کینایه‌لرین یارانیشی (۱۰)
انسان گؤوده‌سینه عایید اولان کینایه‌لردن: جان ایله باغلی کینایه‌لر
اوزمان:«میرحسین دلداربناب»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کینایه‌لرین یارانیشی (۱۰)
انسان گؤوده‌سینه عایید اولان کینایه‌لردن: پوخ ایله باغلی کینایه‌لر🚫
اوزمان:« میرحسین دلدار بناب»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کینایه‌لرین یارانیشی (۱۰)
انسان گؤوده‌سینه عایید اولان کینایه‌لردن: سون سؤز
اوزمان:«میرحسین دلداربناب»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کنایه لرعاید مکتوب
«شریف مردی»

ایلک اؤنجه عزیز محققیمیز میرحسین دلداربناب جنابلارینا درین سایغیلاریمی بیلدیریب تشکور ائله‌ییرم. لاپ ائله بیرینجی برنامه‌دن ایندییه کیمی سؤزلرین، دئییم‌لرین و کینایه‌لرین هامیسینا دؤنه دؤنه قولاق آسمیشام، چوخلارینی هئچ ائشیتمه‌میشدیم، چوخلارینی ائشیتمیشدیم آنجاق آنلامینی بیلمیردیم یوخسا قوللانیمینی بیلمیردیم. هر حالدا بئله سؤزلر و دئییم‌لر بیزیم دیلیمیزین زنگین خزینه‌سینین بیر لایه‌سی اولاراق، قولانماغی، قوللانما باشاریسی، دانیشدیغیمیزین و بلکه ده یازیمیزین نئچه قاتلی، رنگلی اولدوغو و گئنیش معنادا ایفاده گوجوموزه یاردیم اولماسینا اینانیرام. ایشین نه درجه‌ده اهمیت‌لی اولدوغونا منیم دانیشماغیم هئچ ده گرک دَییل دیر. اوتوز ایل بیر ایشین اوغروندا زامان آییرماق ایسه، جناب دلدارین سؤزه، فرهنگه و اؤز آنا دیلینه نئجه اؤنم وئریب اوغروندا چالیشدیغینی گؤرسه‌دیر. بونلاردان واز کئچیرم. سؤز بعضی کلمه‌لره و بعضی حیطه‌لره مخصوص اولان کلمه‌لردن گئدیر. ایکی هفته بوندان قاباق دا بیر پارا سؤزلر دئمیشدیم آنجاق چالیشاجاغام داها ییغجام شکیلده نظریمی دئیم.
مساله‌یه نئچه یؤنلو گیریشمک اولار؛ آنجاق بوردا سؤز دیلیمیزده اولان بعضی دئییم‌لر و سؤزلردن گئتدییینه گؤره ائله من ده او آچیدان گیرمک ایسته‌ییرم. سؤز بو دیر: دیلیمیزده اولدوغو و بیزلرین ده بیلدیییمیز بعضی کلمه‌لری فرهنگی بیر دیسکورس یا گفتمان‌دا نئجه ایشله‌ده بیلریک یوخسا ایشله‌تمه‌یینه نجور باخا بیلریک؟
بیر: عرف، شرم، حیا و ادب، دئیه تانینان حیطه‌نین نسبی آنلامی وار؛ اؤلکه‌دن اؤلکه‌یه، فرهنگ‌دن فرهنگه بونلارین حیطه‌سی و تعریفی بوسبوتون فرقلی دیر.
ایکی: قُبح دئیه تانینان بیر قاورامین باغلی و سویوت تعریفی یوخ دیر. اینسان باشقاسینین یانیندا اؤزل یئرینی گؤرسه‌تمه‌یه یوخسا اوندان دانیشماغا قباحت دئیه بو ایشی گؤرمه‌سه ده، ائله همن قونودا بیر اوزمانین یانیندا چوخ راحات داورانیر. بئله ایسه دیسکورس یوخسا پارادایم دییشینجه هر شئی آلت اوست اولابیلر.
اوچ: اون هفته‌دیر، جناب دلدار بنابین اوتوز ایل امه‌یینه سایقی دویاراق گؤردویو ایشلردن بیر شِمّه‌سینی فرهنگی و ادبی بیر دیسکورس‌دا، اؤز ایسته‌ییمیزله قولاق آسیریق. قونو ایسه ائله ایلک باشدان بیلدیییمیز اینسان گؤوده‌سینه عایید اولان دئییم‌لر دیر.
اوسته دئدیییم سؤزلره باشقا نئچه سؤز داها آرتیریرام.
بیر: ویکتوریا دؤنمینه عایید اولان دب، عرف، دیسکورس و پارادایمی، جسارتلی دوشونورلر، چؤزولمز سانیلان چیزگیلری پوزاراق بشرین ساختا و أل‌آیاغا دولاشان سینیرلاری گئنیشله‌ندیریب، اونون اینسان گؤوده‌سی ایله باریشدیراراق چئشیتلی آلانلارا یول آچماغی باشاردیلار. بونلاردان بیری روانکاوی علمی‌دیر.
ایکی: ییرمینجی یوز ایلین فلسفه‌سینین تمل داشلاریندان اولان، اون دوققوزونجو یوز ایلین بوتون فلسفی باخیشینی قیراغا قویان، فردریش نیچه، اؤز فلسفه‌سینین بینوره‌سینی اینسان بدنینه قاییداراق قویدو. بدن ایسه بیر بوتون دیر.
اوچ: بیر شئییین آدی اولماسا، (یانی سؤزه گلمه‌سه... وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا) اوزرینده فیکیر یوروتمک یوخسا اونا گؤره دویقو پایلاشماق اولاناقسیز دیر.
بونلار دا گئنل سؤزلردیر. ایندی گلک جناب دلدارین گؤردویو ایشه: جناب دلدار اؤز ایشینی گؤروب؛ ایندی بوردا بیز بعضی قیسملرینی ائشیدک یوخسا ائشیتمه‌یک. نه ایسه سؤز اینسان گؤوده‌سیندن گئدیرسه، اوسته دئدیییم سؤزلره قاییداراق هانسی منطق اوزره بعضی عضولاری ائشیدک بعضیلرینی ائشیتمه‌یک؟ ایش دیلخوشلوق یوخسا بیر یئره ییغیشیب بیر شئیلر دینله‌مک ایسه او باشقا. آنجاق وار اولان سؤز، کلمه، قاورام، و دئییمی ادبیات و فرهنگ‌دن، هئچ بهانه ایله سیله بیلمریک. ایندی او بهانه سانسور یوخسا حیا اولسون.
ایکینجی مساله، اویاری مساله‌سی‌دیر. هر فیلم، دانیشیق یوخسا مقاله، گئنل اولاراق بیر اورون، ایلک باشلانیشیندا محتوایا گؤره بعضی اویاریلاری مخاطبینه وئریر؛ بئله ایسه مخاطب اؤز شخصی توتومونا گؤره او محصولون ایزله‌مه‌یینه اؤزو بیر قرارا گلمه‌لی‌دیر. بوردا ایسه جناب دلدار سؤزلرینین باشلانیشیندا، یازیلی و سؤزلو اویاریلاری وئریب سونرا باشلاییر. عقل، منطق و دئموکراتیک داورانیش، باشقا کیمسه‌نین یئرینه تصمیم توتماغی ساوونمور.
سؤزو چوخ اوزاتماییم: بعضن بو، جناب دلدار بویوردوغو کیمی، آرگو سؤزلرین اوقدر ایفاده گوجو یوخاری دیر و طنز یؤنو گوجلو دیر، هر سؤزون آرخاسیندا بلکه دئیه بیلمه‌یه‌جه‌ییمیز مینلر سؤزو ساخلاییر. ائشیتدیکجه ایسه شاققا چکیب گولوروک. فرهنگ یالنیز گول و بولبول ایله دئییل، بوتون بیلدیییمز سؤزلرین قاتقیسی ایله یارانیر. اؤز بدنیمیزله داها صمیمی اولالیم.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

قادین ادبیاتی: اؤزل وئرلیش؛
تبریزمکتبی‌نین یئتیردیی قادین یازیچی‌لاری، شاعیرلریله تانیش اولاق.
بوگون:1400/4/8« ادبیات سئونلر کانالیندا»

حاضیرلایان:«مرجان منافزاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«حافظ خیاوی»

هفته پیش که داشتم به خانه جدید اسباب کشی می کردم، در میان کاغذها و مجله ها هفته نامه ای را هم دیدم که سه سال پیش شماره اولش منتشر شده بود و از من هم خواسته بودند یادداشتی برای شماره اولش بنویسم که «دوست دارم نشریه چگونه باشد؟» و من اینجا آن یادداشت کوتاه را دوباره می آورم و یا به قول بعضی ها «باز نشرش» می کنم:
اگر بیست سال، پانزده سال پیش باخبر می شدم که قرار است نشریه ای منتشر شود، آرزو می کردم که کاش از مسائل و موضوع های «عمیق» و «بزرگ» بنویسند. با آدم های «مشهور» و «اندیشمند» گفتگو کنند و نظریات و حرف های آن «بزرگان» را انعکاس دهند. آن وقت ها فکر می کردم که اگر نشریه ای درباره فلسفه، درباره نیچه و هایدگر، درباره فروید و مارکس مقالات و یادداشت هایی نداشته باشد، یک چیز بی خاصیت و به درد نخوری هست.
اما حالا که به میان سالی رسیده ام دلم نشریه ای می خواهد که در آن درباره خوبی های زیتون و لیمو و بدی های نمک و شکر بنویسند. دلم می خواهد درباره کفش خوب بنویسند، درباره پاهایی بنویسند که خوب راه می روند، خوب می دوند. دلم می خواهد که طرز درست کردن سالادها و راه درست شستن کاپشن های پَر را بنویسند. آدمی سنش که بیشتر می شود تازه می فهمد که لیمو و کفش خوب از هگل و هایدگر مهم تر است.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

قادین ادبیاتی: اؤزل وئرلیش؛
تبریزمکتبی‌نین یئتیردیی قادین یازیچی‌لاری، شاعیرلریله تانیش اولاق.
بوگون:1400/4/8« ادبیات سئونلر کانالیندا»

حاضیرلایان:«مرجان منافزاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
اعظم خانیم فرخزاد ( آخوندزاده)
حاضیرلایان: مرجان منافزاده

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
اعظم خانیم فرخزاد(آخوندزاده)
حاضیرلایان:مرجان منافزاده

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
اعظم خانیم فرخزاد

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
اعظم خانیم فرخزاد

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
اعظم خانیم فرخزاد

اعظم خانیم فرخزادین اثرلری‌نین بیر سیراسی‌نین عونوانی:

1_ ناز بانو گمشده‌ی ناصرالدین شاه
2_ هانادیلی
3_ اشرف ملکه‌ی بی تاج و تخت
4_ هدیه شاهزاده
5_ قانون و قدرت
6_ صورت پنهان
7_ فرشته
8_ افسانه
9_ سپیده در نیمه شب
10_ فرشته
11_ سایه‌های عشق
12_ پیوند سایه‌ها
13_ سهم من از عشق
14_ گریز نافرجام
15_ گمشده در غبار زندگی
16_ زندگی را از نو آغاز کن
17_ آناهیتا 1
18_ آناهیتا 2
19 _ بانوی فتنه
20 _ کلاریس
21_ آشوبگر
22_ دیدار در ونیز
23_ روح ونیز
24_عشق بر بال قاصدک
25_ روژان ویلر
26_ ملکه تنها
27 _وداع در ونیز
28_ دوئل
29 _ کاش گل ستاره‌ام را نمی‌چیدم
30 _ ترلان ارسباران
31_ خداوندا نگهدار از زوالش
32_دختران صحرا
33_ پیشگویی هواخو
34_ عشقی میان غبار
35_ گذر از پاییز
36_ شوالیه گمنام
37_ نفرین آگوستینا
38_ تکیه بر باد
39_ دلی که در قره‌داغ جا ماند
40_ من دیگر نیستم
41_ بد نوشت، سرنوشت
42_ معجزه خلجان
43_ میرزا آقا حکیم مانده در خاطره‌ها
44_ سولونموش دنیز
45_ بیر باهار عشق
46_ خاطرات سرد
47_ ترنم آسمانی
48_ کوچه‌باغ خاطره‌ها
49_ رد پای فرشته
50_ پولک طلا
51_ ستاره دم دراز
52_ قول مادر بزرگ
53_ مرغ همسایه غازه
54_ ایستگاه جنگل
55_ فرشته رویاها
56_ شاه پریون
57_ بزبز قندی
58_ چوپان راستگو
59_ پاندا تنبل
60_ رویای ناتمام
61_ عشقی در مسیر بی انتها
62_ نگاهی تا به اوج
63_ سرزمین نور
64_ مرا دریاب
65_همه عمر من

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

فورمانین موقدس سیری:
مملکتین ایلک و سون شاعری -بختیار

یازان:« جاوانشیر یوسیفلی»
کوچورن:« ذکیه ذولفقاری»

هر بیر شاعر دونیانین و اؤزونون خیالی سون نؤقطه‌‌سیندن باشلاییر، بونو بیلمسه ده، شعورالتی یاشاییر، آمّا ایفاده ائده، فیکیر، ایدئیا فورماسینا سالا بیلمیر، آرادان زامان کئچمه‌لی، واخت(قورشاغی) ديَیشملیدیر کی، همین ایدئیا سس-سس، هئجا- هئجا و سؤز- سؤزیارانسین، بوردا بیر عومور بویو کیمین اوچون‌سه بیر سس، کیمین اوچون‌سه بیر هئجا، ان آزمان صنعتکارلار اوچون‌سه بیرجه سؤز یارانیر و بئله‌لیکله دونیا، یئرله گؤیون آراسی بیرجه سؤزه سیغیشیر(سیغینیر). اؤزونون و دونیانین سون نؤقطه‌‌سیندن گلن شاعر اؤزونون و دونیانین اوّلینه قاییدیر و یئنه عینی حادثه‌‌ باش وئریر: فراغین اودونا یانیب مین بیر اذيّتله تاپدیغینی سؤزه چئویره بیلمیر. مؤلّیفدن فرقلی اولاراق بعضی اوخوجولار بو سؤزو اوخویور و حیاتین نه قدر فاجعه‌‌لی و معناسیز، یاشاماغین نه درجه‌‌ده بیهوده اولدوغونو دریندن حیسّ ائدیر و سارسیلیرلار. دئمه‌لی، اوخوجو هم ده مؤلّیفین و داها چوخ اونون یازدیغی بدیعی متنین داوامیدیر... اویلیام بلئیکین شعرلرینده محض بونا گؤره بوتون دونیا بیر قوم دنه ‌‌سینه، ابديّت ایسه بیر الین اووجونا سیغیر... شئکسپیرین سونئتلری محض بو سببدن بیر نئچه اساس مؤوضونون ذیروه‌سی‌نین فتحی آنلامینا گلیر و بو مقامدا همین سونئتلر شعر اولماقدان چیخیب تئاتر صحنه‌‌سینده کؤلگه‌لرین اویونونا چئوریلیر، آنجاق بونون مؤلّیفه یوخ، اوخوجویا دخلی وار، مؤلّیفین یازدیغینی اوخوجو اوندان فرقلی گؤرمزسه، شعر کویدن بوغولار.
او باشقا مسئله‌کی، بیزده چوخ -چوخ کویدن بوغولان شعرلر وار و بیز اونلاری سئویریک، چونکی اینسان داها چوخ بیلمه دییی، تانیمادیغی شئیی سئور، آلدانیشدان دوغرویا ساری،آددیملار، قورخا-قورخا... شاعرلرسه قورخونو آنجاق سون آندا- اؤلوم آیاغیندا حیسّ ائدرلر...
دونیانین سون نؤقطه‌‌سیندن باشلایان شاعر دایم اؤزویله دونیا، الله، اؤلوم و عشق آراسینداکی سرحدی کئچمه‌یه جان آتار، آنجاق همیشه سرحدّه ساخلانیلار، توتولار و ائله او سرحدین تورپاغینا گؤمولر، سؤنمکده اولان شعورویلا کئچدییینی خیال ائدر، سون دفعه‌... بلئیک بونا گؤره دئییردی کی، سونسوزلوق بیرجه قوم دنه سی‌نین ایچینده‌دی.
2
بختیارین پوئزییاسی ناراحات و آغریلی سواللارلا دولودور، بئله تصوّور ائتمک اولار: سانکی، ایللر عصرلر بویو ایچینده قاریشمیش یوماغی صبرله آچماغا چالیشیر، هر دفعه‌ ایپی آچدیقدا یئنی لایلار قارشینا چیخیر، یعنی بختیار دونیانی عکسلرین موباریزه سینده، اونلارین دیالئکتیک شکیلده بیر- بیرینه کئچمه‌سینده گؤروردو، اؤزو بئله دئییردی: حسرتین ایلکیدیر حسرتین سونو، سونرا: گؤروش بیتن کیمی حسرت باشلاییر...
بختیار پوئزییاسیندا نیگارانلیق خرونوتوپو حیاتدان دویماماق مسئله‌سینی قاباردیر، دویغونون، دونیا و حیاتی فاجعه‌‌‌ایله، دردله سئوینجین قریبه و چوخ تضادلی کسیشمه نؤقطه‌‌سینده درک ائدن شاعرین خیالی یئرله گؤیون آراسیندا جؤولان ائدیر. بختیار پوئزییاسینی آنلاماق جهدی دایم بو خیال حاقیندا دوشونمه‌یی ضروریله شدیریر .
سئوگیدن گلیریک بو دونیایا بیز،
دویمامیش گئدیریک،
بئله‌دی قایدا.
سئوگی شعرلرینده ده بیتیب- توکنمه ین بیر ناراحاتلیق وار:
من بیر قم داشییام،
قلبینه ديَدیم.
نه ایمیش بو دونیا قمسیز، کدیرسیز؟
گؤردویون یوخونو من ده گؤره‌یدیم
سنینله برابر، سندن خبرسیز.
3
بختیار بوتون یارادیجیلیغی بویو ان موختلیف منبعلردن اؤیره نیب، اونون شعرلری‌نین ماتئرییاسیندا شوبهه سیزکی، دیداکتیکا دا وار، خوصوصاً1943 -جو ایلدن باشلایان ایلکین مرحله‌‌ده، داها سونراکی، یعنی 60 و70 -جی ایللرده فرد و زامان، شخصیّت و دونیا قارشی‌دورماسی ديَیشیر، آرتیق80 -جی ایللردن باشلایاراق شاعر نئجه دئیه‌ک، ایچینین انگینلییینی اؤلچمه‌یه، داها قلیظ و بلکه ده جاوابسیز سواللارا جاواب آختاریر. بو معلوم منبعلر ایچینده بیری دایم بختیار پوئزییاسی‌نین ایدئنتیفیکاسییا گؤستریجیسی اولوب:
محمّد فوضولی،
یا ربّ، بلایی- عشق ایله قیل آشینا منی،
بیر دم بلایی عشقدن ائتمه جودا منی.
آنجاق بو حادثه‌‌ بضا دئکلاراتیو فورمادا عیانیله شیر، چونکی آردیجیل شکیلده، نفس درمه‌دن چوخ زنگین و تام اولاراق بیلینمه‌ین منبعدن اؤیرنمه‌یین بو کیمی فسادلاری دا اولور.
بدیعی متنلرینده محمّد فوضولینی" یئنیدن"یاراتماق جهدلری اَن موکممل فورمادا یقین کی، "موغام " پوئماسیندا عکسینی تاپیب، چونکی بختیار واهابزاده پوئزییاسی داها چوخ لیریک ریجتلره گئدیلنده، فیکیرله حیسّین( حیسّ، دویغو یانغینلارینین-!) گؤزلنیلمه‌دن قوووشدوغو آندا بویا-بوی گؤرونور.

هم ده قریبه دیر، فوضولییه ان چوخ( ماکسیموم) "یاخینلاشدیغی" مقاملارین متنلری عروضون

اینت

هاسیز اراضیسینده داها گؤزل گؤرونور. بونو، یعنی بدیعی متنلرینده فوضولی فراغی‌نین اوبرازینی یاراتماغین نه اولدوغونو بختیار چوخ یاخشی بیلیردی و بونا گؤره اؤزونون شرطی ایله اؤلوموندن سونرا ائفیره گئده جک سون موصاحیبه سینده ژورنالیستین سوالینا" یوخ، من بؤیوک شاعر دئییلم، من، عادی بیر شاعرم، هئچ زامان اؤیرنمکدن اوسانمادیم، هامینی، هر شئیی سئودیم، بیرجه اؤزومه حسرت"قالدیم"، - دئییر. بو آنلامدا بختیارین لیریک قهرمانی حیاتی حسرتدن اؤیره نیر، "حسرته"مؤحتاجام دئییر، اونون فیکرینجه، تویون بوساطین رنگی و دادی بیردیر، یعنی تویدو چالینیب کئچیر، حسرتسه گؤزلریمیزه مین رنگ چکیر، سئوگیلیسینه دئییرکی، یاخشی کی، آیریییق، بو درد بیزه حیاتین درین قاتلارینی گؤستریر. بؤیوک بیر اوستاددان بیر عومور بویو اؤیره نیب اونون گولوستانینا بیر بارماق رنگ قاتا بیلمه مک ده سعادتدیر...!
بختیارین ادبی اؤزکئچمیشینده بیر ماراقلی نوانس دا وار: صمد وورغونو سئویب(دلیجه سینه) اوندان آیریلماق ایستیی و بو ایستک اوّل- آخیر باش توتور. چونکی سئومک و وورولماغین ترکیبینده او مونیس نسنه‌دن دایم قوپماق ایستیی ده یاشاییر. عکس تقدیرده، جاذیبه یوخا چیخاردی. بونا گؤره کئچن عصرین آلتمیشینجی ایللرینده پوئزییانین اوفوقلرینده یئنی بیر بختیارگؤروندو .
یانیمدا اولاندا اوزاقداسان سن،
من سنی گؤرمورم اولدوغون کیمی.
سندن آیریلدیم‌می،
هر یئرده سنسن،
من گؤره بیلمیرم، واللاه هئچ کیمی.
بختیار پوئزییاسیندا بیر خط وار: اؤزوم اوچون داریخمیشام... بو مطلب بختیار پوئزییاسیندا آیدینلاشدیریجی راکورسدور، هرشئیین، مووافیق کونتئکستده آراشدیریلان مسئله‌لر اوچون مرکزی نؤقطه‌‌دیر. بوتون کاتئقورییالاردان اولان اینسانلارین زامان- زامان بختیار شعری اوچون داریخماسی(مثلا، حیاتدا باشینا حادثه‌‌گلن، یاخود ساده‌جه حیاتین فانیلییینی درک ائدن اینسان... اورَگیینی دئشن سواللارلا باغلی محض شاعرین هانسیسا کیتابیندا نه‌لرین‌سه اولماسینی ظنّ ائدیر...) اونو سخئماتیک چرچیولی فیلوسوف- شاعر اولماق قده ریندن قورتاریر. بختیار شعری دونیایا آچیلان حئیرتلی گؤزدور، دایم اؤزونوآختاران، عومروندکی پارچا- پارچا"من لری" قوووشدورماق یانغیسییلا یاشایان شاعر حقیقتدن واز کئچیب حئیرتین ایلغیملاریندا قالماسی ان چؤزولمز بیرسیردیر.
کال آلما کیمی بیر اوزو تورپاغا دوشونجه
گؤردوم کی،
یاتیر هر اوتون آلتیندا دوشونجه.
گؤیلرده فلکلر دوشونور
یئرده چیچکلر
گؤردوم
دوشونور گوللره قونموش کپه نکلر.
تورپاق دا،
آغاجلار دا،
هر شئی یارانیب
وارلیغا چئوریلمه‌دن اؤنجه
باشدان باشا معنالی، موعمّالی دوشونجه...

بو ایسه چینگیز آیتماتووون بختیارا یؤنلیک فیکریدیر:... سن اؤولادی اولدوغون خالقین نیطق حیصّه‌‌سینده فعل اولماغی باجارسان، خالقین جانلی دیل معمارلیغینا اؤز تؤحفه‌نی وئره بیلرسن...
4
بختیار شعری‌نین کومپوزیسییاسی نئجه دیر؟ اونون شعرده حیفظ اولونان کاراکتئری بو سوالا جاوابدا گیزلیدیر. ظنّیمجه، گؤرونسه ده، گؤرونمسه ده هر بیر شعرینین باشیندا بیر بایاتی گلیر، مثلا،" اوچونجو گؤز کؤنول -گؤزو" شعرینده اولدوغو کیمی:
گؤی اوزو دامار دامار،
گؤیدن یئره نور دامار...
بو نییه بئله دیر؟ یقین کی، بونون بیر اساسی وار. شاعر ناتوراسی اعتباریله اؤزویله موباریزه دن وقانلی، ان آمانسیز دؤیوشلردن یارانیر، بیر قولو ص. وورغون منبعییندین گلن بختیار وار گوجویله بو عنعنه‌دن قوپماق، چوخ اوریژینال، بئله دئیه‌ک، گؤزلره سورمه چکن، اورکلره اود سالان متنلر یاراتماق ایسته ییب، همیشه ده بونا نایل اولمادیغینی اعتراف ائدیب. آنجاق عنعنه‌دن قوپوب اوریژینال اوسلوب یاراتماق عشقی بیرجه آن دا اولسون سؤنمه ییب، ایمکانلا ایمکانسیزلیق آراسینداکی بو موباریزده شوبهه سیزکی، عنعنه،‌ اؤزو ده اونون ان ظریف پارچالاری بدیعی متنین آلت لایلارینا نوفوذ ائدیب، بو شعرلری اوخویاندا من همیشه قضادا باتاجاق گمی‌نین خلاص اولونماسی‌نین شاهیدی اولورام، خلاص شوبهه سیز کی، اوریژینال اوسلوبدا گؤرونمک جهدلرییله بدیعی متنین ان درین قاتلارینا نوفوذ ائدن همین ظریف پارچالارین بیر مقامدا قوووشماسیدیر، بو موحاکیمه‌لر سیراسی گؤز آچیب یومونجا گؤزل بیر زومزومیه چئوریلیر.
کومپوزیسییایلا باغلی ایکینجی مسئله‌ بختیارین شعرلریندکی گیزلی ائپیزم، یاخود داخیلی سوژئت خطتی‌نین دایم ایزلنمسیدیر.

یوخاریداکی اوچونجو گؤز شعرینده آچیق آیدین سوژئت خطتی وار، شعر بیر طرفدن باشدا گلن بایاتی‌نین آچیمینا دؤنور، دیگر طرفدن ایسه بو شرح اولماق"مرضیندن" ایمتیناع ائده رک اساس مطلبی لیریک دوشونجه و تخيّول گوزگوسونده گؤسته‌ریر. دونیانین، باشدان- باشا شعر، نغمه اولماسی وورغولانیر. "گئجیکمه" شعرینده ایسه بئله بیر آچیق

سوژئت خطتی یوخدور، شعره قدر باشینا گلن بوتون احوالاتلاری دانیشیب یورولان بیر آدامین اعترافلاری سسله نیر. بختیار بوتون شعرلرینده ائله بو گئجیکمه‌دن بحث ائدیر، گاه تأسفله، گاه دا ایچدن گلن کدرله.
بو سوژئتلی نحرین سیرّی هم ده آدی سببله باغلیدیر: شاعر ائله ایلک میصراعدان صیرف یاشانتییا کؤکله‌نیر. بو حیسّلر او قدر دولو و رنگلیدیرکی، اونلار میصراعلارا دوزولنده حِکایه‌ تأثیری باغیشلاییر، سانکی هانسیسا اولموش احوالات، هانسیسا نثر فراقمئنتی شعرین دیلینه کؤچورولوب. و مقصد آیدیندیر: نثر ستیخییاسینی آرخادا قویماق، اونو اؤتوب کئچمک، ائله بیراورتام یاراتماق کی، هر شئی شعرین میستیک تولونه( گئجه‌یله گوندوزون تن اورتاسینداکی دومان...) بورونموش کیمی اولسون...
یاتماق ایسته ییرم، سنسیزلییینی
یوخو دنیزینده باتیریم دئیه،
یوخومسا کؤلگه‌می اؤز کؤلگم کیمی
ایزله ییر، قیسقانیب سنی هر شئیه.
حسرتین آسیلیب کیرپیکلریمدن
یوخوم دا گلمیرکی، هئچ اولماسا من
ایتیریم، باتیریم سنی یوخومدا...
یاشانتی او قدر دریندیرکی، یادداشی شیریملارلا یاشاییر، هر شئی ملس ناری الله پارچالادیقدا اوردان آغ کؤینیه دوشن قان کیمی دیری و جانلی، ویزوال و بیتیب توکنمزدیر:
یوخلوغون دوز سپیر یارامین اوسته
یادداشیم ائله بیر گونش کی، گون کی،
دوننی نور کیمی گؤرورم آیدین...
بختیار واهابزاده اکثر شعرلرینده" من کیمم؟" سوالینا جاواب وئرمک اومیدییله سوندا بوندان واز کئچیر، چونکی زامانین یارادیب اورتایا آتدیغی احتیاج ائله زامان بویونجا هر بیر شعرین ایچینه، قلبینه کؤمولر. آتشدن کؤینک گئییب سویوق، بومبوز ایقلیمین حسرتییله یاشاماق ساده‌جه قیسمت و طالعدیر. بوتون عومرو بویو اؤزونه، " من‌کیمم" نیداسینا میزان- ترزی قورآن شاعر بوتؤولشمه حسرتینی یاشاییر. هر بیر شاعر یارادیجیلیغی‌نین سونوندا آختاریب تاپمادیغی بیر سؤزه دؤنور، بیزیم یادداشیمیزدا کونکرئت آدلا ابدیله‌شن یازار اوفوقلرین قاشیندا همین او سؤزون ایچینده‌کی معنانی ایفاده ائدیر. مثلا حسرت...
منیم قیسمتیمدیر آلاتورانلیق
گئجه‌یله گوندوزون آراسیندایام،
قورولور ایچیمده میزان-ترزی
اوگؤزله، بو گؤزون آراسیندایام.
بورادا باشقا، سون درجه‌‌ ماراقلی بیر نوانس دا اولمامیش دئییلدیر: بللی کونسئپتلرین سینیرلارینی گئنیشلندیرمک جهدی... اؤزونو بیر نئچه"کادر دا"گؤرمک، بو کادرلارین بیتیشه بیلدییی کونتورلارین سیلیندییی عومور یولوندا اؤزونه حسرت،قالماق اولمازین ایضطیراب چکرک اؤزو اوچون.داریخماق.. ایندی کشف ئدیلن بیر کونسئپت.دئییلدیر آنجاق بو کونسئپته دونیایا ایندیجه گلن معنا کیمی صاحب دوروب اونو ایچینین،بوتون بلکه ده ان قارانلیق درینلیکدکی نؤقطه‌‌لرله گؤروشدورمک آرزوسو معلوم اولان، هر یاندان گؤرونن رنگی یئنی، تام اوریژینال رنگ کیمی گؤروکدورور. پوئزییا بو معنادا هم ده معلومو نامعلوما، بیلیننی بیلینمه‌ینه چئویرن بیر"قورغودور".
بختیار، سینه‌ندن نئچه"من" کئچیر
بیری دردلی کئچیر، بیری شن کئچیر،
مفتیللی چپرلر سینه‌مدن کئچیر.
باکییلا تبریزین آراسیندایام...
بختیار شاعر تئمپئرامئنتی، چیلغینلیغی، جاوان واختی چیخان کیتابلارینداکی فوتولاری، ان اوزاق و اومیدسیز آرزولارا چاتماق دلیلییی‌ایله و باشقا نهایتسیز جیزگیلرییله بو مملکتین بلکه ده ایلک و سون شاعریدی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حسن بابایی عجبشرلی

زامان دا ایتیب باتیریق

آددیم آتدیقجا واخت گئدیر. دانیشیرسان، یاتیرسان، əylənırsən (اییله نیرسن )،بونلاردان ان اوءنملیسی اوخویوب، یازیرسان. هامیسینی نظردن کئچیرنده یئنه واخت اوءتوشور. یاشام باشینا گلن لری قلمه آلماق دان عاجیز قالیر، بیز ایسه زامانلا آیاقلاشمادان اوءزوموزده فیرلانیریق. بیر سوزله زامانی دوشونمه دن -دویمادان، زامان دا اوءز وئرن اولای لاری ثبت ائتمه دن خولیالاردا یاشاماغی اوستون توتوب ساییق لاییریق . بیز دن سونراکی لار یوخ یانلیش دوشوندوم ائله چاغداش نسیل یازیلاریمیزی اوخویوب نئجه بیزلرله داوراناجاقلار؟ بو سئوال ایشاره سینده هانسی جاوابلار یوخویا گئدیب رویا لاشیرلار. فیکیرلشنده اینانین آدامین باشیندان توستو قالخیر، یانان من ایمیشم بیلمزدن! !!!!!...واختین -زامانین باشینا اویون قالماییر آچمایاق، نهایت ییخیب اوءلدوروب سونرا ایسه عزاسیندا اوتوروروق .توپلوم دا اوءز وئرن چتین لیک لری، آخساق لیقلاری گورمه دن هاوالانیب قوش لله یی گیبی آسمان لاردا سئیر ائدیب یانیلیریق زامان اوءلور، بیز ایسه سفیل -سرگردان کوچه -باجادا، یوخسول خیاوانلاردا، یالقیز باخچا -باغ لاردا تک باشینا دولانیب آرزو گوز قالیریق آیاغیمیز داشا توخونوب اوءزوموزه گلک. سن دئمه داشلار توپوق دان اوءنجه شیرین یوخودا یاتیبلار، بو چاغ نظره گلیر اولمایا زامان دا داش یوخوسوناگئدیب بیزی آلداتماق زوروندا آددیم آتیر. نه بیلیم لر یان -یانا دایانیب بیر سینما پرده سی اولاراق بیزدن سئیرائتمک دیله نیر. منطق بئله سی چاغیریر :زامان دا اوءز وئرن لری دقیق لشدیریب، یاشادیغیمیز چاغ لا اویغون لاشدیریب نتیجه چیخارمالییق، یوخسا ایده‌آل یاناشماقلا یقین یانلیش لیغا اوغرایاجاییق. بیزدن اوءنجه دئیب لر :سوزون دوزونو زامان دئیه جک. ..
بو اوزدن زامانی سایماساق الیندن گلنی بیزدن اسیرگه مه یب قاطیری شیللاغا قالخیب بیزی مزارا قوناق گوندره جک، مزارداکیلار دونندن خبر وئرسه لرده بالقوه گوج اولاراق -بالفعل اولماغا جان آتا بیلمزلر. سوروشورام جانسیز جنازه دن پای اومماق مومکوندورمو؟ یئنه سئوال ایشاره سینده دایانیب قالیریق . دئیه سن باشیما هاوا گلیب ،سویوق تر گووده می بورویوب، قیسا بیر دانیشیغی گتیریب یازییا نوقطه قویوب ساغول لاشماق فیکرینده آددیم آتیرام. بیر عالی جناب دان سوردولار، ایش ندن راضی سانمی؟ سئوال ایشاره سینی گوردوکده بئکارلیقدان بو ایشه (ادبیات ساحه سینده چالیشمالار )سیغینمیشام دئدی.
بیرینه قوربان کس، باشقاسینا اوزرلیک سال، یاخین داکینی باغرینا باس، اوزاقداکینا نذیر دئه بونلارین هامیسی ندا زامان دایانمادان گئدیر، اوءزوده آتین دوردنالا چاپماغی کیمی. من ایسه اصلی -کرم ناغیلیندا کرم ین لله سی ارضروم داغلاریندا کی کیمی قاردا باتیب قالمیشام، نه اصلیم دن خبر وار، نه کوکومون کئشیینده دوروب قورونورام.سوزوموزو ایکی خالق بایاتی سیلا یئکون ویریب هله لیک لشیریک.
زامانا آی زامانا
اوخو قویدوق کامانا
ائششک لر آرپا یئیر
آت حسرت دیر سامانا

عزیزیم خالخالا
سویکه نیب دیر خال -خالا
سئومیشدیم اوءزوم آلام
سئومه میشدیم خالخ آلا


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یار گلدی

نرمینه ممداوا
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
بیر ناققانی گؤرمک ایسته‌ییرسن؟
یازار:« جولی فاگلیانو»
رسّام:« ارین. استید»
تورکجه‌یه چئویرن:« ویدا حشمتی»


دنیزین اورتاسیندا بیر ناققانی گؤرمک اوچون، دنیزه ساری بیر پنجره‌نین قیراغیندا اوتورمالی‌سان.

بکله‌ییب، باخمالیسان و هر نه‌یی گؤردوکده اؤزوندن سوروشاجاقسان:
«گوره‌سن بو ناققادیر؟»
سونرا بیله‌جکسن
« یوخ بو تکجه بیر قوشدو».

بیر ناققانی گؤرمک اوچون راحات اولمایان بیر اوتوراجاق، چوخ قالین و یوموشاق اولمایان بیر پتو لازیم‌دیر.
چونکی اگر اوتوراجاق چوخ راحات اولسا و پتو دا یوموشاق و قالین اولسا،
یوخون توتار، اوندا ناققا گلینجه گؤرر کی، سن یاتیبسان، او دا دایانماییب، گئدر.

ناققانی گؤرمک اوچون، فیکرین گئتمه‌سین قیزیل گولون چؤهرایی رنگینه و گؤزل عطرینه.
چونکو قیزیل گوللر ایسترلر کی، تکجه اونلاری دوشونه‌سیز و باشقا شئیلری بکله‌مه‌یه‌سیز و اونلارا تای چؤهرایی و عطیرلی اولمایان شئیلره باخمایاسیز.

ناققانی گؤرمک اوچون دنیزین اوستونده گئدن و بایراغی دالغالانان گمی‌لره باخما.
چونکی دنیز اوغرولاری ناققانی گؤرمه‌یه...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar