز و تقدسگراست و از طرح هر گونه پرسش های بنیادی و تحلیلی هراسان است.
استفاده از بعضی عناصر دمدستی و نخنما مانند خواب و کابوس، تشریح و توضیح طولانی این رؤیاها برای سرگرمکردن خواننده، فال و احضار ارواح و...
عموما به فرهنگ و ادبیات شفاهی توجه می کند و از ادبیات مکتوب گریزان است..
در این مبحث مهم(ادبیات شفاهی -ادبیات مکتوب) جا دارد به دیدگاه فیلسوف ساختارشکن فرانسوی ، ژاک دریدا اشاره کنم :
دریدا معتقد است که هر تقابلی مثلاً بین نوشتار و گفتار، اصلی و فرعی، خوب و بد، حضور و غیاب، زن و مرد، طبیعت و فرهنگ، و غیره ساختگی هستند. این بدان معناست که نباید هیچ یک از دو قطب یک تقابل را برتر از دیگری بدانیم و آن را مرکز و محور قرار دهیم.
مفهوم "واسازی" یا "شالوده شکنی" به این دلیل توسط دریدا مطرح میشود که بر اساس آن باید نشان داد که در پس این تقابلها، تمایزی نهفته است.
یکی از تقابلهایی که دریدا مطرح میکند، تقابل نوشتار و گفتار است. او غرب را به گفتار محوری متهم میسازد و هدف خود را "شالوده شکنی" میخواند. از نظر وی، در متافزیک غرب که بر حضور تکیه دارد، گفتار برتر از نوشتار تلقی شده است، چرا که فرض بر این بوده است که در گفتار، گوینده حضور کامل دارد و آوای او حضور معنا را تضمین میکند.
این چیزی است که دریدا "آوامحوری" خوانده است و باعث شده است که نوشتار همچون چیزی دست دوم تلقی شود. ولی برخلاف متافیزیک حضور که تمایز را از قلم میاندازد، دریدا روی "نوشتارشناسی" تکیه دارد و معتقد است که گفتار نیز همچون نوشتار بر اساس تمایز مبتنی است و در گفتار نیز معنا حضور کامل ندارد.
یکی از موضوعات مهم دیگر که سد راهی بزرگ در راستای رشد و ارتقا فکر و اندیشه هست،فاناتیسم یا تعصب گرایی هست..به قول دنی دیدرو:
"فاصله بین تعصب و بربریت گامی بیش نیست"
تعصب در مورد زبان،ملیت،قومیت،دین و مذهب و..در این راستا قرار می گیرند.
فاتالیسم یا سرنوشت گرایی هم نگرشی است که مانع ترکیب جماعات محروم با جهان مدرن و تداوم فلاکت و ناتوانی اجتماعی آنها میشود.تفسیر رایج و عوامانه این است که دست تقدیر به عنوان یک عامل نامریی و مرموز، گریبان هر انسانی را گرفته و از بدو تولد تا لحظه مرگ او را به همان جهتی که میخواهد هدایت میکند و انسان خواه ناخواه، همان مسیر را طی کرده و هیچگونه حق انتخاب ندارد( رجوع شود به مقاله تقدیرگرایی عامیانه،ریشه ها و پیامدها)
مورد دیگری که در حوزه علوم عامه پسند قرار می گیرد مربوط به روانشناسی انگیزشی است و روانشناسانی مثل فرهنگ هلاکویی، مسعود آزمندیان،انوشه،احمد حلت ،علیرضا شیری، آزیتا ساعیان و.....که آثار این روانشناسان،عمدتا شبه علمی و پارانورمال هستند،و هیچ کمکی به ارتقای اندیشه و بهبود کیفیت زندگی افراد نمی کند بلکه با دادن اعتماد به نفس کاذب و آرمان های دست نیافتنی از مسیر درست زندگی منحرف می کند و فرد را دچار کج فهمی می کند.بدون تردید نظریهها و روشهای روانشناسی برای رفع مشکلات نیاز به پایههای محکمتر و علمیتری دارد و حوزه کاملا تخصصی هست.،
و تبعا نتیجه تفکرات و آموخته های این علما در حالت خوشبینانه اش،سوق دادن افراد به شرکت های هرمی بوده است.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
در باب ادبیات عامه پسند، فاناتیسم،فاتالیسم،ترویج خرافه در ادبیات و روانشناسی زرد
هر کدام از این واژه ها،تعریف های مشخصی دارند،اما بسیار نزدیک و شبیه هم هستند.و گزاره هایی که شاید به یک اندازه،موجب واپسگرایی و کج فهمی شوند.
ادبیات عامه پسند ،بخشی از فرهنگ عامه و گونهای از ادبیات است که مخاطبانش توده مردم هستند و بر پایه ذوق و سلیقه و علاقه آنان پدید میآید. هدف اصلی این نوع ادبیات سرگرم کردن خواننده است و در پدید آوردن آنها موازین هنری و خلاقیت ادبی نقش چندانی ندارد.(این تعریف از زنده یاد فتح الله بی نیاز است که نوشته های بسیار متنوعی در این باب دارد)
در ادبیات عامه پسند،امورات سفید و یا سیاه هستند .خوب یا بد هستند.خاکستري همانطور که در دنياي واقعي وجود دارد، در اين ادبیات وجود ندارد..
همه چیز دست تقدیر و سرنوشت است و جبرگرایی مطلق حاکم است و بر آرمان های متافیزیکی تکیه می کنند.
مکتب فرانکفورتي ها ادبیات عامه پسند را بخشي از صنعت کتاب و آگاهي کاذب و ايدئولوژي دروغيني مي دانند که توسط طبقه حاکم ايجاد شده و قصد دارد تصويري غيرواقعي و زيبا از جامعه ارائه کند و لذا کارکردي تخديري دارد...
ویژگی ها:
زبان در این گونه ادبیات بسیار ساده و سطحی است و بر کلیشه ها تمرکز دارد
تاکید اصلی بر اسطوره است و شخصیت های واقعی نمود خاصی ندارد.
