ادبیات سئونلر

اوشاق ادبیاتی

«محمد عابدین پور»

اوزون سؤزون قیساسی صابیرین ایشی اؤز دؤنمینده آنا دیل ایله اوشاق‌لاری بیلگی‌لندیرمک و آیدینلاتماق اوچون نه قدر دیرلی اولورسادا، داها چاغداش دونیامیزدا بئلنچی بیر نظم‌لر و حیکایت‌لری یازماق و اوشاق ادبیاتی آدلاندیرماغی گئچمیشده بوراخاراق مدرن دونیامیزدا مدرن اوشاق ادبیاتینا دوغرو گئتمه‌لی‌ییک.
سنین اوشاق ادبیاتینا باخیشین هئچ ده غریب بیر شئی دئییل! دئمک اولار گئنل‌لیکله بیزده اوشاق ادبیاتی بئله تعریفله‌نیر و آیری بیر تعریف‌لره یول آچا بیلمه‌ییر و یا یول آچماق ایسته‌مه‌ییر. لاپ ائله آوانگارد یازارلاریمیزلا شاعیرلریمیز اوشاق ادبیاتینا دؤندوکده بو سنتی آنلاییشین چرچیوه‌سیندن ائشییه چیخانماییرلار. بلکه ده چوخو اوشاق ادبیاتینی قابیل بیلمه‌یه‌رک ادبی هنری باخیمدان آشاغی سویه ده سانیرلار. بایراما یاخین جین بازارلاریندا ساتیلان لَح لوح اویونجاق‌لار کیمی بیر شئی!
بئش‌داش بو باخیش و آنلاییشا قارشی دیر. بیزجه بیر سئری ملاحظه‌لردن سونرا، یارادیلیش و فورمالاشما سوره‌جی باخیمیندان، اوشاق‌لا بؤیوک‌لرین ادبیاتی عینی دیر. ایکیسینده عینی اتفاق اوز وئریر و بو آرادا هئچ بیر اوستونلوک هئچ بیرینه وئرمیریک. بدیعی ادبی باخیمدان یارادیجیلیقلا گؤزل‌لیک هر ایکیسینده ده تمل(اساس) ساییلاراق عینی اؤلچولرله اؤلچولور.
بیز بئله دوشوندوکده، ایللاه سن ده بئله دوشونمه‌لی‌سن، دئمک ایسته‌میرم! نئجه کی دونیانین هر بیر یانیندا هله ده سنین کیمی دوشنن‌لر چوخ دیر. بیز دئییریک بئش‌داشین اؤلچوسو «ادبیات» دیر. ادبیات بیزجه یارادیجیلیق، گؤزل‌لیک و یئنی‌لیک دیر. چاپ اوچون سئچیلن اثرلرین ادبی کیفیتی بئش‌داش اوچون ان مهم اصل دیر. باشقا هر نه وارسا اونون کؤلگه‌سینده اولمالی‌دیر. اوشاق ادبیاتیمیزین یوخ حالینا دوشمه‌سینی و سوفراسی‌نین بوم بوش اولدوغونو ادبیاتلا باشقا شئی‌لرین یئری‌نین ترس دوشمه‌سینده گؤرورک بیز و چالیشیریق هئچ اولماسا بئش‌داشدا اونا سون قویاراق باشاردیغیمیز قدر یالنیز و یالنیز ادبیاتا اؤنم وئرک.
