«ناصر داوران»
اؤلوم ده بیر ایشدیر
اؤلوم گونده بیر گون یاخینلاشسا دا
یالان دئییل گؤزلرین.
سئوگی بیر ایشدیر
اؤلوم ده بیر ایش.
آنجاق اؤلومسوز سئوگی یوخ
سئوگیسیز اؤلوم.
بئله شئیلری
پارتیالارین مانیفستی،
ژنراللارین حربی دوشونجه لری
آراشدیرا بیلمز
بونو ساده جه گؤزوندن اوخومالیییق
فلسفه گؤزوندن باشلاییب آخی.
مزارلیغین یولو
شهرین دوز اورتاسیندان کئچیر
و سئودالی گنجلر
عزرائیلی بوینوزلو دوشونمورلر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اؤلوم ده بیر ایشدیر
اؤلوم گونده بیر گون یاخینلاشسا دا
یالان دئییل گؤزلرین.
سئوگی بیر ایشدیر
اؤلوم ده بیر ایش.
آنجاق اؤلومسوز سئوگی یوخ
سئوگیسیز اؤلوم.
بئله شئیلری
پارتیالارین مانیفستی،
ژنراللارین حربی دوشونجه لری
آراشدیرا بیلمز
بونو ساده جه گؤزوندن اوخومالیییق
فلسفه گؤزوندن باشلاییب آخی.
مزارلیغین یولو
شهرین دوز اورتاسیندان کئچیر
و سئودالی گنجلر
عزرائیلی بوینوزلو دوشونمورلر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
حئکایه: #ایلان بالاسی
یازان:«واقیف ایسحاق اوغلو»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
«حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
آشوت بیر چاپپا توت آراغینی باشینا چکییب، بورنو ایله ساغ قولتوغونون آلتینی اییلهدی.
سونرا دا درین نفس آلیب الی ایله چنهسینی سیغاللادی.
قولتوغونون آلتی ترلهمیشدی. ایت اییی گلیردی. آمما او، بو اییدن لذت آلاراق اوغلو آیوازا باخیب بیج-بیج گولومسهدی.
سونرا او، ایکینجی ایستیکانی آراقلا دولدوروب اوغلونو یانینا چاغیردی و بیر پارچا دونوز اتینی دیشینه چکیب، آغزینی مارچیلدادا-مارچیلدادا دئدی:
-صاباح آرساخا یولا دوشورسن. اورانی تورکلردن گؤز ببهیی کیمی قورویورسان. یوخسا آنان سیلوانین سودو سنه حلال اولماز. او بو سؤزلری دئیهرک آراق دولو ایکینجی چاپپانی باشینا چکدی و اوشاق کیمی کؤورهلدی. کؤورهله-کؤورهله اوغلونا باخدی، بیردن عاغلینا نه گلدی ایسه سندرلهیه-سندرلهیه اونا یاخینلاشدی، سونرا دا حیرصله بیلدیردی:
-آنا ایکی اوغول دوغوب، بیرینجی اوغلو داییسینا اوخشادی. گئدیب تئرورچولارا قوشولدو. سونرا دا سومقاییتدا دونیانی بیر-بیرینه قاتدی. آخیری نه اولدو؟ هئچ نه. آمما من اونون یولویلا گئتمهدیم.
قهرلهندی. سونرا دا فخرله دئدی:
-آتام منی آرساخا یولا سالاندا ائله سن یاشدا ایدیم. اون سککیز یاشیم تزهجه تامام اولموشدو. بیلیرسن آتام منه نه دئدی؟
-نه دئدی؟
آیوازی ماراق بورودو. گؤزلرینی آتاسینین دوداقلارینا دیکدی:
- آتام منه دئدی کی، سنین اولو بابان سوریهدن آرساخا گلندن اونون دا اون سککیز یاشی اولوب. سنین بابان آندرانیکین دستهسینده ووروشوب. یوزلرله تورکو قانینا قلتان ائلهییب. سونرا دا فرانسهیه قاچیب.
آشوت فخرله بیغلارینی تومارلاییب آندرانیکین دیواردان آسیلمیش پورترهسینه باخدی. آز سونرا سئوینجله بیلدیردی:
-آندرانیک بؤیوک ائرمنی خالقینین قهرمانیدی. قبری فرانسهدهدیر.
۱۹۹۱-جی ایلده گئدیب، اونون مقدّس قبرینی زیارت ائلهمیشم. قبری اوستونده آند ایچمیشم کی، من ده تورکلره قارشی آمانسیز اولاجاغام. اولدوم دا. ۱۹۹۲-جی ایلده آتام منی آرساخا گؤندردی. کندلری، شهرلری تالان ائلهدیک. خوجالیدا من اؤزوم اون ایکی اوشاغین باشینی کسدیم. ایکی گوندن سونرا ژنرال آندرانیک یوخوما گلدی. یوخودا باشیمی سیغاللادی. سونرا دا یاخامدان بیر مدال آسیب شیرین-شیرین گولومسهدی.
آیواز آتاسینا دقّتله قولاق آسیردی. آتاسی دانیشدیقجا اونون دا قلبینده انتقام حسّی باش قالدیریردی. بیردن او، غئیر-اختیاری اولاراق دیللهندی:
-آتا من ده ژنرال آندرانیک کیمی، سنین کیمی، قهرمان اولاجاغام. من ده تورکلره دیوان توتاجاغام. ان آزیندان، یوز نفر تورک اؤلدورمهسم، آنامین سودو منه حرام اولسون.
-جان اوغلوم، ایگید اوغلوم! دئیرکن آناسی سیلوا گلیب اوغلونو باغرینا باسدی. سیلوادان دونوز اییی گلیردی. دوز بیر ساعات بوندان اوّل ایکی دونوز بالاسینی قانینا قلتان ائتمیشدی. قانینا بلهدییی دونوز بالالارینی ایری بیر تاوادا قیزارداراق ائستولون(میز) اوستونه قویموشدو. بیر آزدان سونرا قوناقلاری اولاجاغیدی. دئیهنده، شااومیانلا آشوتون قارداشی آرتور گلهجکدی. شااومیان سیلوا ایله بیر مکتبده ایشلهییردیلر. ایکیسی ده تاریخ معلّمی ایدی و سؤز یوخ کی، آیواز دا آشوتون یوخ، شااومیانین بئلیندن گلمیشدی. آمما بونو هئچ کیم بیلمیردی. هئچ کیم بیلمیردی دئیهنده، مکتب دیرئکتورونون بو مسئلهدن خبری واریدی. بو خبر کنده یاییلماسین دئیه، سیلوا مکتب دیرئکتورونون دا ایستهیینی یئرینه یئتیردی.
-آفرین اوغلوم! آشوت نؤوبتی چاپپانی دولدوروب، دیللهندی:
-بیز یئددی رایون اشغال ائتدیک. هله گؤرولهجک ایشلریمیز چوخدو. هله بردهنی، ترتری، قوران بویو، آغجابدینی، یئرله یکسان ائلهمهمیشیک. بو مقدّس وظیفهنی سیز یئرینه یئتیرهجکسینیز. واخت گلهجک سنین اوغلون دا اؤز یاشیتلاری ایله بیرلیکده تاووزو، قازاخی، گدهبیی...اله کئچیرهجک. بیز "بؤیوک ائرمنیستان" قوراجاغیق. بونو من گؤررمهسم ده سن گؤرهجکسن اوغلوم!
آشوتون سئوینجدن گؤزلری یاشالدی. ساغ گؤزوندن بیر داملا یاش سوزولهرک الیندن توتدوغو آراق دولو ایستکانین ایچینه دوشدو.
-بو یاخشی علامتدیر. سیلوا اؤزوندن راضی حالدا گولومسهیهرک یان اوتاغا کئچدی.
آز سونرا اتهیی دیزلریندن چاتان ساری بیر دون گئییب، گئری قاییتدی. آشوت آروادینی ایلک دفعه گؤرموش کیمی حئیرتدن آغزی آچیق قالدی:
-"ساری گلین" دئیهرک پیچیلدادی. اللری اسدی. آراق دولو ایستکانی بیر تهر باشینا چکیب، آذربایجان دیلیندن اوخوماغا باشلادی.
"سنی منه وئرمزلر ساری گلین".
سیلوانی گولمک توتدو. "البته وئرمزلر" نازلاندی.
۱
یازان:«واقیف ایسحاق اوغلو»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
«حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
آشوت بیر چاپپا توت آراغینی باشینا چکییب، بورنو ایله ساغ قولتوغونون آلتینی اییلهدی.
سونرا دا درین نفس آلیب الی ایله چنهسینی سیغاللادی.
قولتوغونون آلتی ترلهمیشدی. ایت اییی گلیردی. آمما او، بو اییدن لذت آلاراق اوغلو آیوازا باخیب بیج-بیج گولومسهدی.
سونرا او، ایکینجی ایستیکانی آراقلا دولدوروب اوغلونو یانینا چاغیردی و بیر پارچا دونوز اتینی دیشینه چکیب، آغزینی مارچیلدادا-مارچیلدادا دئدی:
-صاباح آرساخا یولا دوشورسن. اورانی تورکلردن گؤز ببهیی کیمی قورویورسان. یوخسا آنان سیلوانین سودو سنه حلال اولماز. او بو سؤزلری دئیهرک آراق دولو ایکینجی چاپپانی باشینا چکدی و اوشاق کیمی کؤورهلدی. کؤورهله-کؤورهله اوغلونا باخدی، بیردن عاغلینا نه گلدی ایسه سندرلهیه-سندرلهیه اونا یاخینلاشدی، سونرا دا حیرصله بیلدیردی:
-آنا ایکی اوغول دوغوب، بیرینجی اوغلو داییسینا اوخشادی. گئدیب تئرورچولارا قوشولدو. سونرا دا سومقاییتدا دونیانی بیر-بیرینه قاتدی. آخیری نه اولدو؟ هئچ نه. آمما من اونون یولویلا گئتمهدیم.
قهرلهندی. سونرا دا فخرله دئدی:
-آتام منی آرساخا یولا سالاندا ائله سن یاشدا ایدیم. اون سککیز یاشیم تزهجه تامام اولموشدو. بیلیرسن آتام منه نه دئدی؟
-نه دئدی؟
آیوازی ماراق بورودو. گؤزلرینی آتاسینین دوداقلارینا دیکدی:
- آتام منه دئدی کی، سنین اولو بابان سوریهدن آرساخا گلندن اونون دا اون سککیز یاشی اولوب. سنین بابان آندرانیکین دستهسینده ووروشوب. یوزلرله تورکو قانینا قلتان ائلهییب. سونرا دا فرانسهیه قاچیب.
آشوت فخرله بیغلارینی تومارلاییب آندرانیکین دیواردان آسیلمیش پورترهسینه باخدی. آز سونرا سئوینجله بیلدیردی:
-آندرانیک بؤیوک ائرمنی خالقینین قهرمانیدی. قبری فرانسهدهدیر.