به شدت نقدگریز و تقدسگراست و از طرح هر گونه پرسش های بنیادی و تحلیلی هراسان است.
استفاده از بعضی عناصر دمدستی و نخنما مانند خواب و کابوس، تشریح و توضیح طولانی این رؤیاها برای سرگرمکردن خواننده، فال و احضار ارواح و...
عموما به فرهنگ و ادبیات شفاهی توجه می کند و از ادبیات مکتوب گریزان است..
در این مبحث مهم(ادبیات شفاهی -ادبیات مکتوب) جا دارد به دیدگاه فیلسوف ساختارشکن فرانسوی ، ژاک دریدا اشاره کنم :
دریدا معتقد است که هر تقابلی مثلاً بین نوشتار و گفتار، اصلی و فرعی، خوب و بد، حضور و غیاب، زن و مرد، طبیعت و فرهنگ، و غیره ساختگی هستند. این بدان معناست که نباید هیچ یک از دو قطب یک تقابل را برتر از دیگری بدانیم و آن را مرکز و محور قرار دهیم.
مفهوم "واسازی" یا "شالوده شکنی" به این دلیل توسط دریدا مطرح میشود که بر اساس آن باید نشان داد که در پس این تقابلها، تمایزی نهفته است.
یکی از تقابلهایی که دریدا مطرح میکند، تقابل نوشتار و گفتار است. او غرب را به گفتار محوری متهم میسازد و هدف خود را "شالوده شکنی" میخواند. از نظر وی، در متافزیک غرب که بر حضور تکیه دارد، گفتار برتر از نوشتار تلقی شده است، چرا که فرض بر این بوده است که در گفتار، گوینده حضور کامل دارد و آوای او حضور معنا را تضمین میکند.
این چیزی است که دریدا "آوامحوری" خوانده است و باعث شده است که نوشتار همچون چیزی دست دوم تلقی شود. ولی برخلاف متافیزیک حضور که تمایز را از قلم میاندازد، دریدا روی "نوشتارشناسی" تکیه دارد و معتقد است که گفتار نیز همچون نوشتار بر اساس تمایز مبتنی است و در گفتار نیز معنا حضور کامل ندارد.
یکی از موضوعات مهم دیگر که سد راهی بزرگ در راستای رشد و ارتقا فکر و اندیشه هست،فاناتیسم یا تعصب گرایی هست..به قول دنی دیدرو:
"فاصله بین تعصب و بربریت گامی بیش نیست"
تعصب در مورد زبان،ملیت،قومیت،دین و مذهب و..در این راستا قرار می گیرند.
فاتالیسم یا سرنوشت گرایی هم نگرشی است که مانع ترکیب جماعات محروم با جهان مدرن و تداوم فلاکت و ناتوانی اجتماعی آنها میشود.تفسیر رایج و عوامانه این است که دست تقدیر به عنوان یک عامل نامریی و مرموز، گریبان هر انسانی را گرفته و از بدو تولد تا لحظه مرگ او را به همان جهتی که میخواهد هدایت میکند و انسان خواه ناخواه، همان مسیر را طی کرده و هیچگونه حق انتخاب ندارد( رجوع شود به مقاله تقدیرگرایی عامیانه،ریشه ها و پیامدها)
مورد دیگری که در حوزه علوم عامه پسند قرار می گیرد مربوط به روانشناسی انگیزشی است و روانشناسانی مثل فرهنگ هلاکویی، مسعود آزمندیان،انوشه،احمد حلت ،علیرضا شیری، آزیتا ساعیان و.....که آثار این روانشناسان،عمدتا شبه علمی و پارانورمال هستند،و هیچ کمکی به ارتقای اندیشه و بهبود کیفیت زندگی افراد نمی کند بلکه با دادن اعتماد به نفس کاذب و آرمان های دست نیافتنی از مسیر درست زندگی منحرف می کند و فرد را دچار کج فهمی می کند.بدون تردید نظریهها و روشهای روانشناسی برای رفع مشکلات نیاز به پایههای محکمتر و علمیتری دارد و حوزه کاملا تخصصی هست.،
و تبعا نتیجه تفکرات و آموخته های این علما در حالت خوشبینانه اش،سوق دادن افراد به شرکت های هرمی بوده است.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ویدئو رقص قوچعلی(صحنه و توی رقصی)
Sahar dance tabriz
ارتباط با مربی
@Amirvalipour2189
صفحه اینستاگرام
instagram.com/amir_2189
لینک کانال 👇👇👇👇👇👇👇👇
https://t.me/tabriz_sahar_dance
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Sahar dance tabriz
ارتباط با مربی
@Amirvalipour2189
صفحه اینستاگرام
instagram.com/amir_2189
لینک کانال 👇👇👇👇👇👇👇👇
https://t.me/tabriz_sahar_dance
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Forwarded from ادبیات سئونلر
✅✅چهارشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا
آذربایجان رومانچیلیغیندا ایتیریلمیش-زامان
یازار:« ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آذربایجان رومانچیلیغیندا ایتیریلمیش-زامان
یازار:« ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آذربایجان رومانچیلیغیندا ایتیریلمیش-زامان
یازار«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
بو گون بیزده رومان ژانری ایله باغلی آپاریلان پولئمیکالاردا داها چوخ شیکایت موقایسه فرقی ایله دونیا و میلّی نثری قارشی-قارشییا قویوب، اوستونلویو بیر معنالی شکیلده بیرینجینین خئیرینه حلّ ائلهمک جهدی اؤنده دیر. دونیا رومانچیلیغینین چاغداش دورومو، تاریخی تجروبهسی هر حالی ایله بو اوستونلویو چئورلهییر. میلّی رومانچیلیغیمیزا باغلی بئله بیر بوشلوغون یارانماسینا سبب محض اؤتن عصرین 30-40-جی ایللرینده مئیدانا چیخان اثرلره صرف اولونموش زحمتین گودازا گئتمهسی ایله باغلیدیر. بونون سببلری و نتیجهلری حاقدا دانیشماق ایستهردیم.