اوشاغی خمیر کیمی اوغوشدوروب ایسته‌دیگی شکیله سالماق ایسته‌ین حیکایه ایله شعر بیچیمینده اولان یازی‌لار بیزیم تعریفین دیشیندا قالیر. بیزجه ادبیات، اوشاغی اولدوغو کیمی گؤرمه‌لی و اونو بیر وارلیق کیمی قبول ائده‌رک سسینه یئر آچمالی‌دیر. بئش‌داشین هر بیر سایی‌سیندا گلن اثرلرین هر بیریسی اؤز یئرینده حیکایه‌دن توتوبن گونلوک یازی، خاطیره، دئنه‌مه، انشا و هابئله رسیم‌لر گؤزل اؤرنک دیر بونا.
اوشاق ادبیاتیمیزدا اوشاغین یوخلوغونا سون قویماغین بیزجه واختی چاتیبدیر. جعل ائتمه‌دن، ایسته‌دییمیز شکیله سالمادان اوشاق اؤز وارلیغی ایله ادبیاتیمزدا وار اولمالی و اؤز مستقل کیملیگینی داشیمالی‌‌دیر. اوسته‌لیک بو کی اوشاق ادبیاتی هر تورلو اولور اولسون اوشاغین شعورونا سایغی دورالی اونا سئچیم و لذت حاققی وئرمه‌لی‌دیر. هر بیر آماج و نیت‌له یازیلان شعر ان آزیندان دیل باخیمدان آخار و اوشاق اوچون اویغون و دیل اویون‌لاری ایله جذبه‌لی اولمالی‌دیر. هر بیر ادبی متنی طبیعی دانیشیق و متندن سئچدیرن بوتون او ادبی اینجه‌لیک‌لر، اوشاق ادبیاتینا دا شامیل اولور؛ ادبیات دیلین اؤزل چیخیشی و ایفا‌سی دیر، بیر اوشاقدا حتا بونون فرقینده دیر.(گلین بیرداها بیرلیکده 9 یاش سونای‌ین سؤزلرینه 11-جی ساییدا قولاق آساق و گؤرک بیر اوشاق نئجه شعر دیلی ایله دانیشیق دیلین فرقیلی اولدوغونو آنلاییر). بوندان اؤنجه یئری گلمیشکن یازدیغیم نقدلرده شفاهی ادبیاتیمزدان گؤزل مثال‌لار چکمیشم. منجه اوشاق شاعیرلریمیز خالق ادبیاتیمیزی دقتله اوخومالی‌دیلار و سیجیرلمه‌لردن توتوبن اوخشامالارین و هابئله تاپماجالاردا اولان تخیل ایله دیل اویون‌لارینا و دیلین نه قدر آخار اولدوغونا دقت ائتمه‌‌لی‌دیلر. بیر اؤرنک: «هاماننی ها هاماننی/ ائششک‌لر یئدی سامانی/ هانی بالامین تومانی/ اودوبا آغاج باشیندا/ یئددی توخاش باشیندا/ دییرمان آرخیندا ائششک اؤلوب/ قارقا دیییر آریخ دی/ قجله دیییر چاریخ دی/ پیشیک دیییر نه قار-قیر ائلیرسیز/ ییین ییین». بو گؤزل قوشماجادا خولیا و دیل گؤزل‌لییی ایله بیرگه خالقیمیزین نماییش و اؤیکوسل ذهنیتینی و اوندا اولان حرکت‌له طنز نه قدر آز گؤرونور چاغداش اوشاق شعرلریمیزده! آذربایجانین اوشاق فولکلورون گؤزل نمونه‌لرینده نه اؤیود وار نه ده معلیم‌چیلیک، اونون یئرینه بول بولانلیق اویناماق، لذت، طنز ایله شولوغلوق، بداعت و اوشاغی اؤزو ایله هاماش ائدن اولای‌لارلا ماجرالار وار. ان پارلاق اؤرنک‌لردن بیری ده «اوشودوم ها اوشودوم» قوشماجاسی دیر. آردی👇👇👇