۱۹۹۱-جی ایلده گئدیب، اونون مقدّس قبرینی زیارت ائلهمیشم. قبری اوستونده آند ایچمیشم کی، من ده تورکلره قارشی آمانسیز اولاجاغام. اولدوم دا. ۱۹۹۲-جی ایلده آتام منی آرساخا گؤندردی. کندلری، شهرلری تالان ائلهدیک. خوجالیدا من اؤزوم اون ایکی اوشاغین باشینی کسدیم. ایکی گوندن سونرا ژنرال آندرانیک یوخوما گلدی. یوخودا باشیمی سیغاللادی. سونرا دا یاخامدان بیر مدال آسیب شیرین-شیرین گولومسهدی.
آیواز آتاسینا دقّتله قولاق آسیردی. آتاسی دانیشدیقجا اونون دا قلبینده انتقام حسّی باش قالدیریردی. بیردن او، غئیر-اختیاری اولاراق دیللهندی:
-آتا من ده ژنرال آندرانیک کیمی، سنین کیمی، قهرمان اولاجاغام. من ده تورکلره دیوان توتاجاغام. ان آزیندان، یوز نفر تورک اؤلدورمهسم، آنامین سودو منه حرام اولسون.
-جان اوغلوم، ایگید اوغلوم! دئیرکن آناسی سیلوا گلیب اوغلونو باغرینا باسدی. سیلوادان دونوز اییی گلیردی. دوز بیر ساعات بوندان اوّل ایکی دونوز بالاسینی قانینا قلتان ائتمیشدی. قانینا بلهدییی دونوز بالالارینی ایری بیر تاوادا قیزارداراق ائستولون(میز) اوستونه قویموشدو. بیر آزدان سونرا قوناقلاری اولاجاغیدی. دئیهنده، شااومیانلا آشوتون قارداشی آرتور گلهجکدی. شااومیان سیلوا ایله بیر مکتبده ایشلهییردیلر. ایکیسی ده تاریخ معلّمی ایدی و سؤز یوخ کی، آیواز دا آشوتون یوخ، شااومیانین بئلیندن گلمیشدی. آمما بونو هئچ کیم بیلمیردی. هئچ کیم بیلمیردی دئیهنده، مکتب دیرئکتورونون بو مسئلهدن خبری واریدی. بو خبر کنده یاییلماسین دئیه، سیلوا مکتب دیرئکتورونون دا ایستهیینی یئرینه یئتیردی.
-آفرین اوغلوم! آشوت نؤوبتی چاپپانی دولدوروب، دیللهندی:
-بیز یئددی رایون اشغال ائتدیک. هله گؤرولهجک ایشلریمیز چوخدو. هله بردهنی، ترتری، قوران بویو، آغجابدینی، یئرله یکسان ائلهمهمیشیک. بو مقدّس وظیفهنی سیز یئرینه یئتیرهجکسینیز. واخت گلهجک سنین اوغلون دا اؤز یاشیتلاری ایله بیرلیکده تاووزو، قازاخی، گدهبیی...اله کئچیرهجک. بیز "بؤیوک ائرمنیستان" قوراجاغیق. بونو من گؤررمهسم ده سن گؤرهجکسن اوغلوم!
آشوتون سئوینجدن گؤزلری یاشالدی. ساغ گؤزوندن بیر داملا یاش سوزولهرک الیندن توتدوغو آراق دولو ایستکانین ایچینه دوشدو.
-بو یاخشی علامتدیر. سیلوا اؤزوندن راضی حالدا گولومسهیهرک یان اوتاغا کئچدی.
آز سونرا اتهیی دیزلریندن چاتان ساری بیر دون گئییب، گئری قاییتدی. آشوت آروادینی ایلک دفعه گؤرموش کیمی حئیرتدن آغزی آچیق قالدی:
-"ساری گلین" دئیهرک پیچیلدادی. اللری اسدی. آراق دولو ایستکانی بیر تهر باشینا چکیب، آذربایجان دیلیندن اوخوماغا باشلادی.
"سنی منه وئرمزلر ساری گلین".
سیلوانی گولمک توتدو. "البته وئرمزلر" نازلاندی.
۱
ائله بو زامان حیهطده سس ائشیتدی. گلن شااومیان معلّم ایدی. اونون ایچهری گیرمهسی ایله آشوتون "هورا" دئیه قیشقیرماغی بیر اولدو. شااومیان معلّم خوفلانان کیمی اولدو. بیر آنلیق آیاق ساخلاییب، آشوتون "هورا" دئیه قیشقیرماغینین سببینی آنلاماغا چالیشدی. سونرا دا کئی-کئی آشوتون اوزونه باخیب، ساکیتجه اوتوراجاغا یاخینلاشدی. اوتوراجاقدا اوتوردوقدان سونرا بورنونو چکیب باشینی آشاغی دیکدی.
آشوت اونا یاخینلاشیب، آغزینین سویو آخا-آخا دئدی:
-معلّم، نییه قاش-قاباقلی اوتوروبسان؟
او، جواب وئرمک عوضینه باشینی قالدیریب، آیوازین اوزونه باخدی، قهرلهنن کیمی اولدو.
چوخ کئچمهدی، شااومیان معلّمین قاش-قاباغی آچیلدی. آراق دولو ایستکانی سول الینه گؤتوروب، ساغ الینی آیوازا توشلاییب، دانیشماغا باشلادی:
-اوغلوم، "صاباح آرساخا گئدیرسن. اونوتما، سنین دامارلاریندا منیم قانیم آخیر". دئمک ایستهییردی. سیلوانین اؤسکورمهگی ایله اؤزونو اله آلیب سؤزونه دوام ائلهدی:
-سنین دامارلاریندا ائرمنی قانی آخیر. ائرمنیلر عالی عیرقا منصوبدورلار. بونو اونوتما. اینانیرام کی، سنین سوراغین بردهدن، ترتردن، آغجابدیدن... گلهجک. "بؤیوک ائرمنیستان" دؤولتینین یارانماسیندا سنین ده پایین اولاجاق.
او سؤزونو بیتیرن کیمی آشوت یئنیدن "هورا" دئیهرک آیاغا قالخدی، سونرا دا گلیب شااومیان معلّمین بوینونو قوجاقلادی، اوزوندن اؤپوب، فخرله بیلدیردی:
-سن منیم قارداشیمسان.
شااومیان معلّم یئنه ده اؤزونو ایتیرن کیمی اولدو. یئنه ده اونو بو وضعیّتدن، سیلوانین اؤسکورمهگی خلاص ائلهدی.
مجلس گئجه یارییا کیمی دوام ائلهدی. او گئجه ایلان ووران یاتدی، آمما آیواز یاتا بیلمهدی. یوخوسو عرشه چکیلمیشدی. سحرین آچیلماسینی گؤزلهییردی.
گؤزلهییردی تئزلیکله آرساخا یولا دوشسون. او دا آتاسی کیمی آد-سان چیخارتسین، قهرمانلیق گؤرسهتسین. اونون دا آدی ژنرال آندرانیک کیمی تاریخ کیتابینا دوشسون. آیواز هم ده دوشونوردو، اونو باش ناظر پاشینیان موکافاتلاندیراجاق. او، "جیدیر دوزو"نده آراقدان ایچیب یاللی گئدهندن سونرا دئمیشدی، بردهنی، ترتری، آغجا بدینی... تورکلردن آزاد ائدندن سونرا راحات نفس آلاجاغام.
پاشینیانین "جیدیر دوزو"ندهکی چیخیشی فرانسهنین تلویزیون کاناللاریندا دفعهلر گؤرسهدیلمیش و سئوینجله قارشیلانمیشدی. حتّی بو بارهده پاشینیان تشکر مکتوبلاری دا گؤندرمیشدی. لیواندان بیر موللا ایسه پاشینیانا بئله بیر تئلئقرام وورموشدو:
"چوخ حؤرمتلی و سئویملی باش ناظر! شوشانین جیدیر دوزوندهکی رقصینیزه بؤیوک ماراقلا تاماشا ائلهدیم و داهییانا چیخیشینیزی دینلهدیم. حتی شوشی مسجدلرینده ساخلانیلان دونوزلارا دا سئوینجله باخدیم، اورهییم داغا دؤندو. عشق اولسون ائرمنی قارداشلاریمیزا. اورهییم سیزینله بیرگه دؤیونور. بیز قارداش ائرمنی خالقی ایله فخر ائدیریک. بؤیوک حؤرمتله: امام جعفرپور".
آیواز سحره یاخین یوخویا گئتدی. یوخودا گؤردو، "جیدیر دوزو"نده رقص ائلهییر. باش ناظر پاشینیان دا، فرانسه پرئزیدئنتی ماکرون دا اوردادیر. آمما او، نهدنسه قاش-قاباقلی گؤرونور. ائله بو زامان ماکرون اونا یاخینلاشیب، دئییر نه اولوب، قارداشیم؟
دریادا گمین باتیب؟ پاشینیان دا اوشاق کیمی هونکورهرک جواب وئریر، گؤرموسنمی شوشا الدن گئدیب.
-نئجه یانی الدن گئدیب؟
ماکرون گئری چئوریلیب شوشا شهرینه طرف باخماق ایستهیهنده آرخاسینی توتاراق یئره ییخیلدی. هامی اونا طرف باخاراق گولمهیه باشلادی.
یوخونون شیرین یئرینده آناسی اونو دومسوکلهیهرک یوخودان اویاتدی.
-قالخ، اوغول بیر آزدان یولا دوشهجکسن. گئجیکمک اولماز. آرساخ سنی گؤزلهییر.
آیواز گرنهشیب یئریندن دوردو.
***
آیواز گؤز آچماغا امکان تاپماییردی. سنگردن باشینی قالدیرا بیلمیردی. مایرو(سرهنگ) قئریقوریان راتسیا ایله باغیراراق دئییردی:
-تورکلر باشیمیزا اود یاغدیریر. بس روسلار هاردا قالدی؟
-بیر آز دا گؤزلهیین. نیکول پاشینیان نئچه گوندور کی، تئلئفوندان آسیلی قالیب. فرانسهیه، موسکووایا زنگ ائلهییب حربی کؤمک ایستهییر. حتّی او، جیبوتی رئسپوبلیکاسینین پرئزیدئنتی ایله ده دانیشیب. سومالییا، سئریلانکایا دا زنگ ائلهییب. هله سس-سمیر یوخدو.
مایرو قئریقوریانین باغیرماقدان اوز-گؤزو تورپ کیمی قیزارمیشدی. نه ائدهجهیینی بیلمیردی. نه دئیهجهیینی بیلمهدییی اوچون ده پاشینیانین عنوانینا سؤیوشلر یاغدیریردی:
-کؤپک اوغلو، بیزی آلداتدی. دئییردی. سیز هوجوما کئچین. بیر نئچه گونه بردهنی ده، ترتری ده اله کئچیردهجهییک. آمما نه اولدو؟ عسگرلرین چوخو دووشان کیمی قاچماغا باشلاییب. بیزی ایتی قووان کیمی قووورلار.