بیزده نثر عنعنهسینین تاریخی او قدر ده قدیم دئییل. 19-جو عصرین سونلارینا .م.ف آخوندزاده زامانینا و 20-جی عصرین اوّللرینه دایاقلانیر. آذربایجان رومانچیلیغینین اینکیشاف دؤورو کیمی سجّیهلهندیریلن 30-40-جی ایللرده یازیلمیش حجملی اثرلرین زمینینده ایسه همین میلّی نثر گلهنکلری دایانمیر. بو دؤورده عرصهیه گلن رومانلاردا داها چوخ روس یازیچیلارینین تأثیری وار. م.شولوخوو، آ.فادئیئو، آ.سئرافیموویچ، د.فورمانوو و باشقالارینین اوّلا نثر عنعنهسی اونلاردا بیزدن داها گوجلو ایدی، عصرین اوّللریندن باشلایاراق وطنداش موحاریبهسینین ائپیک تصویرینه گئنیش یئر وئریلیردی، اوستهگل ده قارشیلیقلی موبادیله بیزیمله داها چوخ روس ادبيّاتی آراسیندا باش توتوردو. بو دؤنمده میلّی وارلیق یاد دوشونجهیه، یاد کونتئکسته گوذشته گئتدی و گوذشت ادبيّاتی ائستئتیک حادثه دوغورا بیلمهدییی اوچون 30-جو ایللر رومانچیلیغی دا بو ژانرلا باغلی مئیدانا بدیعی-ائستئتیک سويّه باخیمیندان اوغورلو متن قویا بیلمدی.
1920-1930-جو ایللر آذربایجان محیطی اوچون ضديّتلی دؤوره 1918-جی ایلده آذربایجان جمهوریییت ادبيّاتی دؤورون میلّی-معنوی روح یوکسکلییینی، مدنی روحونو تعیین ائتمیشدی. یئنیلیک، اینقیلابی ديیشیکلیک، کوللئکتیو امک و سوسیال برابرلیک، قادین حقوقو، کوتلهوی معاریف و مدنيّت ایدئیالارینین جمعيّته تطبیقی ادبيّاتا دا تأثیر گؤسترمهیه باشلادی. بیرمعنالی شکیلده انقلاب ستیخییاسینین تجسّومو کولخوز قوروجولوغو ایستحصالات موباریزهسی، خالقلار دوستلوغونون ترنّومو، باشقا میللتلری دایم دوستلوق و قارداشلیق شرایطینده تقدیم ائتمک، نئفت اوغروندا سووئت آدامینین موباریزهسی و س. - اساس موضوع بونلار ایدی. کلاسسیک شاعر و یازیچیلاریمیزلا باغلی میفلر یارادیلیردی. عدالتلی پادشاه، موباریز آتئیست(دینسیز)، بَیلری قامچیلایان و س. بیر سؤزله، صینفیلیک عاملی بدیعی اثرین ديَرلندیریلمهسینده اؤنه کئچیردی. بو عامللرین هئچ بیرینی ادبيّاتین قالارقی اینکیشاف قانونا اویغونلوغو ایله باغلاماق اولمور. ادبيّاتین اینکیشاف ستیخییاسی اونا قدر ائله گلیشیردی کی، میلّی نثر باشقا مرحلهیه و کئیفيّت موستهویسینه آدلامالییدی. مئیداندا ان آزی، جلیل ممدقولوزاده، عبدالرحیم بَی حاقوئردییئو پروزاسینین گوجو تجربهسی واردی. بو دؤور حِکایهچیلیک باخیمیندان داها گوجلو ایدی. تک ج.ممدقولوزاده قلمینین ثیقلتی میلّی وارلیغی یاشاتماغا، اونون وارلیغیندا نثره گتیرمهیه قادیر ایدی. حتی 20-جی ایللرده ده بو تجربه دیری ایدی. آمّا زامانین دنگهسی پوزولدو، سیستم ديَیشیلدی و سووئت وارلیغینی تجسّم ائتدیرمک، دؤورون ائپوخال حادثهلرینه یئنی موناسیبهتین بدیعی حلّینی وئرمک رومان ژانرینا مراجعتی ضروری ائتدی. اودور کی، یازیلمیش رومانلار داها چوخ سوسیالیست ایدئولوگییاسینین ادبيّات قارشیسینا قویدوغو طلبلره آدئکوات(کافی) اولاراق مئیدانا چیخدی. یازیچیلار خالق حیاتینی، انقلابی سجّیهنی، یئنی قوروجولوق مسئلهلرینی اؤنمسهمهیه گیریشدیلر. 20-جی عصرده باشلانان حرکات یاریدا قیریلدی. ادبيّات ديَرلریندن اوزاق دوشدو. میلّی ادبيّات آنلاییشی و بو آنلاییشی یارادیجیلیغیندا اِحتیوا ائدن آیدینلار محو ائدیلدیلر. بیزده میلّی دؤولتچیلیک ایدئیاسینین تاریخی او قدر اوزاغا گئتمسه ده، میلّی دؤولتچیلییی، مستقللیک ایدئیالارینی شرطلندیرن میلّی منلیک شعورونون یارانماسینین آسپئکتلری محض، بدیعی دوشونجهیه سؤیکهنیر. یعنی میلّی، ائتنیک منلیک شعورو اوّلجه بدیعی، سونرا ایسه اجتماعی-سیاسی تفکّورده تشکّول تاپیر. 30-جو ایللر بو شعور حادثهسینه قارشی یؤنلمیش پلانلی ادبيّات نمونهلری مئیدانا قویدو. تورک اوردوسو ایشغالچی کیمی تقدیم اولوندو. اسلام بیر دین اولاراق معاصیرلییه ضد حساب ائدیلدی."موساوات" "داشناکسوتیون"ا برابر توتولدو. بو دؤورون رومانلاری سوسیالیست رئالیزمی طلبلرینین پارتییا دیرئکتیولرینین صنعتده گئرچکلهشن شکلیدی. اونلارین هئچ بیرینده اینسان یوخدو.