380 viewsedited 03:39

آیری بیر اؤرنک: «قجله خالا/ بعلی بالا/ تویوغوم سیزده/ بعلی بالا/ قووالا گلسین/ گلمیر آخی/ وور قیچی سینسین/ سینمیر آخی/...» قشم نجف‌زاده-نین شعری بیله‌بیله یا بیلمه‌دن شفاهی ادبیاتیمیزین بو گؤزل نمونه‌سینه اوخشارلیغی اولسا دا؛ شعریت، دیل، عینیت‌له ذهنیت و دینامیک‌لیک باخیمندان ایکیسی‌نین آراسیندا گئنیش بیر دره اولدوغو آپ‌آیدین دیر.
چوخلو اوشاق‌لار اوچون گئچمیشده1 و ایندی یازیلان2 شعرلره-داها دوغروسو نظم‌لره- رغمن بو ایکی شعرده اوشاغین حضورو وارسادا منجه اولماماغی بئله اولماقدان داها یاخچی‌ ایمیش! بئش‌داشدا گؤزل اؤرنک‌لر »اورهان ولی« و »شل سیلوئر استاین«‌دان چاپ اولوبدور. ان قاباریق اؤزل‌لیک بو شعرلرده اوشاغین وارلیغی دیر! اؤرنک اوچون اورهان ولی-نین «بایرام»3 شعرینده اوشاق بوتون وارلیغی ایله وار: دویغولاری، دغدغه‌لری، شولوقلوغو و اویونجاق‌لاری ایله.
و یاخود حیکایه‌لریمیزده هله کی هله دیر اوشاق حیکایه‌میز حیکایه باخیمیندان «جیرتدان» ناغیلی‌نین توزونا چاتا بیلمه‌ییر و جیرتدان هر بیر باخیمدان اونلاردان اؤنجول و مدرن دیر!4 دیمه جیز دی، یئمه اَخ دی، دئمه پیس دی. یاتاندا دیش‌لرین یو، دوراندا ال اوزون. یالان دئمه، دوز یول بو دور، ایری یول او، و ...! حیکایه‌میزین قونوسو اوشاق و اونون ایلگینج دونیاسی‌نین یئرینه بئلنچی اؤیودلر و تاپشیریق‌لار دیر!
و آما عزیز یولداش سؤز سؤزو گتیردی آرشین بئزی. بیر داها سندن چوخ تشکر ائدیرم بوتون محبت‌لرین اوچون. و هابئله گؤندریگین شعرلرله باخیشیمیزی داها آچیقلاماغا ندن اولدوغون اوچون. یاشا و اسن قال.