مایرو قئریقوریان باشینی اللرینین آراسینا آلیب اوشاق کیمی هونکوردو.
۲
آشوت اونا یاخینلاشیب، آغزینین سویو آخا-آخا دئدی:
-معلّم، نییه قاش-قاباقلی اوتوروبسان؟
او، جواب وئرمک عوضینه باشینی قالدیریب، آیوازین اوزونه باخدی، قهرلهنن کیمی اولدو.
چوخ کئچمهدی، شااومیان معلّمین قاش-قاباغی آچیلدی. آراق دولو ایستکانی سول الینه گؤتوروب، ساغ الینی آیوازا توشلاییب، دانیشماغا باشلادی:
-اوغلوم، "صاباح آرساخا گئدیرسن. اونوتما، سنین دامارلاریندا منیم قانیم آخیر". دئمک ایستهییردی. سیلوانین اؤسکورمهگی ایله اؤزونو اله آلیب سؤزونه دوام ائلهدی:
-سنین دامارلاریندا ائرمنی قانی آخیر. ائرمنیلر عالی عیرقا منصوبدورلار. بونو اونوتما. اینانیرام کی، سنین سوراغین بردهدن، ترتردن، آغجابدیدن... گلهجک. "بؤیوک ائرمنیستان" دؤولتینین یارانماسیندا سنین ده پایین اولاجاق.
او سؤزونو بیتیرن کیمی آشوت یئنیدن "هورا" دئیهرک آیاغا قالخدی، سونرا دا گلیب شااومیان معلّمین بوینونو قوجاقلادی، اوزوندن اؤپوب، فخرله بیلدیردی:
-سن منیم قارداشیمسان.
شااومیان معلّم یئنه ده اؤزونو ایتیرن کیمی اولدو. یئنه ده اونو بو وضعیّتدن، سیلوانین اؤسکورمهگی خلاص ائلهدی.
مجلس گئجه یارییا کیمی دوام ائلهدی. او گئجه ایلان ووران یاتدی، آمما آیواز یاتا بیلمهدی. یوخوسو عرشه چکیلمیشدی. سحرین آچیلماسینی گؤزلهییردی.
گؤزلهییردی تئزلیکله آرساخا یولا دوشسون. او دا آتاسی کیمی آد-سان چیخارتسین، قهرمانلیق گؤرسهتسین. اونون دا آدی ژنرال آندرانیک کیمی تاریخ کیتابینا دوشسون. آیواز هم ده دوشونوردو، اونو باش ناظر پاشینیان موکافاتلاندیراجاق. او، "جیدیر دوزو"نده آراقدان ایچیب یاللی گئدهندن سونرا دئمیشدی، بردهنی، ترتری، آغجا بدینی... تورکلردن آزاد ائدندن سونرا راحات نفس آلاجاغام.
پاشینیانین "جیدیر دوزو"ندهکی چیخیشی فرانسهنین تلویزیون کاناللاریندا دفعهلر گؤرسهدیلمیش و سئوینجله قارشیلانمیشدی. حتّی بو بارهده پاشینیان تشکر مکتوبلاری دا گؤندرمیشدی. لیواندان بیر موللا ایسه پاشینیانا بئله بیر تئلئقرام وورموشدو:
"چوخ حؤرمتلی و سئویملی باش ناظر! شوشانین جیدیر دوزوندهکی رقصینیزه بؤیوک ماراقلا تاماشا ائلهدیم و داهییانا چیخیشینیزی دینلهدیم. حتی شوشی مسجدلرینده ساخلانیلان دونوزلارا دا سئوینجله باخدیم، اورهییم داغا دؤندو. عشق اولسون ائرمنی قارداشلاریمیزا. اورهییم سیزینله بیرگه دؤیونور. بیز قارداش ائرمنی خالقی ایله فخر ائدیریک. بؤیوک حؤرمتله: امام جعفرپور".
آیواز سحره یاخین یوخویا گئتدی. یوخودا گؤردو، "جیدیر دوزو"نده رقص ائلهییر. باش ناظر پاشینیان دا، فرانسه پرئزیدئنتی ماکرون دا اوردادیر. آمما او، نهدنسه قاش-قاباقلی گؤرونور. ائله بو زامان ماکرون اونا یاخینلاشیب، دئییر نه اولوب، قارداشیم؟
دریادا گمین باتیب؟ پاشینیان دا اوشاق کیمی هونکورهرک جواب وئریر، گؤرموسنمی شوشا الدن گئدیب.
-نئجه یانی الدن گئدیب؟
ماکرون گئری چئوریلیب شوشا شهرینه طرف باخماق ایستهیهنده آرخاسینی توتاراق یئره ییخیلدی. هامی اونا طرف باخاراق گولمهیه باشلادی.
یوخونون شیرین یئرینده آناسی اونو دومسوکلهیهرک یوخودان اویاتدی.
-قالخ، اوغول بیر آزدان یولا دوشهجکسن. گئجیکمک اولماز. آرساخ سنی گؤزلهییر.
آیواز گرنهشیب یئریندن دوردو.
***
آیواز گؤز آچماغا امکان تاپماییردی. سنگردن باشینی قالدیرا بیلمیردی. مایرو(سرهنگ) قئریقوریان راتسیا ایله باغیراراق دئییردی:
-تورکلر باشیمیزا اود یاغدیریر. بس روسلار هاردا قالدی؟
-بیر آز دا گؤزلهیین. نیکول پاشینیان نئچه گوندور کی، تئلئفوندان آسیلی قالیب. فرانسهیه، موسکووایا زنگ ائلهییب حربی کؤمک ایستهییر. حتّی او، جیبوتی رئسپوبلیکاسینین پرئزیدئنتی ایله ده دانیشیب. سومالییا، سئریلانکایا دا زنگ ائلهییب. هله سس-سمیر یوخدو.
مایرو قئریقوریانین باغیرماقدان اوز-گؤزو تورپ کیمی قیزارمیشدی. نه ائدهجهیینی بیلمیردی. نه دئیهجهیینی بیلمهدییی اوچون ده پاشینیانین عنوانینا سؤیوشلر یاغدیریردی:
-کؤپک اوغلو، بیزی آلداتدی. دئییردی. سیز هوجوما کئچین. بیر نئچه گونه بردهنی ده، ترتری ده اله کئچیردهجهییک. آمما نه اولدو؟ عسگرلرین چوخو دووشان کیمی قاچماغا باشلاییب. بیزی ایتی قووان کیمی قووورلار.
مایرو قئریقوریان باشینی اللرینین آراسینا آلیب اوشاق کیمی هونکوردو.
۲
سونرا گؤز یاشلارینی سیلیب بیر سیقارئت یاندیردی. آیواز نه فیکیرلهشدی ایسه اونا یاخینلاشیب، تیترک سسله بیلدیردی:
-جناب مایرو بیز گوجوموزو ۱۹۹۲-۹۳-جو ایللردن بوتون دونیایا نمایش ائلهتدیردیک. بس ایندی کولک هاردان اسدی؟
مایرو قئریقوریان اونا ترس-ترس باخدی دئدی:
-اوندا بیز تک دئییلدیک. بؤیوک قارداشلاریمیز اولماسایدی، آرساخین بیر چؤپونو ده اله کئچیده بیلمهزدیک. دونیانین بوتون ائرمنیلری تؤکولوب گلسهیدی آغدامین بیر کندینی ده اله کئچیره بیلمهزدیک.
-بس ایندی نه اولدو؟ آیوازین دوداقلاری اسدی. - آخی من سؤز وئرمیشدیم، کندیمیزه قهرمان کیمی قاییداجاغام.
مایرو قئریقوریانی گولمک توتدو:
- آی اوغول! گؤر هله کندینیزه ساغ-سلامت قاییدا بیلهجکسنمی!؟ ایندی قهرمانلیق واختی دئییل. جانینی بیر تهر قوروماغا چالیش!
آیوازین اورهیی نعنا یارپاغی کیمی اسدی. قوردوغو خیاللار بیر آن تار-مار اولدو. حتّی لیواندان گلمیش پولکوونیک ابراهیم سؤنمهزین ده جانینا قورخو دوشدو. دوداقآلتی میزیلدایاراق دئدی: -اوزون ایللردیر تورکلره قارشی محاربه آپاریرام. یوزلرله تورک اؤلدورموشم، نئچه-نئچه ماشین کاروانینا هوجوملار تشکیل ائتمیشم. "قارا ایلان" لقبینی منه هاوایی وئرمهییبلر. قارشیما چیخانی ایلان کیمی سانجیب، اؤلدورمکدن حظ آلیرام. ایندی ایسه الیم-قولوم باغلانیب. سون بیر هفتهده ۱۵۰ نفردن چوخ سلاحداشیمی ایتیرمیشم. بئله ده درد اولار؟
آغیر-آغیر کؤکس اؤتوردو. فیکیرلر بئینینی اویوردو. نه ائدهجهیینی بیلمیردی. آیواز اونو باشدان-آیاغا سوزهرک اؤز-اؤزونه دوشوندو:
-سؤنمزی سؤندوربلر سه، گؤر اوندا بیزیم آخیریمیز نئجه اولاجاق!
اونون بو فیکیرنی، دئیهسن، "قارا ایلان" لقبلی ابراهیم سؤنمز ده حسّ ائلهدی: -آیاغینی بیر آددیم کنارا قویسان، الیمدهکی بو اوتوماتیکله کورهیینی آشسوزنه دؤندهرهجم.
آیواز آغلامسیمدی. سونرا دا ابراهیم سؤنمزین آیاقلارینی قوجاقلاییب دئدی:
-من ده سنین بالانام. سون نفسیمه کیمی یانیندا اولاجاغام.
ابراهیم سؤنمز گولومسهدی. گولومسهیه-گولومسهیه آیوازین باشینی سیغاللادی دئدی:
-"قارا ایلان"ین بالاسی دا قارا ایلان کیمی اؤلدورمهیی باجارمالیدیر.
آیواز اونون دئدیکلرینی باشینی ترپتمهکله تصدیقلهییب، سئوینجله "قارا ایلان" لقبلی ابراهیم سؤنمزه باخدی.
***
آیواز گؤزلرینی آچاندا، اؤزونو چارپایادا گؤردو. باشیندا اوغولتو واریدی. هم ده قولاقلاری جینگیلدهییردی.
-"من هاردایام؟" سسی گوجله چیخدی. چارپایینی سنگره کیم گتیریب؟ بس پولکووینک ابراهیم سؤنمز هانی؟
-سن قوسپیتالداسان. شفقت باجیسی ( پرستار) بیلدیردی:
-سحره کیمی "قارا ایلان" دئیه ساییقلامیسان. سنین دئدییین همن او قارا ایلان لقبلی ابراهیم سؤنمز ۵۰ نفر لیوان ائرمنیسی ایله بیرلیکده اسیر دوشوب. او بیری دؤیوشچولر ایسه سنی یارالی قویوب قاچیبلار. سنی بورا بیزیم عسگرلر گتیریبلر. گلن کیمی ده عملیات اولونموسان.
