ادبیات سئونلر
3.12K subscribers
6.99K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
اساس اؤزللییی ده شعارچیلیقدان کناردا قالماسی‌دیر. قادین مسئله‌لرینی عکس ائدن بو حکایه‌لرین باشقا طرفی ده کیشی‌لردیر. حکایه‌لرده حضورو اولان هر بیر قادینین قارشی طرفی کیشی‌دیر. توپلومون قویدوقلاری قاداغالار دا کیشی‌نین قادینا قارشی قدارلیغی حسابینا قویولور. بو، بلکه ده حکایه‌لری بیر طرفلی استقامت‌لنمه‌سینه سبب اولور. بونو استثنا ائتمک اولماز. دئمک اولار کی بوتون حکایه‌لرده قادین تک دئییل. اونون حضورو اولدوغو حالدا درحال قارشی طرفی ده حضور تاپیر. و بو حوضور واسیطه‌سی ایله قادینا قارشی نیت‌لرینی ده اورتایا قویور.

#قئید:
#یازی قیسالدیلاراق وئریلدی.
قایناق:دوشرگه@dusharge
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
خانا بکیره

« فرانک فرید »

پاییزین سون گونلر ایدی داشیناندا. بیر وانئت قاپیدا دایاندی، آزجا- آریجا اسباب- آلاتی ایلا. گؤرهسن او دا منه تای اؤیرنجی ‌ایدی؟ آمما ایلین بو واقتینده کی آد یازمازلار! من اوست قاتی توتالی، اوچ آی اولاردی. تزه گلنلرده بیر یاشلی آرواد، اوغلو، قیزی یا کیملر گؤرونوردو.

پاییزین سون گونلر ایدی داشیناندا. بیر وانئت قاپیدا دایاندی، آزجا- آریجا اسباب- آلاتی ایلا. گؤرهسن او دا منه تای اؤیرنجی ‌ایدی؟ آمما ایلین بو واقتینده کی آد یازمازلار! من اوست قاتی توتالی، اوچ آی اولاردی. تزه گلنلرده بیر یاشلی آرواد، اوغلو، قیزی یا کیملر گؤرونوردو.
نئچه گون سونرا حیـَطده گؤردوم اونو. سوروشدوم آنا، قیزین بوردا درس اوخور؟ دئدی یوخ بالا درسلرین قورتاریبلار. قالانی یوخدو.
ائودن قورتولوب، حیطی سیل‌-سوپور ائلیردی. من هئچ نه سوروشمادان، دیل دوداغی آراسیندا دئدی، اؤلمه‌دیم قالدیم، خانه بکیره‌لیک ده گؤردوم.

سونرالار اونو هـَجر خالا سسلیردیم. ایلک گونلر قیزیندان، اوغلوندان، نوه‌لریندن هردن بیرگلن اولوردو، هاوا سویودوقجا آزالدی گلنلر. قیش هره‌نی بیر جور کیریتمیشدی.

بایرام قاباغی، هر یان گوله دؤنموشدو. گیرده تونگه سالینان بالیقلار، پار-پار پاریلدایان جاملارین دالیندان گؤز ووروردو؛ ائلهجهده جوجرتدیگی سمنی، ایشیلدیردی. شمعدانی‌لاردان آچانی وار ایدی. گولتیکیشلی بیر شیریق اؤرتوگو، باشا- باش آتیشقا ایچینه سالمیشدی. قار کیمی آغ تور پرده‌سی قیراغا چکیلی ‌ایدی.

اؤز شهریمدن قاییداندان سونرا، بایرام گؤروشونه اوتاغینا گئتدیم _ایلک دفعه اولاراق. گاهدان، پیشیردیگی خورکلردن منه پای وئرردی. هر دفعه قابلارین قایتاراندا، ایچری گل دئیردی، آمما من گئتمزدیم. تختین، اوتاغین بیر طرفینه قویموشدو؛ بیر طرفده ده اوچ مبل و بیر میز؛ اوتاق بویدا دا بیر پارچا فرش؛ بالاجا بیر تاختا کمودون شوشه‌‌لی گؤزونه ده قابا توتولموش شکلیللر. گئدیب منه بوشقاب گتیردیگینده اونلاری گؤزدن کئچیردیم. آق-قارا بیر شکیل، جاوانلیغینا بنزه‌ییردی. اری‌نین کناریندا، ائلهجهده‌ اوشاق قوجاغیندا. چوخ دانیشان دئییلدی. من ده چوخ سورشمازدیم.
چارشنبه یئمیشی گتیردی . بایرامدان چوخ کئچیر، شیرنیمیز یوخدو، دئدی. هر زادی اوغلونون کاراژینا ییغیبلار. اوچ کوچه اویانلیق، ائولرین آپارتمان تیکدیرمگه، سؤکدوروبلر. بیر آز دا مندن، شهریمدن و آتا-آنامدان سوروشدو.”بیز بیر ایللیک توتموشوق بورانی، قیزیم.” دئدی.

اوستده، آتشیقا ایچینده اوتوروب درسه باخدیغیمدا، حیطده چالیشاندا گؤرردیم اونو. بیر گون باغچانی بئللتمیشدی. سونراسی گونلر توخوم سپیردی ، گول اکیردی … . گئدیب- گلیب آیاغین قیسا نرده‌لرین اوستونه قویوب، دینجین آلاردی.
شمعدانیلار حیطه داشینیب، بالیقلار دا حووضا سالینمیشدی. قونشولار، دیری قالان بالیقلارین حووضا سالماغا گتیرمیشدیلر. اونلار گلندن، پیشیکلرین ده گذاری چوخ دوشوردو بیزیم حیطه. بالیقلارین بیرینی قاپیب، هؤپوردندن سونرا داها چوخ موغایات اولوردو اونلاردان. حیطین دیبینده‌کی نینی، ساهمانا سالیب تویوق ساخلاییردی. بیر گون سسله‌نیب دئدی، میوه قابیغیندان، چؤرک خیرداسی- زادی اولورسا ائشیگه تؤکمه.
هاوالار قیزیشماقدا ایدی. او بالاجا حیطه جان گلمیشدی سانکی. گوللر آچیردی. تویوقلار قیقیلداییردی. بالیقلار داها اویناغان، داها قاچاغانلاشمیشدیلار. محبوبهلرین ایی گئجه‌لر هر یانی بورویوردو.
قونشولاریندان گؤروشونه گلن اولوردو، گاهدان. ایلک گونلر گؤردوکلریمدن داها تکه-توک گؤرونوردو گلنلرین ایچینده. اوشاقلارین امیتاحان واقتلاریدی، دئییردی.

پاییزگلدیکده، شهریمیزدن قاییداندا، قاپی‌نی آچیب، اونو حیطده گؤردوگومدن اوشاق کیمین سئوینجک دوشوب، اونا گتیردیگیم آیاق آلتیلاری، حیطده ساکیمدان چیخاردیب وئردیکده، آیاغینا اولار دئیه، سوروشدوم. آغاجدان یاپیشیب گئیدی، سونرا دا آغریدیغی آیاغی نردهلر اوسته قویوب، دئدی: “بالا! آتمیش ایلدن چوخ دو بو قیچلار، من له اوشاقلاریمین آغیرلیغین چکیب!” بویلولوغوندا چوخ کؤکه‌لرمیش، دئییردی، “سونرا دا بیرینی قوجاغیوا آل، بیرینین الیندن یاپیش. بو قدر ماشین یوخ‌ ایدی کی قدیم.” ساغ اول دئدی. “قیزیم گتیرنلر آیاغیما کیچیک اولدو!”
آخشام اوتاغینا گئتدیگیمده اونلاری آیاغیندا گؤردوم. پنجره ایچینده-کی بالیقلارا گؤزوم ساتاشاندا، گئجه گؤردوگوم یوخو یادیما دوشدو. آنام بیر تونگون باشیندا اوتوروب، اونون ایچینده-کی ایکی بالیغا زیللنمیشدی… . یوخومو ائشدندن سونرا، بالیق، ائولاد دیر دئدی. “آنان، سیزلرین نیگرانی دی.” یوخونو چوخ جیددی بیر ایش گؤرنلر کیمی فیکیرلشیب، یوراردی. بالیقلارین قابینا باخیب دئدیم، “بو دا بالیقلارین آپارتمانی دیر.”بالیقلارا بؤیوک دؤرد بوجاقلی بیر قاب دوزتدیرمیشدی.”بؤیوک گیرده تونگ تاپمادیم آلام.” دئدی. “باری بیر یئرده اولسونلار!”
پاییز گونلری، بؤیوک اوغلو تئز-تئز گلیردی. ناهار چاغی یا آخشام ایشچیلردن باش آچاندان سونرا. او گئدندن سونرا آزاراق حیطه چیخاردی، چیخاندا دا توتقون گؤرونوردو. بو آرالار باشقا اوشاقلاری دا تئز-تئز گلیردیلر. اونلار اولمایاندا، ائویندن آزاراق پیشمیش ایی گلیردی. بیر گون، کیچیک قیزینی اوشاق قوجاغیندا یولا سالیردی. من پیلله‌لردن چیخیردیم. قیزی دئدی: “آنا! بیزیم ده بوتون ائله‌دیکلریمیز اوشاقلاریمیزدان اؤترو دو.” قارداشی دا کوچه آغزیندا ماشیندا اونو گؤزلورموش.

او گون سحری کیلاسا گئدنده گؤردوم اوشاقلاری توپلانیبلار. نیگران قالیب، سوروشدوم. “ایشیمیز وار.” دئدیلر. قاپی قاباغیندا ماشین ایچینده اوتوران‌لاری دا وار ایدی.
آخشام قاییداندا اونا دا چؤرک آلمیش ایدیم، قاپی‌سین تیققیلداتدیم. آیاق‌آلتیلاری‌نین سوروتله‌مه سسی ایله، هاندان-هانا قاپییا گلدی، آلنینا دسمال باغلامیشدی . ایکی اللی، چورگی آلدی. شاهید بارماغیندا جوهر لکه‌سی وار ایدی. گل ایچری دئمه‌دن، ساغ اول دئدی. باشین آشاغی سالیب، ایچری قاییتدی. ال آتدیم قاپی‌نی اؤرتم. اؤز-اؤزونه دئییردی: “هر نه‌ییم وار سنین دی، دئدی، منی قویدو اوشاقلارین اومودونا.”

قیش دا گلیب چاتدی، آلا چارپو قاریلا. حیطه گیرنده اوتاغینیدان گلن ایشیق، قالین پرده‌نین دالیندان داها سولموش، داها آوازامیش گؤروندوردو، اوتاغیندا لامپا یانیرکیمی. یالنیز‌لیغین پوزماق ایسته‌میردیم.

بیر گئجه یوخودا گؤردوم، پنجره ایچینده اوتوروب دؤرد بوجاقلی بالیققابینین کناریندا. قاب آمما، بوش ایدی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
چاغیریش

«ادبیات سئونلر» قادین شعیر آنتولوژیسی حاضیرلاماقدادیر


«ادبیات سئونلرگروهو» آذربایجان قادین شاعرلری‌نین اثرلریندن عبارت بیر آنتولوژی حاضیرلاماقدادیر. کؤنوللو اولان قادین شاعرلریمیزدن ایسته‌نیلیر بو آنتولوژی‌ده اشتراک ائتمک اوچون آشاغیداکی شرطلری نظره آلاراق، بیزه یاردیمجی اولسونلار:

بیوگرافی:(آد، سوی آد، تخلص، دوغوم ایلی و یئری، تحصیلات، پئشه، چاپ اولموش اثرلری‌نین عنوانی(چاپ اولوبسا)؛

شعرلریندن ان آزی بئش (5) نمونه؛

لازیمی کیفیتده اولان شکیل(800-1000 پیکسل حدودوندا)

شرط‌لر:

«ادبیات سئونلر» گؤندریلن اثرلرین املا قیلاوزونو اصلاح ائتمکده، اونلاری آنتولوژی‌یه داخیل ائدیب ائتمه‌مکده حاقلی‌دیر؛

الیمیزه چاتان معلومات، شعر نمونه‌لری و شکیل‌لر گئری قایتاریلمایاجاق؛

اعلان ائدیلمیش زاماندان سونرا الیمیزه چاتان ماتریال‌لار آنتولوژی‌یه داخیل ائدیلمه‌یه‌جک.

گؤندرمه زامانی: مرداد آیی‌نین سون گونونه قده‌ر (31/5/1400) – واتساپ، تلگرام و ای‌میل واسیطه‌سیله.

تلفون نومره‌لری:

کریم قربانزاده: 09123487053

رضوان حاجی قاسملو09143235517 -

مرجان منافزاده09016931182و
-(09141061646)

ویدا حشمتی: 09338714964

زکیه ذولفقاری: 09141905861

ای‌میل‌لر:

kfo3939@Gmail.com

ishiq.net@gmail.com

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ادبیات سئونلر pinned «چاغیریش «ادبیات سئونلر» قادین شعیر آنتولوژیسی حاضیرلاماقدادیر «ادبیات سئونلرگروهو» آذربایجان قادین شاعرلری‌نین اثرلریندن عبارت بیر آنتولوژی حاضیرلاماقدادیر. کؤنوللو اولان قادین شاعرلریمیزدن ایسته‌نیلیر بو آنتولوژی‌ده اشتراک ائتمک اوچون آشاغیداکی شرطلری…»
سایین ادبیات سئونلر
لوطفن ایمکان قدر چاغریشی اولدوغونوز قوروپلاردا، کانالاردا ، فیس بوکدا، اینستا دا... پایلاشین.
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
«بهروز صدیق»

گلین سئوه ک‌اوشاقلار
یاشایشی سئوینجی
کیم آختاردی سئوینجی
او دونیادا سئویندی

آختار آرا سئوینجی
دونیا سنین ائویندیر

چیچک لر یاغیش سئویر
هئچ نه بیتمیر قوراقدا
گؤزل باغ قیراغیندا
پیچیلداییر بولاق دا

دورما آختار سئوینجی
دونیا سنین ائویندیر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
🐴 کور اوغلویلا کچل حمزه
یازار:« صمد بهرنگی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»

ایل لر اۇنجه آذربایجاندا ارن بیر ایگید واریدی آدی کوراوغلو! کوراوغلو "ایگید" تانینمامیش آدی روشن ایدی. روشنین آتاسینا علی کیشی دئیه‌ردیلر. علی، حسن خانین آت باخار ایلخیچیسی ایدی. آت بئجرمکده تایی یوخویدو. بیر باخیشلا آتی تانیاردی. حسن خان چوخ وارلی، ظالیم خانلاردان ایدی. اونوندا باشقا خانلار کیمی چوخلو نوکری، قوشونو واریدی، سؤیدوغونو ائلردی: آدام اؤلدورر، خالقین یئرینه صاحاب چیخار، کندلی لری، کوستارلاری( پیشه ور) حدسیز حسابسیز تالاردی. اۇزگۆرچو ایگیدلری دوستاقلاییب، عزا جزا وئرردی. کیمسه اونو سئومزدی. یالنیز بویوک بازارچیلار، اعیان اشراف خاندان راضی ایدیلر. بیری بیرینه یاردیم ائدیب خالقی چاپیب، ایشه چکردیلر. ییغیشیب کئفه باخیب، اۇزلرینه آب هاواسی گوزل یئرلرده جلاللی سارایلار دوزلدیب، خالقین یاشامینی دۆشونمزدیلر. تکی وئرگی لری چوخالداندا کو٘تله لری، کندلی لری خاطیرلاردیلار. حسن خان ایله باشقا خانلار دا بویوک خانین نوکری ایدیلر. بویوک خان اولاردان پای آلیب، داللاریندا دوروب قویاردی خالقی ایستدیکلری کیمی چاپسینلار، ایلدن ایله اونوندا پایینی آرتیرسینلار. بویوک خانا خودکار دئیه‌ردیلر. خودکار خانلارین ان وارلیسی، ان گوجلوسویدو. یوز لر، مینلر خان، بگ، بویوک باش، جلاد، پهلوان اونون ساراییندان چوره ک یئییب ایت کیمی اوندان قورخاردیلار. اونون بویوروقلارینا سس سیز سۇزسوز باش ایر دیلر. بیر گون حسن خانا خبر گلدی، دوستلارینین بیری حسن پاشا، اونو گورمه یه گلیر. بویوردو بیر چال اوینا مجلیسی دو٘زلدیب، پاشانین پئشوازینا گئتسینلر. حسن پاشا بیر نئچه گون حسن خانین ائوینده قالدی. گئمک ایسته‌دیی گون دئدی: حسن خان ائشیتمیشم سنین چوخ یاخجی آتلارین وار! حسن خان شیشه- شیشه دئدی: بو دووره ده منیم آتلاریمدان کیمسه ده یوخدو، ایسترسن بیر جوت سنه پئشکئش ائدرم. حسن پاشا دئدی: نه دن اولماسین. حسن خان ایلخیچیسینا بویوردو ایلخینی اوتارماغا آپارماسین، پاشا سئودیی آتلاری سئچسین دئیه. علی کیشی قوجا ایلخیچی، بیلیردی ایلخی دا چوخ یاخجی آتلار وار، آما هئچ بیریسی آتالاری دنیز آتی اولان ایکی بالا آتا چاتماز. بیرگون ایلخینی دنیز قیراغینا آپارمیش اۇزو بیر طرفده اوزانمیشدی. بیردن ایکی آت دنیزدن چیخیب بونون ایکی مایا آتی‌لا جوت لشدیلر. علی کیشی او مادیانلاری گوز آلتینا آلدی تاکی هره سی بیر کۆروک بالالادی. علی کو٘روک لری چوخ سئویر، اولار دونیانین ان گوزل آتلاری اولاجاق دئییردی. بو ایسه حسن خان قوناغینا آت باغیشلاماسینی دئیه نده اۇز اۇزونه دئدی: نیه آتلاری اوتارماییم، ایلخی دا بو ایکی آتدان بتری یوخدو! ایلخینی اوتارماغا اۇتوروب ایکی کو٘روکو خانین سارایینین قاباغینا گتیردی. حسن پاشا گوله- گوله سارایدان چیخدی آتلارینی سئچسین دئیه. گوردو آت یوخ، سارایین اۇنونده ایکی بالاجا آریخ کو٘روک دوروب. دئدی: حسن خان سنین باغیش آتلارین ائله بولاردی، هن؟ منیم بو یابی لاردان چوخ واریمدی. یاخجی آتلارین بولار اولورسا، وای او بیری لرین حالینا. حسن خان بو سؤزو ائشیدیب قان تپه سینه قالخدی. دونیا گؤزونده قارالدی. علی کیشیه چیغیریب دئدی: گئده من دئمدیم آتلاری اوتارماغا آپارما؟ علی کیشی دئدی: خان ساغ اولسون، اوزون بیلیرسن من تو٘کومو سنین ایلخیندا آغارتمیشام، آت تانیماقدا اوزمانام. سنین ایلخیندا بو لاردان یاخجی آت یوخدو. خان علی کیشینین جسارتیندن سینیرلنیب بویوردو: جلاد بو اوتانماز کییشینین گوزلرینی چیخارت. علی کیشی چوخ یالوار دی منیم سوچوم یوخدو دئیه، سایمادی. جلاد تئز گئدیب علی نی توتوب گوزلرینی چیخارتدی. علی کیشی دئدی: خان ایندیکی حایاتین ان بویوک وارلیغینی الیمدن آلدین، بو ایکی آتی وئر منه. خان کی حیرصی یاتمامیشدی، باغیردی: اؤلومجول یابی لاریوی گوتور تئز بوردان ایتیل. علی ایکی کو٘روک له بیر اوغلونو گوتوروب باش قویوب داغلارا، چوللره گئتدی. آجیغینی آچماغی دوشونوردو. اؤزونون و میلیونلار وطنداشینین آجیغینی. آما ایندی او گونه دک دۇزمه‌لی ایدی. گئجه گو٘ندوز اوغلو و ایکی کو٘روک له چوللری، داغلاری سوودو، سونوندا بیر یئنیش یوققوشلو داغین باشیندا قالارقی اولدو. بو داغلیقا چنلی بئل دئیه‌ردیلر. علی کیشی روشنین یاردیمی له کو٘روک لری بئجرمه یه بتر چالیشدی، ائله کی بیر زامان سونرا کو٘روک لر کیمسه نین گورمه دیی آتلار اولدولار. آتلارین بیرینه قیرآت، بیرینه ده دورآت آد قویدولار.
آردی وار...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

بئش داش درگیسین اوشاقلاریمیز اوخویاق

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Audio
اوشاق ادبیاتی
#چاپیق_و_بابیش

ایکینجی بؤلوم: یاسمین

یازان و سسلندیرن:«رضا حسینی مرند»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
رامین_جهانگیرزاده
یاشیل چیراق

ساری، یاشیل، قیرمیزی
چیراق یانیر گؤز وورور
قیزارجاغین ماشینلار
دایانیر بیردن دورور

آغ خطلری ایزله‌ییب
آددیم-آددیم یاواش سن
باخ او تایا بو تایا
ایندی کئچه بیلرسن

یاشیل سنین چیراغین
یولون آچیق اولاجاق
قیرمیزی دا ماشینلار
یوللارینا دولاجاق

یاشیل چیراق سؤننده
قیزاراندا یاناغی
قیپ‌قیرمیزی اولاندا
چالیش کئچمه چیراغی

هر کَسین اؤز رنگی وار
بو یوللاری سئچمه‌یه
ساری، یاشیل، قیرمیزی
سئچمه‌لی‌ییک کئچمه‌یه

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
4_5956148027755334875.mp4
10.7 MB
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
4_5994727708930626940.mkv
9.5 MB
اوشاق ادبیاتی
کارتون
اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
سلام گوزل بالالار
ایکی گونودو بوستانا گئده بیلمه میشدیم،
بوگون سحرگئتدیم بوستانا گوردوم خیارلار چوخ یئکه لیب لر، خاصیت لرین، دادلارین حتتا قیافه لرین الدن وئریب لراویرندیم کی هر زادی هر ایشی گرک یئرینده گورسن یوخسا زمان کئچندن سونرا چوخ زادلاری گئری قایتارماق اولماز
سنده هرزادی واختیندا گور، دی، سوروش، ایسته یوخسا زمان کئچر ایستک لرین خاصیتین الدن وئرر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
چاغیریش

«ادبیات سئونلر» قادین شعیر آنتولوژیسی حاضیرلاماقدادیر


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تبریک لر اوغورلار
"کارامازوف قارداشلاری"ایکی جیلده_۱۴۴۰ صفحه ده تبریزده نظامی گنجوی یایین ائوی طرفیندن ایشیق اوزو گؤردو.
یازار:« فیودورداستایِفسکی »
چئویرن:«نادر قوجا بیلی»
کوچورن:«رحیم خیاوی»
ناشر:«حکیم نظامی گنجوی تبریز»
بو کتاب کلاسیک ادبیاتینین شاه اثرلریندن بیری ساییلیر. بیرینجی دفه 80-1879 اینجی ایلرینده روسیه ده «پیام آور» نشریه سینده پاورقی شکیلینده نشر اولدو باخمایاراق او گونلردن 142ایلین کئچمه سینه بو کیتاب هله ده دونیانین باشا باشیندا چوخ ماراقلا اوخونور و هله ده بوتون تنقید چی لر و پئسیخولوگ لار بو اولمزاثرین باره سینده یازیرلار.
دونیا شهرتلی روس یازاری لئون تولستویون جنازه سی تاپیلاندا دونیا ادبیاتیندان، روس ادبیاتیندااونون کوله سینده تکجه برداران کارامازوف وارایدی.
فیودور داستایفسکی دن دونیا ادبیاتی چوخ پای آلیب.
قمارباز
خاطرات خانه اموات
مردم فقیر
جنایت و مکافات
یادداشت‌های زیرزمینی
جن‌زدگان
رنج‌کشیدگان و خوارشدگان
ابله...
داستایفسکی نین اثرلری دونیانین 170دیلین چئوریلیب دیر، داستایفسکی 1881ده حیاتا گوز یوموب« سن‌پترزبورگ دا» توپراغا تاپیشیریلیب.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«رحیم خیاوی»
«شیر جبی»

آذربایجان خالق ناغیل‌لاری اساسیندا
دوغرودان یئر اوزرینده اللهین عاجیز بنده‌سی چوخ ایدی. اونلاردان بیری ده، چوخ اسگی زامانلاردا گؤی داغین اوتاییندا یئرلشن ورزیل کندلیسی، واختیلا شپیر-شوپورون ییغیشدیریب شهره گلیب و ایندی خییو شهرینده یاشایان بیزیم «شیر جبی» ایدی. اونون آدی اصلینده جبراییل ایدی، آنجاق جبراییل چوخ ایشله‌ییب آز یئدیگینه گؤره ائل آراسیندا شیرجبی آدلانمیشدی. جبی‌‌نین ائوی بیزیم ایندیکی شهرین لاپ اوجقاریندایدی. او زامان هله جبی‌‌نین ائوی اولان یئرده تک-توک ائو تیکیلمیشدی، آنجاق ایندی بو ماجرادان آلتمیش ایلدن آرتیق کئچدیگینه گؤره جبی‌‌نین ائوی تیکیلن یئر، دوبه دوز شهرین اورتاسیندا یئرلشیبدیر. جبی سونسوز ایدی. بودا بیر آغیر درد کیمی همیشه اونون اوره‌یی‌نین باشینا آغیرلیق ائله‌ییردی...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شیر جبی

آذربایجان خالق ناغیل‌لاری اساسیندا

رحیم خیاوی


دوغرودان یئر اوزرینده اللهین عاجیز بنده‌سی چوخ ایدی. اونلاردان بیری ده، چوخ اسگی زامانلاردا گؤی داغین اوتاییندا یئرلشن ورزیل کندلیسی، واختیلا شپیر-شوپورون ییغیشدیریب شهره گلیب و ایندی خییو شهرینده یاشایان بیزیم «شیر جبی» ایدی. اونون آدی اصلینده جبراییل ایدی، آنجاق جبراییل چوخ ایشله‌ییب آز یئدیگینه گؤره ائل آراسیندا شیرجبی آدلانمیشدی. جبی‌‌نین ائوی بیزیم ایندیکی شهرین لاپ اوجقاریندایدی. او زامان هله جبی‌‌نین ائوی اولان یئرده تک-توک ائو تیکیلمیشدی، آنجاق ایندی بو ماجرادان آلتمیش ایلدن آرتیق کئچدیگینه گؤره جبی‌‌نین ائوی تیکیلن یئر، دوبه دوز شهرین اورتاسیندا یئرلشیبدیر. جبی سونسوز ایدی. بودا بیر آغیر درد کیمی همیشه اونون اوره‌یی‌نین باشینا آغیرلیق ائله‌ییردی.
شیر جبی‌‌نین همیشه الی خمیرلی، آنجاق قارنی آج ایدی. ها ایشلردی، شوملاردی. اول‌لر دئم یئرلرین اکردی، مالالایاردی، بئجه‌ریب محصولو باشا گلنده بورجلولار، نیسیه‌چی‌لر سیرم‌له دوزولوب اونون محصولونو خیرماندا قامارلاییب آپاراردیلار.
یازیق آروادی منسی خالا قیش فصلی‌نین سویوق، شاختالی گونلرینده، الین آغزینا تپه-تپه ائوده پاخلا، لرگه بیشیرردی؛ جبی ایسه اونلاری گتیریب محله‌ده قیرمیزی مسجیددین قاباغیندا ساتاردی. قیش گونلرینده ایکی گون قار یاغاندان سونرا هاوا آیازیییب گون چیخاندا، چایپارا محله‌سینده‌کی قیرمیزی مسجیدین قاباغیندا، کیمیسی تویوغ-جوجه، کیمیسی مال-داوار، کیمیسی پئیران‌بوغدا(1) قوووروب ساتاردی. قوجا کیشی‌لر موشدوک‌لری اللرینده مسجیدین پیلله‌سینده ایلشیب اؤزلرینی گونون ایستی‌سینده قیزدیراراق مملکتین بوتون اولایلارین حل ائدردیلر. مسجیدین آلت الینده «بایریش» عمی آت-ائششک ناللایاردی؛ اونلاردان بیر آز آشاغیدا، عمومی توالته ساری یاخین اولان قهوه‌خانادا قوشبازلار و بئچه‌بازلار، خوروز دؤیوشدورردیلر.
رمضان‌عمی ساغ الینده وئدره دولی یومورتا، سول الینده ایسه بیر نئچه جیلد کتاب جاوانلاری چئوره‌سینه ییغیب سؤوده‌له‌شردی. بیر سؤزله مسجیدین قاباغی و چئوره‌سی شنبه بازارینا چئوریلردی. شیر جبی ده ایستی پاخلا، یا دا لرگه‌سین بیر تاختا یئشیکده گتیریب دوبه دوز مسجیدین گیره‌جک قاپیسی‌نین قارشیسینا قویوب ساتاردی. آنجاق قیش قورتاراندا نه مایا قالاردی نه ده فالا. ائله آج ایدی کی آج. بوتون یایی-یازی قارا فحله کیمی بینا تیکینتی‌لرینده ایشله‌یردی، آنجاق پاییز گلنده یئنه قاپی-قاپی بورج دیلنمه‌یه دوشردی.
گونلرین بیر گونونده جبی بولود کیمی توتولموش حالدا ائوه گلدی. منسی خالا چوخ صبیرلی، دؤزوملو و صداقتلی قادین ایدی. ارینی فیکیرلی گؤروب، الینده‌کی ایشی بوراخیب، گلیب تئز اونون یا‌نیندا اوتوروب -«کیشی سنه نه اولوب بئله؟» سوروشدو. ار-آرواد گئجه اوزون مباحثه‌دن سونرا سؤزو بیر یئره قویدولار داها بوندان سونرا چؤره‌ک چیخارماق اوچون جبی شهره اوز قویسون؛ اولسون بلکه باختی آچیلدی. صاباحیسی گون منسی خالا اوچ ده‌نه پئنجه‌یش(2) بیرآزدا قورویوب داشا دؤنموش پئندیر توربایا قویوب، شیرجبینی یاراقلاندیریب، شهره ساری یولا سالدی.
جبی آز گئتدی، چوخ گئتدی، دره- تپه دوز گئتدی؛ گلدی بیر دره‌‌نین باشینا چاتدی. بو دره ویلایتده «جینی‌دره‌سی» آدی ایله مشهور ایدی. جینی‌دره‌سی ائله درین دره ایدی کی یایدا اونا گون ده دوشمزدی. لاپ دیبینده گون گؤرمز یئرلرینده سیلدیریملی قایا‌نین آلتیندان گؤز یاشی تک دوپ-دورو، بوم-بوز بولاغ آخیردی. دئییلن‌لره گؤره بورایا گیر‌ن ساغ- سالامات ائوینه قاییتمازدی. ساغدان-سولدان بولودلار ایچینده گیزله‌نن داغلاری آشیب شهره گئتمک، جینی دره‌سیندن ده قورخولویدو. یولچو چنه، دومانا دوشور، یولونو آزیب، سونوندا یئنه ده بو دره‌یه گلیب چیخاردی، یا دا قورد-قوش دیدیشدیریب آپاراردی.
شیر جبی دؤشونه دؤیه‌رک: – «جینی دره‌سینه گیرر‌م» – دئدی. – «هر نه اولور اولسون. تفاووتو یوخدور، آجیندان ائویمده اؤلمکدن‌سه، جاناوارا یئم اولماق، جینه راست گلمک آبیرلی‌دیر.» اللرین جیبلرینده دولاندیردی. آنجاق تییه‌دن-بیچاقدان و بو کیمی بیر شئی تاپا بیلمه‌دی. تورباداکی چؤره‌یینی یوخلادی، ائله صاباحی گؤرر- گؤرمز قدر ایدی. بئله‌لیک‌له شیر جبی قارا قوش کیمی ائندی دره‌یه. بیر خئیلی گئتدی. یول چوخ چینقیللی-داشلی ایدی. دره‌‌نین ایچینده بیر آچیقلیق دوزه قالخارکن، آرخادان بیر سس ائشیتدی:
– آهای شیرجبی، بیر دایان گؤروم!
جبی‌‌نین جا‌نیندان ایستی بیر گیزیلتی کئچدی؛ آلنیندا سویوق تر ا‌یلشدی. دؤنوب آرخاسینا باخمادان بیر آز دا یئیین آیاق گؤتوردو. یئنه سس گلدی:
– های جبی دایان، کیشی سنینله‌یم آخی، بیر دایان گؤروم!
جبی اؤزونه اوره‌ک وئردی. دؤنوب آرخایا باخدی. هئچ کیمی گؤرمه‌دی. اؤز- اؤزونه دئدی:
-هه. . . باخ، جینی دره‌سیندن بئله-بئله سسلر گلر، بوش یئره دئییل کی بورا جینی دره‌سی دئییرلر. کیشی گرک اؤزونو ایتیرمه‌سین، شیر کیمی اولسون. نه اولاجاق قوی اولسون. . .
جبی داها یئیین آیاق گؤتوردو‌. خئییر. . . جانیم ، گؤردو بو دفعه سس لاپ اولکیندن گور گلیر. دیشلرینی قیجیرتدی، سونرا قانریلیب گئرییه باخدی، گؤردو کی بیر بوز «آیی»، کؤهولون آغزیندا داشین دالیندان چیخیب، بوینونو دیک توتوب ائله گلیر کی، دئیه‌سن بو ساعت بونو بیر لوغما ائله‌ییب ایچری اؤتوره‌‌جک. آیی چوخ تمکینله گلیردی. شیرجبی‌نین بوغازی قورو اولدوغونا گؤره هئچ اودغونادا بیلمیردی، آمما یئنه اؤزونه توختاقلیق وئردی. بوز آیی گلدی اؤزونو یئتیردی:
– هه شیرجبی سنی خوش گؤردوک! نییه بئله تلسکن گئدیرسن، خئییر اولسون؟
– باشینا دؤنوم، آجدیقدان شهره گئدیرم. گؤروم بیر چؤره‌ک پولو چیخاردا بیله‌ر‌م‌؟ یوخسوللوق ایپیمی یامان قیریبدی. آرواددان دا شرمنده اولموشام.
آیی دئدی:
– شیرجبی، یولونو جینی‌دره‌سیندن سالدین، قورخمادین؟
شیرجبی دئدی:
– آی بالام، آج کئچی بوینوزونو چوبا‌نین چوماغینا سورتر. منیمچون نه تفاووتو وار. یا کندده آجیلیقدان اؤلوم، یا بوردا ایلان-چیه‌نه یئم اولوم؟!
آیی دئدی:
– شیرجبی، گؤرورم ائله دوغرودان شیر کیمی‌سن. اؤزون ده اهل-عیال صاحیبی‌سن. گل سنینله‌ قارداش اولاق.
– نه دئییرم ، سؤزوم یوخ، اولاق دا.
آیی دئدی:
– هه. . . چوخ یاخشی، اوندا اگر ائله‌دیر‌سه قوی سنه بیر مصلحت وئریم. باخ ائله بو دوزو آشیب شهره گئدرسن. شهره چاتاندان سونرا گؤره‌جکسن بوتون جاماعات ایشین-گوجون بوراخیب، شهرین آنا مئیدا‌نینا ساری آخینیرلار. سن ده جاماعاتا قوشولوب مئیدانا ساری گئدرسن. اورادا چکیلیب مئیدا‌نین بیر کونجونده دایانارسان. شهرین حاکیمی بیر یوخو گؤروب‌. او قیشقیریب دئیه‌جک کی «آی جاماعات، کیم منیم یوخومو یوزا بیلر؟» او یوخوسونو بئله دانیشاجاق: -«من بو گئجه یوخودا گؤردوم کی گؤیدن جانسیز، قانا بولاشمیش گؤیرچین قوشلاری یئره تؤکولورلر، هامیسی دا باشی کسیلمیشدی. آییلدیم قورخودان بئینیم گیزیلده‌ییردی. بیر بیلیکلی آدام چیخسین جاماعاتین ایچیندن گلسین منیم یوخومو یوزسون!» حاکیم قیشقیراندا جاماعات قورخوسوندان دووشان کیمی کیرییه‌جک، هئچ کیم جورات ائدیب دانیشمایاجاق. اوندا سن الینی قالدیریب، سسلنرسن: -«قبله‌یه عالمین باشی ساغ اولسون، آللاه دینیمیزی، ایمانیمیزی الیمیزدن آلماسین، من سیزین یوخونوزو یوزارام.» بئله حالدا سنی آپاراجاقلار حاکیمین قوللوغونا. یئیرسن، ایچرسن، حاکیم‌له بیرلیکده باغچادا سئیرانا چیخارسان. حاکیمین سارایی‌نین اورتاسینداکی حووضون قیراغیندا اوتورارسان. حاکیم گون‌اورتا عبادتیندن سونرا سنی چاغیتدیریب، سند‌ن خبر آلاجاق کی -«ای منیم شهریمین دونیا گؤرموش بیلیکلیسی! منیم بو یوخومون معناسی نه‌دیر؟ منه عیان ائیله!» بو زامان سن دقتله فیکره دالیب، حووضون سویونا دونوخارسان. سونرا بیر گؤیده‌کی آیا، بیر ده کی بولودلارا دقتله باخیب؛ دئیرسن: -«محتشم اؤندریمیزین باشی ساغ اولسون، بؤیوک آدامین یوخوسونون معناسی دا بؤیوک اولار. سنین گؤردویون یوخونون معناسی بودور کی گؤیرچینلر سنین قدرتی‌نین دوشمنلری‌دیر، اونلار بوتون کوتله‌نی سنین علیهینه بیرلشدیریرلر، سن گرک یئر اوزونده بوتون گؤیرچین قوشونون کؤکونو کسه‌سن، اگر بو ایشده مومکون اولماسا، بوتون گؤیرچینلرین قانادلارینی سیندیرتدیراسان، گوجونو گونو-گوندن آرتیراسان، اونا گؤره‌کی او گؤیرچینلر هانسی داما قونسالار، او ائودن اوتوز گؤیرچین قالخاجاق، بونلارین آدی سیمورق‌دیر. بو سیزین حاکیمیتیز اوچون چوخ تهلوکه‌لی‌دیر». سن حاکیمین یوخوسونو یوزاندان سونرا سنه بوللوجا خلعت، هدیه و قیزیل وئره‌جکلر. هر نه وئرسه‌لر هامیسی سنین، آنجاق قیزیلین یاریسی قارداشدیقدا منه چاتاجاق.
جبی دئدی:

– بلکه حاکیم منیم سؤزلریمه اینانمادی.
– اینانار، حاکیم‌لر تاریخ بویو اؤزون بیه‌نن و آخماق اولورلار. کیفلنمیش قدرت اونلارین گؤزلری‌نین قاباغینی ائله آلیرکی، اونلار هئچ زامان حقیقتی گؤره بیلمیرلر.
شیرجبی بوز آیی‌نین بو قدر بیلیکیندن و اونا قارشی حؤرمتیندن حیران اولموش حالدا، آرخایینجا شهره داخیل اولدو. دینجلمک اوچون اؤزونه بیر یئر آختاریردی. گلدی بیر قهوه‌خانا توکا‌نینین قاباغینا. گؤردو جاماعات چؤله چیخیر، او ایچری گیره بیلمه‌دی. آخیردا قهوه‌خاناچی دا چیخدی. شیرجبی سوروشدو:
– آ بالا چایچی قارداش، بو واخت توکانی باغلاماغیندان، دئیه‌سن بیر یانا گئتمک اوچون تلسیرسن؟
چایچی دئدی:
– هه، عمی، شهرین حاکیمی جاماعاتا چاغیریش وئریب. هامیمیز آنا مئیدانا ساری گئدیریک. سن ده
شیرجبی ده جاماعاتا قوشولوب یولا دوشدو. مئیدانا چاتان کیمی گؤردو پاح آتوونان، بورا بوتون شهرین اهالیسی او قدر ییغیلیب کی ایینه آتاسان یئره دوشمز. جبی ده اؤزونو وئردی بیر کونجه، قیسیلیب دوردو. حاکیم چیخدی اوجا یئرده دایاندی. جاماعات اونا تعظیم ائتدی. حاکیم یوخاریدان، آشاغیداکی جاماعاتا باخیب، باشین دیک توتوب دئدی:
– جاماعات، من بو گئجه بیر یوخو گؤرموشم. یاتمیشدیم، یوخودا گؤردوم کی گؤیدن گؤیرچین قوشلاری یئره توکولور، هامیسی دا باشی کسیلمیش و قانا بولاشمیش ایدی. واهیمه‌دن قیشقیریب یوخودان دیک آتیلیب اویاندیم. ایندی منیم بو یوخومو کیم یوزا بیلر؟
شیرجبی گؤردو بوز آیی‌‌نین دئدیکلری دوز چیخدی. او اؤز-اؤزونه دئدی:
– هه، ایندی بیلدیم کی بوز آیی بیر شئیلر بیلیرمیش، یوخسا بونو من جین- شیطان ایشی ساییردیم. قوی هله گؤزله‌ییم گؤروم، نئجه اولور؟
حاکیم بیر ده قیشقیریب سوروشدو:
– جاماعات، منیم یوخومو کیم یوزا بیلر، گلسین چیخسین یوخاری؟
بوتون جاماعات کیرییب، قارا دینمز دایانمیشدی. بیردن شیرجبی پاپاغینی گؤتوروب الینی قالدیردی. حاکیمین ساغیندا، سولوندا دایانانلار بونو گؤردولر. کیشینی یوخاری آپاردیلار. شیرجبی حاکیمین ساراییندا یئدی، ایچدی، کئفی دورولدو. آخشام چاغی حاکیم وزیر-گیزیرله باغچایا سئیرانا چیخدی. حووضون قیراغینا چاتاندا، شیرجبی‌دن سوروشدو:
– یاخشی، سن منیم بو یوخومو یوز گؤره‌ک. سن گلن کیمی خبر آلماق ایسته‌ییردیم، آنجاق یوخومون واهیمه‌سی منی ائله چاشدیرمیشدی کی، ایندی آنجاق اؤزومه گله ‌بیلمیشم. دئ گؤره‌ک، باشیمیزا نه بلا گله‌جک؟
شیرجبی بوینونون دالینی سول الی ایله قاشی‌ییب، یئره باخدی، حووضداکی سویا، اوجالمیش آغاجلارا، بولوتلارا باخدی، نهایت بوز آیی‌‌نین سؤزلرینی یادینا سالیب، دئدی:
– حاکیمین باشی ساغ اولسون، بؤیوک آداملارین یوخوسونون معناسی دا بؤیوک اولار. سن گؤردویون یوخودان بو معنا چیخیر کی دونیا چوخ قاریشاجاق، یئردن گؤیه داش یاغاجاق، گؤیدن یئره جانلارینی وئرمیش گؤیرچینلر تؤکوله‌جک. اینسانلار اللری قوینوندا، باشلاری چییینلرینده اومیدسیزلییه قاپیلاجاق، هر یئری قارابولودلار آلاجاق، آنجاق بونلارا باخمیاراق یالنیز حاکیمین ساراییندا گونش پارلاییب هر بوجاغین شادلیق و سئوینج بورویوب، حاکیم ایسه امن-آمانلیقلا حیات سوروب، قطعیتله حؤکمرانلیق ائده‌جک.
شیرجبی‌‌نین سؤزلری حاکیمین کئفینه باتدی؛ سونرا وزیره، گیزیره امر ائله‌دی کی منی ایسته‌ین، جبی‌یه خلعت وئرسین.
گتیردیلر شیرجبی‌نی باشدان-آیاغا گئییندیردیلر. بیر نئچه کیسه قیزیل وئریب یولا سالدیلار.
جبی قاییدیش باش گون اورتایا یاخین جینی دره‌سینه‌ یئتیشدی. یورغون-آرغین بولاغین قاباغیندا دیز چؤکدو. گونشین شعاعلاری سویون آیناسیندا سانکی بیر داها یئنی‌دن دوغولوردو. جبی آغزینی اؤکوز کیمی سویا دایاییب، دویون قارینا ایچندن سونرا؛ ال-اوزون یویوب، باش-گؤزونون توزونو آلیب یوللاندی. او آیی‌‌نین ائوی‌نین آغزیندان کئچدی. آنجاق بوز آیی‌نی گؤرمه‌دی. جبی اؤز-اؤزونه دوشوندو:
– آ کیشی آخی قیزیلین یاریسینی آیی نئیله‌یه‌جک؟ گل بونون هامیسینی آپار ائوینه، آروادینلا اؤزون آجینیزدان اؤلورسونوز. هه بئله‌سی مصلحت‌دیر.
جبی یئدی، ایشدی، کئفی کؤکلدی، لاپ شیردن ده شیر اولدو. بوندان بیر قدر کئچدی. یئنه بیر گون حاکیم طرفیندن بونونچون خبر گؤندریلدی کی گلسین.
جبی آروادیلا حالال-همت ائله‌ییب، یولا دوشدو. گلیب جینی‌دره‌سینه یاخینلاشاندا اؤز-اؤزونه دوشونوردو کی – «حاکیم‌لرله دوست اولا‌نین باشی یا جیدادا اولار، یادا داردا. بو دفعه منی یقین اؤلدوره‌جک. اگر ایندی آیی بیر یاندان چیخیب منیم باشیما بیر قاپاز ووروب؛جانیمی آلسایدی، هئچ «اوف»دا دئمزدیم. بلکه ائل ایچینده روسوای اولمازدیم.»
بو آندا قولاغینا آیی‌‌نین نریلتیسی گلدی. سانکی بوغازی بیچیلدی . اؤز-اؤزونه دئدی: «اوره‌یینه گلن باشینا دا گله‌جک».
آیی یاخینلاشدی:
– شیر جبی خئییر اولا ، یئنه هارا گئدیرسن؟
جبی احتراملا آیی‌یا سلام وئردی:
– آغا، حاکیمین حؤکمودور، چاغیریب گئدیرم. بو دفعه یقین منی اؤلدورتدوره‌‌جک.
آیی دئدی:
– قورخما، بو دفعه سن اونو قاباقلاییب دئیرسن کی بؤیوک حاکیم سن بیر یوخو گؤرموسن. گؤرموسن کی گؤیدن قینیندان چیخمیش ایتی و گؤز قاماشدیران قیلینجلار یاغیر.
حاکیم بونو ائشیدنده سندن معناسینی خبر آلاجاق. دئیرسن کی، بوتون جاماعات الینه قلینج گؤتوروب سیزین ساراییزا هوجوم چکه‌جک، گؤیلری قارا بولودلار آلاجاق، انتقام زامانی چاتاجاق، چوخ‌لو داوالار اولاجاق، هر یئرده قان سو یئرینه آخاجاق. حاکیم اؤزوندن گؤز اولمالی‌دیر.