1. آذربایجان اوشاق ادبیاتی آنتولوژیاسی اوچ جیلدده(ترتیب ائدنی: قارا ناماز او، رئداکتورو: تیمور احمد او)
2. اؤرنک اوچون مهدتمدن درگیسی‌نین مونجوق بؤلومو و یا ادبیات سئورلر تلگرام کانالیندا هر جوماآخشامی یاییملانان اوشاق شعرلری و هردن ایشیق اوزو گؤرن اوشاق شعر کتاب‌لاری
3. بئش‌داشین بیرینجی سایی
4. رضا حسینی‌‌مرند-ین بئش‌داشدا چاپ اولونان آردیجیل اؤیکولرینه یازدیغیم یازی‌یا مراجعه ائده بیلرسینیز.

@beshdashlar:قایناق

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.

326 views03:39

0:54

اوشاق ادبیاتی
اوشاقلارین دونیاسی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

767 viewsedited 03:40

532 viewsedited 03:42

اوشاق ادبیاتی

آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی- بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جم نژاد»
👫 یئددی قیز آتاسی، یئددی اوغلان آتاسی

🔺🔺 سونرا قویوب گلدیلر ائوه. حلیم خانین ننه سی اوغلونا دئدی: دئمه دیم؟ دا ایندی بو هاداران پاداران فیکیرلری بوشلا ایشینه گو٘جونه یئتیش. بیر زامان کئچدی. حلیم خان هرگون داها چوخ شاییردینین قیز اولوب، اوغلان پالتاری گئیدیینه امین اولوردو. گئنه اؤزونو ساخلیانمییب گلیب ننه سینه هامان سوزلری دئدی. ننه سی دئدی: اوغلان اؤزون سیناییب قیز اولمادیغینی گؤردون، داها نه ایستیرسن؟ من آیری بیر یول سنه اؤیردرم، همشه لیک او٘ره یین راحاتلاسین. گو٘ن آراسی شاییردا دئ کی هاوا ایسی دی، گل او٘زمه یه گئده ک. تازی ایت گئنه گئدیب قیزا دئدی. قیز دئدی: گؤره سن ایندی نئیله ییم؟ تازی دئدی: چاراسی آساندی. قویاسان اؤنجه حلیم خان سویا گیرر. سونرا من سویا آتیلارام، سویو بولاندیریب، حلیم خانین او٘ز گوزونه سپرم.
سن تئز سویونوب سویا گیریب، تئز ده چیخیب، پالتارلارینی گئیرسن. گو٘ن اورتا اولونجا، حلیم خان دئدی: بوگون چوخ ایسی دی. دور آیاغا او٘زمه یه گئده‌ک. قیز بیر سؤز دئمه ییب دوروب گئتدیلر. اؤنجه حلیم خان سویا آتیلدی. دالیسی جان ایت آتیلدی، سویو قاتیشدیریب، حلیم خانین او٘ز گؤزونه سپمه یه باشلادی. حلیم خان بیردن گو٘ردو قیز سودان چیخیب، پالتارلاریندا گئییب اونو گؤزله ییر. دئدی: اوغلان، نییه تئز چیخدین؟ قیز دئدی: من تئز او٘شویه‌رم. چوخ سودا قالانمارام. آخشام ائوه گلینجه حلیم خانین ننه سی سوروشدو: هه، اوغلان نئجه اولدو؟ اوغلان دئدی: او٘زدوک آما بیر شئی آنلامادیم. ننه سی دئدی: من کی هئی سنه دئییرم یالاندان خیال ائدیرسن. دا ایندی هوشونو ییغ باشینا، ایشینه یئتیش...
بیر زامان کئچدی. بیر گون سحر تئزدن قیز توکانی سیلیب سو٘پوردو، حلیم خانین گلمه سینی گؤزله دی. بیردن یادینا دوشدو ایل باشا چاتیب "ایکی یولا"، سونرا دا آتاسینین یانینا قاییتمالی دیر. بو او٘زدن دوروب توکانی باغلییب قاپیسیندا بئله یازدی:
قیز گلدیم، قیز گئتدیم حلیم خان
دو٘ز گلدیم، دو٘ز گئتدیم حلیم خان
سونرا قویوب گئدیب ایکی یولون باشینا چاتدی. البتده پول لارین دا اوزیله گتیرمیشدی. عموغلو هله قاییتمامیشدی. بیر گو٘ن بویونجا گؤزله دی. سونرا کی گون اؤز اوزونه دئدی: گئدیم اوندان بیر خبر آلیم. گئتدی گئتدی، بیر شهره یئتیشدی. عموغلوسونو سوراغلاشدی. دئدیلر: بو نیشانه لرله یقین او یولچونو آختاریرسان کی فلان حامامین کول لرینده یاتار. قیز گئدیب عموغلوسونو تاپیب گؤردو خیرخیراسینا جان کول ایچینده دی. هر شئیین ساتیب، خرجله ییب، یولچولوق ائدیر. قیز گئدیب عموغلوسونا پار پالتار، آت آلیب گتیریب دئدی: دور گئده ک اؤز شهریمیزه. ایندی عموغلو، عم قیزینی بوردا قویوب حلیم خان ایله ننه سینین سراغینا گئدیریک. حلیم خان گلیب گؤردو توکانی باغلیدی قاپیسیندا دا یازیبلار:
قیز گلدیم قیز گئتدیم حلیم خان
دو٘ز گلدیم دوز گئتدیم حلیم خان
حلیم خان قورودو. ایکی اللی باشینا چالیب گلیب ننه سینه دئدی: ننه دئمه دیم شاییرد قیزدی؟ ایندی ده قویوب گئدیب. حلیم بیر آز خرزی مالی آلیب، گزرچی قیلیغیندا قیزین دالیسی جان گئتدی. قیز ایله اوغلان دا گلیب چاتدیلار اؤز شهرلرینه. هره سی اؤز ائوینه گئتدی. قیز پول لارین آتا سینا وئریب دئدی: آتا دور گئت منیم آتیمی عموغلومدان آل. آتا دوروب گئدیب دئدی: قیزیم دئییر عموغلو آتیمی وئرسین. اوغلانین آتا آناسی باخیشیب بیر سؤز دئمه دیلر. یئددی قیز آتاسی آتی آلیب گتیردی. سونرا کی گون قیز دئدی: آتا، دور گئت منیم پالتارلاریمی عموغلو دان آل گتیر. آتا گئدیب دئدی: قیزیم دئییر عموغلو پالتارلاریمی وئرسین. اوغلانین آتا آناسی گئنه باخیشیب بیر سؤز دئمه دیلر. اوغلان پالتارلارین اینیندن چیخاردیب عمیسینه وئریب باشینی آشاغا سالدی. بو یاندان حلیم خان اوقدر یول گلدی تا کی شهره یئتیشدی. کوچه لرده گزیب اوجادان اوجادان سسله ییب جینس ساتیردی، قیز سسین ائشیتسین دئیه. قیز دا اونون سسینی ائشیدیب، گئدیب قاپینی آچیب، حلیم خانی تانییب، اونو آئوه گتیریب، آتاسینا اونون کیم اولدوغونو دئدی. حلیم خان دئدی: قیز من سنه خاطیر بیر بئله یول گلمیشم. ایستیرم خانیمیم اولاسان. آتا قیز ایکیسی ده راضی لاشدیلار، توی باش توتدو. سونرا کی گون حلیم خان خانیمین گؤتوروب گئتدی آناسینین یانینا.
یئدی ایچدی مطلبینه یئتیشدی.👫
سون

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

301 views03:45

493 viewsedited 03:51

اوشاق ادبیاتی
سرچه‌جیک
یازار:« ماکسیم گورکی»
چئویریب اویغونلاشدیران:« ویدا حشمتی»

بیر ساری دیمدیک سئرچه‌جیک واریدی. اونون آدی پودیک ایدی. او حامامین پنجره‌سی‌نین اوستونده یوموشاق و راحات یوواسیندا یاشاییردی. بو سئرچه‌جیک هله اوچا بیلمیردی. آما هردن قانادلارینی چیرپیب، یووادان او یان-بو یانا باخیردی. دونیانین نئجه‌بیر یئر اولدوغونو و اونا گؤره اویغون اولوب، اولمادیغینی اؤیره‌نمک ایسته‌ییردی. آنا سرچه اوندان سوروشدو:
-نه واردی؟
سرچه‌جیک دئدی:
-حددیندن چوخ قارانلیقدی.
آتا سرچه اونا بوجکدن، یئر قوردوندان گتیردی کی سرچه‌جیک یئسین، سونرا اونا اوچماق اؤیره‌تمک اوچون قانادلانیب او یان-بو یانا اوچدو.
آنجاق بیزیم بو سرچه‌جیک یووادا اوتوروب، آشاغی باخیردی.
آناسی چوخ ناراحات ایدی. آخی بو سرچه‌جیک نه‌دن اوچمور.
دئدی:
-سرچه‌جیک آشاغی باخاندا گومبولتو ایله یئره دوشرسن هاااا!.
اتاسی- اوچاراق دئدی:
-چوخ مواظب اول ییخیلارسان یئره، پیشیک سنی آپارار هااااا!

پودیک‌ین گونلری بئله‌لیک‌له کئچیردی، اونون قانادلاری بؤیویوردو.
بیر دفه کولک اسدی. پودیک سوروشدو:
-بو نه‌دیر؟
آناسی دئدی:
- بو کولک‌دیر. اسر و یاپراقلاری ترپه‌در. مواظب اول سنی یئره سالار هاااا!.
- یارپاقلار نییه ترپه‌نیرلر؟ اونلار ترپه‌نمه‌سه کولک ده اسمز پودیک دئدی.
آناسی اونا دئدی بئله بیر شئی مومکون دئییل آما پودیک آناسینا اینانمادی.
حامامین یانیندان بیر اینسان کئچیردی.
-پیشیک اونون قانادلارینی قوپاردیب، تکجه سوموکلری قالیبدیر. پودیک دئدی.

-یوخ بو اینساندیر. اینسانلارین قانادی اولماز. آناسی دئدی.
سرچه‌جیک سوروشدو:
-نییه؟
آناسی دئدی:
-اونلارین حیاتی بئله‌دیر. قانادسیز اولماقلاری اوچون، همیشه آیاقلاری اوستونده دولانارلار.
سرچه‌جیک دئدی:
-بونلار بوش سؤزدور. هامی‌نین قانادی اولمالیدیر.
آناسی دئدی:
-اونلارین قانادی اولسایدی، بیزی توتاردیلار. نئجه‌کی بیز بؤجکلری توتوروق.
پودیک دئدی:
-یئرده یاشاماق چوخ پیسدی. من بؤیویونجه ائله ائده‌جم کی هامی اوچسون.
پودیک آناسینا اینانمادی. او هله بیلمیردی، اگر آناسینا اینانماسا، سونو یاخشی اولمایاجاق.
او یووانین قیراغیندا اوتورموشدو. اؤزو بسته‌له‌دییی شعرلری اوخویوردو:
- ائی قانادسیز اینسان
سنین ایکی آیاغین وار
سن بؤیوک اولسان بئله،
سنی هونولر یئیر.
آمما من بالاجا اولسام دا،
هونولری اؤزوم یئیه‌رم.

بو شعرلری اوخویارکن بیردن یووادان آشاعی ییخیلدی.
آنا سرچه آرخاسیجا آشاغی اوچدو.
گؤزلری یاشیل پوتا پیشیک اوردا اوتورموشدو.
پودیک قورخموشدو. قورخودان لئله‌کلری بیز-بیز دورموشدو.
آناسی قورخمادان پیشیگه ساری اوچوب، سرچه‌جییی بیریانا چکیب، پیشیگین گؤزونو نیشان آلدی.
- چکیل! پودیک اوچ! پنجره‌یه قون! آناسی دئدی.
قورخو سرچه‌جییی یئردن هاوایا قالخیزدی. او توللانیب قاناد چالدی. گئدیب پنجره‌نین قیراغینا قوندو.
بیراز سونرا آناسی دا اونون یانیا گلدی آنجاق قویروغو یوخویدو. دیمدیگی‌ ایله سرچه‌جیگین باشینی اوخشاییردی.
پودیک آناسی‌نین قویروغونا باخیب دئدی:
-آما آنا جان! هر شئیی بیردن اؤیره‌نمک اولماز. آرتیق بونو بیلدیم.
بئله‌لیک‌له هر شئی یاخشی قورتولدو، البته آنا سرچه‌نین قویروغونو نظره آلماساق.
سون

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

294 views03:52

2:39

اوشاق ادبیاتی
کشگه بنگاهین یئرینه بو گوزل بالالارین آدلاری قید اولایدی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

332 viewsedited 03:56

اوشاق ادبیاتی
«عاباس صحت»

یولداشینا بیر اوشاق،
دئدی: «دور، گل اوینایاق!
اویناماغین واختی‌دیر،
قیزیل گولون تاختی‌دیر.
قیزیل گولو اکرلر،
میثقال ایله چکرلر.
گئدک گؤرک اوشاق‌لار-
باغدا نه جور اویناقلار؟»
یولداش دئدی: «قارداشیم،
دینمه آغریییر باشیم!
آچیلسا گول، اولسا یاز،
منیم کؤنلوم آچیلماز.
من درسیمی بیلمیرم،
اویناماغی نئیلیرم؟»
بونو دئدی او بیریسی:
«بو گون قوی قالسین درسی،
ایندی هله گل گئدک،
باغدا گزیب سئیر ائدک
ائرته دورارسان سحر،
درسی ائدرسن ازبر.»
یولداشی وئردی جاواب:
«دانیشما بد-بی‌حساب!
صوبحه بو گونکو ایشی،
قویماز عاغیللی کیشی.
درسیمی حاضیرلارام،
سونرا گئدیب اوینارام...»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

287 viewsedited 03:58

اوشاق ادبیاتی

«قشم_نجف‌زاده»
اوتاغی سوپور قیزیم!
+ سوپورموشم، آنا جان!
- منه سو گتیر قیزیم!
+ گتیرمیشم، آنا جان!
- پالتارلاری یوموسان؟
+ ایندی یودوم، آنا جان!
- چؤره‌یینی یئمیسن؟
+ یئدیم، دویدوم آنا جان!
- دی گؤزونو یوم گؤروم،
سنه بیر شئی گؤستریم.
+ گؤزومو یومسام، آنا،
سنسیز قالارام آخی!
ایسته‌میرم بیرجه آن،
من سنسیز یاشاماغی...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

274 views03:59

اوشاق ادبیاتی

«زهرا اسلامی» مشکین( شهرخیاو)

نگاهم را به سقف سفید دوخته ام. با چشمک زدن لامپ ها، پاهایم زق زق می کنند. دستی روی آن می کشم. اشک از چشمانم سرازیر می شود. به یاد لامپ اتاقم می افتم.
بابا گوشه خانه، بین دو دیوار نشسته بود. به بسته های پولی که در دست داشت، نگاه می کرد و می خندید. چشمانش را می بست. آنها را نزدیک بینی اش می برد و بو می کشید... وقتی متوجه حضور من شد، سریع بسته ها را پشتش مخفی کرد. فاصله ابروهایش کمتر شد و غرید : تو اینجا چیکار می کنی بچه؟ مگه نگفتم وقتی پولارو می شمارم، نزدیکم نیا؟ دختره ی بدشگون.
چند قدم به عقب رفتم. زیر لب گفتم : " لامپ اتاق ... " .
مامان که گوشه ی دامنش را در دستش جمع کرده بود ، نزدیک تر آمد.
--چته رو بچه اسم گذاشتی؟ حالا موقع به دنیا اومدنش، اثاثمونو ریختن تو کوچه و عمه اش فوت کرده. به پا قدم بچه من چه ربطی داره؟
به طرف من می چرخد.
- از این بابات بخاری بلند نمی شه، بیخود اینجا واینسا.
نفس عمیقی بیرون دادم و به اتاقم برگشتم؛ دوباره به چراغ چشمک زن خیره شدم. دستانم را به کمرم زدم و چشمانم را در اتاق چرخاندم. چهارپایه ی کنار دیوار ، توجه ام را جلب کرد؛ زیر لب تکرار کردم : باید خودم دست به کار بشم.
آب دهانم را قورت دادم و بالای چهار پایه رفتم. چانه ام می لرزید. روی پنجه ی پایم بلند شدم و دستم را به طرف لامپ دراز کردم اما ... آخرین جمله ای که شنیدم از بابا بود : " تو بااجازه کی رفته اونجا؟ " و همان لحظه زیر پایم خالی شد.
دکتر از بالای عینک گرد اش نگاهم می کند. چشمانش روی اجزای صورتم می چرخد. دوباره به برگه خیره می شود. زیر لب تکرار می کند : " دنیا خانمِ دوستی " . فکر می کنم بتوانم فکرش را بخوانم .
- مامانم این اسمو برام انتخاب کرده.
دکتر دوباره نگاهم می کند. خط های پیشانی اش از لا به لای موهای سفید دیده می شود.
- ولی من فکر می کنم بابام پیشنهادشو داده! من ریشه تموم بدبختی ها و خطاهام آقای دکتر!
دکتر سرش را تکان می دهد . چشمانم به پیراهن آبی خط دار اش می افتد. حالم بد می شود. می خواهم بالا بیاورم. من از تمام پیراهن های خط دار متنفرم.
کمی خم می شوم. بابا دوباره می پرسد : " میگم کیه در میزنه ؟ " . نمی توانم جوابی بدهم. دست های مشت کرده و ابروهای گره خورده اش را تصور می کنم. دهانم خشک می شود. آستین پیراهنش را دوباره تا می زنم. چند لحظه بعد در باز می شود. بدون اینکه به بابا نگاه کنم و پاهایم سست شود ، از زیر دستش به حیاط فرار می کنم. بابا صدایم می زند : "می کشمت دنیا ! می کشمت" . به سمت پله های ورودی خانه می دوم. شلوار گشاد بابا به پایم گیر می کند اما روی زمین نمی افتم. بابا محکم از پشت، موهایم را می گیرد و به سمت خودش می کشد. مامان فریاد زنان از خانه بیرون می آید و به سمت مان می دود.
- توروخدا ولش کن غلام . کشتی بچه رو.
بابا صورتم را می چرخاند. نفس نفس می زنم . دست بابا بالا می رود و صورتم داغ می شود.
- دنیا خانم؟
به خودم می آیم.
- بله آقای دکتر؟
- موهاتو چرا از ته زدی؟ دخترخانما که خیلی به موهاشون علاقه دارن.
شالم را تا ابروهایم جلو می کشم و از کنار گوش هایم تا می زنم.
- من دوستشون نداشتم... یعنی... بابام نمیذاشت دوستشون داشته باشم.
از لای پرده به در خیره می شوم. بابا وارد حیاط می شود. صورتش زیرنور مستقیم آفتاب برق می زند. پشت دستش را روی پیشانی اش می کشد. به سمت مامان می رود و برگه ای به دستش می دهد. صدایش را می شنوم.
- ببین چی پیدا کردم. آگهی فروش خونه ... دو خوابه با پارکینگ اختصاصی. استخر هم رو پشت بومش داره، اونم تو بهترین نقطه شهر. میتونی تصورش کنی زن ؟
صدای خنده هایش در حیاط می پیچد. از همان خنده هایی که آن لحظه می خواهم هر دو دستم را محکم روی گوش هایم بگذارم. مامان ضربه ی آهسته ای به پشت دستش می زند.
- می دونی چقدر پولشه آقا غلام؟ از کجا می خوای جورش کنی؟ من و دنیا به همین خونه هم راضی ایم.
- اسم اون دخترو پیش من نیار که هر چی می کشم از دست اونه ... اگه همون موقعی که گفتم سقط اش می کردی، الان این بدبختی ها رو نداشتیم. تو خودت اضافه بودی اونوقت اینم بار رو دوشم کردی.
بابا با عصبانیت کاغذ را از بین انگشتان مامان بیرون می کشد.
- این خونه از سرتونم زیاده ... همین روزها بالاخره دست اون دخترو می ذارم تو دستای محمود صاحب کارم و هرجور شده پول اون خونه رو جور می کنم.
به سمت حمام می روم. در آیینه به خودم خیره می شوم. ریش تراش برقی بابا را برمی دارم و شروع می کنم به تراشیدن موهایم. زیر لب تکرار می کنم :

306 views04:09

- من نمی خوام شوهر کنم.
از همان روز بود که تصمیم گرفتم بعضی اوقات لباس های بابا را بپوشم. مامان هروقت ظاهر جدیدم را می دید ، گریه می کرد و برایم غصه می خورد. بابا هم هروقت می دید ، صورت و بدنم را زیر سیلی و لگد سرخ می کرد. چند بار هم مرا به زیر زمین انداخت. یکی از همان روز ها که حبس شده بودم ، حسابی حوصله ام سر رفته بود. سراغ قفسه مان رفتم که گوشه ی تاریک زیرزمین خاک می خورد. لا به لای وسایل قدیمی کتابی توجه ام را جلب می کرد. برداشتم و دستی روی آن کشیدم تا گرد و خاکش گرفته شود. روی جلد قهوه ایش ، با خط درشت نوشته شده بود : تحفة العقول. صفحه ای را به دلخواه باز کردم. بابا راست می گفت؛ همان موقع باز هم به اینکه ریشه تمام بدبختی ها هستم ، پی بردم. نوشته بود : "دنیا دوستی ، ریشه هر خطایی است." دهانم از تعجب باز مانده بود. حتی پیامبر "ص" از همان زمان های قدیم می دانست روزی من متولد می شم و بدشانسی را به این خانه می آورم. به گفته بابا ، از همان روز تولدم تا الان که پانزده ساله ام ، بدترین پا قدم را داشته ام.
چند ضربه آهسته به در زده می شود و مامان داخل می آید. به اطرافم نگاهی می اندازم. خبری از دکتر نبود. مامان زیر گریه می زند و نزدیکم می شود.
الهی دستش بشکنه تو رو به این روز انداخت. الهی خیر نبینه این بلا رو سرت آورد.
بوسه ای به سرم می زند. دستش را آهسته زیر چشمانم می کشد. صورتم جمع می شود.
- دور کبودی هات بگردم مامان. دکترت می گفت فردا صبح مرخص میشی.
مامان دستش را دور بازویم می پیچد و از ماشین پیاده می شویم. قطره های ریز باران صورتم را لمس می کند. مامان در را باز می کند. با دیدن وضعیت حیاط ، خشکم می زند. هرچه در خانه داشتیم ، وسط حیاط ریخته شده بود. مامان محکم هر دو دست اش را روی سرش می کوبد و به طرف وسایل می دود. چادرش را از سرش در می آورد و با گریه روی آن ها می کشد. نمی توانم روی دو پایم بایستم. گچ پایم روی زمین کشیده می شود . خودم را به پله ها می رسانم و همانجا می نشینم. صدای پاهای بابا می آید. به سمت زیر زمین می چرخم. سیگار روشنی بین لب هایش قرار دارد. قفسه کتاب را روی کولش گذاشته و از پله ها بالا می آید. نزدیک می شود و آنرا هم کنار بقیه اثاث خانه ، از ارتفاع به زمین می اندازد. وسایل داخل قفسه ، روی زمین پخش می شوند . رنگ از صورت بابا پریده و لاغرتر از قبل به نظرمی رسد. نگاه بی جانش به سمت من می چرخد. چشم اش به پایم می افتد اما سریع نگاهش را می دزد. مامان به سمتش می دود و یقه ی لباس اش را می چسبد.
- چیکار کردی غلام؟ باز پول موادت کم اومده اینارو ریختی بیرون؟ به خدای واحد اگه بذارم یدونه اش رو بفروشی .
بابا سیگار را روی زمین می اندازد . دست مامان را از یقه اش جدا می کند و به عقب هول اش می دهد.
- حرف نباشه زنیکه . این زندگی نکبت حق من نیست.
باران شدت می گیرد. صدای کوبیده شدن در به گوشمان می رسد.
- باز کن این درو .
مرد میانسالی به نظر می آید. بابا زیر لب تکرار می کند : محموده ...
انگشتش را به نشانه ی سکوت جلوی صورتش می گذارد و به من و مامان نگاه می کند.
- صداتون در نمیاد.
- مگه نمی شنوی غلام؟ نزول گرفتی حالا پول ما رو پس نمیدی؟ یا این درو باز میکنی ، یا خودم میشکونمش.
لگد های محکمش را به در می کوبد. بابا به سمتم می آید. مچ دستم را در میان انگشتان لاغرش می گیرد و بلندم می کند. نفس های تندش به صورتم می خورد.
- رو حرف من حرف نمی زنی؛ شنیدی؟
زبانم بند می آید. بدنم سست می شود. هر لحظه فشار انگشتانش را بیشتر می کند . دندان هایش را روی هم می فشارد.
- شنیدی یا نه ؟
مامان تن خاکی اش را روی حیاط می کشد و نزدیک تر می آید. شلوار بابا را در دستش می گیرد و االتماس می کند که کاری با من نداشته باشد. بابا با بی اعتنایی لگد محکمی به سینه اش می زند. سرم را به نشانه ی تایید تکان می دهم.
- خوبه... یالا ، دنبالم بیا.
قطره های اشکم راهشان را پیدا می کنند. نگاهم به کتاب روی زمین می افتد. همان کتابی که آن روز از قفسه برداشته بودم . یاد جمله ی پیامبر "ص" می افتم : دنیا دوستی ، ریشه هر خطایی است.
و زیر باران به دنبال بابا راه می افتم.

ارسال: خانم راضیه قربانزاده

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

375 views04:09

Forwarded from ادبیات سئونلر

5:57

اوشاق ادبیاتی
«کارتون»

اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

352 views04:09

Forwarded from ادبیات سئونلر

«‏علی فرشباف» ادبیات سئونلر گوزگوسونده
زمان: سه شنبه 1400/9/2
ساعات: 21
آپاریجی:«کریم قربانزاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

175 views16:26

2:55

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شعیر : حمیده رییس‌زاده (سحر)
ایفا : آیسودا مهدوی
کلیپ‌چکن : میترا علیزاده
حاضیرلایان : داستانجا قوروپو

اوجالیقلاردا ایزین وار دئیرک
چیخارام داغلارا یار-یار دئیرک
گلرم غوربت ائوین دار دئیرک
وطن عونوانلی کفن ساخلا منه.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

465 viewsedited 08:10

890 viewsedited 08:14

«نیارادیچ» پارتیزان ۱۷ ساله یوگسلاو در سال ۱۹۴۳ توسط نازی ها دستگیر و اعدام شد.
پای چوبه دار به او گفتند: اگر نام رفقایت را بگویی اعدام نمی شوی.

گفت : نیازی نیست نام آنها را بدانید، وقتی که به سراغ تان آمدند آن وقت آنها را خواهید شناخت!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

619 viewsedited 10:15

2:15

ادبیات سئونلر اویه لریندن یئنی ایشلر
بو وئرلیش لرین (اتا بابا سوزلری و مثل لر کورپوسو) گلن هفته دن جمعه گئجه لر ساعات ۲۱ دوام اولاجاق۰

آتالارسوزو: بهزاد بیات فر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

394 viewsedited 18:23

1:21