-نه دن؟ آیوازی قهر بوغدو. ائله بو زامان طب مایورو(سرهنگ) صمد اوو پالاتایا(خستهلر یاتان اوتاق) داخیل اولدو و شفقت باجیسینا باخاراق دئدی:
- بیزی تک بوراخین.
طب مایورو صمد اوو آیوازا یاخینلاشیب بیلدیردی:
-قورخما ساغالاجاقسان. آنجاق...
آیوازین سسی گوجله چیخدی:
-آنجاق نه؟
سؤالین جوابینی گؤزلهمهدن بیر دن سوروشدو:
-حکیم قادان آلیم، منه دوزونو دئیین. طالعیم نئجه اولاجاق؟ منی نه ائدهجکسینیز؟
طب مایورو صمد اوو اونون گؤزلرینین ایچینه باخیب دئدی:
-بیز اسیر دوشن عسگرلره توخونموروق. یارالی عسگری ده معالجه ائدیریک. سنی ده اؤلومدن خلاص ائلهدیک. اؤلمهسن ده، اؤلومدن بتر گونه دوشوبسن.
آیواز ائشیتدیکلرینه اینانماق ایستهمیردی. اینانماق ایستهمهدییینه گؤره ده بیر ده سوروشدو:
-منیم طالعیم نئجه اولاجاق؟
-سن یاشایاجاقسان. آمما هئچ واخت آتا اولا بیلمهیهجکسن.
-نییه؟
تعجبلهنیب، تعجب دن دوداقلاری سَیریدی.
-چونکی ائرککلییینه قلپه گیرمیشدی.
-نئجه؟
گؤزونون یاشینی سیخاراق زاریماغا باشلادی:
- دئمهلی، من ائولهنه بیلمهیهجهیم. هئچ واخت اوشاغیم اولمایاجاق و من ده گلهجکده اوغلومو آرساخا گؤندهره بیلمهیهجهیم.
آیوازین ائرمنی دیلینده دئدییی بو سؤزلری طبّ مایورو صمد اوو باشادوشمهدی. اونا گؤره ده اوز-گؤزونو تورشودوب اوتاقدان چیخدی.
آیواز اؤز-اوزونه دئیینمهیه باشلادی. دئیینه-دئیینه دلی اولماق درجهسینه گلیب چاتدی. آز سونرا سسینین تونونو آشاغی سالدی. گؤزلرینی یوموب، بیر مدّت سوسدو. بیردن گوجله ائشیدیلهجک بیر طرزده دیللهندی:
-"آرساخ ائرمنیلرین ان گؤزل اویدورماسیدیر. چونکی بیز آدام دئییلیک، ائرمنیییک".
ایندی او ائرمنی اولماغیندان اوتانیردی.
سون
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
-جناب مایرو بیز گوجوموزو ۱۹۹۲-۹۳-جو ایللردن بوتون دونیایا نمایش ائلهتدیردیک. بس ایندی کولک هاردان اسدی؟
مایرو قئریقوریان اونا ترس-ترس باخدی دئدی:
-اوندا بیز تک دئییلدیک. بؤیوک قارداشلاریمیز اولماسایدی، آرساخین بیر چؤپونو ده اله کئچیده بیلمهزدیک. دونیانین بوتون ائرمنیلری تؤکولوب گلسهیدی آغدامین بیر کندینی ده اله کئچیره بیلمهزدیک.
-بس ایندی نه اولدو؟ آیوازین دوداقلاری اسدی. - آخی من سؤز وئرمیشدیم، کندیمیزه قهرمان کیمی قاییداجاغام.
مایرو قئریقوریانی گولمک توتدو:
- آی اوغول! گؤر هله کندینیزه ساغ-سلامت قاییدا بیلهجکسنمی!؟ ایندی قهرمانلیق واختی دئییل. جانینی بیر تهر قوروماغا چالیش!
آیوازین اورهیی نعنا یارپاغی کیمی اسدی. قوردوغو خیاللار بیر آن تار-مار اولدو. حتّی لیواندان گلمیش پولکوونیک ابراهیم سؤنمهزین ده جانینا قورخو دوشدو. دوداقآلتی میزیلدایاراق دئدی: -اوزون ایللردیر تورکلره قارشی محاربه آپاریرام. یوزلرله تورک اؤلدورموشم، نئچه-نئچه ماشین کاروانینا هوجوملار تشکیل ائتمیشم. "قارا ایلان" لقبینی منه هاوایی وئرمهییبلر. قارشیما چیخانی ایلان کیمی سانجیب، اؤلدورمکدن حظ آلیرام. ایندی ایسه الیم-قولوم باغلانیب. سون بیر هفتهده ۱۵۰ نفردن چوخ سلاحداشیمی ایتیرمیشم. بئله ده درد اولار؟
آغیر-آغیر کؤکس اؤتوردو. فیکیرلر بئینینی اویوردو. نه ائدهجهیینی بیلمیردی. آیواز اونو باشدان-آیاغا سوزهرک اؤز-اؤزونه دوشوندو:
-سؤنمزی سؤندوربلر سه، گؤر اوندا بیزیم آخیریمیز نئجه اولاجاق!
اونون بو فیکیرنی، دئیهسن، "قارا ایلان" لقبلی ابراهیم سؤنمز ده حسّ ائلهدی: -آیاغینی بیر آددیم کنارا قویسان، الیمدهکی بو اوتوماتیکله کورهیینی آشسوزنه دؤندهرهجم.
آیواز آغلامسیمدی. سونرا دا ابراهیم سؤنمزین آیاقلارینی قوجاقلاییب دئدی:
-من ده سنین بالانام. سون نفسیمه کیمی یانیندا اولاجاغام.
ابراهیم سؤنمز گولومسهدی. گولومسهیه-گولومسهیه آیوازین باشینی سیغاللادی دئدی:
-"قارا ایلان"ین بالاسی دا قارا ایلان کیمی اؤلدورمهیی باجارمالیدیر.
آیواز اونون دئدیکلرینی باشینی ترپتمهکله تصدیقلهییب، سئوینجله "قارا ایلان" لقبلی ابراهیم سؤنمزه باخدی.
***
آیواز گؤزلرینی آچاندا، اؤزونو چارپایادا گؤردو. باشیندا اوغولتو واریدی. هم ده قولاقلاری جینگیلدهییردی.
-"من هاردایام؟" سسی گوجله چیخدی. چارپایینی سنگره کیم گتیریب؟ بس پولکووینک ابراهیم سؤنمز هانی؟
-سن قوسپیتالداسان. شفقت باجیسی ( پرستار) بیلدیردی:
-سحره کیمی "قارا ایلان" دئیه ساییقلامیسان. سنین دئدییین همن او قارا ایلان لقبلی ابراهیم سؤنمز ۵۰ نفر لیوان ائرمنیسی ایله بیرلیکده اسیر دوشوب. او بیری دؤیوشچولر ایسه سنی یارالی قویوب قاچیبلار. سنی بورا بیزیم عسگرلر گتیریبلر. گلن کیمی ده عملیات اولونموسان.
-نه دن؟ آیوازی قهر بوغدو. ائله بو زامان طب مایورو(سرهنگ) صمد اوو پالاتایا(خستهلر یاتان اوتاق) داخیل اولدو و شفقت باجیسینا باخاراق دئدی:
- بیزی تک بوراخین.
طب مایورو صمد اوو آیوازا یاخینلاشیب بیلدیردی:
-قورخما ساغالاجاقسان. آنجاق...
آیوازین سسی گوجله چیخدی:
-آنجاق نه؟
سؤالین جوابینی گؤزلهمهدن بیر دن سوروشدو:
-حکیم قادان آلیم، منه دوزونو دئیین. طالعیم نئجه اولاجاق؟ منی نه ائدهجکسینیز؟
طب مایورو صمد اوو اونون گؤزلرینین ایچینه باخیب دئدی:
-بیز اسیر دوشن عسگرلره توخونموروق. یارالی عسگری ده معالجه ائدیریک. سنی ده اؤلومدن خلاص ائلهدیک. اؤلمهسن ده، اؤلومدن بتر گونه دوشوبسن.
آیواز ائشیتدیکلرینه اینانماق ایستهمیردی. اینانماق ایستهمهدییینه گؤره ده بیر ده سوروشدو:
-منیم طالعیم نئجه اولاجاق؟
-سن یاشایاجاقسان. آمما هئچ واخت آتا اولا بیلمهیهجکسن.
-نییه؟
تعجبلهنیب، تعجب دن دوداقلاری سَیریدی.
-چونکی ائرککلییینه قلپه گیرمیشدی.
-نئجه؟
گؤزونون یاشینی سیخاراق زاریماغا باشلادی:
- دئمهلی، من ائولهنه بیلمهیهجهیم. هئچ واخت اوشاغیم اولمایاجاق و من ده گلهجکده اوغلومو آرساخا گؤندهره بیلمهیهجهیم.
آیوازین ائرمنی دیلینده دئدییی بو سؤزلری طبّ مایورو صمد اوو باشادوشمهدی. اونا گؤره ده اوز-گؤزونو تورشودوب اوتاقدان چیخدی.
آیواز اؤز-اوزونه دئیینمهیه باشلادی. دئیینه-دئیینه دلی اولماق درجهسینه گلیب چاتدی. آز سونرا سسینین تونونو آشاغی سالدی. گؤزلرینی یوموب، بیر مدّت سوسدو. بیردن گوجله ائشیدیلهجک بیر طرزده دیللهندی:
-"آرساخ ائرمنیلرین ان گؤزل اویدورماسیدیر. چونکی بیز آدام دئییلیک، ائرمنیییک".
ایندی او ائرمنی اولماغیندان اوتانیردی.
سون
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Forwarded from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کیتاب تانیتیمی
«فرهاد شهبازی»
آذربایجان شعرینده مدرنیزم
یازار : همت شهبازی – ۱۳۵۰
یاییم ایلی: ۱۳۹۹
یاییمچی: نشر اختر
بیلدیریش: بو تانیتیم یازیسی اصلینده @online.kitabci اینستاگرام پئیجینین کیتاب تانیتیمی آدلی یاریشیندا ایشتیراک ائتمک اوچون یازیلمیش و همن پئیجین واسیطهسیله یاییملانمیشدی. یازار همن پئیجین مدیریندن تقدیر ائتمهیی اؤزونه بورج بیلیر.
کیتاب ایکی جیلدده، ۱۲۴۴ صحیفهده ، آذربایجان تورکجهسینده یازیلمیشدی.
یازار کیتابین اؤن سؤزونده، دونیادا مدرنیتهنین آخارینین ایزینی توتاراق اونون فیرانسا دئوریمی ایله باشلاماسینی یازیر. (۱۷۹۹-۱۷۸۹ م)
اینسانین عقل(اوس) و علمه(بیلیکه) اینامینین آرتماسینی و قارشی اولاراق عاغلاسیغماز و دوغااوستو دوشونجهلری اؤز اوزریندن گؤتورمهسینی، بو دؤورون یارانماسینا ندن بیلیر.
