«رامیز روشن»
دوست دا اووتمازمنی
آغلارام خیسین-خیسین
اوبوداقدان آس منی
گؤزوم یاشی قوروسون
دؤیدویوم قاپی لارین
اوزو داشداندی،داشدان
هارا قاچیم گیزله نیم
گؤزدن یاغان بو یاشدان
ال دیمه ایسلانمیشام
تپه دن دیرناغاجان
ایسلانمیشام بو اخشام
قلمدن واراغاجان
سؤزده اووتماز منی
آغلارام خیسین-خیسین
او بوداقدان آس منی
گؤزوم یاشی قوروسون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
دوست دا اووتمازمنی
آغلارام خیسین-خیسین
اوبوداقدان آس منی
گؤزوم یاشی قوروسون
دؤیدویوم قاپی لارین
اوزو داشداندی،داشدان
هارا قاچیم گیزله نیم
گؤزدن یاغان بو یاشدان
ال دیمه ایسلانمیشام
تپه دن دیرناغاجان
ایسلانمیشام بو اخشام
قلمدن واراغاجان
سؤزده اووتماز منی
آغلارام خیسین-خیسین
او بوداقدان آس منی
گؤزوم یاشی قوروسون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اوزل وئرلیش؛
قونو: کینایهلرین یارانیشی (9)
انسانین گؤودهسینه عایید اولان کینایهلر
بو گئجه: 1400/3/31
ساعات: 22«ادبیات سئونلر کانالیندا»
اوزمان:«میرحسین دلدار بناب»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قونو: کینایهلرین یارانیشی (9)
انسانین گؤودهسینه عایید اولان کینایهلر
بو گئجه: 1400/3/31
ساعات: 22«ادبیات سئونلر کانالیندا»
اوزمان:«میرحسین دلدار بناب»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کینایهلرین یارانیشی (۹)
انسان گؤودهسینه عایید اولان کینایهلردن: قیچ ایله باغلی کینایهلر
اؤزمان: میر حسین دلدار بناب
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
انسان گؤودهسینه عایید اولان کینایهلردن: قیچ ایله باغلی کینایهلر
اؤزمان: میر حسین دلدار بناب
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کینایهلرین یارانیشی (۹)
انسان گؤودهسینه عایید اولان کینایهلردن: دیز ایله باغلی کینایهلر
اؤزمان: میر حسین دلدار بناب
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
انسان گؤودهسینه عایید اولان کینایهلردن: دیز ایله باغلی کینایهلر
اؤزمان: میر حسین دلدار بناب
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کینایهلرین یارانیشی (۹)
انسان گؤودهسینه عایید اولان کینایهلردن: دابان ایله باغلی کینایهلر
اؤزمان: میر حسین دلدار بناب
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
انسان گؤودهسینه عایید اولان کینایهلردن: دابان ایله باغلی کینایهلر
اؤزمان: میر حسین دلدار بناب
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کینایهلرین یارانیشی (۹)
انسان گؤودهسینه عایید اولان کینایهلردن: دیرناق ایله باغلی کینایهلر
اؤزمان: میر حسین دلدار بناب
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
انسان گؤودهسینه عایید اولان کینایهلردن: دیرناق ایله باغلی کینایهلر
اؤزمان: میر حسین دلدار بناب
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قادین ادبیاتی: اؤزل وئرلیش؛
تبریزمکتبینین یئتیردیی قادین یازیچیلاری، شاعیرلریله تانیش اولاق.
بوگون:1400/4/1« ادبیات سئونلر کانالیندا»
حاضیرلایان:«مرجان منافزاده»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تبریزمکتبینین یئتیردیی قادین یازیچیلاری، شاعیرلریله تانیش اولاق.
بوگون:1400/4/1« ادبیات سئونلر کانالیندا»
حاضیرلایان:«مرجان منافزاده»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
"مارال تبریزلی "
من،
گؤزلرینین سسسیز بوجاغیندا حبس اولونموش
یالنیز بیرگؤزیاشییام.
نه اولور آغلا دا،
اؤپوب، باغریما باسیم
گؤزلرینین منسیز قالمیش دنیزینی!
آچ آرتیق کیپریک هؤرگولو قارانلیق زندان قاپیلارینی!
بیرگؤزومده اؤز اؤلدورو،
بیر گؤزومده حسرت گیدرمه یین سرخوش ائدن قوخوسو!
سرخوش اولماق ایسته ییرم بو گئجه
بیر بارداقدا ایچیب قورتاراجاغام
یا سنی،
یا دا،
دنیزگؤزلرینین، دالغا ملودیاسینی...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قادین ادبیاتی
"مارال تبریزلی "
من،
گؤزلرینین سسسیز بوجاغیندا حبس اولونموش
یالنیز بیرگؤزیاشییام.
نه اولور آغلا دا،
اؤپوب، باغریما باسیم
گؤزلرینین منسیز قالمیش دنیزینی!
آچ آرتیق کیپریک هؤرگولو قارانلیق زندان قاپیلارینی!
بیرگؤزومده اؤز اؤلدورو،
بیر گؤزومده حسرت گیدرمه یین سرخوش ائدن قوخوسو!
سرخوش اولماق ایسته ییرم بو گئجه
بیر بارداقدا ایچیب قورتاراجاغام
یا سنی،
یا دا،
دنیزگؤزلرینین، دالغا ملودیاسینی...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
"مارال تبریزلی"
بیرگون داغسیز قالاجاقدیر بو وطن
ایندي داغی باشدان آشیر،
آشان یوخ!
سن چیخارما کیپرییینی قینیندان
میداندا کؤپک اولاییر
تک ساواشان یوخ!..
بیرگون داشینا دا باش آلاجاق
بو توپراق،
ایندیسه توپراغینی آراشدیریب
تاپان یوخ!
سن اوزنگیله مه کَحر آتینی
یاریش سونا چاتیب،آرتیق چاپان یوخ!...
بیرگون اوغول دئسه، قیز آراسا بو اؤلکه
عمرگئچدي،گونوم بیتدي
دئسن یوخ!
روزگار، دوغول! اوخشا یوردو
سن اَسمه سن، اَسن یوخ!...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قادین ادبیاتی
"مارال تبریزلی"
بیرگون داغسیز قالاجاقدیر بو وطن
ایندي داغی باشدان آشیر،
آشان یوخ!
سن چیخارما کیپرییینی قینیندان
میداندا کؤپک اولاییر
تک ساواشان یوخ!..
بیرگون داشینا دا باش آلاجاق
بو توپراق،
ایندیسه توپراغینی آراشدیریب
تاپان یوخ!
سن اوزنگیله مه کَحر آتینی
یاریش سونا چاتیب،آرتیق چاپان یوخ!...
بیرگون اوغول دئسه، قیز آراسا بو اؤلکه
عمرگئچدي،گونوم بیتدي
دئسن یوخ!
روزگار، دوغول! اوخشا یوردو
سن اَسمه سن، اَسن یوخ!...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
"مارال تبریزلی"
او گئجه،
تاخیلیب قالدي گؤزلرین گؤزلریمده
و منی مندن ائتدي او سون باخیش...
او گئجه،
ساچ تئللرین ایلیشدي بارماقلاریمین باخیشلارینا
و اَسن سئوگی روزگاریندا دالغالانیب، یولجولوغا چیخدیلار...
او گئجه،
منی مندن ائتدي منه باخان گؤزلر
منسه
حسرت گمیسینین یولجولارینی بیر- بیرائندیریب، یولا سالدیم.
اورادا یولجو اولان بیر من
بیر ده سنین چرچیوه آرخاسیندان باخدیغین او سون باخیشین!
او گئجه،
من ده چرچیوه یه قویولدوم،
قویولدوم کی، بلکه سنه بیر ماسا اوستو اولسا بئله
بیراز داها یاخین اولاییم دئیه،
او گئجه...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قادین ادبیاتی
"مارال تبریزلی"
او گئجه،
تاخیلیب قالدي گؤزلرین گؤزلریمده
و منی مندن ائتدي او سون باخیش...
او گئجه،
ساچ تئللرین ایلیشدي بارماقلاریمین باخیشلارینا
و اَسن سئوگی روزگاریندا دالغالانیب، یولجولوغا چیخدیلار...
او گئجه،
منی مندن ائتدي منه باخان گؤزلر
منسه
حسرت گمیسینین یولجولارینی بیر- بیرائندیریب، یولا سالدیم.
اورادا یولجو اولان بیر من
بیر ده سنین چرچیوه آرخاسیندان باخدیغین او سون باخیشین!
او گئجه،
من ده چرچیوه یه قویولدوم،
قویولدوم کی، بلکه سنه بیر ماسا اوستو اولسا بئله
بیراز داها یاخین اولاییم دئیه،
او گئجه...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اورتا عصرلر ادبیاتی - واریاسییالار
یازان « نظامالدین شمسیزاده»
حاضیرلایان: ادبیات سئونلر
کوچورن:«ویدا حشمتی»
ادبیات و صنعت، تاریخین یول یولداشیدیر. او، خالقین اجتماعی تاریخی ایله برابر آددیملاییر و تاریخی (فاکتلاری) تصدیق ائدیر. لاکین ادبیاتی - بدیعی صنعتی تاریخین گئدیشاتیندان تام آسیلی حساب ائتمک دوغرو دئییل. ادبیاتین، عموماً، بدیعی صنعتین اؤز ««استیخییاسی»» وار. بدیعی پروسئس دئییل( متریالیزم-مارکسیزمین ادعا ائتدییی کیمی!) داها چوخ تاریخ بدیعی پروسئسدن، بدیعی تخیلدان آسیلیدیر. استعدادلا، صنعتکارلیقلا، ایلهاملا یارادیلمیش ادبیات تاریخه یول آچیر، اونو هله کئچمهدییی یئرلره یؤنهدیر، پروریتئت(اولویّت)لرینی تعیین ائدیر.
"اورتا عصرلر" آذربایجان تاریخینده ۱۱-جی عصردن ۱۹-جو عصره قدر داوام ائدیب. بو، شرق اؤلکهسی اولماغا بینادان آذربایجان تاریخینده فئودالیزمین اوزون (۱۰ عصر) سورمهیی، تاریخی دوشونجه ایکی محافظهکارلیغی ایله باغلی ایدی.
تکجه، آذربایجان ادبیاتیندا "اورتا عصرلر" ۱۳-۱۸-جی یوز ایللری قاپساییر. بو آنا دیللی-تورک دیللی ادبیات ائپوخاسی ایدی. اگر قدیم دؤور ۴-۱۳-جو عصرلر آذربایجان ادبیاتی و مدنیّتی عموم مسلّم مدنیّتی کونتئکست(بافت)یندن ایشتیراک ائدیرسه ده، ۱۳-۱۸-جی عصرلرین آذربایجان مدنیّتی عمومتورک (اوغوز-سلجوق!)مدنیّتی کونتئکستینده چیخیش ائدیردی.
آذربایجان ادبیاتیندا "اورتا عصرلر" بیر تاریخی-نظری کونسئپسییا و بدیعی-فلسفی سیستم کیمی فردی-میللی ماهیّتینده بو کونتئکستین حلّ ائدیجی علامتلرینی داشیییر.
بو، آنا دیللی و رئژونال(اؤلکه شناسلیق، یئرلی) دوشونجهنین سایهسینده مشترک عمومتورک قایناقلاریندان - اَوئستادان، سومئردن، اورخون-یئنی سئی کتیبهلریندن، کیتابی-دده قورقود ائپوسوندان یوسف خاص حاجب بالاساق اونلونون ''قوتادوق-بیلیک" پوئماسیندان، محمود کاشغرلینین "دیوان-لغت-تورک" ائنسیکلوپئدییاسیندان داشلانیب گلن تورکچولویون قاییتماغی، یئنی دیرچهلیش دؤورو ایدی.
قدیم تورک جمعیّتی دئموکراتیک محیط ایدی. عربلر اسلامی یاراتدی، تورکلر اونو یاشاتدی. تورک جمعیّتی(و اخلاقی، مدنیّتی!) زوراکیلیغی قبول ائتمهدی، تورکلر اسلامی زور گوجو ایله یوخ، درک ائدهرک، کؤنوللو قبول ائتدیلر. اسلام معنوی-اخلاقی جهتدن تورکلرین عصرلر بویو ایشلهییب حاضیرلادیقلاری وطن اخلاقینا دوغما ایدی.
تکجه، ۱۰-جو عصردن باشلایاراق عرب-اسلام احکاملاری بؤیوک چؤل مدنیّتینه اساسلانان شرح سیز تورک دئموکراتیزمینی سیخیشدیرماغا باشلادی. باشلیجاسی ایسه تورک قهرمانلیغینا دینی(احکام!) دون گئییندیردی. اسلام دینی بؤیوک چؤل مدنیّتینه شریک چیخماغا، هر شئیی "قرآن" آیهلری ایله ایضاح ائتمهیه باشلادی.
ادبیاتین قهرمانی دییشدی، مادّی عالمی ایکینجی درجهلی، میستیک عالم حلّ ائدیجی حساب اولوندو. معنوی کامللیک صوفیزمده مخلوقون خالقه قوووشماسینی تأمین ائدن دؤرد تکامل مرحلهسی شریعت، طریقت، معرفت، حقیقت اولاراق ادبیاتدا تصدیقینی تاپدی. هئوپلاتونیزم، وحدتی - وجود. هر شئیی آللاه یارادیب اونا گؤره ده یارانمیش هر شئیده آللاهین علامتی وار. یارانمیشلارین ان عالیسی آللاهین گؤرونن صورتی وارلیغیندا آللاه امانتی اولان روحونو داشییان اینسان (تصوّفده گؤزل قادین!) ادبیاتدا اساس قهرمانا چئوریلدی.
آذربایجان ادبیاتیندا شیرین ( نظامی "خسرو و شیرین" و لئیلی (فضولی "لئیلی مجنون") بدیعی-فلسفی تکامولون اساس حرکت وئریچی قوّهلرینه چئوریلدی. شیخ نظامینین کامیل اینسان کونسئپسییاسی هوروفیزمده (فضلالله نائمی و عمادالدین نسیمی)"ان الحق" سوییهسینه یوکسلدی. صوفیلر تکامل یولو ایله اینسانی آللاهین یانینا قالدیریر، حروفیلر آللاهین یاراتدیغینی - اینسانا ائندیریر.
ادبیاتین قهرمانی ( و بوتوپ بدیعی سیستم!) عالیلیکدن عادللییه ائنیش ائتدی. بونون عیانی نمونهسی داهی فضولینین "شکایت نامه"سی ایدی. "شکایت نامه" ایله آذربایجان میستیک-رومانتیک ادبیاتینا گلهجک رئالیزمین مادّیات توزو داخیل اولدو...
قئید ائتمیشیک کی، آوروپادا ادبی مرحلهلرین (و ادبی جریانلارین!) دییشمهسی بیر-بیرینین عوضلهمهسی ایله شرقده (و آذربایجاندا) دییشمهسی فرقلی خاراکتئر داشیییر. آوروپادا ادبی مرحلهلر (و جریانلار) سیچراییشلی خاراکتئر داشییر، بیر مرحله دیگرینی
-اؤزوندن اوّلکیمی اینکار ائدیر. شرق ادبیات و مدنیّتینده ایسه بیر مرحله دیگرینی (یئنیسینی) اؤز بطنینده یئتیشدیریر.
شرقده ادبی مرحله و جریانلارین عوضلنمهسی تکامولو خاراکتئر دییشیر، دیالئکتیک سرعتده باش وئریر.
اونا گؤرن ده شرق ادبیات و مدنیّتلرینده عنعنه چوخ گوجلودور، فورما ایسه محافظهکاردیر.
بئش یوز ایلدن آرتیق(۷۵۰-۱۲۵۸) داوام ائدیب عبّاسیلر زامانیندان شرق مدنیّتینده عرب نفوذو تدریجاً آزالماغا - دوشمهیه باشلاییر. بو، بیر نئچه سببله باغلی ایدی:
یازان « نظامالدین شمسیزاده»
حاضیرلایان: ادبیات سئونلر
کوچورن:«ویدا حشمتی»
ادبیات و صنعت، تاریخین یول یولداشیدیر. او، خالقین اجتماعی تاریخی ایله برابر آددیملاییر و تاریخی (فاکتلاری) تصدیق ائدیر. لاکین ادبیاتی - بدیعی صنعتی تاریخین گئدیشاتیندان تام آسیلی حساب ائتمک دوغرو دئییل. ادبیاتین، عموماً، بدیعی صنعتین اؤز ««استیخییاسی»» وار. بدیعی پروسئس دئییل( متریالیزم-مارکسیزمین ادعا ائتدییی کیمی!) داها چوخ تاریخ بدیعی پروسئسدن، بدیعی تخیلدان آسیلیدیر. استعدادلا، صنعتکارلیقلا، ایلهاملا یارادیلمیش ادبیات تاریخه یول آچیر، اونو هله کئچمهدییی یئرلره یؤنهدیر، پروریتئت(اولویّت)لرینی تعیین ائدیر.
"اورتا عصرلر" آذربایجان تاریخینده ۱۱-جی عصردن ۱۹-جو عصره قدر داوام ائدیب. بو، شرق اؤلکهسی اولماغا بینادان آذربایجان تاریخینده فئودالیزمین اوزون (۱۰ عصر) سورمهیی، تاریخی دوشونجه ایکی محافظهکارلیغی ایله باغلی ایدی.
تکجه، آذربایجان ادبیاتیندا "اورتا عصرلر" ۱۳-۱۸-جی یوز ایللری قاپساییر. بو آنا دیللی-تورک دیللی ادبیات ائپوخاسی ایدی. اگر قدیم دؤور ۴-۱۳-جو عصرلر آذربایجان ادبیاتی و مدنیّتی عموم مسلّم مدنیّتی کونتئکست(بافت)یندن ایشتیراک ائدیرسه ده، ۱۳-۱۸-جی عصرلرین آذربایجان مدنیّتی عمومتورک (اوغوز-سلجوق!)مدنیّتی کونتئکستینده چیخیش ائدیردی.
آذربایجان ادبیاتیندا "اورتا عصرلر" بیر تاریخی-نظری کونسئپسییا و بدیعی-فلسفی سیستم کیمی فردی-میللی ماهیّتینده بو کونتئکستین حلّ ائدیجی علامتلرینی داشیییر.
بو، آنا دیللی و رئژونال(اؤلکه شناسلیق، یئرلی) دوشونجهنین سایهسینده مشترک عمومتورک قایناقلاریندان - اَوئستادان، سومئردن، اورخون-یئنی سئی کتیبهلریندن، کیتابی-دده قورقود ائپوسوندان یوسف خاص حاجب بالاساق اونلونون ''قوتادوق-بیلیک" پوئماسیندان، محمود کاشغرلینین "دیوان-لغت-تورک" ائنسیکلوپئدییاسیندان داشلانیب گلن تورکچولویون قاییتماغی، یئنی دیرچهلیش دؤورو ایدی.
قدیم تورک جمعیّتی دئموکراتیک محیط ایدی. عربلر اسلامی یاراتدی، تورکلر اونو یاشاتدی. تورک جمعیّتی(و اخلاقی، مدنیّتی!) زوراکیلیغی قبول ائتمهدی، تورکلر اسلامی زور گوجو ایله یوخ، درک ائدهرک، کؤنوللو قبول ائتدیلر. اسلام معنوی-اخلاقی جهتدن تورکلرین عصرلر بویو ایشلهییب حاضیرلادیقلاری وطن اخلاقینا دوغما ایدی.
تکجه، ۱۰-جو عصردن باشلایاراق عرب-اسلام احکاملاری بؤیوک چؤل مدنیّتینه اساسلانان شرح سیز تورک دئموکراتیزمینی سیخیشدیرماغا باشلادی. باشلیجاسی ایسه تورک قهرمانلیغینا دینی(احکام!) دون گئییندیردی. اسلام دینی بؤیوک چؤل مدنیّتینه شریک چیخماغا، هر شئیی "قرآن" آیهلری ایله ایضاح ائتمهیه باشلادی.
ادبیاتین قهرمانی دییشدی، مادّی عالمی ایکینجی درجهلی، میستیک عالم حلّ ائدیجی حساب اولوندو. معنوی کامللیک صوفیزمده مخلوقون خالقه قوووشماسینی تأمین ائدن دؤرد تکامل مرحلهسی شریعت، طریقت، معرفت، حقیقت اولاراق ادبیاتدا تصدیقینی تاپدی. هئوپلاتونیزم، وحدتی - وجود. هر شئیی آللاه یارادیب اونا گؤره ده یارانمیش هر شئیده آللاهین علامتی وار. یارانمیشلارین ان عالیسی آللاهین گؤرونن صورتی وارلیغیندا آللاه امانتی اولان روحونو داشییان اینسان (تصوّفده گؤزل قادین!) ادبیاتدا اساس قهرمانا چئوریلدی.
آذربایجان ادبیاتیندا شیرین ( نظامی "خسرو و شیرین" و لئیلی (فضولی "لئیلی مجنون") بدیعی-فلسفی تکامولون اساس حرکت وئریچی قوّهلرینه چئوریلدی. شیخ نظامینین کامیل اینسان کونسئپسییاسی هوروفیزمده (فضلالله نائمی و عمادالدین نسیمی)"ان الحق" سوییهسینه یوکسلدی. صوفیلر تکامل یولو ایله اینسانی آللاهین یانینا قالدیریر، حروفیلر آللاهین یاراتدیغینی - اینسانا ائندیریر.
ادبیاتین قهرمانی ( و بوتوپ بدیعی سیستم!) عالیلیکدن عادللییه ائنیش ائتدی. بونون عیانی نمونهسی داهی فضولینین "شکایت نامه"سی ایدی. "شکایت نامه" ایله آذربایجان میستیک-رومانتیک ادبیاتینا گلهجک رئالیزمین مادّیات توزو داخیل اولدو...
قئید ائتمیشیک کی، آوروپادا ادبی مرحلهلرین (و ادبی جریانلارین!) دییشمهسی بیر-بیرینین عوضلهمهسی ایله شرقده (و آذربایجاندا) دییشمهسی فرقلی خاراکتئر داشیییر. آوروپادا ادبی مرحلهلر (و جریانلار) سیچراییشلی خاراکتئر داشییر، بیر مرحله دیگرینی
-اؤزوندن اوّلکیمی اینکار ائدیر. شرق ادبیات و مدنیّتینده ایسه بیر مرحله دیگرینی (یئنیسینی) اؤز بطنینده یئتیشدیریر.
شرقده ادبی مرحله و جریانلارین عوضلنمهسی تکامولو خاراکتئر دییشیر، دیالئکتیک سرعتده باش وئریر.
اونا گؤرن ده شرق ادبیات و مدنیّتلرینده عنعنه چوخ گوجلودور، فورما ایسه محافظهکاردیر.
بئش یوز ایلدن آرتیق(۷۵۰-۱۲۵۸) داوام ائدیب عبّاسیلر زامانیندان شرق مدنیّتینده عرب نفوذو تدریجاً آزالماغا - دوشمهیه باشلاییر. بو، بیر نئچه سببله باغلی ایدی:
۱. عبّاسیلر آنتیک یونان فلسفهسینی - پلاتونو، آریستوتئلی اؤیرهنمهیه باشلادیلار. یونان فلسفهسیندن قیمتلی(سئچمه!) عرب و فارس دیللرینه ترجمه اولدو. عبّاسیلر بیلیم یوردو و علمی-تدقیقات مرکزلری آچاراق آنتیک یونان فلسفهسینی و مدنیّت ارثینی تدقیقات و تبلیغات لا مشغول اولدولار.
۲. عباسیلر تورکلره اولان توپلوموندان اؤزهللیکله دؤولتچیلرینده قاتیلماقلا ایمکان یاراتدیلار.
۳. تورک دوشونجهسی، علمی و بدیعی یارادیجیلیغیندان یارارلانماغا ناییل اولدولار. آنا دیللی ادبیاتیمیزین ایلک نمایندهسی شاعر زبیده خانیم و عبّاسی خلیفهسی هارونالرشیدین آروادی ایدی.
۴. تورکلر بو دؤورده بوتون حلّ ائدیجی یوروشلری اسلام بایراغی آلتیندا کئچیریر، دؤولتچیلرینه - قانونلارینا اسلامین معنوی-خلقی دیرلری اوغورلا تطبیق ائدیردیلر.
۵. تورک ادبیاتی و مدنیّتینده اسلامین علمی-منطقی جهتلری - میللتچیلیک و اومّتچیلیک وحدتده چیخیش ائدیردی، قارشیلیقلی بدیعی-فلسفی، معنوی-خلقی تماسلار گئتدیکجه گوجلهنیر، "اورتا عصرلر"ین سیماسینی معیّنلشدیریردی.
"او تا عصرلر" آذربایجان ادبیاتی گئنیش اورهکله شاهلارا و حؤکومدارلارا قاضی برهانالدّینه، شاه اسماعیل ختایییه، میرزا جهانشاه حقیقی، محمد امانییه فعالیت اوچون یئر وئردی اونلاری (موحاربهلر آپارار، باش کسیب قان تؤکن) ادبیاتین اینسانپرورلیک کورسوسونه چیخارتدی، شاهلیق و حؤکومدارلیق تاریخیندن ائندیریب بدیعی گؤزهللیک، استئتیکا موستهویسینه گتیردی. آکادئمیک نظامی جعفراوفون دیلی ایله دئیرسک: "مستانهیی عشقم... قاضی برهانالدّین ۱۴-جو عصری، میرزا جهانشاه حقیقی ۱۵-جی عصری، شاه اسماعیل ختایی ۱۶-جی عصر...اوچ حؤکومدار، اوچ شاعر... لاکین اوچو ده بیر استئتیک ایدهآنین ایفادهسینه خدمت ائدیر..." ("فضولیدن واقیفه قدر". باکی"یازیچی" ۱۹۹۱. ص. ۱۵.)
فقط شاهلار، حؤکومدارلار بدیعی ادبیاتی شؤهرتلندیره بیلمهییب، ادبیات اونلاری - سولطان سنجری، خسرونو، بهرام گور، نوشابه نی، شیرینی، ماکئدونیالی(مقدونیّهلی) ایسکندری و ...شؤهرتلندیریب، تاریخده قالمالارینا ( و یاشامالارینا!) ایمکان وئریب.
بؤیوک فیلسوف آریستوتئل ۲۴۰۰ ایل اؤنجه یازیردی: "پوئزییا تاریخدن داها جدّیدیر". بیز ایسه دئییریک: ادبیات تاریخدن داها معنالی و گوجلودور.
بدیعی ادبیات میللتی ده، دؤولتی ده، وطنی ده، خالقی دا یاشادیر، ادبیات تاریخین اوبرازیدیر. خالق معنویّاتینین گوزگوسودور، بدیعی سؤز خالقین روحودور، روح ایسه اؤلمزدیر. ابدیدیر، چونکی او، اللّه امانتیدیر، اینسان اؤلهنده اونو صاحبینه قایتاریر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
۲. عباسیلر تورکلره اولان توپلوموندان اؤزهللیکله دؤولتچیلرینده قاتیلماقلا ایمکان یاراتدیلار.
۳. تورک دوشونجهسی، علمی و بدیعی یارادیجیلیغیندان یارارلانماغا ناییل اولدولار. آنا دیللی ادبیاتیمیزین ایلک نمایندهسی شاعر زبیده خانیم و عبّاسی خلیفهسی هارونالرشیدین آروادی ایدی.
۴. تورکلر بو دؤورده بوتون حلّ ائدیجی یوروشلری اسلام بایراغی آلتیندا کئچیریر، دؤولتچیلرینه - قانونلارینا اسلامین معنوی-خلقی دیرلری اوغورلا تطبیق ائدیردیلر.
۵. تورک ادبیاتی و مدنیّتینده اسلامین علمی-منطقی جهتلری - میللتچیلیک و اومّتچیلیک وحدتده چیخیش ائدیردی، قارشیلیقلی بدیعی-فلسفی، معنوی-خلقی تماسلار گئتدیکجه گوجلهنیر، "اورتا عصرلر"ین سیماسینی معیّنلشدیریردی.
"او تا عصرلر" آذربایجان ادبیاتی گئنیش اورهکله شاهلارا و حؤکومدارلارا قاضی برهانالدّینه، شاه اسماعیل ختایییه، میرزا جهانشاه حقیقی، محمد امانییه فعالیت اوچون یئر وئردی اونلاری (موحاربهلر آپارار، باش کسیب قان تؤکن) ادبیاتین اینسانپرورلیک کورسوسونه چیخارتدی، شاهلیق و حؤکومدارلیق تاریخیندن ائندیریب بدیعی گؤزهللیک، استئتیکا موستهویسینه گتیردی. آکادئمیک نظامی جعفراوفون دیلی ایله دئیرسک: "مستانهیی عشقم... قاضی برهانالدّین ۱۴-جو عصری، میرزا جهانشاه حقیقی ۱۵-جی عصری، شاه اسماعیل ختایی ۱۶-جی عصر...اوچ حؤکومدار، اوچ شاعر... لاکین اوچو ده بیر استئتیک ایدهآنین ایفادهسینه خدمت ائدیر..." ("فضولیدن واقیفه قدر". باکی"یازیچی" ۱۹۹۱. ص. ۱۵.)
فقط شاهلار، حؤکومدارلار بدیعی ادبیاتی شؤهرتلندیره بیلمهییب، ادبیات اونلاری - سولطان سنجری، خسرونو، بهرام گور، نوشابه نی، شیرینی، ماکئدونیالی(مقدونیّهلی) ایسکندری و ...شؤهرتلندیریب، تاریخده قالمالارینا ( و یاشامالارینا!) ایمکان وئریب.
بؤیوک فیلسوف آریستوتئل ۲۴۰۰ ایل اؤنجه یازیردی: "پوئزییا تاریخدن داها جدّیدیر". بیز ایسه دئییریک: ادبیات تاریخدن داها معنالی و گوجلودور.
بدیعی ادبیات میللتی ده، دؤولتی ده، وطنی ده، خالقی دا یاشادیر، ادبیات تاریخین اوبرازیدیر. خالق معنویّاتینین گوزگوسودور، بدیعی سؤز خالقین روحودور، روح ایسه اؤلمزدیر. ابدیدیر، چونکی او، اللّه امانتیدیر، اینسان اؤلهنده اونو صاحبینه قایتاریر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
ادبیات سئونلر:
ائششهیین تاپیلماغی و یا" داناباش کندینین احوالاتلاری" ندا-تراگیزم
یازان: «متی عثمان اوغلو»
کوچورن:«زکیه ذلفقاری»
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر
من اونیوئرسیتئتی" داناباش کندینین احوالاتلاری": "بدیعی دئتال و تفرّوعات مؤوضوسوندا دیپلوم ایشی مودافیه ائلهییب بیتیرمیشم. دیپلوم ایشینی یازارکن اثری دفعهلرله اوخوموشدوم. او واخت منی داها چوخ جلب ائلهین اثردهکی تفرّوعاتلارین و دئتاللارین گولوش یاراتماقدا رولو، بدیعی گولوشون موکممللییی ایدی. ائله ایندی ده بو قناعتدهیم. " اثر جمعيّتین بوتون آغریلارینی، دردلرینی، عیبهجرلیکلرینی تضادلارینی، ضديّتلرینی گولدوره- گولدوره آچیر" دئسم، یقین کی، دئییلنلری تکرار ائتمیش اولارام. جمعيّتین آغریلارینی اؤزونه گولدوره- گولدوره گؤسترمک جلیل مممدقولوزاده یارادیجیلیغینین تعییناتیدیر.
ایندی اونیوئرسیتئتده ادبيّات تاریخیمیزین ایرمینجی عصرین اوّللرینی احاطه ائدن دؤورونو تدریس ائدیرم و موحاضیرهلره حاضرلاشارکن یادداشیمی تزهلهمک اوچون دفعهلرله اوخودوغوم متنلری یئنیدن نظردن کئچیریرم.
قریبه دیرکی، "احوالاتلار" سون واختلار منی داها چوخ تراگیزمی، مضمونونون و بدیعی سیستمینین فاجعهویلییی ایله دوشوندورور...
آنتیک یونان فیلوسوفو سوقراتدان آلینمیش" قلبیمدن گلن سس... پاک و تمیز اینصافیمین سسیدیر..." ائپیقرافی ایله باشلایان اثر سونا قدر مؤلّیفین سسی ایله موشایعت اولونور و اینسان اورَگیینی پارچالایان تراژیک بیر بدیعی دئتاللا تاماملانیر:
" زیبا آغلایا- آغلایا گیردی آناسینین قوجاغینا. ائو قارانلیق اولماق جهته زیبانین بورنونون قانی سئچیلمیردی. ولیقولونون آنجاق ایندی یادینا دوشدوکی، زیبا آناسینین اوست -باشینی قانا باتیراجاق، اوزونو توتدو زینبه:
- آنا ، زیبانین بورنوقانیییبدی، قویما سورتسون اوستونه.
زینب زیبانی قوجاقلایاندا گؤردو کی، قیزینین اوست- باشی یاشدی. آمّا ائله خیال ائلدی کی، گؤز یاشیدیر. "
پاک و تمیز ویجدانین سسی ایله موشایعت اولونان متن بویونجا اوخوجو گؤز یاشینین، ماتمین ایچیندن کئچیریلیر:" او محلهده بینوا زینبین و اوشاقلارینین ماتمی، بو محلهده یازیق شر فین و بالالارینین ماتمی... او محلهده ده فقیر محمّدحسن عمینین و بوتون کولفتین ماتمی..."
اثرین پئرسوناژلاری: زینب ده، محمّدحسن عمی ده، ولیقولودا، لاپ ائله خودایار بَی ده، اونون انلیکدن- کیرشاندان اوزو تانینمایان تزه آروادی دا زامانین و موحیطین بدبخت ائتدییی، بیر- بیرینه بنزمه ین زاواللی اینسانلاردیر. بو اینسانلارین دؤیَنی ده بدبختدیر، دؤیولنی ده. اثر باشدان سونا قدر فاجعهایله موشایعت اولونور. بونا باخمایاراق، اثرین بدبخت پئرسوناژلاری آراسیندا فاجعهوی قهرمان آدی چکمک چتیندیر. بس اثرین اوخوجونو آغری ایله یوکلهین، متندن اوخوجویا آغری اؤتورن فاجعهوی قهرمانی کیمدیر؟ عمومیّتله، اثرده بئله بیر قهرمان وارمی؟
بو سوالا جاواب وئرمک اوچون متن بویو اوخوجو ایله اونسيّت قورآن، بضا اؤز ائموسییالارینی دویغولارینی، حادثهلره و اینسانلارا موناسیبتینی اوخوجودان گیزلتمه ین، بضا ده احوالاتلاردان آیریلیب اوخوجویا سئنتیمئنتال- مئلودراماتیک ریجتلرله موراجعت ائدن مؤلّیف اوبرازی آیریجا تحلیل و آراشدیرما طلب ائدیر.
ف.م. داستایئوسکینین هله گنجلیک دؤورونده فوتو سرگیسی ایله باغلی قئیدلرینده ماراقلی بیر مولاحیظه وار:"... ایستر شکیل اولسون، ایسترحِکایه، ایستر موسیقی اثری- اورادا مؤلّیفین اؤزو موطلق گؤرونه جکدیر، او، ایختیارسیز اولاراق، حتی اؤز ایراده سینین عکسینه عکس اولوناجاق، اؤزونون بوتون باخیشلاری ایله، اؤز کاراکتئری ایله... تظاهورائده جک."
بؤیوک سؤز اوستاسینین بو مولاحیظهسینی عومومی شکیلده بئله ایضاح ائتمک مومکوندور کی، تصویری صنعتین آیری- آیری نؤوعلرینده اولدوغو کیمی، ادبيّاتدا دا ایستنیلن متنین" بدیعی اولماسینی" شرطلندیرن اورادا مؤلّیفین اؤز اوبرازینین مؤوجودلوغودور. بدیعی اثردهکی حادثهلر و اینسانلار جانسیز گوزگودهکی کیمی عکس ائتدیریلمیر، اوخوجو بونلاری مؤلّیفین گؤزوندن گؤرور. مؤلّیف فوتو چکنده فوتویا، ،شعر، یاخود حِکایه یازاندا بدیعی متنه اؤز اوبرازینی یئرلشدیریر، اوخوجو ایله اونسيّتده اؤز اوبرازینین دونیاسیندان، فردی اجتماعی و ائستئتیک باخیشلاریندان چیخیش ائدیر.
سونرادان بدیعی متنده مؤلّیف اوبرازی فیلولوگییا علمینین آراشدیردیغی جدّی مسئلهلردن بیرینه چئوریلمیشدیر. روس عالیمی و.و. وینوقرادوو قئید ائدیر کی، یازیچینین اوبرازی بدیعی اثرده همیشه تظاهورائدیر. سؤزون مضمونوندا، تصویرین تقدیمینده مؤلّیفین سیماسی حیسّ اولونور. بو، یازیچینین رئال حیاتداکیندان فرقله نن"آکتیور" سیماسیدیر.
ائششهیین تاپیلماغی و یا" داناباش کندینین احوالاتلاری" ندا-تراگیزم
یازان: «متی عثمان اوغلو»
کوچورن:«زکیه ذلفقاری»
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر
من اونیوئرسیتئتی" داناباش کندینین احوالاتلاری": "بدیعی دئتال و تفرّوعات مؤوضوسوندا دیپلوم ایشی مودافیه ائلهییب بیتیرمیشم. دیپلوم ایشینی یازارکن اثری دفعهلرله اوخوموشدوم. او واخت منی داها چوخ جلب ائلهین اثردهکی تفرّوعاتلارین و دئتاللارین گولوش یاراتماقدا رولو، بدیعی گولوشون موکممللییی ایدی. ائله ایندی ده بو قناعتدهیم. " اثر جمعيّتین بوتون آغریلارینی، دردلرینی، عیبهجرلیکلرینی تضادلارینی، ضديّتلرینی گولدوره- گولدوره آچیر" دئسم، یقین کی، دئییلنلری تکرار ائتمیش اولارام. جمعيّتین آغریلارینی اؤزونه گولدوره- گولدوره گؤسترمک جلیل مممدقولوزاده یارادیجیلیغینین تعییناتیدیر.
ایندی اونیوئرسیتئتده ادبيّات تاریخیمیزین ایرمینجی عصرین اوّللرینی احاطه ائدن دؤورونو تدریس ائدیرم و موحاضیرهلره حاضرلاشارکن یادداشیمی تزهلهمک اوچون دفعهلرله اوخودوغوم متنلری یئنیدن نظردن کئچیریرم.
قریبه دیرکی، "احوالاتلار" سون واختلار منی داها چوخ تراگیزمی، مضمونونون و بدیعی سیستمینین فاجعهویلییی ایله دوشوندورور...
آنتیک یونان فیلوسوفو سوقراتدان آلینمیش" قلبیمدن گلن سس... پاک و تمیز اینصافیمین سسیدیر..." ائپیقرافی ایله باشلایان اثر سونا قدر مؤلّیفین سسی ایله موشایعت اولونور و اینسان اورَگیینی پارچالایان تراژیک بیر بدیعی دئتاللا تاماملانیر:
" زیبا آغلایا- آغلایا گیردی آناسینین قوجاغینا. ائو قارانلیق اولماق جهته زیبانین بورنونون قانی سئچیلمیردی. ولیقولونون آنجاق ایندی یادینا دوشدوکی، زیبا آناسینین اوست -باشینی قانا باتیراجاق، اوزونو توتدو زینبه:
- آنا ، زیبانین بورنوقانیییبدی، قویما سورتسون اوستونه.
زینب زیبانی قوجاقلایاندا گؤردو کی، قیزینین اوست- باشی یاشدی. آمّا ائله خیال ائلدی کی، گؤز یاشیدیر. "
پاک و تمیز ویجدانین سسی ایله موشایعت اولونان متن بویونجا اوخوجو گؤز یاشینین، ماتمین ایچیندن کئچیریلیر:" او محلهده بینوا زینبین و اوشاقلارینین ماتمی، بو محلهده یازیق شر فین و بالالارینین ماتمی... او محلهده ده فقیر محمّدحسن عمینین و بوتون کولفتین ماتمی..."
اثرین پئرسوناژلاری: زینب ده، محمّدحسن عمی ده، ولیقولودا، لاپ ائله خودایار بَی ده، اونون انلیکدن- کیرشاندان اوزو تانینمایان تزه آروادی دا زامانین و موحیطین بدبخت ائتدییی، بیر- بیرینه بنزمه ین زاواللی اینسانلاردیر. بو اینسانلارین دؤیَنی ده بدبختدیر، دؤیولنی ده. اثر باشدان سونا قدر فاجعهایله موشایعت اولونور. بونا باخمایاراق، اثرین بدبخت پئرسوناژلاری آراسیندا فاجعهوی قهرمان آدی چکمک چتیندیر. بس اثرین اوخوجونو آغری ایله یوکلهین، متندن اوخوجویا آغری اؤتورن فاجعهوی قهرمانی کیمدیر؟ عمومیّتله، اثرده بئله بیر قهرمان وارمی؟
بو سوالا جاواب وئرمک اوچون متن بویو اوخوجو ایله اونسيّت قورآن، بضا اؤز ائموسییالارینی دویغولارینی، حادثهلره و اینسانلارا موناسیبتینی اوخوجودان گیزلتمه ین، بضا ده احوالاتلاردان آیریلیب اوخوجویا سئنتیمئنتال- مئلودراماتیک ریجتلرله موراجعت ائدن مؤلّیف اوبرازی آیریجا تحلیل و آراشدیرما طلب ائدیر.
ف.م. داستایئوسکینین هله گنجلیک دؤورونده فوتو سرگیسی ایله باغلی قئیدلرینده ماراقلی بیر مولاحیظه وار:"... ایستر شکیل اولسون، ایسترحِکایه، ایستر موسیقی اثری- اورادا مؤلّیفین اؤزو موطلق گؤرونه جکدیر، او، ایختیارسیز اولاراق، حتی اؤز ایراده سینین عکسینه عکس اولوناجاق، اؤزونون بوتون باخیشلاری ایله، اؤز کاراکتئری ایله... تظاهورائده جک."
بؤیوک سؤز اوستاسینین بو مولاحیظهسینی عومومی شکیلده بئله ایضاح ائتمک مومکوندور کی، تصویری صنعتین آیری- آیری نؤوعلرینده اولدوغو کیمی، ادبيّاتدا دا ایستنیلن متنین" بدیعی اولماسینی" شرطلندیرن اورادا مؤلّیفین اؤز اوبرازینین مؤوجودلوغودور. بدیعی اثردهکی حادثهلر و اینسانلار جانسیز گوزگودهکی کیمی عکس ائتدیریلمیر، اوخوجو بونلاری مؤلّیفین گؤزوندن گؤرور. مؤلّیف فوتو چکنده فوتویا، ،شعر، یاخود حِکایه یازاندا بدیعی متنه اؤز اوبرازینی یئرلشدیریر، اوخوجو ایله اونسيّتده اؤز اوبرازینین دونیاسیندان، فردی اجتماعی و ائستئتیک باخیشلاریندان چیخیش ائدیر.
سونرادان بدیعی متنده مؤلّیف اوبرازی فیلولوگییا علمینین آراشدیردیغی جدّی مسئلهلردن بیرینه چئوریلمیشدیر. روس عالیمی و.و. وینوقرادوو قئید ائدیر کی، یازیچینین اوبرازی بدیعی اثرده همیشه تظاهورائدیر. سؤزون مضمونوندا، تصویرین تقدیمینده مؤلّیفین سیماسی حیسّ اولونور. بو، یازیچینین رئال حیاتداکیندان فرقله نن"آکتیور" سیماسیدیر.