1
یازار«ائلناره آکیمووا»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
بو گون بیزده رومان ژانری ایله باغلی آپاریلان پولئمیکالاردا داها چوخ شیکایت موقایسه فرقی ایله دونیا و میلّی نثری قارشی-قارشییا قویوب، اوستونلویو بیر معنالی شکیلده بیرینجینین خئیرینه حلّ ائلهمک جهدی اؤنده دیر. دونیا رومانچیلیغینین چاغداش دورومو، تاریخی تجروبهسی هر حالی ایله بو اوستونلویو چئورلهییر. میلّی رومانچیلیغیمیزا باغلی بئله بیر بوشلوغون یارانماسینا سبب محض اؤتن عصرین 30-40-جی ایللرینده مئیدانا چیخان اثرلره صرف اولونموش زحمتین گودازا گئتمهسی ایله باغلیدیر. بونون سببلری و نتیجهلری حاقدا دانیشماق ایستهردیم.
بیزده نثر عنعنهسینین تاریخی او قدر ده قدیم دئییل. 19-جو عصرین سونلارینا .م.ف آخوندزاده زامانینا و 20-جی عصرین اوّللرینه دایاقلانیر. آذربایجان رومانچیلیغینین اینکیشاف دؤورو کیمی سجّیهلهندیریلن 30-40-جی ایللرده یازیلمیش حجملی اثرلرین زمینینده ایسه همین میلّی نثر گلهنکلری دایانمیر. بو دؤورده عرصهیه گلن رومانلاردا داها چوخ روس یازیچیلارینین تأثیری وار. م.شولوخوو، آ.فادئیئو، آ.سئرافیموویچ، د.فورمانوو و باشقالارینین اوّلا نثر عنعنهسی اونلاردا بیزدن داها گوجلو ایدی، عصرین اوّللریندن باشلایاراق وطنداش موحاریبهسینین ائپیک تصویرینه گئنیش یئر وئریلیردی، اوستهگل ده قارشیلیقلی موبادیله بیزیمله داها چوخ روس ادبيّاتی آراسیندا باش توتوردو. بو دؤنمده میلّی وارلیق یاد دوشونجهیه، یاد کونتئکسته گوذشته گئتدی و گوذشت ادبيّاتی ائستئتیک حادثه دوغورا بیلمهدییی اوچون 30-جو ایللر رومانچیلیغی دا بو ژانرلا باغلی مئیدانا بدیعی-ائستئتیک سويّه باخیمیندان اوغورلو متن قویا بیلمدی.
1920-1930-جو ایللر آذربایجان محیطی اوچون ضديّتلی دؤوره 1918-جی ایلده آذربایجان جمهوریییت ادبيّاتی دؤورون میلّی-معنوی روح یوکسکلییینی، مدنی روحونو تعیین ائتمیشدی. یئنیلیک، اینقیلابی ديیشیکلیک، کوللئکتیو امک و سوسیال برابرلیک، قادین حقوقو، کوتلهوی معاریف و مدنيّت ایدئیالارینین جمعيّته تطبیقی ادبيّاتا دا تأثیر گؤسترمهیه باشلادی. بیرمعنالی شکیلده انقلاب ستیخییاسینین تجسّومو کولخوز قوروجولوغو ایستحصالات موباریزهسی، خالقلار دوستلوغونون ترنّومو، باشقا میللتلری دایم دوستلوق و قارداشلیق شرایطینده تقدیم ائتمک، نئفت اوغروندا سووئت آدامینین موباریزهسی و س. - اساس موضوع بونلار ایدی. کلاسسیک شاعر و یازیچیلاریمیزلا باغلی میفلر یارادیلیردی. عدالتلی پادشاه، موباریز آتئیست(دینسیز)، بَیلری قامچیلایان و س. بیر سؤزله، صینفیلیک عاملی بدیعی اثرین ديَرلندیریلمهسینده اؤنه کئچیردی. بو عامللرین هئچ بیرینی ادبيّاتین قالارقی اینکیشاف قانونا اویغونلوغو ایله باغلاماق اولمور. ادبيّاتین اینکیشاف ستیخییاسی اونا قدر ائله گلیشیردی کی، میلّی نثر باشقا مرحلهیه و کئیفيّت موستهویسینه آدلامالییدی. مئیداندا ان آزی، جلیل ممدقولوزاده، عبدالرحیم بَی حاقوئردییئو پروزاسینین گوجو تجربهسی واردی. بو دؤور حِکایهچیلیک باخیمیندان داها گوجلو ایدی. تک ج.ممدقولوزاده قلمینین ثیقلتی میلّی وارلیغی یاشاتماغا، اونون وارلیغیندا نثره گتیرمهیه قادیر ایدی. حتی 20-جی ایللرده ده بو تجربه دیری ایدی. آمّا زامانین دنگهسی پوزولدو، سیستم ديَیشیلدی و سووئت وارلیغینی تجسّم ائتدیرمک، دؤورون ائپوخال حادثهلرینه یئنی موناسیبهتین بدیعی حلّینی وئرمک رومان ژانرینا مراجعتی ضروری ائتدی. اودور کی، یازیلمیش رومانلار داها چوخ سوسیالیست ایدئولوگییاسینین ادبيّات قارشیسینا قویدوغو طلبلره آدئکوات(کافی) اولاراق مئیدانا چیخدی. یازیچیلار خالق حیاتینی، انقلابی سجّیهنی، یئنی قوروجولوق مسئلهلرینی اؤنمسهمهیه گیریشدیلر. 20-جی عصرده باشلانان حرکات یاریدا قیریلدی. ادبيّات ديَرلریندن اوزاق دوشدو. میلّی ادبيّات آنلاییشی و بو آنلاییشی یارادیجیلیغیندا اِحتیوا ائدن آیدینلار محو ائدیلدیلر. بیزده میلّی دؤولتچیلیک ایدئیاسینین تاریخی او قدر اوزاغا گئتمسه ده، میلّی دؤولتچیلییی، مستقللیک ایدئیالارینی شرطلندیرن میلّی منلیک شعورونون یارانماسینین آسپئکتلری محض، بدیعی دوشونجهیه سؤیکهنیر. یعنی میلّی، ائتنیک منلیک شعورو اوّلجه بدیعی، سونرا ایسه اجتماعی-سیاسی تفکّورده تشکّول تاپیر. 30-جو ایللر بو شعور حادثهسینه قارشی یؤنلمیش پلانلی ادبيّات نمونهلری مئیدانا قویدو. تورک اوردوسو ایشغالچی کیمی تقدیم اولوندو. اسلام بیر دین اولاراق معاصیرلییه ضد حساب ائدیلدی."موساوات" "داشناکسوتیون"ا برابر توتولدو. بو دؤورون رومانلاری سوسیالیست رئالیزمی طلبلرینین پارتییا دیرئکتیولرینین صنعتده گئرچکلهشن شکلیدی. اونلارین هئچ بیرینده اینسان یوخدو.
1
سادجه عینی"سس"لرین خورو، بیر قالیبدن چیخمیش قهرمانلارین، سوژئتلرین، مؤوضوعلارین شکیللنمسی وار، والسلام. بوردا صحبت هانسیسا یازیچینی اتهام ائلهمکدن گئتمهییر. او دؤورون رئاللیغینا استناداً استعدادی سووئت سیستمینین قوربانینا چئوریلمیش یازیچیلاریمیزین مئیدانا قویدوقلاری رومانلارین بدیعی-ائستئتیک باخیمدان تحلیلیندن گئدیر. سووئت دؤورونون خرابهلری آلتیندا قالان و زامانین یئنی آخارینا قاتیلا بیلمهین رومانلاردان حال بوکی، محض بو دؤنمده میلّی تفکّور رومان یازماغا حاضر گؤرونوردو. چونکی 20-عصرین اوّللرینده باشلانان معاریفچی حرکات فورمالاشان میلّی ادبيّات میلّی دوشونجه میلّی مفکوره داها چوخ پوئزییا و دراماتورگییا موستهویسینده رئاللاشمیشدی. بونون رومان تظاهرو ده گئرچکلشه بیلهردی. آمّا او شکیلده کی آپرئل انقلابی حرکاتا کئچدی، بو احوالدا میلّی ائستئتیک طلبلری اؤدهین نثرین یارانماسی رئاللیغی الچاتان دئییلدی. 30-جو ایللر رومانچیلیغی ایسه سادجه، پارتییانین طلبی و گؤستهریشی اساسیندا حاصیله گلمیشدی. چونکی یازیچیدان انقلابی یوکسهلیشین یوکسک ترنّومو طلب اولونوردو و اونلار بونلارین هامیسینین رئالیزهسینی "انقلاب قاتارینا" ایلهشیب، حجملی ائپیک اثرلر واسطهسیله گئرچکلهشدیرمکده گؤردولر. م.باختینین ده بئله بیر فیکری وار کی هر هانسی اثرین اهميّتی تحکیمچیلیک حقوقونا قارشی موباریزه ایله محدودلاشیرسا، دئملی اونون لغویندن سونرا همین اثر ده اؤز اهميّتینی ایتیرهجک. تاریخ بو سؤزلرین گئرچک اولدوغونو ثبوت ائلهدی. بو گون بیز نه دئسک ده، او اثرلرین اؤزونو یاشاتما گوجو یوخدو. نه سووئت قورولوشونون انعکاسینی وئرن "دونیا قوپور" یوخوشلار (ابولحسن)، "قهرمان" (ا. ولییئو)، "شامو" (س.رحیموو)، نه انقلابی یوکسهلیشین تاریخی پانورامینی وئرن " گیزلی باکی"، "دؤیوشن شهر" (.م.س اوردوبادی)، "داشقین", "ترلان" (م.حسین)، و س. نه ده بو دؤورده یازیلان دیگر رومانلار مستقللیک دؤنهمینه آدلایا بیلمدی.
همین دؤنمده زامانین طلبی یازیچیلاری نئجه سارمیشدیسا، هامی رومان یازماغا گیریشمیش، بئله دئیک، هر گؤردویونو تصویره چکیب رژیمین هدفینه توش اولماماغی دوشونموشدولر بئله اولماسایدی 1948-جی ایلده "آذربایجان سووئت ادبيّاتینین یارادیجیلیق پروبلئملری" مقالهسینده م.حسین یازمازدی کی، مطلق حادثهلرین سونونو گؤزلهمهلی، حادثهنین سونونو گؤرمهلی هر شئی آخیر نقطهیه چاتدیقدان سونرا اثر یازمالی و یالنیز بو یوللا اوزون زامان یاشایان بدیعی لوحهلر یارادیلمالیدیر.
آمّا نئجه گؤزلهیه بیلهردیلر کی، گئریده "جیغیرداشلیق" دامغاسینین خوفو، ایرهلیده رئپرئسسییا دالغاسینین واهیمهسی دوروردو. یازیچیلارا بیرجه امکان، بیرجه یول قالیردی: پارتییانین گؤستریشلرینین کئشییینده آییق-ساییق دایانمالارینی ثبوت ائتمک. بئلجه 30-جو ایللرده انقلابیلشمیش شعورلا میلّی تفکّور، میلّی گئرچکلیک آراسیندا اوچوروم یاراندی. چونکی همین دؤورده اؤلکمیزده سیاسی-اجتماعی دوروم ادبيّاتین سمتینی، مؤوضوعسونو، ایدئیاسینی، کونفلیکتلر سیراسینی معيّنلشدیریردی و گرکدیییندن آرتیق نئقاتیو تأثیر گؤستریردی. بو دؤورون رومانلاری سوسیالیزم جمعيّتی قورماق اوغروندا موباریزه ائدن پرولئتارلارین خدمتینین نتیجهسینده عرصهیه گلن اثرلردیر. اثرلرین هامیسیندا میلّی باشلانغیج ایکینجی سیرایا کئچیر. سوسیالیست رئالیزمینین نورماتیو تطبیقلری اونون اؤنه کئچمهسینی دایم انگللهییر. 20-عصرین اوّللرینده آذربایجان ادبيّاتی دونیا ادبی پروسئسینین بیر حیصّهسی کیمی چیخیش ائدیردی. 30-جو ایللر نثرینین ایسه غرب ادبيّاتی ایله هئچ بیر باغلیلیغی یوخدور. هئچ بیر جریانین تأثیری دویولمور. سانکی یاشانیلان ایکی اون ایللیک تجربه اونون دئییلمیش. آوروپا ادبيّاتیندا همین دؤنمده بؤیوک تلاطملار یاشاندیغی حالدا بیزیم میلّی نثرده بونون عکس-صداسی دویولمور. تأسف کی، بو دؤنمده رژیمه اوپپوزیسییادا دایانان بیرجه نمونهمیز بئله یوخدور. یالنیز اوپپوزیسییا معناسیندا،چ یوخ، تک ائله انسانین انعکاسی اونون درینلرینه باش وورماسی، یالنیزلیغینی، کدرینی، بوشلوق سیموولیکاسینی بدیعی متنه گتیرمک باخیمیندان همین دؤنمده دونیا ادبيّاتینین شئدئورلرینه- دئیک کی، آلمانییادا رئمارکین"غرب جبههسینده تبدّلات یوخدور" (1929)، تورکیهده صباحالدین علینین "ایچیمیزدکی شیطان" (1940)، "خز پالتولو مادوننا" (1943)، ایتالییادا دینو بوسساتینین" تاتارچؤلو" (1940)، فرانسادا آلبئر کامونون "یاد" (1942) و س. کیمی رومانلاری ایله مقایسهده بیزیم 30-40-جی ایللر نثریمیزین رومان قهرمانلاری یادپلانئتلی تأثیری باغیشلاییر.
2
همین دؤنمده زامانین طلبی یازیچیلاری نئجه سارمیشدیسا، هامی رومان یازماغا گیریشمیش، بئله دئیک، هر گؤردویونو تصویره چکیب رژیمین هدفینه توش اولماماغی دوشونموشدولر بئله اولماسایدی 1948-جی ایلده "آذربایجان سووئت ادبيّاتینین یارادیجیلیق پروبلئملری" مقالهسینده م.حسین یازمازدی کی، مطلق حادثهلرین سونونو گؤزلهمهلی، حادثهنین سونونو گؤرمهلی هر شئی آخیر نقطهیه چاتدیقدان سونرا اثر یازمالی و یالنیز بو یوللا اوزون زامان یاشایان بدیعی لوحهلر یارادیلمالیدیر.
آمّا نئجه گؤزلهیه بیلهردیلر کی، گئریده "جیغیرداشلیق" دامغاسینین خوفو، ایرهلیده رئپرئسسییا دالغاسینین واهیمهسی دوروردو. یازیچیلارا بیرجه امکان، بیرجه یول قالیردی: پارتییانین گؤستریشلرینین کئشییینده آییق-ساییق دایانمالارینی ثبوت ائتمک. بئلجه 30-جو ایللرده انقلابیلشمیش شعورلا میلّی تفکّور، میلّی گئرچکلیک آراسیندا اوچوروم یاراندی. چونکی همین دؤورده اؤلکمیزده سیاسی-اجتماعی دوروم ادبيّاتین سمتینی، مؤوضوعسونو، ایدئیاسینی، کونفلیکتلر سیراسینی معيّنلشدیریردی و گرکدیییندن آرتیق نئقاتیو تأثیر گؤستریردی. بو دؤورون رومانلاری سوسیالیزم جمعيّتی قورماق اوغروندا موباریزه ائدن پرولئتارلارین خدمتینین نتیجهسینده عرصهیه گلن اثرلردیر. اثرلرین هامیسیندا میلّی باشلانغیج ایکینجی سیرایا کئچیر. سوسیالیست رئالیزمینین نورماتیو تطبیقلری اونون اؤنه کئچمهسینی دایم انگللهییر. 20-عصرین اوّللرینده آذربایجان ادبيّاتی دونیا ادبی پروسئسینین بیر حیصّهسی کیمی چیخیش ائدیردی. 30-جو ایللر نثرینین ایسه غرب ادبيّاتی ایله هئچ بیر باغلیلیغی یوخدور. هئچ بیر جریانین تأثیری دویولمور. سانکی یاشانیلان ایکی اون ایللیک تجربه اونون دئییلمیش. آوروپا ادبيّاتیندا همین دؤنمده بؤیوک تلاطملار یاشاندیغی حالدا بیزیم میلّی نثرده بونون عکس-صداسی دویولمور. تأسف کی، بو دؤنمده رژیمه اوپپوزیسییادا دایانان بیرجه نمونهمیز بئله یوخدور. یالنیز اوپپوزیسییا معناسیندا،چ یوخ، تک ائله انسانین انعکاسی اونون درینلرینه باش وورماسی، یالنیزلیغینی، کدرینی، بوشلوق سیموولیکاسینی بدیعی متنه گتیرمک باخیمیندان همین دؤنمده دونیا ادبيّاتینین شئدئورلرینه- دئیک کی، آلمانییادا رئمارکین"غرب جبههسینده تبدّلات یوخدور" (1929)، تورکیهده صباحالدین علینین "ایچیمیزدکی شیطان" (1940)، "خز پالتولو مادوننا" (1943)، ایتالییادا دینو بوسساتینین" تاتارچؤلو" (1940)، فرانسادا آلبئر کامونون "یاد" (1942) و س. کیمی رومانلاری ایله مقایسهده بیزیم 30-40-جی ایللر نثریمیزین رومان قهرمانلاری یادپلانئتلی تأثیری باغیشلاییر.
2
بو معنادا، بو دؤور رومانلاریندا هئچ بیر اینکیشافدان صحبت گئدهبیلمز. عکسینه 20-30-جو ایللرین سیاسی طلبلری رومان ژانرینین اینکیشافینی لنگیتمیشدیر. بوردا خرونولوگییا(زامان) و مرحله ديیشیکلییی باخیمیندان فرقلی دؤنم یاشانیردی. نثر حجملی اثرلره کئچیدی یاشادی سادهجه او قدر. آمّا او حجملی اثرلر 20-جی ایللر حئکایهچیلییینین بیر نمونهسی ثیقلتینده بئله میلّی ائستئتیک حادثه کیمی سجّیهلهنه بیلمدی.
بو دؤورده یازیچینین حتی تاریخی موضوعیا مراجعتی بئله اونون خلاصینا چئوریلمیر. تصادفی دئییل کی، سووئت دؤورونو تصویردن یایینان چمن زمینلینین اثرلری سوسیالیزمه قدرکی دؤورو عکس ائتدیرن"ستودئنتلر" 17-جی عصرده باش وئرن حادثهلری عکس ائتدیرن" قان ایچینده" رومانی دا بیر سیرا اوبرازلار کاراکتئر باخیمیندان داها جانلی، تردّد و یاشانتیلاری ایله تصویر اولونسا دا (بو اوزدن یازیچی حتی رستم اوبرازیندا "بیتکین اینقیلابچی قهرمان" یارادا بیلمهمهیه گؤره تنقید ده) اولونموشدو، اینقیلابچی یوخ، تاریخی گئرچکلییی اؤزونده داشییان قهرمان یاراتماق، اونو جانلیلیغیندا، حرکتلیلییینده ادبيّاتا گتیرمک بوتون معنالاری ایله یازیچییا نصیب اولمامیشدی. هر ایکی رومان میلّی مسئلهلری احاطه ائدیر. آمّا نئجه؟ "ائستودئنتلر" ده 20-جی عصرین بیرینجی اون ایللییینده آذربایجاندا یاشانان رئاللیقلار عکسینی تاپیر، فقط اکثر مسئلهلره یاناشما قوصورلودو. آیدین دئییل. دینه، تورکچولویه قارشی دؤورون اؤزوندن دوغان ضديّتلی باخیشلاری عکس ائتدیریر. ائلهجه ده م.س اوردوبادینین " قیلینج و قلم" رومانیندا آذربایجانین ایکییه بؤلونمهسینین نظامی دؤورونه شامل اولونماسی کیمی فاکت ائله زامانیندا تنقید اولونان قوصورلار ایدی. اوسته گل بدیعی دولغونلوق، بیتکینلیک باخیمیندان چاتیشمازلیقلاری اونلارین رومان تفکّرو مجراسیندا اینکیشافینی انگللهییر.
50-جی ایللردن بوزلار نیسبتاً اریمیه باشلاییر. انسانی گؤرمک تشنهسی اؤنه کئچیر. استحصالات قورغولارینین سویوق گؤرونوشو انسانین هنیرینی عوض ائتمک گوجونده بولونمور آخی. ائلچینین" تنقید و نثر" مونوقرافییاسیندا بئله بیر فاکت عکسینی تاپیر: "1953-جو ایلده " ادبيّات قزئتی"نده یازیردیلار کی، یازیچی پولاد اریدهنین نهنگ سوبالار قارشیسیندا گؤردویو ایشلرله باهم، اونون داخیلی عالمینی، حیسّ و هیجانلارینی دا دویمالی، تصویر ائلهمهلیدیر. یاخود دئییردیلر، موضوع آکتواللیغینا گؤره ضعیف اثرلره گؤز یوممامالیییق". بونو دئمک جسارتی 50-جی ایللردن سونرا مومکون اولموشدو. حتی اثرلردهکی انسانی گؤرمک، وورغونو داها چوخ انسانین اوزهرینه سالیب اوردان چیخیش ائتمک ایلکینلییینی ده 50-جی ایللرین تنقیدچیلری احتیوا ائدیر. بو کونتئکستده دیگر فاکت: ادبيّات شوناس عالیم ممد جعفر هله 1954-جو ایلده "1930-1937-جی ایللرده آذربایجان نثرینین اینکیشافی" مقالهسینده یازیردی: "1930-37-جی ایللرده آذربایجان نثرینده وطنداش موحاریبهسی مؤوضوعسوندا یازیلمیش اثرلردن بیری ده میر جلالین" دیریلن آدام" رومانی ایدی. لاکین بو اثر عینی مؤوضوعدا یازیلمیش اثرلردن تامامیله فرقلهنیردی. مؤلف بو روماندا وطنداش موحاریبهسی دؤوروندهکی مبارزهلری دؤیوشلری گؤسترمک مقصدینی قارشیسینا" قویمامیشدی دئملی. آرتیق اینسانی گؤرمک باشلانغیجی اؤنه کئچمیشدی. سونراکی اون ایللیکده -60-جی ایللردن باشلایاراق مرکزه چکیلن اینسان کونسئپسییاسینین ایشلکلییی ده اؤز موتیواسییاسینی ائله بو فیکیرلردن آلیردی. چونکی معلوم آکسیومادی، ادبيّات بوتون حاللاردا اینسانلا تزهلنیر.
تاریخه رئال قیمت وئرمهیی باجارمالیییق. سووئت ادبيّاتینا تاریخی-تیپولوژی واحد کیمی یاناشیب یاخشی نمونهلرینی دانمادان، تاریخی کونتئکستی اونوتمادان ایدئولوژی طلبین نتیجهسی کیمی عرصهیه گلن اثرلردن ده چکینمهدن دانیشمالیییق. بیزه ادبيّاتا مناسیبتی ديیشمیه، یئنیلمیه ادبيّات شوناسلیغین شعور آلتی وردیشلری داشلاشمیش قناعتلری مانع اولور. ادبيّات تاریخیمیزین هر دؤورونه یاناشمادا اوبجئکتیو علمی-نظری قانون اویغونلوقلاردان نظر یئتیرمهلیییک. بو گئرچک ادبيّاتین ماهیّتینین،آچیلماسینا معاصر دونیا ادبيّاتینین اینکیشافی موقعییندن میلّی ادبيّاتیمیزا هر جور دوقماتیکادان اوزاق نظرلرله باخماق ایمکانی قازاندیریر.
3
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بو دؤورده یازیچینین حتی تاریخی موضوعیا مراجعتی بئله اونون خلاصینا چئوریلمیر. تصادفی دئییل کی، سووئت دؤورونو تصویردن یایینان چمن زمینلینین اثرلری سوسیالیزمه قدرکی دؤورو عکس ائتدیرن"ستودئنتلر" 17-جی عصرده باش وئرن حادثهلری عکس ائتدیرن" قان ایچینده" رومانی دا بیر سیرا اوبرازلار کاراکتئر باخیمیندان داها جانلی، تردّد و یاشانتیلاری ایله تصویر اولونسا دا (بو اوزدن یازیچی حتی رستم اوبرازیندا "بیتکین اینقیلابچی قهرمان" یارادا بیلمهمهیه گؤره تنقید ده) اولونموشدو، اینقیلابچی یوخ، تاریخی گئرچکلییی اؤزونده داشییان قهرمان یاراتماق، اونو جانلیلیغیندا، حرکتلیلییینده ادبيّاتا گتیرمک بوتون معنالاری ایله یازیچییا نصیب اولمامیشدی. هر ایکی رومان میلّی مسئلهلری احاطه ائدیر. آمّا نئجه؟ "ائستودئنتلر" ده 20-جی عصرین بیرینجی اون ایللییینده آذربایجاندا یاشانان رئاللیقلار عکسینی تاپیر، فقط اکثر مسئلهلره یاناشما قوصورلودو. آیدین دئییل. دینه، تورکچولویه قارشی دؤورون اؤزوندن دوغان ضديّتلی باخیشلاری عکس ائتدیریر. ائلهجه ده م.س اوردوبادینین " قیلینج و قلم" رومانیندا آذربایجانین ایکییه بؤلونمهسینین نظامی دؤورونه شامل اولونماسی کیمی فاکت ائله زامانیندا تنقید اولونان قوصورلار ایدی. اوسته گل بدیعی دولغونلوق، بیتکینلیک باخیمیندان چاتیشمازلیقلاری اونلارین رومان تفکّرو مجراسیندا اینکیشافینی انگللهییر.
50-جی ایللردن بوزلار نیسبتاً اریمیه باشلاییر. انسانی گؤرمک تشنهسی اؤنه کئچیر. استحصالات قورغولارینین سویوق گؤرونوشو انسانین هنیرینی عوض ائتمک گوجونده بولونمور آخی. ائلچینین" تنقید و نثر" مونوقرافییاسیندا بئله بیر فاکت عکسینی تاپیر: "1953-جو ایلده " ادبيّات قزئتی"نده یازیردیلار کی، یازیچی پولاد اریدهنین نهنگ سوبالار قارشیسیندا گؤردویو ایشلرله باهم، اونون داخیلی عالمینی، حیسّ و هیجانلارینی دا دویمالی، تصویر ائلهمهلیدیر. یاخود دئییردیلر، موضوع آکتواللیغینا گؤره ضعیف اثرلره گؤز یوممامالیییق". بونو دئمک جسارتی 50-جی ایللردن سونرا مومکون اولموشدو. حتی اثرلردهکی انسانی گؤرمک، وورغونو داها چوخ انسانین اوزهرینه سالیب اوردان چیخیش ائتمک ایلکینلییینی ده 50-جی ایللرین تنقیدچیلری احتیوا ائدیر. بو کونتئکستده دیگر فاکت: ادبيّات شوناس عالیم ممد جعفر هله 1954-جو ایلده "1930-1937-جی ایللرده آذربایجان نثرینین اینکیشافی" مقالهسینده یازیردی: "1930-37-جی ایللرده آذربایجان نثرینده وطنداش موحاریبهسی مؤوضوعسوندا یازیلمیش اثرلردن بیری ده میر جلالین" دیریلن آدام" رومانی ایدی. لاکین بو اثر عینی مؤوضوعدا یازیلمیش اثرلردن تامامیله فرقلهنیردی. مؤلف بو روماندا وطنداش موحاریبهسی دؤوروندهکی مبارزهلری دؤیوشلری گؤسترمک مقصدینی قارشیسینا" قویمامیشدی دئملی. آرتیق اینسانی گؤرمک باشلانغیجی اؤنه کئچمیشدی. سونراکی اون ایللیکده -60-جی ایللردن باشلایاراق مرکزه چکیلن اینسان کونسئپسییاسینین ایشلکلییی ده اؤز موتیواسییاسینی ائله بو فیکیرلردن آلیردی. چونکی معلوم آکسیومادی، ادبيّات بوتون حاللاردا اینسانلا تزهلنیر.
تاریخه رئال قیمت وئرمهیی باجارمالیییق. سووئت ادبيّاتینا تاریخی-تیپولوژی واحد کیمی یاناشیب یاخشی نمونهلرینی دانمادان، تاریخی کونتئکستی اونوتمادان ایدئولوژی طلبین نتیجهسی کیمی عرصهیه گلن اثرلردن ده چکینمهدن دانیشمالیییق. بیزه ادبيّاتا مناسیبتی ديیشمیه، یئنیلمیه ادبيّات شوناسلیغین شعور آلتی وردیشلری داشلاشمیش قناعتلری مانع اولور. ادبيّات تاریخیمیزین هر دؤورونه یاناشمادا اوبجئکتیو علمی-نظری قانون اویغونلوقلاردان نظر یئتیرمهلیییک. بو گئرچک ادبيّاتین ماهیّتینین،آچیلماسینا معاصر دونیا ادبيّاتینین اینکیشافی موقعییندن میلّی ادبيّاتیمیزا هر جور دوقماتیکادان اوزاق نظرلرله باخماق ایمکانی قازاندیریر.
3
https://t.me/Adabiyyatsevanlar