بو یولدا بیر سیرا اؤلکهلرین اجتماعی ایرهلیلمهلرینین، توسباغا سایاغی ایرهلیلهین باشقا اؤلکهلرده ائتگیلی اولماسینی وورغولاییر، سونرا آرتیریر کی اونا باخمایاراق ایکینجی اؤلکهلرین بو آخاردا سورونه...
.
بو. یازینین آردینی ادبیات سئونلرکانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«فرهاد شهبازی»
آذربایجان شعرینده مدرنیزم
یازار : همت شهبازی – ۱۳۵۰
یاییم ایلی: ۱۳۹۹
یاییمچی: نشر اختر
بیلدیریش: بو تانیتیم یازیسی اصلینده @online.kitabci اینستاگرام پئیجینین کیتاب تانیتیمی آدلی یاریشیندا ایشتیراک ائتمک اوچون یازیلمیش و همن پئیجین واسیطهسیله یاییملانمیشدی. یازار همن پئیجین مدیریندن تقدیر ائتمهیی اؤزونه بورج بیلیر.
کیتاب ایکی جیلدده، ۱۲۴۴ صحیفهده ، آذربایجان تورکجهسینده یازیلمیشدی.
یازار کیتابین اؤن سؤزونده، دونیادا مدرنیتهنین آخارینین ایزینی توتاراق اونون فیرانسا دئوریمی ایله باشلاماسینی یازیر. (۱۷۹۹-۱۷۸۹ م)
اینسانین عقل(اوس) و علمه(بیلیکه) اینامینین آرتماسینی و قارشی اولاراق عاغلاسیغماز و دوغااوستو دوشونجهلری اؤز اوزریندن گؤتورمهسینی، بو دؤورون یارانماسینا ندن بیلیر.
بو یولدا بیر سیرا اؤلکهلرین اجتماعی ایرهلیلمهلرینین، توسباغا سایاغی ایرهلیلهین باشقا اؤلکهلرده ائتگیلی اولماسینی وورغولاییر، سونرا آرتیریر کی اونا باخمایاراق ایکینجی اؤلکهلرین بو آخاردا سورونه...
.
بو. یازینین آردینی ادبیات سئونلرکانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کیتاب تانیتیمی
«فرهاد شهبازی»
آذربایجان شعرینده مدرنیزم
یازار : همت شهبازی – ۱۳۵۰
یاییم ایلی: ۱۳۹۹
یاییمچی: نشر اختر
بیلدیریش: بو تانیتیم یازیسی اصلینده @online.kitabci اینستاگرام پئیجینین کیتاب تانیتیمی آدلی یاریشیندا ایشتیراک ائتمک اوچون یازیلمیش و همن پئیجین واسیطهسیله یاییملانمیشدی. یازار همن پئیجین مدیریندن تقدیر ائتمهیی اؤزونه بورج بیلیر.
کیتاب ایکی جیلدده، ۱۲۴۴ صحیفهده ، آذربایجان تورکجهسینده یازیلمیشدی.
یازار کیتابین اؤن سؤزونده، دونیادا مدرنیتهنین آخارینین ایزینی توتاراق اونون فیرانسا دئوریمی ایله باشلاماسینی یازیر. (۱۷۹۹-۱۷۸۹ م)
اینسانین عقل(اوس) و علمه(بیلیکه) اینامینین آرتماسینی و قارشی اولاراق عاغلاسیغماز و دوغااوستو دوشونجهلری اؤز اوزریندن گؤتورمهسینی، بو دؤورون یارانماسینا ندن بیلیر.
بو یولدا بیر سیرا اؤلکهلرین اجتماعی ایرهلیلمهلرینین، توسباغا سایاغی ایرهلیلهین باشقا اؤلکهلرده ائتگیلی اولماسینی وورغولاییر، سونرا آرتیریر کی اونا باخمایاراق ایکینجی اؤلکهلرین بو آخاردا سورونه –سورونه گلمهلری، اونلاردان تام گلیشمه یه ال تاپماغ ایمکانینی آلیر.
بیر یاندان بو اؤلکهلرین، مدرنیتهیه عایید اؤزللیکلرینه باییلدیغینی و باشقا یاندان اونلارین حاکیملری طرفیندن مدرنیزمین عنعنهلرینی آیاغی آلتیندا تاپدالانماغینی سؤیلهییر. اؤرنک اولاراق ایران و رضا شاهین بو یولدا آتدیغی سهو آددیملاری وورغولاییر.
یازار قیسا آچیخلامادن سونرا، آذربایجان توپلوموندا مدرنلشمه سورجی اوچ مرحلهده اولدوغونو یازیر.
الف ) آیدینلانما دؤور
ب) چاغداشلانما دؤور
ج) مدرن دؤنم
او یازیر کی بو مدرنلشمه مرحلهلری توپلومون هر ایکی قاتیندا یعنی ۱- کوتلهلر ۲- آیدینلار آراسی اؤزونه مخصوص اؤزللیکلرله کئچیر.
یازارجا،کوتلهلرآراسی مدرنلشمه آوروپا کوتله سی آراسیندا یارانان مدرنلشمه دن ، چوخ اوزون مدتدن سونرا ، آذربایجاندا یایغینلاشیر. بو اوزون مدتده آذربایجان کوتلهسی سیویل اؤلکهلرین یالنیز مدرن توکه تیمچیسی (مصرف ائدهنی) اولور. آیدینلار آراسی مدرنلشمه یازارجا عمومیتله آوروپا مدرنلشمهسی ایله بیر آخارلی و یا اوندان چوخ آز سونرا باشلامیش بیر آخارلیدیر. او آذربایجان ضیالی و آیدینلارینی “آذربایجان” مدرنلشمهسینین اوچه بؤلدویو هر مرحلهنین قاباخدا گئدنلری یبلدیریر.
او یازیر کی آیدینلانما دؤورونده آذربایجان آیدینلارینین باشدا میرزه فتحعلی آخوندزاده (۱۲۵۷-۱۱۹۱) نین، یازیلارینین اساس مقصدی خورافهچیلیی و دینی فاناتیزمی تنقید ائتمک اولموشدور. او بو دؤورو ۱۳۰۰ینجی ایللره کیمی سورمهسینی، هابئله گونئی- قوزئی آذربایجان آیدینلارینین بو چاغا کیمی آیری سانیلا بیلمهمهسینی یازیر.
ایکینجی مرحلهنین یعنی چاغداشلانما آدلاندیردیغی دؤورون باشلانیشینی رضاشاه دؤنمینین باشلانیشیلا بیر توتور(۱۳۰۰ ینجی ایل). او بو مرحلهده، ایکی آذربایجان آرا ،سینیرلارین (سرحدلرین) موحکملنمهسینی و ]اوندان دولایی[ یازارلارین سیاسیلشمهیه دوغرو گئتدیینی یازیر.
اوچونجو مرحله، یازارجا ۱۳۴۰ینجی اون ایللیکدن باشلامیشدی، او مدرن دؤنم آدلاندیردیغی بو مرحلهده یازار و آیدینلارین اساس چالیشمالارینی “کیملیک دارتیشماسی ” بیلدیریر.
اون سوزده آچیخلانمیش بو اوچ مرحله کیتابین بؤلوملرینده ده یئترلیجه سینه آچیخلانمیشدی. یازار همن اوچ مرحله نین نئجه گلیشمه سی باره ده بئله یئکونلاشدیرماسی وار : “آذربایجان شعرینده، مشروطه دؤورونده اولان یئنیلیک، دوشونجه و مضمون فاکتورو اوزره قورولور، چاغداشلانما دؤورونده کی یئنیلیک ایسه ، مدرنیزمین “تاریخسل” مرحلهسینی عکس ائدیر. ۷۰.جی اون ایللیکدن بویانا ایسه ، بیز مدرنیزمین هر ایکی اوزونو یاشاییریق. یعنی بو دؤور شعریمیز ، دوشونجه و تاریخسل مرحلهلرینی قاریشدیراراق ییغجام بیر مدرن دوشونجهنی احاطه ائتمهیه باشلاییر”
یازار غرب ادبیاتیندا سورن “مدرنلشمه” ایله آذربایجاندا سورن مدرنلشمه نین اساس فرقلریندن بیرینی علمی دارتیشما و تنقیدلرین اولماماسی بیلدیریر. او غربده آیدین و ضیالیلار آرا یارانان دارتیشما و چکیش برکیشلرین سونوجونو، چئشیدلی دوشونجهلرین یارادیلماسینا، هابئله مدرنیزمین چئشیدلی یؤن و آخیملارینین اوزه چیخماسینا اساس ندن ساییر ، ترسینه آذربایجان مدرنلشمه گئدیشاتیندا سیستئماتیک و چئشیدلی نظریهلر یارانماماسینا چوخ تاسوفلهنیر. او بو چاتیشمامازلیغی، آذربایجان شاعیرلرینه دییشیلن ایستیقامتلرده ،اورتاق بیر دوشونجهیه چاتماق اوچون، بؤیوک بیر مانع ساناراق یازیر کی آذربایجاندا هم ایجتیماعی و هم ده ادبی ایستیقامتلرده ایلک یئنیلیک گتیرنلر آذربایجانلیلار اولور. شعریمیزین یئنیلشمهسینده ساهیرین بؤیوک رولو اولدوغونا باخمایاراق ، بونونلا یاناشی بو یئنیلییی یوروتمک اوچون تئکنیک مئتودلاری آچیخلانماییر. [تنقیدین اولماماسی نظرده توتولور].
«فرهاد شهبازی»
آذربایجان شعرینده مدرنیزم
یازار : همت شهبازی – ۱۳۵۰
یاییم ایلی: ۱۳۹۹
یاییمچی: نشر اختر
بیلدیریش: بو تانیتیم یازیسی اصلینده @online.kitabci اینستاگرام پئیجینین کیتاب تانیتیمی آدلی یاریشیندا ایشتیراک ائتمک اوچون یازیلمیش و همن پئیجین واسیطهسیله یاییملانمیشدی. یازار همن پئیجین مدیریندن تقدیر ائتمهیی اؤزونه بورج بیلیر.
کیتاب ایکی جیلدده، ۱۲۴۴ صحیفهده ، آذربایجان تورکجهسینده یازیلمیشدی.
یازار کیتابین اؤن سؤزونده، دونیادا مدرنیتهنین آخارینین ایزینی توتاراق اونون فیرانسا دئوریمی ایله باشلاماسینی یازیر. (۱۷۹۹-۱۷۸۹ م)
اینسانین عقل(اوس) و علمه(بیلیکه) اینامینین آرتماسینی و قارشی اولاراق عاغلاسیغماز و دوغااوستو دوشونجهلری اؤز اوزریندن گؤتورمهسینی، بو دؤورون یارانماسینا ندن بیلیر.
بو یولدا بیر سیرا اؤلکهلرین اجتماعی ایرهلیلمهلرینین، توسباغا سایاغی ایرهلیلهین باشقا اؤلکهلرده ائتگیلی اولماسینی وورغولاییر، سونرا آرتیریر کی اونا باخمایاراق ایکینجی اؤلکهلرین بو آخاردا سورونه –سورونه گلمهلری، اونلاردان تام گلیشمه یه ال تاپماغ ایمکانینی آلیر.
بیر یاندان بو اؤلکهلرین، مدرنیتهیه عایید اؤزللیکلرینه باییلدیغینی و باشقا یاندان اونلارین حاکیملری طرفیندن مدرنیزمین عنعنهلرینی آیاغی آلتیندا تاپدالانماغینی سؤیلهییر. اؤرنک اولاراق ایران و رضا شاهین بو یولدا آتدیغی سهو آددیملاری وورغولاییر.
یازار قیسا آچیخلامادن سونرا، آذربایجان توپلوموندا مدرنلشمه سورجی اوچ مرحلهده اولدوغونو یازیر.
الف ) آیدینلانما دؤور
ب) چاغداشلانما دؤور
ج) مدرن دؤنم
او یازیر کی بو مدرنلشمه مرحلهلری توپلومون هر ایکی قاتیندا یعنی ۱- کوتلهلر ۲- آیدینلار آراسی اؤزونه مخصوص اؤزللیکلرله کئچیر.
یازارجا،کوتلهلرآراسی مدرنلشمه آوروپا کوتله سی آراسیندا یارانان مدرنلشمه دن ، چوخ اوزون مدتدن سونرا ، آذربایجاندا یایغینلاشیر. بو اوزون مدتده آذربایجان کوتلهسی سیویل اؤلکهلرین یالنیز مدرن توکه تیمچیسی (مصرف ائدهنی) اولور. آیدینلار آراسی مدرنلشمه یازارجا عمومیتله آوروپا مدرنلشمهسی ایله بیر آخارلی و یا اوندان چوخ آز سونرا باشلامیش بیر آخارلیدیر. او آذربایجان ضیالی و آیدینلارینی “آذربایجان” مدرنلشمهسینین اوچه بؤلدویو هر مرحلهنین قاباخدا گئدنلری یبلدیریر.
او یازیر کی آیدینلانما دؤورونده آذربایجان آیدینلارینین باشدا میرزه فتحعلی آخوندزاده (۱۲۵۷-۱۱۹۱) نین، یازیلارینین اساس مقصدی خورافهچیلیی و دینی فاناتیزمی تنقید ائتمک اولموشدور. او بو دؤورو ۱۳۰۰ینجی ایللره کیمی سورمهسینی، هابئله گونئی- قوزئی آذربایجان آیدینلارینین بو چاغا کیمی آیری سانیلا بیلمهمهسینی یازیر.
ایکینجی مرحلهنین یعنی چاغداشلانما آدلاندیردیغی دؤورون باشلانیشینی رضاشاه دؤنمینین باشلانیشیلا بیر توتور(۱۳۰۰ ینجی ایل). او بو مرحلهده، ایکی آذربایجان آرا ،سینیرلارین (سرحدلرین) موحکملنمهسینی و ]اوندان دولایی[ یازارلارین سیاسیلشمهیه دوغرو گئتدیینی یازیر.
اوچونجو مرحله، یازارجا ۱۳۴۰ینجی اون ایللیکدن باشلامیشدی، او مدرن دؤنم آدلاندیردیغی بو مرحلهده یازار و آیدینلارین اساس چالیشمالارینی “کیملیک دارتیشماسی ” بیلدیریر.
اون سوزده آچیخلانمیش بو اوچ مرحله کیتابین بؤلوملرینده ده یئترلیجه سینه آچیخلانمیشدی. یازار همن اوچ مرحله نین نئجه گلیشمه سی باره ده بئله یئکونلاشدیرماسی وار : “آذربایجان شعرینده، مشروطه دؤورونده اولان یئنیلیک، دوشونجه و مضمون فاکتورو اوزره قورولور، چاغداشلانما دؤورونده کی یئنیلیک ایسه ، مدرنیزمین “تاریخسل” مرحلهسینی عکس ائدیر. ۷۰.جی اون ایللیکدن بویانا ایسه ، بیز مدرنیزمین هر ایکی اوزونو یاشاییریق. یعنی بو دؤور شعریمیز ، دوشونجه و تاریخسل مرحلهلرینی قاریشدیراراق ییغجام بیر مدرن دوشونجهنی احاطه ائتمهیه باشلاییر”
یازار غرب ادبیاتیندا سورن “مدرنلشمه” ایله آذربایجاندا سورن مدرنلشمه نین اساس فرقلریندن بیرینی علمی دارتیشما و تنقیدلرین اولماماسی بیلدیریر. او غربده آیدین و ضیالیلار آرا یارانان دارتیشما و چکیش برکیشلرین سونوجونو، چئشیدلی دوشونجهلرین یارادیلماسینا، هابئله مدرنیزمین چئشیدلی یؤن و آخیملارینین اوزه چیخماسینا اساس ندن ساییر ، ترسینه آذربایجان مدرنلشمه گئدیشاتیندا سیستئماتیک و چئشیدلی نظریهلر یارانماماسینا چوخ تاسوفلهنیر. او بو چاتیشمامازلیغی، آذربایجان شاعیرلرینه دییشیلن ایستیقامتلرده ،اورتاق بیر دوشونجهیه چاتماق اوچون، بؤیوک بیر مانع ساناراق یازیر کی آذربایجاندا هم ایجتیماعی و هم ده ادبی ایستیقامتلرده ایلک یئنیلیک گتیرنلر آذربایجانلیلار اولور. شعریمیزین یئنیلشمهسینده ساهیرین بؤیوک رولو اولدوغونا باخمایاراق ، بونونلا یاناشی بو یئنیلییی یوروتمک اوچون تئکنیک مئتودلاری آچیخلانماییر. [تنقیدین اولماماسی نظرده توتولور].
بو سهند ، اوختای کیمی شاعیرلره ده عایید اولان بیر فیکیردیر. یازار میرزه فتحعلی آخوندزادهنی بو آرادا ایستیثنا بیلهرک اونو یازدیغی ژانرلارلا یاناشی اونلارین تئکنیک و کیفیتلرینی اوخوجویا اؤیرتمهسینی ، پیئس ژانریندان ادبیاتیمیزین ان آز چاتیشمامازلیغی اولدوغونا اساس ندن بیلیر و بونو دیرلندیریر.
کیتابین متنینه کئچدیکده یازار بیرینجی بؤلومده آیدینلانما دؤورو آدلاندیردیغی مرحلهنی ، بو مرحله آیدینلارینین دوشونجهلرینین تمللرینی و عومومیتجه آخوندزادهنین دوشونجه تمللرینی گئنیش صورتده آچیخلایاراق اوخوجویا تانیدیر.
ایکینجی بؤلومده ایسه چاغداشلانما آدلاندیردیغی ایکینجی مرحلهنی و بو مرحلهنین اساس اؤزللییی ساندیغی «سیاسیلشمه»نین ندن و نئجهلیینی ساهیر و سهندی بو دؤورون اساس نومایندهلری سایاراق، اونلارین شعرلریندن اؤرنکلر گتیرمیش، گئنیش صورتده آچیخلامیشدی.
اوچونجو بؤلوم “مدرنلشمه /مدرنیزمه گیریش” عونوانی ایله، دونیا ادبیاتیندا و شعرینده، مدرنیزیمین نهلیگی ، نئجهلیگی ، اؤزللیکلری و بو ساحهده دونیا ادبیاتچیلاری و فیلسوفلارینین نظریه و باخیشلاری ، چوخ-چوخ گئنیش ، ائتگیلی و اوزمانجاسینا آچیخلانیلیب. مدرن شعرین اؤزللیکلری نهلردیر؟ شعرده قالیب، فورم و مضمون نه دئمکدیر؟ مدرن شعرین دیلی، وزنی هانسی خصوصیتلره مالیک اولور؟ سس، قورولوش و هارمونی نئجه یارانیر؟ مدرن شعرده دوشونجه، خیال، رئالیزم، سیمبولیزم ، ائستئتیکا، بدیعی تصویر، لیریکا هانسی مقاملارا مالیکدیر؟ اینسان و توپلوم مدرن شعرده هانسی دورومدادیر؟ فلسفه و ایدئولوژینین مدرن شعرله علاقهسی نهدیر؟مدرن شعر کیم و نهلر بارهده اؤزونو سوروملو بیلیر؟ مدرن شعری شعرسللیکدن اوزاق سالان نهلر اولا بیلر و … سورونلار بو بؤلومده اولدوغو قدر آچیخلانیلیبدیر. بو بؤلوم اوخوجولارا ، خصوصیله شاعیرلریمیزه مدرن ادبیات، شعر و اینجه صنعت بارهده چوخلو تانیتیم باغیشلاماغینا امین اولماق اولار. مدرنیزمین ساحهلری، او ساحهلرین آراسیندا اولان قارشیتلیقلار و دارتیشمالار ، بو قارشیتلیقلار و دارتیشمالارین گل ها گل مدرنیزمی یئنی – یئنی یئنیلیکلره گتیریب چیخارماسی، یازارین بو بؤلومده توخوندوغو یول گؤستریجی فیکیرلری اولموشدور
مدرنیزمین بیر یاندان گرگینلیک تؤره تمهسی باشقا یاندان ایسه، اونون قارشیسینی آلماغا یول آختارماسی، اونون هم یارادیجی و هم داغیدیجی اولماسی، اینسانلاری عنعنهوی عذاب اذیتلردن قورتارماسی و عینی حالدا اونلارا یئنی اذیت ساحهلری آچماسی، یازارجا مدرنیزمین ماراغلی و اؤزل اؤزللیییدیر.
“مدرن شعیریمیز” عونوانی داشییان دؤردونجو بؤلومده، آذربایجان مدرن شعرینین مضمون، فورم، سربستلیک، سطیر بؤلومو، موسیقی و هارمونی، دیل، ائستئتیکا، بدیعی تصویر، سیمگه و ایمگه ، ایستیعاره ، قاپالیلیق (ابهام)، قورولوش، دوشونجه و محتوا، سوروملولوق ، لیریکا ، آیرونی، اوسطوره ، قیسا شعیر، قادینسل سؤیلم (گفتمان)، … اؤزللیکلری بارهده یئنی شاعیرلریمیزدن یئرلی و دوزگون سئچیلمیش اؤرنکلر گتیریلهرک دهیرلی و گئنیش آچیخلاملار وئریلیب.
بئشینجی بؤلومده یازار آذربایجان مدرن شعرینین یارانیش و سورجیندن سؤز آچیر. او مدرن شعرین اساس و بیرینجی اؤزللیینی چوخلاری کیمی سربستلیک بیلدیرسه ده، چوخلاریندان فرقلی اولاراق، بو خاصیتی تکلیکده بیر شعری مدرن شعر سایماق اوچون یئترلی سانماییر. یازارجا مدرن شعر ، کیلاسیک شعرده اولان بوتون اؤزللیکلری، یئنی فورمادا، یئنی آنلامدا ، یئنی قورولوشدا ، یئنی مضموندا ایچه ری لمه لیدیر. باشقا سؤزله ،بورادا ائستئتیکا ،تکرارلی و شابلونلاشمیش، فورم، مضمون ،استعاره، کینایه، سوژئت، حیکایه، اوسطوره، ایمگه(بدیعی تصویر) ، سیمگه(سیمبول) ، قافیه ، مصراع ، سطیر، قورولوش، لیریکا و … لرله یوخ ،بلکه همنلر و اونداندا آرتیق اؤزللیکلرین یئنیجه یارادیلمیشلاری و تکرارسیزلاری ایله یارادیلمالیدیر. یازار همن دوزگون باخیشلا، یالنیز قالیب باخیمیندان یئنی و سربست اولان شعری مدرن شعر سانماغی دوزگون سانماییب ، همن باخیمداندا بئله شعرلری بو کیتابدا آراشدیرماغدان گوز اورتموشدور. ائله بو باخیمدان دا ساهیر و سهند شعرینی سربست قالیبده اولارسادا، تام مدرن شعر آدلاندیرماق اولماماسینی بیلدیریر و تانیتدیغی اولچولرله اویغون گلن شعر اؤرنکلرینی ایلک دفه حمید نطقی و تام شکیلده علیرضا نابدل ده گورور.
بئله لیکله او مدرن شعریمیزین باشلانیش نوقطه سینی ۴۰.جی اون ایللیک و ایلک یارادانلارینی حمید نطقی و اوزللیکله علیرضا نابدل (اوختای ) تانیدیر. یازارجا ۴۰.جی اون ایللیین اورتالاریندان ۷۰.جی اون ایللیین اوللرینه کیمی، مدرن شعیریمیز دورغونلوق ، گئرییه قاییدیش، تکرارلیق و اوچوروم بیر حاللارا دوشموشدور.
کیتابین متنینه کئچدیکده یازار بیرینجی بؤلومده آیدینلانما دؤورو آدلاندیردیغی مرحلهنی ، بو مرحله آیدینلارینین دوشونجهلرینین تمللرینی و عومومیتجه آخوندزادهنین دوشونجه تمللرینی گئنیش صورتده آچیخلایاراق اوخوجویا تانیدیر.
ایکینجی بؤلومده ایسه چاغداشلانما آدلاندیردیغی ایکینجی مرحلهنی و بو مرحلهنین اساس اؤزللییی ساندیغی «سیاسیلشمه»نین ندن و نئجهلیینی ساهیر و سهندی بو دؤورون اساس نومایندهلری سایاراق، اونلارین شعرلریندن اؤرنکلر گتیرمیش، گئنیش صورتده آچیخلامیشدی.
اوچونجو بؤلوم “مدرنلشمه /مدرنیزمه گیریش” عونوانی ایله، دونیا ادبیاتیندا و شعرینده، مدرنیزیمین نهلیگی ، نئجهلیگی ، اؤزللیکلری و بو ساحهده دونیا ادبیاتچیلاری و فیلسوفلارینین نظریه و باخیشلاری ، چوخ-چوخ گئنیش ، ائتگیلی و اوزمانجاسینا آچیخلانیلیب. مدرن شعرین اؤزللیکلری نهلردیر؟ شعرده قالیب، فورم و مضمون نه دئمکدیر؟ مدرن شعرین دیلی، وزنی هانسی خصوصیتلره مالیک اولور؟ سس، قورولوش و هارمونی نئجه یارانیر؟ مدرن شعرده دوشونجه، خیال، رئالیزم، سیمبولیزم ، ائستئتیکا، بدیعی تصویر، لیریکا هانسی مقاملارا مالیکدیر؟ اینسان و توپلوم مدرن شعرده هانسی دورومدادیر؟ فلسفه و ایدئولوژینین مدرن شعرله علاقهسی نهدیر؟مدرن شعر کیم و نهلر بارهده اؤزونو سوروملو بیلیر؟ مدرن شعری شعرسللیکدن اوزاق سالان نهلر اولا بیلر و … سورونلار بو بؤلومده اولدوغو قدر آچیخلانیلیبدیر. بو بؤلوم اوخوجولارا ، خصوصیله شاعیرلریمیزه مدرن ادبیات، شعر و اینجه صنعت بارهده چوخلو تانیتیم باغیشلاماغینا امین اولماق اولار. مدرنیزمین ساحهلری، او ساحهلرین آراسیندا اولان قارشیتلیقلار و دارتیشمالار ، بو قارشیتلیقلار و دارتیشمالارین گل ها گل مدرنیزمی یئنی – یئنی یئنیلیکلره گتیریب چیخارماسی، یازارین بو بؤلومده توخوندوغو یول گؤستریجی فیکیرلری اولموشدور
مدرنیزمین بیر یاندان گرگینلیک تؤره تمهسی باشقا یاندان ایسه، اونون قارشیسینی آلماغا یول آختارماسی، اونون هم یارادیجی و هم داغیدیجی اولماسی، اینسانلاری عنعنهوی عذاب اذیتلردن قورتارماسی و عینی حالدا اونلارا یئنی اذیت ساحهلری آچماسی، یازارجا مدرنیزمین ماراغلی و اؤزل اؤزللیییدیر.
“مدرن شعیریمیز” عونوانی داشییان دؤردونجو بؤلومده، آذربایجان مدرن شعرینین مضمون، فورم، سربستلیک، سطیر بؤلومو، موسیقی و هارمونی، دیل، ائستئتیکا، بدیعی تصویر، سیمگه و ایمگه ، ایستیعاره ، قاپالیلیق (ابهام)، قورولوش، دوشونجه و محتوا، سوروملولوق ، لیریکا ، آیرونی، اوسطوره ، قیسا شعیر، قادینسل سؤیلم (گفتمان)، … اؤزللیکلری بارهده یئنی شاعیرلریمیزدن یئرلی و دوزگون سئچیلمیش اؤرنکلر گتیریلهرک دهیرلی و گئنیش آچیخلاملار وئریلیب.
بئشینجی بؤلومده یازار آذربایجان مدرن شعرینین یارانیش و سورجیندن سؤز آچیر. او مدرن شعرین اساس و بیرینجی اؤزللیینی چوخلاری کیمی سربستلیک بیلدیرسه ده، چوخلاریندان فرقلی اولاراق، بو خاصیتی تکلیکده بیر شعری مدرن شعر سایماق اوچون یئترلی سانماییر. یازارجا مدرن شعر ، کیلاسیک شعرده اولان بوتون اؤزللیکلری، یئنی فورمادا، یئنی آنلامدا ، یئنی قورولوشدا ، یئنی مضموندا ایچه ری لمه لیدیر. باشقا سؤزله ،بورادا ائستئتیکا ،تکرارلی و شابلونلاشمیش، فورم، مضمون ،استعاره، کینایه، سوژئت، حیکایه، اوسطوره، ایمگه(بدیعی تصویر) ، سیمگه(سیمبول) ، قافیه ، مصراع ، سطیر، قورولوش، لیریکا و … لرله یوخ ،بلکه همنلر و اونداندا آرتیق اؤزللیکلرین یئنیجه یارادیلمیشلاری و تکرارسیزلاری ایله یارادیلمالیدیر. یازار همن دوزگون باخیشلا، یالنیز قالیب باخیمیندان یئنی و سربست اولان شعری مدرن شعر سانماغی دوزگون سانماییب ، همن باخیمداندا بئله شعرلری بو کیتابدا آراشدیرماغدان گوز اورتموشدور. ائله بو باخیمدان دا ساهیر و سهند شعرینی سربست قالیبده اولارسادا، تام مدرن شعر آدلاندیرماق اولماماسینی بیلدیریر و تانیتدیغی اولچولرله اویغون گلن شعر اؤرنکلرینی ایلک دفه حمید نطقی و تام شکیلده علیرضا نابدل ده گورور.
بئله لیکله او مدرن شعریمیزین باشلانیش نوقطه سینی ۴۰.جی اون ایللیک و ایلک یارادانلارینی حمید نطقی و اوزللیکله علیرضا نابدل (اوختای ) تانیدیر. یازارجا ۴۰.جی اون ایللیین اورتالاریندان ۷۰.جی اون ایللیین اوللرینه کیمی، مدرن شعیریمیز دورغونلوق ، گئرییه قاییدیش، تکرارلیق و اوچوروم بیر حاللارا دوشموشدور.
.جی اون ایللیک و ۸۰.جی اون ایللیکده مدرن شعریمیزین آیریدان آیاق توتوب ایرهلیلمهسینی یازان یازار، کیتابین آلتینجی و یئددینجی بؤلوملرینده، بو ایللرده مئیدانا گلن شاعیرلری و اونلارین شعرلرینین اؤزللیکلرینی، یئرلی و دوزگون اؤرنکلر سئچیب آراشدیرماقلا، چوخ گئنیش صورتده اوخوجویا تانیدیر.
میثال اولاراق
سحر خانیمین شعرینده ” قایغی کئش لیریکا” اؤزللیی،
ع.اورمولونون شعرینده ” پوئتیکادا عنعنه” ،
حمید شهانقی شعرینده” آخیشقان تصویرلر زنجیری” ،
نیگار خیاوی شعرینده ” جینسللشن شعر”
هادی قاراچای شعرینده ” ائپیک دیل، ائپیک اوبراز”
صالح عطایی شعرینده تحکیهوی، اوبرازلی، سوژئتلی ایفاده
کیان خیاو شعرینده اؤلومون اؤلمزلییی مسئلهسی
ناصر مرقاتی شعرینده سطیر و مصراعلارین شعر قورولوشونا دوغرو حرکت ائتمهسی
نسیم جعفری شعرینده چؤکوش فلسفهسی
رسول یونان شعری اساسیندا ساده یوخسا بایاغی شعرین تحلیلی
سوندادا اوچ اونلوقدا شعریمیزین چاتیشمایان جهتلرینی آچیقلامالاری مدرن شعرین اؤزللیکلری اساسیندا چؤزولمهیه اوغراشیر .
قایناق: ایشیق سایتی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
میثال اولاراق
سحر خانیمین شعرینده ” قایغی کئش لیریکا” اؤزللیی،
ع.اورمولونون شعرینده ” پوئتیکادا عنعنه” ،
حمید شهانقی شعرینده” آخیشقان تصویرلر زنجیری” ،
نیگار خیاوی شعرینده ” جینسللشن شعر”
هادی قاراچای شعرینده ” ائپیک دیل، ائپیک اوبراز”
صالح عطایی شعرینده تحکیهوی، اوبرازلی، سوژئتلی ایفاده
کیان خیاو شعرینده اؤلومون اؤلمزلییی مسئلهسی
ناصر مرقاتی شعرینده سطیر و مصراعلارین شعر قورولوشونا دوغرو حرکت ائتمهسی
نسیم جعفری شعرینده چؤکوش فلسفهسی
رسول یونان شعری اساسیندا ساده یوخسا بایاغی شعرین تحلیلی
سوندادا اوچ اونلوقدا شعریمیزین چاتیشمایان جهتلرینی آچیقلامالاری مدرن شعرین اؤزللیکلری اساسیندا چؤزولمهیه اوغراشیر .
قایناق: ایشیق سایتی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
#: ایتالو کالینو
"شاه دینله ییر کیتابیندان"
تورکجه چئویرن:«محمدرضا نوازی»
شهرین بویوک لری بیر گون بئله دوشوندولر هر ایشین یاساق اولماسی چوخ دا اونملی دئییل،
بئله لیک له جارچی لاری کوچه لره گوندردیلر.
جارچی لار بیلدیریش یایدیلار
شهرین آدام لاری اوره ک لری هر نه ایستییرسه ائده بیلرلر.
بو شهرده هر ایش یاساق اولموشدیر
تکجه چیلینگ آغاج (الک دولک) اویونو یاساق دئییلدی،شهرین آدام لاری هر گون باییرا چیخیردیدیلار.
الک دولک اویناییردیلار.
یاساقلیق یاسالاری بیردن بیره یوخ،بلکه گئت-گئده همده همیشه لیک اولاراق یاساقلانمیشدیر.
بئله لیک له کیمسه گیلئیلی دئییلدی
بو ایشلری اویارلی بیلره ک اویوشدورلمیشدیلار.
ایللرکئچدی....
یئنه بیرگون شهرین باشچیلاری بئله آنلادیلار هر شئیین یاساق اولماسی چوخ دا اونملی دئییل،بئله لیک له جارچی لاری کوچه لره گوندردیلر.
جارچی لاربیلدیریش یایدیلار.شهرین آدام لاری اوره ک لری هر نه ایستییرسه ائده بیلرلر.
جارچی لار بو خبری کوتله یه چاتدیرماق اوچون،شهرلره کندلره ساری یولا دوشدولر.
چوخ اوجا سسله قیشقیردیلار:
آی جاماعات آهای....!
بیلین ،ائشیدین داها بوندان سونرا هئچ نه یاساق دئییل.
جارچی لارین یانینا ییغیشان اینسان لار،بو سوزلری ائشیدن دن سونرا داغیلدیلار ، الک دولک اویناماغا باشلادیلار.
جارچی لار بیر داها بیلدیریش وئردیلر.
اوجا سسله اعلان ائتدیلر؛
بیلیرسیز؟
ایندی سه اوزگورسینیز ..
اوریینیزده هر نه ایسته ییرسیزسه،ائده بیلرسیز.
بئله جاواب وئردیلر:
یاخشی.بیز ایندی الک دولک اویناییریق.
جارچی لار چوخ ماراقلی همده یارارلی ایشلر خاطیرلاتدیلار،
قاباغجا ائتدیی ایشلری بیر داها ائده بیلرلر .
هاما شهرین آدام لاری بو سوزلره اونم وئرمه دن ، بیر داها چیلینگ آغاج اویناماغا باشلادیلار.
جارچی لار گوردیلر،بیر بئله ایشلری آرتیقجا چالیشمالاری یارارسیزدیر ،
باشچی لارا بیلدیریش وئرمک ایچین یولا دوشدولر.
باشچی لار بویوردیلار:
هئچ ده سورون یوخدیر.
ایندی سه چیلینگ آغاج اویونو یاساق دیر !
بو خبری ائشیدندن سونرا خیابانا چیخماغا باشلادیلار..
شورش ائتدیلر.
باشچیلاری بیر-بیر یاخالاییب اولدوردیلر.
بیر داها چیلینگ آغاج اویونونا باشلادیلار.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"شاه دینله ییر کیتابیندان"
تورکجه چئویرن:«محمدرضا نوازی»
شهرین بویوک لری بیر گون بئله دوشوندولر هر ایشین یاساق اولماسی چوخ دا اونملی دئییل،
بئله لیک له جارچی لاری کوچه لره گوندردیلر.
جارچی لار بیلدیریش یایدیلار
شهرین آدام لاری اوره ک لری هر نه ایستییرسه ائده بیلرلر.
بو شهرده هر ایش یاساق اولموشدیر
تکجه چیلینگ آغاج (الک دولک) اویونو یاساق دئییلدی،شهرین آدام لاری هر گون باییرا چیخیردیدیلار.
الک دولک اویناییردیلار.
یاساقلیق یاسالاری بیردن بیره یوخ،بلکه گئت-گئده همده همیشه لیک اولاراق یاساقلانمیشدیر.
بئله لیک له کیمسه گیلئیلی دئییلدی
بو ایشلری اویارلی بیلره ک اویوشدورلمیشدیلار.
ایللرکئچدی....
یئنه بیرگون شهرین باشچیلاری بئله آنلادیلار هر شئیین یاساق اولماسی چوخ دا اونملی دئییل،بئله لیک له جارچی لاری کوچه لره گوندردیلر.
جارچی لاربیلدیریش یایدیلار.شهرین آدام لاری اوره ک لری هر نه ایستییرسه ائده بیلرلر.
جارچی لار بو خبری کوتله یه چاتدیرماق اوچون،شهرلره کندلره ساری یولا دوشدولر.
چوخ اوجا سسله قیشقیردیلار:
آی جاماعات آهای....!
بیلین ،ائشیدین داها بوندان سونرا هئچ نه یاساق دئییل.
جارچی لارین یانینا ییغیشان اینسان لار،بو سوزلری ائشیدن دن سونرا داغیلدیلار ، الک دولک اویناماغا باشلادیلار.
جارچی لار بیر داها بیلدیریش وئردیلر.
اوجا سسله اعلان ائتدیلر؛
بیلیرسیز؟
ایندی سه اوزگورسینیز ..
اوریینیزده هر نه ایسته ییرسیزسه،ائده بیلرسیز.
بئله جاواب وئردیلر:
یاخشی.بیز ایندی الک دولک اویناییریق.
جارچی لار چوخ ماراقلی همده یارارلی ایشلر خاطیرلاتدیلار،
قاباغجا ائتدیی ایشلری بیر داها ائده بیلرلر .
هاما شهرین آدام لاری بو سوزلره اونم وئرمه دن ، بیر داها چیلینگ آغاج اویناماغا باشلادیلار.
جارچی لار گوردیلر،بیر بئله ایشلری آرتیقجا چالیشمالاری یارارسیزدیر ،
باشچی لارا بیلدیریش وئرمک ایچین یولا دوشدولر.
باشچی لار بویوردیلار:
هئچ ده سورون یوخدیر.
ایندی سه چیلینگ آغاج اویونو یاساق دیر !
بو خبری ائشیدندن سونرا خیابانا چیخماغا باشلادیلار..
شورش ائتدیلر.
باشچیلاری بیر-بیر یاخالاییب اولدوردیلر.
بیر داها چیلینگ آغاج اویونونا باشلادیلار.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Forwarded from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
«ویدا حشمتی»
آنام
نئچه اولدوز آخا-آخا
دام دوواردان باخا-باخا
گیردی بیزیم پنجرهدن،
ایشیقلاری یاخا-یاخا
یورغانیمی ألوان-ألوان،
گول-چیچهیه بلهدیلر
دنه-دنه ایشیقلاری،
یاسدیغیما ألهدیلر
بیردن-بیره بیر مئهریبان،
اؤپدو منیم یاناغیمی
دئدی بالام بئواقتدی هااا
اؤرتدو ألیم-آیاغیمی
یوبانما کی، گئدهجهییک،
صاباح اوشاق باغچاسینا
زویولداق-دونبالان پیستان،
اوینایارسان بولجاسینا
آنلادیم کی منیم آنام،
اولدوزلارین گؤزهلیدیر
شیرین-شیرین لایلالارین
نغمهلرین دوزهنیدیر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«ویدا حشمتی»
آنام
نئچه اولدوز آخا-آخا
دام دوواردان باخا-باخا
گیردی بیزیم پنجرهدن،
ایشیقلاری یاخا-یاخا
یورغانیمی ألوان-ألوان،
گول-چیچهیه بلهدیلر
دنه-دنه ایشیقلاری،
یاسدیغیما ألهدیلر
بیردن-بیره بیر مئهریبان،
اؤپدو منیم یاناغیمی
دئدی بالام بئواقتدی هااا
اؤرتدو ألیم-آیاغیمی
یوبانما کی، گئدهجهییک،
صاباح اوشاق باغچاسینا
زویولداق-دونبالان پیستان،
اوینایارسان بولجاسینا
آنلادیم کی منیم آنام،
اولدوزلارین گؤزهلیدیر
شیرین-شیرین لایلالارین
نغمهلرین دوزهنیدیر
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جمنژاد»
🧑 آلتین توپ
🌱 بیرگون واریدی، بیر گون یوخودو. بیر شهرده بیر باجی قارداش واریدی دونیا مالیندان هئچ بیر شئی لری یوخودو. قارداش سحرین کله سی دوروب، اوخون- یایین گؤتوروب، آوا گئدردی. آهو دان، قوشدان آولاییب گتیریب، ایکی یاندان یئیهردیلر. هر گون باتاندا باجی کوچه باشیناجان قارداشینین پئشوازینا گئدردی. آتین آلیب طؤیله یه آپاراردی. ساماندان، آرپادان آتین قاباغینا تؤکوب قارداشینین یانینا گلردی. شاملارین یئییب، دانیشیب، دردلشیب، یاتاردیلار. بیر گون قارداش آودایکن قیز قویونون باشینا گلدی، بیردن قویودان بیر سس گلدی. قیز اییلیب دئدی: آدامسان، حیوانسان، کیمسن دانیش. قویونون تکیندن بیر سس دئدی: ایپ سال منی او٘سته چک سنه دئییم من نه یم. قیز اویان بویانا باخیب ایپ تاپمادی. باشیندان چادراسینی آچیب قویویا سالیب هین هین ایله یوخاری چکدی.
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جمنژاد»
🧑 آلتین توپ
🌱 بیرگون واریدی، بیر گون یوخودو. بیر شهرده بیر باجی قارداش واریدی دونیا مالیندان هئچ بیر شئی لری یوخودو. قارداش سحرین کله سی دوروب، اوخون- یایین گؤتوروب، آوا گئدردی. آهو دان، قوشدان آولاییب گتیریب، ایکی یاندان یئیهردیلر. هر گون باتاندا باجی کوچه باشیناجان قارداشینین پئشوازینا گئدردی. آتین آلیب طؤیله یه آپاراردی. ساماندان، آرپادان آتین قاباغینا تؤکوب قارداشینین یانینا گلردی. شاملارین یئییب، دانیشیب، دردلشیب، یاتاردیلار. بیر گون قارداش آودایکن قیز قویونون باشینا گلدی، بیردن قویودان بیر سس گلدی. قیز اییلیب دئدی: آدامسان، حیوانسان، کیمسن دانیش. قویونون تکیندن بیر سس دئدی: ایپ سال منی او٘سته چک سنه دئییم من نه یم. قیز اویان بویانا باخیب ایپ تاپمادی. باشیندان چادراسینی آچیب قویویا سالیب هین هین ایله یوخاری چکدی.
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar