قادین ادبیاتی: اؤزل وئرلیش؛
تبریزمکتبینین یئتیردیی قادین یازیچیلاری، شاعیرلریله تانیش اولاق.
بوگون:1400/3/25« ادبیات سئونلر کانالیندا»
حاضیرلایان:«مرجان منافزاده»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تبریزمکتبینین یئتیردیی قادین یازیچیلاری، شاعیرلریله تانیش اولاق.
بوگون:1400/3/25« ادبیات سئونلر کانالیندا»
حاضیرلایان:«مرجان منافزاده»
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
هایده خانیم بلوکی "اؤزلم"
حاضیرلایان: مرجان منافزاده
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قادین ادبیاتی
هایده خانیم بلوکی "اؤزلم"
حاضیرلایان: مرجان منافزاده
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
هایده خانیم بلوکی "اؤزلم"
سؤندورن حسرت اودون ، سئوگینه سیغمیش یاغیشام
آغلاييب گؤز دولوسو، جان جانا ییغمیش یاغیشام
بيتميسن بير لالا تك، داغلي اورك باشينا سن
هر بير آن گؤز ياشيمي باغرينا سيخميش ياغيشامi
هيجرانين غملي اودو، يانديريبان وار - يوخومو
شاختا وورموش چيچگم، اؤزلمي تيخميش ياغيشام
گل ديريت قويما سولوم، عؤمرومه ياي، ياز چاغيني
قوي سانيم من ده وارام، شاختاني ييخميش ياغيشام
رحم ائله آغلاماييم، هئچ سيخماسين ياش كيپريگيم
گؤر نئجه داغلار ياريب، زیروهیه چیخمیش یاغیشام
اؤزلمين سئوگيسيدير عؤمرونه وئرميش اوجاليق
سؤكولن دان اورهيي هرگئجه بیخمیش یاغیشام
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قادین ادبیاتی
هایده خانیم بلوکی "اؤزلم"
سؤندورن حسرت اودون ، سئوگینه سیغمیش یاغیشام
آغلاييب گؤز دولوسو، جان جانا ییغمیش یاغیشام
بيتميسن بير لالا تك، داغلي اورك باشينا سن
هر بير آن گؤز ياشيمي باغرينا سيخميش ياغيشامi
هيجرانين غملي اودو، يانديريبان وار - يوخومو
شاختا وورموش چيچگم، اؤزلمي تيخميش ياغيشام
گل ديريت قويما سولوم، عؤمرومه ياي، ياز چاغيني
قوي سانيم من ده وارام، شاختاني ييخميش ياغيشام
رحم ائله آغلاماييم، هئچ سيخماسين ياش كيپريگيم
گؤر نئجه داغلار ياريب، زیروهیه چیخمیش یاغیشام
اؤزلمين سئوگيسيدير عؤمرونه وئرميش اوجاليق
سؤكولن دان اورهيي هرگئجه بیخمیش یاغیشام
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
هایده خانیم بلوکی "اؤزلم"
اللريندن باشقاسیلا
هرنهييله يابانجیيام
یامانلارین قاچاق قیزی
یاخشیلارین اینانجییام
گؤزلریندن ایراق سنين
ظولمتلرين ماتمييم
سنله آرتیر دیهرلریم
بارماغینین خاتمييم
سؤزلریندن باشقا سؤزلر
ائشیتمیرکی جان قولاغیم
گؤزون سئوگی چیلهییری
دولور داشیر سؤز بولاغیم
وارلیغینلا وارلانديردين
يوخسوللانميش گؤزلريمي
قايناق اولدون شعر ديليمه
اودلانديردين سؤزلريمي
اؤزلمیندن ایراق سنین
باشقا حسرت گلمز دیله
ایزین وئرمم گور سئوگیني
اورییمدن کیمسه سیله
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قادین ادبیاتی
هایده خانیم بلوکی "اؤزلم"
اللريندن باشقاسیلا
هرنهييله يابانجیيام
یامانلارین قاچاق قیزی
یاخشیلارین اینانجییام
گؤزلریندن ایراق سنين
ظولمتلرين ماتمييم
سنله آرتیر دیهرلریم
بارماغینین خاتمييم
سؤزلریندن باشقا سؤزلر
ائشیتمیرکی جان قولاغیم
گؤزون سئوگی چیلهییری
دولور داشیر سؤز بولاغیم
وارلیغینلا وارلانديردين
يوخسوللانميش گؤزلريمي
قايناق اولدون شعر ديليمه
اودلانديردين سؤزلريمي
اؤزلمیندن ایراق سنین
باشقا حسرت گلمز دیله
ایزین وئرمم گور سئوگیني
اورییمدن کیمسه سیله
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
اؤزل وئرلیش
قادین ادبیاتی
هایده خانیم بلوکی "اؤزلم"
ارکینلیین داریسقال کؤینهیی،
نه قدر دارغیندیر
ارکیمین اَینینه
توستولر، تيخاجلار قوینوندا یاتان
ساعات مئیدانی
ایتیرمیش گؤزلليگيني
مشروطه کؤکسو اوسته
اویوتموش قوجامان ارکینلیینی،
قارا دومانلار ايچره بوغولوبدور قوجا تبریزیم
ایللردی باغرینی آجيدان یارالار
اوخشاییر قاراباغینی،
داریخیر آرازین نیسگیللي آخيشينا
گؤز تيكيب ياشلي باخيشينا
حسرت کؤرپوسو داریلمیش
سرحددین جايناغينا قاپانماقدان،
سایسیز يارالارا جومماقدان،
آههه ای منیم ارکینلییم اؤگئیلشمه
تورک اورهیی باغلیدیر قاراباغینا،
یارالی قارا داغینا،
بابکین غیرت قالاسی،
تومروسون تورک بالاسی
وطن قوینونو داغلايان آل- آلوان لالهلرین قاداسی،
ایلاهی آل- الوان گولوستان اولدو وطنین باغری
داها بوراسی آرتيق اؤزگورلوکله
نفس آلماق ایستهییر
منليگينه وارليغينا دالماق ايستهيير!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قادین ادبیاتی
هایده خانیم بلوکی "اؤزلم"
ارکینلیین داریسقال کؤینهیی،
نه قدر دارغیندیر
ارکیمین اَینینه
توستولر، تيخاجلار قوینوندا یاتان
ساعات مئیدانی
ایتیرمیش گؤزلليگيني
مشروطه کؤکسو اوسته
اویوتموش قوجامان ارکینلیینی،
قارا دومانلار ايچره بوغولوبدور قوجا تبریزیم
ایللردی باغرینی آجيدان یارالار
اوخشاییر قاراباغینی،
داریخیر آرازین نیسگیللي آخيشينا
گؤز تيكيب ياشلي باخيشينا
حسرت کؤرپوسو داریلمیش
سرحددین جايناغينا قاپانماقدان،
سایسیز يارالارا جومماقدان،
آههه ای منیم ارکینلییم اؤگئیلشمه
تورک اورهیی باغلیدیر قاراباغینا،
یارالی قارا داغینا،
بابکین غیرت قالاسی،
تومروسون تورک بالاسی
وطن قوینونو داغلايان آل- آلوان لالهلرین قاداسی،
ایلاهی آل- الوان گولوستان اولدو وطنین باغری
داها بوراسی آرتيق اؤزگورلوکله
نفس آلماق ایستهییر
منليگينه وارليغينا دالماق ايستهيير!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
مؤحشم تنهالیغی –کومپرومیس-
یازان:«جاوانشیر یوسیفلی»
کوچورن:«ذکیه ذولفقاری»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
اصلینده، شاعری بیرشعریمی، بوتون یارادیجیلیغیمی دونیایاگتیریر، بونو بیلمک آشیری حساسلیق طلب ائدیر، بلکه بئله:
دونیادا، آللاهین آلتیندا نامعلوم هئچ نه یوخدو، سادهجه بیلینمهین هر شئی بیزیم یولوموزو، او یولدا اونا راست گلمهییمیزی گؤزلهییر، بو گؤروش باش توتدوقدا گونش دوغور( هر گون...)، چوخ شئی ديَیشیر، اساس گؤزلنتی بیرجه شعرده، بضاً بیر، یا بیر نئچه میصراعدا اولور، اولا بیلسین کی، موسی یاقوبدا بو، " بو دونیانین قارا داشی گؤیرمز"، یا باشقا شعر، یاخود میصراعلاردادی، علی کریمده"آوت" شعرینده( هم ده بیر میصراعدا گیزله نیب او بیرینده اوزه چیخماق اورتامیندا، یعنی"گیزلنپاچ" اویونوندا...) بیلمیرم، آمّا هر شعرینده او گونش دوغوردو، بیزیم اوچون، من بو سیرّین ایچینی بیلمیرم، اونا تام واقیف اولماق مومکون دئییلدیر، بضاً اولور دونیا ادبيّاتیندا شاعر یارادیجیلیغا چوخ اونودولماز نفسله باشلاییر،...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا۶ اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
یازان:«جاوانشیر یوسیفلی»
کوچورن:«ذکیه ذولفقاری»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
اصلینده، شاعری بیرشعریمی، بوتون یارادیجیلیغیمی دونیایاگتیریر، بونو بیلمک آشیری حساسلیق طلب ائدیر، بلکه بئله:
دونیادا، آللاهین آلتیندا نامعلوم هئچ نه یوخدو، سادهجه بیلینمهین هر شئی بیزیم یولوموزو، او یولدا اونا راست گلمهییمیزی گؤزلهییر، بو گؤروش باش توتدوقدا گونش دوغور( هر گون...)، چوخ شئی ديَیشیر، اساس گؤزلنتی بیرجه شعرده، بضاً بیر، یا بیر نئچه میصراعدا اولور، اولا بیلسین کی، موسی یاقوبدا بو، " بو دونیانین قارا داشی گؤیرمز"، یا باشقا شعر، یاخود میصراعلاردادی، علی کریمده"آوت" شعرینده( هم ده بیر میصراعدا گیزله نیب او بیرینده اوزه چیخماق اورتامیندا، یعنی"گیزلنپاچ" اویونوندا...) بیلمیرم، آمّا هر شعرینده او گونش دوغوردو، بیزیم اوچون، من بو سیرّین ایچینی بیلمیرم، اونا تام واقیف اولماق مومکون دئییلدیر، بضاً اولور دونیا ادبيّاتیندا شاعر یارادیجیلیغا چوخ اونودولماز نفسله باشلاییر،...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا۶ اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
مؤحشم تنهالیغی –کومپرومیس-
یازان:«جاوانشیر یوسیفلی»
کوچورن:«ذکیه ذولفقاری»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
اصلینده، شاعری بیرشعریمی، بوتون یارادیجیلیغیمی دونیایاگتیریر، بونو بیلمک آشیری حساسلیق طلب ائدیر، بلکه بئله:
دونیادا، آللاهین آلتیندا نامعلوم هئچ نه یوخدو، سادهجه بیلینمهین هر شئی بیزیم یولوموزو، او یولدا اونا راست گلمهییمیزی گؤزلهییر، بو گؤروش باش توتدوقدا گونش دوغور( هر گون...)، چوخ شئی ديَیشیر، اساس گؤزلنتی بیرجه شعرده، بضاً بیر، یا بیر نئچه میصراعدا اولور، اولا بیلسین کی، موسی یاقوبدا بو، " بو دونیانین قارا داشی گؤیرمز"، یا باشقا شعر، یاخود میصراعلاردادی، علی کریمده"آوت" شعرینده( هم ده بیر میصراعدا گیزله نیب او بیرینده اوزه چیخماق اورتامیندا، یعنی"گیزلنپاچ" اویونوندا...) بیلمیرم، آمّا هر شعرینده او گونش دوغوردو، بیزیم اوچون، من بو سیرّین ایچینی بیلمیرم، اونا تام واقیف اولماق مومکون دئییلدیر، بضاً اولور دونیا ادبيّاتیندا شاعر یارادیجیلیغا چوخ اونودولماز نفسله باشلاییر، سونرا او نفس ایتیر، بو دا فیلولوژی معنادا اولماسا دا، ایلاهی قاتدا سیردیر، موسینین فرقی اودور کی، میصراعلار آراسیندان دوغان او گونش سؤنمور و سیرّینی وئرمیر...
شاعیر بدیعی متنی قورا-قورا ،یارادا- یارادا اؤز اوبرازینی دا ، بونون ایچینده اؤز رسمینی ده چکیر. آنجاق پروسئس تکجه بو ساده پروسئدوردان عبارت دئییل و اولا دا بیلمز. شعر میصراع-میصراع، نفس -نفس یاراندیقجا او دا شاعرین چکدییینی دایانمادان سیلیر و پوزور، اورتایا بیرآلتئرناتیو، بیر سئچیم قویور یا ایکیسی بیر- بیرینه قاریشمالی، یا دا اونلاردان بیری اوستونلوک تشکیل ائتملیدیر. نهائتملی؟ شعرین، بدیعی متنین، یارانماسینین کریتیک، یعنی حلّائدیجی مقامیندا بونلار هانسی یوللا و هانسی نؤقطهده کومپرومیسه گئدیرلر. آخی یارادیجیلیق آکتی بوتؤولوکده بیر کومپرومیسدیر( ائیخئنباوم).
شعرین، بدیعی متنین یارانماسی پروسئسینده بیر"دونیادان" ( اوخو: گئرچکلیکدن، رئاللیقدان) آیریلما مقامی وار، بو، باش توتدوقدا همین متن دونیانی هر بیر حوجئیرهسی ایله حیسّ ائده رک اونا قارشی چیخیر، اونو اولمادیغی کیمی فهم ائدیب اولدوغوندان داها ایناندیریجی شکیلده تقدیم ائدیر. آنجاق بضاً اوخوجولار بو پروسئسی بیلمدیکلریندن و تقدیم ائدیلن متن اونلار اوچون ایلک باخیشدان آنلاشیلماز اولدوغوندان همین متنه" قارشی چیخیرلار". بدیعی متنه قارشی چیخماق اونو فهم ائدیب دویماق کونتئکستینده اونیکال فورصتدیر، بئلهده شعر، عومومیلیکده بدیعی متن اینسانین روحونا"دوزالارلا"، -حیصّه- حیصّه اؤتورولور، یعنی شعره سوساماق، اونو هاچانسا ایتیردییین بیر شئی کیمی آختاریب تاپماق اِحتیراسی بضا ایللر چکیر. ان آسان اوخونان شعرلر بیزده هانسی تیپ شعرلردیر:
مئتافوراسی، بنزتمه و دیگر پوئتیک عونصورلری چوخ اولان و اصلینده، ائله بونلاری گؤروکدورمک نامینه یازیلان( و همین اِلِمِنتلرین بوللوغو ایچینده، بوغولان شعرلر.) اون ایللرله یول گلن شاعرلر وار، آدیچکیلن اِففِکتدن وازکئچمیر، بؤیوک بیر متنی گؤزاوخشایان، روحا تأثیر ائتمهین اِففِکتلر اوزه رینده قورورلار. بیر کیتابلیق شعری اوخویور، ذؤوق آلیر، سئوینیر، تلاشلانیر و سوناچاتدیقدا.. . کیتابی قاپادیقدا هر شئی اونودولور. بو حالدا یوخاریدا وورغولانان کومپرومیسدن سؤز آچیلا بیلمز، چونکی بو متنین آیری- آیری حیصّهلری آراسیندا اونسيّت اولمور، اونلار سادجه، مثلا، هانسیسا"سارسیدیجی" فیکری قابارتماق نامینه یاناشی دورورلار .
بو کونتئکستده ایکی مقامی ایچینه آلان بیر پرینسیپی وورغولاماق لازیم گلیر. هر بیر گؤزل بدیعی متنی( بیزیم نومونهده شعری) اوخودوقدا همین پرینسیپی اولوشدوران اِلِمِنت سنی ماقنیت کیمی اؤزونه چکیر، متنین اوخوسو بیتسه ده سن همین نامعلوم هنیرین آختاریشینا چیخیرسان، تاپمایاجاغینی بیلسن بئله، چونکی اونون حاقیندا دوشونمک ادبيّاتین ایلنجه طرفینی دقت مرکزینه گتیرسه ده اصلینده، هر گون بیر اؤزللییی آشکار اولان حیسّلرله تانیشلیق گتیریر. نه معنادا؟ او آنلامدا کی، هر بیر شعرین ایچینده هم اولان، هم ده هئچ اولمایان، ایزی- توزو قالسا دا، اؤزونو سیرّ پرده سینه بوروین بیر حِکایه اولور. بو حِکایهنی هانسیسا تصادوفده شاعر، هانسیسا تصادوفده شعرین، بدیعی متنین اؤزو یارادیر. موسی یاقوبون" طالعیین قیسمتی" شعرینه دقت ائدین. دئدیییمیز حِکایه، سانکی گؤز اؤنوندهدیر، آنجاق بیز بو گؤز اؤنونده سرگیلهنن احوالاتی دئمیریک، مسئله باشقا بیر چؤزومله باغلیدیر.
یازان:«جاوانشیر یوسیفلی»
کوچورن:«ذکیه ذولفقاری»
حاضیرلایان:« ادبیات سئونلر»
اصلینده، شاعری بیرشعریمی، بوتون یارادیجیلیغیمی دونیایاگتیریر، بونو بیلمک آشیری حساسلیق طلب ائدیر، بلکه بئله:
دونیادا، آللاهین آلتیندا نامعلوم هئچ نه یوخدو، سادهجه بیلینمهین هر شئی بیزیم یولوموزو، او یولدا اونا راست گلمهییمیزی گؤزلهییر، بو گؤروش باش توتدوقدا گونش دوغور( هر گون...)، چوخ شئی ديَیشیر، اساس گؤزلنتی بیرجه شعرده، بضاً بیر، یا بیر نئچه میصراعدا اولور، اولا بیلسین کی، موسی یاقوبدا بو، " بو دونیانین قارا داشی گؤیرمز"، یا باشقا شعر، یاخود میصراعلاردادی، علی کریمده"آوت" شعرینده( هم ده بیر میصراعدا گیزله نیب او بیرینده اوزه چیخماق اورتامیندا، یعنی"گیزلنپاچ" اویونوندا...) بیلمیرم، آمّا هر شعرینده او گونش دوغوردو، بیزیم اوچون، من بو سیرّین ایچینی بیلمیرم، اونا تام واقیف اولماق مومکون دئییلدیر، بضاً اولور دونیا ادبيّاتیندا شاعر یارادیجیلیغا چوخ اونودولماز نفسله باشلاییر، سونرا او نفس ایتیر، بو دا فیلولوژی معنادا اولماسا دا، ایلاهی قاتدا سیردیر، موسینین فرقی اودور کی، میصراعلار آراسیندان دوغان او گونش سؤنمور و سیرّینی وئرمیر...
شاعیر بدیعی متنی قورا-قورا ،یارادا- یارادا اؤز اوبرازینی دا ، بونون ایچینده اؤز رسمینی ده چکیر. آنجاق پروسئس تکجه بو ساده پروسئدوردان عبارت دئییل و اولا دا بیلمز. شعر میصراع-میصراع، نفس -نفس یاراندیقجا او دا شاعرین چکدییینی دایانمادان سیلیر و پوزور، اورتایا بیرآلتئرناتیو، بیر سئچیم قویور یا ایکیسی بیر- بیرینه قاریشمالی، یا دا اونلاردان بیری اوستونلوک تشکیل ائتملیدیر. نهائتملی؟ شعرین، بدیعی متنین، یارانماسینین کریتیک، یعنی حلّائدیجی مقامیندا بونلار هانسی یوللا و هانسی نؤقطهده کومپرومیسه گئدیرلر. آخی یارادیجیلیق آکتی بوتؤولوکده بیر کومپرومیسدیر( ائیخئنباوم).
شعرین، بدیعی متنین یارانماسی پروسئسینده بیر"دونیادان" ( اوخو: گئرچکلیکدن، رئاللیقدان) آیریلما مقامی وار، بو، باش توتدوقدا همین متن دونیانی هر بیر حوجئیرهسی ایله حیسّ ائده رک اونا قارشی چیخیر، اونو اولمادیغی کیمی فهم ائدیب اولدوغوندان داها ایناندیریجی شکیلده تقدیم ائدیر. آنجاق بضاً اوخوجولار بو پروسئسی بیلمدیکلریندن و تقدیم ائدیلن متن اونلار اوچون ایلک باخیشدان آنلاشیلماز اولدوغوندان همین متنه" قارشی چیخیرلار". بدیعی متنه قارشی چیخماق اونو فهم ائدیب دویماق کونتئکستینده اونیکال فورصتدیر، بئلهده شعر، عومومیلیکده بدیعی متن اینسانین روحونا"دوزالارلا"، -حیصّه- حیصّه اؤتورولور، یعنی شعره سوساماق، اونو هاچانسا ایتیردییین بیر شئی کیمی آختاریب تاپماق اِحتیراسی بضا ایللر چکیر. ان آسان اوخونان شعرلر بیزده هانسی تیپ شعرلردیر:
مئتافوراسی، بنزتمه و دیگر پوئتیک عونصورلری چوخ اولان و اصلینده، ائله بونلاری گؤروکدورمک نامینه یازیلان( و همین اِلِمِنتلرین بوللوغو ایچینده، بوغولان شعرلر.) اون ایللرله یول گلن شاعرلر وار، آدیچکیلن اِففِکتدن وازکئچمیر، بؤیوک بیر متنی گؤزاوخشایان، روحا تأثیر ائتمهین اِففِکتلر اوزه رینده قورورلار. بیر کیتابلیق شعری اوخویور، ذؤوق آلیر، سئوینیر، تلاشلانیر و سوناچاتدیقدا.. . کیتابی قاپادیقدا هر شئی اونودولور. بو حالدا یوخاریدا وورغولانان کومپرومیسدن سؤز آچیلا بیلمز، چونکی بو متنین آیری- آیری حیصّهلری آراسیندا اونسيّت اولمور، اونلار سادجه، مثلا، هانسیسا"سارسیدیجی" فیکری قابارتماق نامینه یاناشی دورورلار .
بو کونتئکستده ایکی مقامی ایچینه آلان بیر پرینسیپی وورغولاماق لازیم گلیر. هر بیر گؤزل بدیعی متنی( بیزیم نومونهده شعری) اوخودوقدا همین پرینسیپی اولوشدوران اِلِمِنت سنی ماقنیت کیمی اؤزونه چکیر، متنین اوخوسو بیتسه ده سن همین نامعلوم هنیرین آختاریشینا چیخیرسان، تاپمایاجاغینی بیلسن بئله، چونکی اونون حاقیندا دوشونمک ادبيّاتین ایلنجه طرفینی دقت مرکزینه گتیرسه ده اصلینده، هر گون بیر اؤزللییی آشکار اولان حیسّلرله تانیشلیق گتیریر. نه معنادا؟ او آنلامدا کی، هر بیر شعرین ایچینده هم اولان، هم ده هئچ اولمایان، ایزی- توزو قالسا دا، اؤزونو سیرّ پرده سینه بوروین بیر حِکایه اولور. بو حِکایهنی هانسیسا تصادوفده شاعر، هانسیسا تصادوفده شعرین، بدیعی متنین اؤزو یارادیر. موسی یاقوبون" طالعیین قیسمتی" شعرینه دقت ائدین. دئدیییمیز حِکایه، سانکی گؤز اؤنوندهدیر، آنجاق بیز بو گؤز اؤنونده سرگیلهنن احوالاتی دئمیریک، مسئله باشقا بیر چؤزومله باغلیدیر.
مسئله بئله دیرکی، شعر بیر کونستروکسییا کیمی یالنیز بدیعی اِففِکت یاراتماق نامینه یازیلمیرسا(-قورولمورسا-!) اینسان روحونون درینلییینی ایفاده ائدن حیسّلر- میصراعلار، حتی قافیهلر و بوتون پوئتیک فیقورلار بئله بیر- بیریله دوز/عکس موناسیبتلرده اولوب، مؤلّیف
ین دئمک ایستدیکلرینه قارشی چیخیر و سونوجدا ایکیسینین موباریزهسی هر ایکی طرفین دئدییینین تن اورتاسیندا قرار توتان بیر فیکیر، ایدئیا حاصیل اولور، بئله بیر کومپرومیسدن یارانمیش حِکایه متنده لایلار یارادیر، شاعرین دئدیکلری و آلت لایدا اینجه شکیلده اونا قارشی دوران حیسّلر، باشقا سؤزله، محض بو کومپرومیس شعرین ترنّومه، سئوینجین لاغلاغییا، دردین یاسا... چئوریلمهسینین قارشیسینی آلیر. شعری اوخویان آدام بلکه ایللر سونرا اونوتدوغو میصراعلاری یادا سالماق ایستدیکده محض او حِکایهنی خاطیرلاییر. بو آندان اعتباراً همین آلت قاتداکی"شعر" دیریلیر، بدیعی متنین اوخونمایان سیرلرینی تقدیم،ائدیر بو معنادا بدیعی متن دونیادان بؤیوکدور، تکجه اونو ایچینه آلماق معناسیندا یوخ، هم ده اونو ایفاده ائتمک، گؤسترمک، اونا قارشی دورماق آنلامیندا! من بیر آز باهارلی بوداق کیمییم//بیر آز دا ساده لؤوح اوشاق کیمییم//بالا آتاسینا قوووشان کیمی//لئیلک یوواسینا یوووشان کیمی// آری-گول چیچیه اویوشان کیمی،// ائه من ده آداما تئز یوووشانام//سئوگی آتشینده تئز آلیشانام// آمما کی، سؤنمهییم چوخ چتین اولور//سئوگیدن دؤنمهییم چوخ چتین اولور// اؤیرتمه اؤزونه، اؤیرتمه منی.
شعرین آلت لایینداکی حِکایه خاطیرلاندیقجا، یئنیدن دونیایا گلینجه گؤزوموزون گؤردویو، حیسّلریمیزین تانیدیغی هر شئی ديَیشیر. بو حِکایه هم ده شاعری اوسلوب باخیمیندان" قاپالی دایره" جیزماقدان خلاص ائدیر، او معنادا کی، ایستنیلن شاعرین یارادیجیلیغیندا بئله بیر قورخو همیشه مؤوجوددور. دونیادا بیر -ایکی شعری ایله دئدیکلرینی مین دفعهلرله تکرارلایان نه قدر شاعر وار. حِکایهسی اولمایان شعرلر کومپوزیسییا باخیمیندان داغینیق اولور، او شعرلری سئمیوتیک باخیمدان تحلیل ائتمک، دئمک اولارکی، مومکونسوزدور، چونکی همین بدیعی متنلردکی ایشاره لر سؤنموش وضيّتده دیر، هئچ بیر مدنی حادثه، یاخود عوموما حادثه ایله"دوشمنچیلیک" و اوپپوزیسییا یاراتمیر. کلاسسیک شعرده- قزل و روباعیلرده، قیطه و دیگر شعر شکیللرینده بو حِکایه مسئلهسی داها درینلره کؤک آتیر. اورتادا طریقت و ایزملر ده اولدوغوندان همین حِکایهلرین خاطیره لر واسطهسیله اینسان حیسّلرینه قاریشماسی، اونلارین داها سونراکی و فرقلی دؤورلرده تانینماسی مورکّب بیر پروسئسه دؤنور. شاعری، اورتاچاغ شاعرینی نهلریسه شعر شکلینده دوزوب- قوشماغا مجبور ائدن ده بودور: کادر آرخاسیندان کیمینسه، یاخود کیملرینسه سسی- صداسی ائشیدیلیر، بونو نئجه ایضاح ائتملی؟ بو چاغین بدیعی متنلرینده واحیدپلان- آرخیتئکتونیکانی حیسّ ائتمک مومکوندور. بورادا همین واحید پلانین اوریژینال خوصوصيّتلری وار، تام همیشه اؤز حیصّهلرینی گؤزله گؤرونمسه ده خیالا گلن، همیشه اؤزونو حیسّ ائتدیرن بیر موستوینین اوزه رینه"داغیدیر" - همین موستوی اوزه رینده بو حیصّهلر داخیلی، عضوو باغلیلیقلارینی درحال(بیر- بیرینی معنا سئمانتیکا اعتباریله، تانییاراق) برپا ائدیرلر، خیالی موستویلر اوزه رینه "داغیلان" حیصّهلر تامی هامیسی واحید بیر سِحرلی کریستالین بطنینده اولان ان موختلیف واریانتلاردا برپا،ائدیر قوراشدیریر، ائله واریانتلار آلینیرکی، داغیلما ایله بیرلشمه حادثهلرینین سرعتله بیر- بیرینه دولاشماسی باش وئریر، بو پروسئس همین او خیالی موسته وینین"اییلمه سینه"، گؤزون توتا بیلدییی بوجاق آلتیندا دئفورماسییایا اوغراماسینا قدر داوام ائدیر. کومپوزیسییا اِلِمِنتی نه قدر جدّی اولسا دا، آرخیتئکتونیکا ایله موقایسهده داها سربستدیر. تدقیقاتچیلاردان بیرینین قئید ائتدییی کیمی، شئکسپیرین و پوشکینین سونئتلرینده جاواب طلب ائدن سواللارین گلمهسی، تاماملانماق، ایضاح اولونماق ایستهین اوبرازین یارادیلماسی نئجه دئیرلر فورمانین، اؤزونون مضمونوندان ایرلی گلیر. فورمانین داخیلینده گیزلی مقاملارین دویون دوشدویو یئردن معنانین بوتون-موستوی سطح بویو یاییلماسی و بو حادثهنین زامان کئچدیکجه آرتیب- آزالان سرعتله داوام ائتمهسی یادداشدا هئچ زامان گؤزلنیلمهین نسنهلرین حقیقتلرین دیریلمهسینه تکان و ایمپولس وئریر. علی کریم شعرینده ده،کومپوزیسییانین، نئجه دئیرلر، موعيّن درجهده"داغیلماغا" مئییللیلییی محض بو اِففِکتی یارادیر- ریتوریکا یوخ اولور، دئییلن،فیکرین پوئتیک نیدا و اینتوناسییانین"هئیکلی" یارانمیر، یارانان معنا داغیلماغا، اوچولماغا، یئرله- يِکسان اولماغا دوغرو"داشینیر" آنجاق، قریبه دیر کی، همیشه ده متنین ایچیندکی آرتما و
ین دئمک ایستدیکلرینه قارشی چیخیر و سونوجدا ایکیسینین موباریزهسی هر ایکی طرفین دئدییینین تن اورتاسیندا قرار توتان بیر فیکیر، ایدئیا حاصیل اولور، بئله بیر کومپرومیسدن یارانمیش حِکایه متنده لایلار یارادیر، شاعرین دئدیکلری و آلت لایدا اینجه شکیلده اونا قارشی دوران حیسّلر، باشقا سؤزله، محض بو کومپرومیس شعرین ترنّومه، سئوینجین لاغلاغییا، دردین یاسا... چئوریلمهسینین قارشیسینی آلیر. شعری اوخویان آدام بلکه ایللر سونرا اونوتدوغو میصراعلاری یادا سالماق ایستدیکده محض او حِکایهنی خاطیرلاییر. بو آندان اعتباراً همین آلت قاتداکی"شعر" دیریلیر، بدیعی متنین اوخونمایان سیرلرینی تقدیم،ائدیر بو معنادا بدیعی متن دونیادان بؤیوکدور، تکجه اونو ایچینه آلماق معناسیندا یوخ، هم ده اونو ایفاده ائتمک، گؤسترمک، اونا قارشی دورماق آنلامیندا! من بیر آز باهارلی بوداق کیمییم//بیر آز دا ساده لؤوح اوشاق کیمییم//بالا آتاسینا قوووشان کیمی//لئیلک یوواسینا یوووشان کیمی// آری-گول چیچیه اویوشان کیمی،// ائه من ده آداما تئز یوووشانام//سئوگی آتشینده تئز آلیشانام// آمما کی، سؤنمهییم چوخ چتین اولور//سئوگیدن دؤنمهییم چوخ چتین اولور// اؤیرتمه اؤزونه، اؤیرتمه منی.
شعرین آلت لایینداکی حِکایه خاطیرلاندیقجا، یئنیدن دونیایا گلینجه گؤزوموزون گؤردویو، حیسّلریمیزین تانیدیغی هر شئی ديَیشیر. بو حِکایه هم ده شاعری اوسلوب باخیمیندان" قاپالی دایره" جیزماقدان خلاص ائدیر، او معنادا کی، ایستنیلن شاعرین یارادیجیلیغیندا بئله بیر قورخو همیشه مؤوجوددور. دونیادا بیر -ایکی شعری ایله دئدیکلرینی مین دفعهلرله تکرارلایان نه قدر شاعر وار. حِکایهسی اولمایان شعرلر کومپوزیسییا باخیمیندان داغینیق اولور، او شعرلری سئمیوتیک باخیمدان تحلیل ائتمک، دئمک اولارکی، مومکونسوزدور، چونکی همین بدیعی متنلردکی ایشاره لر سؤنموش وضيّتده دیر، هئچ بیر مدنی حادثه، یاخود عوموما حادثه ایله"دوشمنچیلیک" و اوپپوزیسییا یاراتمیر. کلاسسیک شعرده- قزل و روباعیلرده، قیطه و دیگر شعر شکیللرینده بو حِکایه مسئلهسی داها درینلره کؤک آتیر. اورتادا طریقت و ایزملر ده اولدوغوندان همین حِکایهلرین خاطیره لر واسطهسیله اینسان حیسّلرینه قاریشماسی، اونلارین داها سونراکی و فرقلی دؤورلرده تانینماسی مورکّب بیر پروسئسه دؤنور. شاعری، اورتاچاغ شاعرینی نهلریسه شعر شکلینده دوزوب- قوشماغا مجبور ائدن ده بودور: کادر آرخاسیندان کیمینسه، یاخود کیملرینسه سسی- صداسی ائشیدیلیر، بونو نئجه ایضاح ائتملی؟ بو چاغین بدیعی متنلرینده واحیدپلان- آرخیتئکتونیکانی حیسّ ائتمک مومکوندور. بورادا همین واحید پلانین اوریژینال خوصوصيّتلری وار، تام همیشه اؤز حیصّهلرینی گؤزله گؤرونمسه ده خیالا گلن، همیشه اؤزونو حیسّ ائتدیرن بیر موستوینین اوزه رینه"داغیدیر" - همین موستوی اوزه رینده بو حیصّهلر داخیلی، عضوو باغلیلیقلارینی درحال(بیر- بیرینی معنا سئمانتیکا اعتباریله، تانییاراق) برپا ائدیرلر، خیالی موستویلر اوزه رینه "داغیلان" حیصّهلر تامی هامیسی واحید بیر سِحرلی کریستالین بطنینده اولان ان موختلیف واریانتلاردا برپا،ائدیر قوراشدیریر، ائله واریانتلار آلینیرکی، داغیلما ایله بیرلشمه حادثهلرینین سرعتله بیر- بیرینه دولاشماسی باش وئریر، بو پروسئس همین او خیالی موسته وینین"اییلمه سینه"، گؤزون توتا بیلدییی بوجاق آلتیندا دئفورماسییایا اوغراماسینا قدر داوام ائدیر. کومپوزیسییا اِلِمِنتی نه قدر جدّی اولسا دا، آرخیتئکتونیکا ایله موقایسهده داها سربستدیر. تدقیقاتچیلاردان بیرینین قئید ائتدییی کیمی، شئکسپیرین و پوشکینین سونئتلرینده جاواب طلب ائدن سواللارین گلمهسی، تاماملانماق، ایضاح اولونماق ایستهین اوبرازین یارادیلماسی نئجه دئیرلر فورمانین، اؤزونون مضمونوندان ایرلی گلیر. فورمانین داخیلینده گیزلی مقاملارین دویون دوشدویو یئردن معنانین بوتون-موستوی سطح بویو یاییلماسی و بو حادثهنین زامان کئچدیکجه آرتیب- آزالان سرعتله داوام ائتمهسی یادداشدا هئچ زامان گؤزلنیلمهین نسنهلرین حقیقتلرین دیریلمهسینه تکان و ایمپولس وئریر. علی کریم شعرینده ده،کومپوزیسییانین، نئجه دئیرلر، موعيّن درجهده"داغیلماغا" مئییللیلییی محض بو اِففِکتی یارادیر- ریتوریکا یوخ اولور، دئییلن،فیکرین پوئتیک نیدا و اینتوناسییانین"هئیکلی" یارانمیر، یارانان معنا داغیلماغا، اوچولماغا، یئرله- يِکسان اولماغا دوغرو"داشینیر" آنجاق، قریبه دیر کی، همیشه ده متنین ایچیندکی آرتما و
کیچیلمه لر بیر -بیرینی کومپئنساسییا ائدیر، کادر آرخاسیندا دوران شخصین ایلاهی پیچیلتیلاری کسمیر. بو مقامدا لیدییا گینزبورقون بیر مولاحیظهسینی خاطیرلاتماق یئرینه دوشردی:" هر بیر شاعرین اؤز تهلوکهسی وار. پیس شاعرلرین(ماهیّتجه، اصلینده، شاعراولمایانلارین) تهلوکه
سی سؤزون، دیسکورسون ترانسفورماسییا اولونماماسیدیر. آنجاق گلین بو گونون حادثهلریندن سؤز آچاق. کونونوو دا تهلوکه سؤزون حدّن آرتیق ترانسفورماسییایا اوغراماسیندادیر. ایفراط درجهیه یئتیشدیکده، سؤز اؤز رئالییاسیندان عوموما قوپوب آیریلا بیلر و بونا گؤره ده مقاومت گوجونو ایتیریب اوچوب گئدر . ماشئوسکیده تهلوکه عکس حادثهده- معنا مئخانیزمینین لوت -عوریان اولماسیندا موشایعت اولونور. هر ایکی شاعر چوخ ایستعدادلیدیر. گنج شاعرلرین تهلوکهلی وضيّتی بیر ده اونونلا شرطله نیر کی، اونلار سیموولیزمدن سونرا گلن پوئزییانین جیزدیغی دایره دن- پاستئرناکین، ماندئلشتام، آخماتووا و سوئتایئوانین تأثیریندن جان قورتارا بیلمیرلر". علی کریم موعاصیرلرینین و اوندان داها سونرا،70 ، 80 و داها چوخ 90 -جی ایللرده پوئزییایا گلن شاعرلردن فرقلی اولاراق نه قدر گؤزلنیلمز و جسارتلی ریسکلره- ائکسپئریمئنتلره گئدیردیسه ده، هر شئیدن قاباق سؤزون جاذیبه قوووسی ایله یاددا قالیردی، سؤزون- رئالییادان، اونا مخصوص طبیعی موحیطدن آیریلماسینا یول وئرمیردی. بوتون ائکسپئریمئنتلر آرتیق باش وئرمیش بیر حادثهنین جؤوهری کیمی ایشله نیر، تطبیق اولونوردو.
ناظیم حیکمتده-اولترا مودئرن تئکنیکا و ایفاده اوصوللارینین یانیسیرا کلاسسیک شعر فورمالارینین نفسینین دویولماسی بنزرسیز منظره لرین مئیدانا چیخماسینا سبب اولور .
من منی بیر داها اله کئچیرسم،
آبی حیات- ایچیرسم دئمیرم،
من بو خانیه بیر داها گیرسم،
یاشاردیم یئنه بئله قورخو، دهشت ایچینده .
بئلهجه هر بیر نثر اثرینین، خوصوصاً حِکایهنین ان"قارانلیق" یئرینده بیر شعریاتیر، نثر متنینین بولّور حیسّلردن یورغولموش شعرین "کناردان" تأثیری ایله یارانماسی تعجبلودور. بو بارده داها سونرا.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سی سؤزون، دیسکورسون ترانسفورماسییا اولونماماسیدیر. آنجاق گلین بو گونون حادثهلریندن سؤز آچاق. کونونوو دا تهلوکه سؤزون حدّن آرتیق ترانسفورماسییایا اوغراماسیندادیر. ایفراط درجهیه یئتیشدیکده، سؤز اؤز رئالییاسیندان عوموما قوپوب آیریلا بیلر و بونا گؤره ده مقاومت گوجونو ایتیریب اوچوب گئدر . ماشئوسکیده تهلوکه عکس حادثهده- معنا مئخانیزمینین لوت -عوریان اولماسیندا موشایعت اولونور. هر ایکی شاعر چوخ ایستعدادلیدیر. گنج شاعرلرین تهلوکهلی وضيّتی بیر ده اونونلا شرطله نیر کی، اونلار سیموولیزمدن سونرا گلن پوئزییانین جیزدیغی دایره دن- پاستئرناکین، ماندئلشتام، آخماتووا و سوئتایئوانین تأثیریندن جان قورتارا بیلمیرلر". علی کریم موعاصیرلرینین و اوندان داها سونرا،70 ، 80 و داها چوخ 90 -جی ایللرده پوئزییایا گلن شاعرلردن فرقلی اولاراق نه قدر گؤزلنیلمز و جسارتلی ریسکلره- ائکسپئریمئنتلره گئدیردیسه ده، هر شئیدن قاباق سؤزون جاذیبه قوووسی ایله یاددا قالیردی، سؤزون- رئالییادان، اونا مخصوص طبیعی موحیطدن آیریلماسینا یول وئرمیردی. بوتون ائکسپئریمئنتلر آرتیق باش وئرمیش بیر حادثهنین جؤوهری کیمی ایشله نیر، تطبیق اولونوردو.
ناظیم حیکمتده-اولترا مودئرن تئکنیکا و ایفاده اوصوللارینین یانیسیرا کلاسسیک شعر فورمالارینین نفسینین دویولماسی بنزرسیز منظره لرین مئیدانا چیخماسینا سبب اولور .
من منی بیر داها اله کئچیرسم،
آبی حیات- ایچیرسم دئمیرم،
من بو خانیه بیر داها گیرسم،
یاشاردیم یئنه بئله قورخو، دهشت ایچینده .
بئلهجه هر بیر نثر اثرینین، خوصوصاً حِکایهنین ان"قارانلیق" یئرینده بیر شعریاتیر، نثر متنینین بولّور حیسّلردن یورغولموش شعرین "کناردان" تأثیری ایله یارانماسی تعجبلودور. بو بارده داها سونرا.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
"ملیسا"- چوهرایی رنگلی سئوگی-
✍ «ائلناره آکیم اُوا»
کوچورن:«سحر خیاوی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
سئوینج نوروقیزینین متنلرینی هر زامان حیاتین اؤزو کیمی قاورامیشام. حتا داها فرقلی. چونکی حیاتدا چوخ زامان راستلاشماق دا، بو متنلرده اومود ایشیقی همیشه اولوب.
صنعتین غایهسی، مستثنالیق قازانماسینین یولو دئییلن عامیلله چوخ باغلیدیر. خصوصو ایله، ایندی دونیادا، دونیانی دوشوننلرین سایینین آزالدیغی بیر دؤنمده.
بلکه بونا گؤره یازیچینین "ملیسا" ناغیل-پوویستینین بو حدودلاری دؤیجهله دییینی گؤروب اعتیناسیز قالا بیلمهدیم: ناغیل کیمی حیاتدان بحث ائتدیینه گؤره دئییل، حیاتین مین اوزونو ناغیللاشدیریب متنه چئویردیینه گؤره.
اینسان ناغیللارداکی اوچان خالچالاری کشف ائتدی، آیا، اولدوزا آیاق آچدی، علمی- تکنیکی ترقی اؤزونون یوکسک حددینه چاتدی. لاکین اینسانا لازیم اولان اساس نسنه- معنوی- اخلاقی کامیللشمه مرحلهسینه یول ائلهمهدی. ناغیللاریمیزداکی دار و قارانلیق قویولار اوشاقلاریمیزین حیاتین دیبینه ائنیشین ،زئرزمی حیاتی نین دییشمزسیمبولیکاسینا
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
✍ «ائلناره آکیم اُوا»
کوچورن:«سحر خیاوی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
سئوینج نوروقیزینین متنلرینی هر زامان حیاتین اؤزو کیمی قاورامیشام. حتا داها فرقلی. چونکی حیاتدا چوخ زامان راستلاشماق دا، بو متنلرده اومود ایشیقی همیشه اولوب.
صنعتین غایهسی، مستثنالیق قازانماسینین یولو دئییلن عامیلله چوخ باغلیدیر. خصوصو ایله، ایندی دونیادا، دونیانی دوشوننلرین سایینین آزالدیغی بیر دؤنمده.
بلکه بونا گؤره یازیچینین "ملیسا" ناغیل-پوویستینین بو حدودلاری دؤیجهله دییینی گؤروب اعتیناسیز قالا بیلمهدیم: ناغیل کیمی حیاتدان بحث ائتدیینه گؤره دئییل، حیاتین مین اوزونو ناغیللاشدیریب متنه چئویردیینه گؤره.
اینسان ناغیللارداکی اوچان خالچالاری کشف ائتدی، آیا، اولدوزا آیاق آچدی، علمی- تکنیکی ترقی اؤزونون یوکسک حددینه چاتدی. لاکین اینسانا لازیم اولان اساس نسنه- معنوی- اخلاقی کامیللشمه مرحلهسینه یول ائلهمهدی. ناغیللاریمیزداکی دار و قارانلیق قویولار اوشاقلاریمیزین حیاتین دیبینه ائنیشین ،زئرزمی حیاتی نین دییشمزسیمبولیکاسینا
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"ملیسا"- چوهرایی رنگلی سئوگی-
✍ «ائلناره آکیم اُوا»
کوچورن:«سحر خیاوی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
سئوینج نوروقیزینین متنلرینی هر زامان حیاتین اؤزو کیمی قاورامیشام. حتا داها فرقلی. چونکی حیاتدا چوخ زامان راستلاشماق دا، بو متنلرده اومود ایشیقی همیشه اولوب.
صنعتین غایهسی، مستثنالیق قازانماسینین یولو دئییلن عامیلله چوخ باغلیدیر. خصوصو ایله، ایندی دونیادا، دونیانی دوشوننلرین سایینین آزالدیغی بیر دؤنمده.
بلکه بونا گؤره یازیچینین "ملیسا" ناغیل-پوویستینین بو حدودلاری دؤیجهله دییینی گؤروب اعتیناسیز قالا بیلمهدیم: ناغیل کیمی حیاتدان بحث ائتدیینه گؤره دئییل، حیاتین مین اوزونو ناغیللاشدیریب متنه چئویردیینه گؤره.
اینسان ناغیللارداکی اوچان خالچالاری کشف ائتدی، آیا، اولدوزا آیاق آچدی، علمی- تکنیکی ترقی اؤزونون یوکسک حددینه چاتدی. لاکین اینسانا لازیم اولان اساس نسنه- معنوی- اخلاقی کامیللشمه مرحلهسینه یول ائلهمهدی. ناغیللاریمیزداکی دار و قارانلیق قویولار اوشاقلاریمیزین حیاتین دیبینه ائنیشین ، زئرزمی حیاتینین دییشمز سیمبولیکاسینا چئوریلدی.
"ملیسا" پوویستی بو دار و قارانلیق زئرزمی لرده استثمار ائدیلن، ازیلن، اینجیدیلن ، هئچه دؤنن اوشاق عؤمورلرینی ده گوستریر. چیخیش یولو کیمی لئیلک قانادیندا اوزادیلان الین یاراتدیغی مؤجوزهنی ده. او زامان"ملیسا" فانتاسیک ادبیات دیر، یوخسا رئالیست؟
بیر حالدا کی بوردا رئال و ایرئال حادیثهلر بو قدر ایچ- ایچه قرارلاشیب.
خورخه لوئیس بورخس یازیر کی، کائیناتین اوزونو هانسی ژانرا- رئالیست یوخسا فاتاسیک- عایید ائدهجه ییمیزی بیلمهدییمیز اوچون جاواب اوخوجودان و اونون مقصدیندن آسیلی دیر.
دوغرودور بو اثری اوشاقلار ناغیلی کیمی اوخویا بیلر، آمما بؤیوک مطلبلرله یوکلنمیش"ملیسا" بو مطلبلری دوغوران سببلری، عصری ناراحات ائدن گلوبال-معنوی، اجتماعی- فلسفی پرابلئملر سیراسینا آلیر.
بلکه سهویمیز اوندادیر کی ناغیللارا اوشاق گؤزو ایله باخیر، اونداکی مئساژلاری اوخویا بیلمیریک. بیزی هر زامان سونلوق ماراقلاندیریر. قهرمان بوتون چتینلیکلری یاریب ایشیقلی دونیایا آتلادیمی؟ بونونلا قاپانیر مسئله. بس قارانلیق دونیا؟ عذابلار، کدر، اضطراب؟ اونلار نه اوچونموش بئله؟
"ملیسا" بو باخیمدان هر جور سوسیال- پسیخولوژی- فلسفی پلاندا دوشوندورور، اوخوجونون قارشیسیندا نوع به نوع صحنهلر آچماقلا بشریتین بوتون اوشاقلارینین نصیبی اولان عاقیبتلری، یاشانتیلاری گؤز اونونه سریر.
"ملیسا"پوویستینده حیاتین بوتون رنگی وار. مؤللیف پارچادان تیکیلمیش بیر گلینجییین یاشانتیلاری فونوندا حیاتی آنلاتماغا، گؤسترمهیه چالیشیر.
بونو اثرین داخیلینده اؤزو ده اعتیراف ائدیر:" بو اثری یازماقلا سنه حیاتین گورمهدییین طرفلرینی گوسترمک ایستهدیم"
اثرین فابولاسی بئلهدیر. اوزاق- اوزاق دیارلاردان گتیریلن چوهرایی ساچلی "ملیسا" آدلی کوکلانی ویترینده گوروب بیهنن زهره آدلی قیزجیغاز اونو آتاسینا آلدیریر. اونلار بیرلیکده خوشبخت یاشاییرلار. کؤهنهلن کوکلانی یاغیشلی گونلرین بیرینده دجل بیر اوغلان تپیکله ووروب گؤله آتیر. ملیسانین آغیر حیات درامی او گوندن باشلاییر. اوّل خال آدلی دالماتین کؤپهیین تاکیدی ایله وارلی ائوه گتیریلیر. اورداندا گؤله آتیلان ملیسانی چکمهچی قوجا کیشی تاپسا دا، چوخ چکمیر میکائیل(میکا) آدلی اوشاق اونو وفات ائدن باجیسینا اوخشاتدیغی اوچون اوغورلاییب ایضطراب یاشایان آناسینا تسکینلیک اولسون دییه، داخمالارینا آپاریر. ملیسانین بوردا دا باختی گتیرمیر. میکائیلین و باشقا کیمسهسیز کوچه اوشاقلارینین قرائتچی قادین و توتو طرفیندن استثمارا و ظولومه معروض قالماسینا شاهیدلیک ائدن ملیسا بو دفعه ده توتونون واسیطهسی ایله لازیمسیز اشیا کیمی بیر طرفه توللانیر.
بو دفعه پارکدا اونو تاپیب عائیلهسینه آپاران سوپورگهچی قادین اولور. بو قادینین اوشاقلاری ایله گوزل گونلر یاشایان ملیسانی بیر گون لئیلک اوز قانادلارینا آلیب اوزاقلارا- بالالارینین یانینا آپاریر. نهایت ملیسانین حسرتینه سون قویولور. لئیلک یوواسینین یئرینی دییشن اونلاری الکتریک ناغیللاری اولمایان داها تهلوکهسیز یئره- اؤز حیطلرینه کؤچورمهیه وسیله اولان عائیلهیه لئیلک مینتدارلیق علامتی اولاراق ملیسانی وئریر. بو ایللردیر ملیسانی آختاران، اونون یوخلوغوندان عذاب چکن، ایللر کئچسه بئله سئویملی گلینجییینی آراماقدان اوسانمایان و آرتیق ایکی اولاد آناسی اولان زهرهنین عائیلهسی اولور.
"ملیسا" پوویستینیم استروکتورال اساسیندا ناغیل سیمبولیکاسی،" ملیک ممد" ناغیلندا کی ایشیقلی- قارانلیق دونیا، آغ قوچ- قارا قوچ ایکیلی مدلی، خئییر- شر دوآلیزمی دایانیر. ان بؤیوک یاداشت میفی دیر، ناغیللار دیر.
✍ «ائلناره آکیم اُوا»
کوچورن:«سحر خیاوی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
سئوینج نوروقیزینین متنلرینی هر زامان حیاتین اؤزو کیمی قاورامیشام. حتا داها فرقلی. چونکی حیاتدا چوخ زامان راستلاشماق دا، بو متنلرده اومود ایشیقی همیشه اولوب.
صنعتین غایهسی، مستثنالیق قازانماسینین یولو دئییلن عامیلله چوخ باغلیدیر. خصوصو ایله، ایندی دونیادا، دونیانی دوشوننلرین سایینین آزالدیغی بیر دؤنمده.
بلکه بونا گؤره یازیچینین "ملیسا" ناغیل-پوویستینین بو حدودلاری دؤیجهله دییینی گؤروب اعتیناسیز قالا بیلمهدیم: ناغیل کیمی حیاتدان بحث ائتدیینه گؤره دئییل، حیاتین مین اوزونو ناغیللاشدیریب متنه چئویردیینه گؤره.
اینسان ناغیللارداکی اوچان خالچالاری کشف ائتدی، آیا، اولدوزا آیاق آچدی، علمی- تکنیکی ترقی اؤزونون یوکسک حددینه چاتدی. لاکین اینسانا لازیم اولان اساس نسنه- معنوی- اخلاقی کامیللشمه مرحلهسینه یول ائلهمهدی. ناغیللاریمیزداکی دار و قارانلیق قویولار اوشاقلاریمیزین حیاتین دیبینه ائنیشین ، زئرزمی حیاتینین دییشمز سیمبولیکاسینا چئوریلدی.
"ملیسا" پوویستی بو دار و قارانلیق زئرزمی لرده استثمار ائدیلن، ازیلن، اینجیدیلن ، هئچه دؤنن اوشاق عؤمورلرینی ده گوستریر. چیخیش یولو کیمی لئیلک قانادیندا اوزادیلان الین یاراتدیغی مؤجوزهنی ده. او زامان"ملیسا" فانتاسیک ادبیات دیر، یوخسا رئالیست؟
بیر حالدا کی بوردا رئال و ایرئال حادیثهلر بو قدر ایچ- ایچه قرارلاشیب.
خورخه لوئیس بورخس یازیر کی، کائیناتین اوزونو هانسی ژانرا- رئالیست یوخسا فاتاسیک- عایید ائدهجه ییمیزی بیلمهدییمیز اوچون جاواب اوخوجودان و اونون مقصدیندن آسیلی دیر.
دوغرودور بو اثری اوشاقلار ناغیلی کیمی اوخویا بیلر، آمما بؤیوک مطلبلرله یوکلنمیش"ملیسا" بو مطلبلری دوغوران سببلری، عصری ناراحات ائدن گلوبال-معنوی، اجتماعی- فلسفی پرابلئملر سیراسینا آلیر.
بلکه سهویمیز اوندادیر کی ناغیللارا اوشاق گؤزو ایله باخیر، اونداکی مئساژلاری اوخویا بیلمیریک. بیزی هر زامان سونلوق ماراقلاندیریر. قهرمان بوتون چتینلیکلری یاریب ایشیقلی دونیایا آتلادیمی؟ بونونلا قاپانیر مسئله. بس قارانلیق دونیا؟ عذابلار، کدر، اضطراب؟ اونلار نه اوچونموش بئله؟
"ملیسا" بو باخیمدان هر جور سوسیال- پسیخولوژی- فلسفی پلاندا دوشوندورور، اوخوجونون قارشیسیندا نوع به نوع صحنهلر آچماقلا بشریتین بوتون اوشاقلارینین نصیبی اولان عاقیبتلری، یاشانتیلاری گؤز اونونه سریر.
"ملیسا"پوویستینده حیاتین بوتون رنگی وار. مؤللیف پارچادان تیکیلمیش بیر گلینجییین یاشانتیلاری فونوندا حیاتی آنلاتماغا، گؤسترمهیه چالیشیر.
بونو اثرین داخیلینده اؤزو ده اعتیراف ائدیر:" بو اثری یازماقلا سنه حیاتین گورمهدییین طرفلرینی گوسترمک ایستهدیم"
اثرین فابولاسی بئلهدیر. اوزاق- اوزاق دیارلاردان گتیریلن چوهرایی ساچلی "ملیسا" آدلی کوکلانی ویترینده گوروب بیهنن زهره آدلی قیزجیغاز اونو آتاسینا آلدیریر. اونلار بیرلیکده خوشبخت یاشاییرلار. کؤهنهلن کوکلانی یاغیشلی گونلرین بیرینده دجل بیر اوغلان تپیکله ووروب گؤله آتیر. ملیسانین آغیر حیات درامی او گوندن باشلاییر. اوّل خال آدلی دالماتین کؤپهیین تاکیدی ایله وارلی ائوه گتیریلیر. اورداندا گؤله آتیلان ملیسانی چکمهچی قوجا کیشی تاپسا دا، چوخ چکمیر میکائیل(میکا) آدلی اوشاق اونو وفات ائدن باجیسینا اوخشاتدیغی اوچون اوغورلاییب ایضطراب یاشایان آناسینا تسکینلیک اولسون دییه، داخمالارینا آپاریر. ملیسانین بوردا دا باختی گتیرمیر. میکائیلین و باشقا کیمسهسیز کوچه اوشاقلارینین قرائتچی قادین و توتو طرفیندن استثمارا و ظولومه معروض قالماسینا شاهیدلیک ائدن ملیسا بو دفعه ده توتونون واسیطهسی ایله لازیمسیز اشیا کیمی بیر طرفه توللانیر.
بو دفعه پارکدا اونو تاپیب عائیلهسینه آپاران سوپورگهچی قادین اولور. بو قادینین اوشاقلاری ایله گوزل گونلر یاشایان ملیسانی بیر گون لئیلک اوز قانادلارینا آلیب اوزاقلارا- بالالارینین یانینا آپاریر. نهایت ملیسانین حسرتینه سون قویولور. لئیلک یوواسینین یئرینی دییشن اونلاری الکتریک ناغیللاری اولمایان داها تهلوکهسیز یئره- اؤز حیطلرینه کؤچورمهیه وسیله اولان عائیلهیه لئیلک مینتدارلیق علامتی اولاراق ملیسانی وئریر. بو ایللردیر ملیسانی آختاران، اونون یوخلوغوندان عذاب چکن، ایللر کئچسه بئله سئویملی گلینجییینی آراماقدان اوسانمایان و آرتیق ایکی اولاد آناسی اولان زهرهنین عائیلهسی اولور.
"ملیسا" پوویستینیم استروکتورال اساسیندا ناغیل سیمبولیکاسی،" ملیک ممد" ناغیلندا کی ایشیقلی- قارانلیق دونیا، آغ قوچ- قارا قوچ ایکیلی مدلی، خئییر- شر دوآلیزمی دایانیر. ان بؤیوک یاداشت میفی دیر، ناغیللار دیر.
پئشهکار بیر اوشاق یازاری اولان سئوینج نوروقیزینین بونو بدیعی تفککورو اویاق ساخلاما میسیاسی، میللی- ژنتیک دوشونجهمیزین داها درین قاتلارینا ائنیشی ایله رئاللاشدیریر. آمما معین انترتکستوال علاقهلر اولسا دا، ایست استروکتور، ایسترسه ده.
ایده پلانیندا"ملیسا: تامام فرقلی اثردیر.
اثر بویو اوخونان ایدهآلاردان بیری بشرین
اوزون بیر یول گلیب دوچار اولدوغو چاغداش بلا و پرابلئملرین حلینی ان درین قاتلاردا آختارماق مسئلهسی دیر.
آمما ناغیللاریمیزدا کی کیمی سمتی، یونو سئچمک، ایشیق گلن- ایت هورهن طرفلر آراسیندا قالماق چاباسی بو اثرده یوخدور. بو اثرده قهرمان اوز طالعینین صاحیبی دئییل. اونو هر دفعه سئچیرلر و گلهجک طالع، یول، عاقیبت سئچن اینسانین کیملییینه باغلی عامیل اولور.
قید ائتدییمیز کیمی"ملیسا" پوویستینین استروکتورو بینار مدل اوزرینده دیر: ایشیقلی و قارانلیق دونیا. حیات ملیسانی بو دونیانین هر بیرینده سیناییر. گاه ایشیقلی دونیایا سالیر، گاه قارانلیق. بیرینجی دونیانی سئوگی، مرحمت، آغیل و ایشیق ، ایکینجیسینی ایسه شر، قارانلیق قووهلر تمثیل ائدیر. اثرده کی اوبرازلار دا بو ایکی قطب آراسیندا بولونور:
کیمسهسیز اوشاقلارا عذاب وئرن قاراچی آرواد، حیلهگر توتو، خال آدلی ایتین صاحیبهسی، کینولوق تعلیمچی، و دیگر قطب دا زهره، خال، چکمهچی کیشی، میکائیل، اوزو یارالی اولسا بئله سینیق آوتوبوسداکی یارالی ایت اوچون ناراحات اولان بالاجت زنجی، سوپورگهچی قادین و عائیلهسی. بس اثرده کی درین دراماتیزم اوخوجویا نجور اوتورولور؟
یازیچی بو دورومو بیزه ملیسانین تفرعاتلی تصویرلرینده گوستریر.
موللیف ملیسانین واسطهسی ایله بو حیاتلارین هئچ بیریندن اوتری کئچمیر، هر بیرینی فردیلشدیریر.بو اثرده تصویر اینفورماسیاسی بویوک رول اویناییر.
بیز ملیسایا نفس آلان، اضطراب چکن، سئوینن بیر جانلی کیمی باخماغا باشلاییریق. ان باشلیجاسی ایسه او اینساندا اوزونه اینام حیسی آشیلاییر. اینسانین اوزو اوزونو و دونیانی سالدیغی بلالاردان یگانه چیخیش یولو سئوگیدیر، سئوگیده دیر.
" اونون باشقا گلینجیکلردن فرقی اوندا ایدی کی ملیسا سئوه بیلیردی. هردن اونا ائله گلیردی کی بو یئرلردن چوخ - چوخ اوزاقلاردا ایچی جوربهجور کوکلا، پارچا کسیکلری، رنگ به رنگ ساپلار و سانجاقلارلا دولو اولان بیر اعمالاتخانادا نغمه دییه-دییه اونو حاضیرلایان قوجا کوکلاچی قادین امکان تاپیب اونون پامبیقلا دولو بدنینه دویونن، نفس آلیب- وئرن بالاجا لاپ بالاجا توتاق کی، سئرچه اورهیی بویدا بیر اورهک یئرلشدیره بیلمیشدی. یوخسا ملیسا اونو قوللاری آراسیندا سینهسینه سیخان قارا گوز قیزی، یاشادیغی منزیلی، او منزیلده کی گئنیش یومشاق دوشکلی چارپایینی بو قدر اورهکدن سئوه بیلمزدی...
هردن ملیسانین یادینا دونیایا گلدییی گونون کسیک- کسیک حیسلری، کینو دیلی ایله دئسه ک فراگمنتلری دوشوردو. او فراگمنتلرین بیرینده ملیسانی دوزلدن قوجا کوکلاچی قادینین اوخودوغو نغمه گیزلنمیشدی. نغمه حرفلره، هجالارا، سوزلره بولونوب ملیسانین ظریف یادداشتینین مختلف کونجلرینه سپهلنمیشدی:
بو دونیادا خوشبخت اولان
چوهرایی ساچ گلینجیک وار
قلبی سئوگی ایله دولان
چوهرایی ساچ گلینجیک وار
بلکه ده ملیسانین سئوگیسی ائله بو سوزلردن یارانمیشدی. یانی ایلک گوندن هله ساچلاری، باشی، بدنی، قوللاری و آیاقلاری بیربیرینه بیرلشمهمیشدن اونجه ائشیتدییی سوز سئوگی اولموشدو...
"ملیسا" پوویستی داها چوخ مدرنیست ناغیل تئکنیکاسینین ائلمنتلری اوزرینده قورولوب. البته بوردا رئاللیغین کسکین تصویری، گئرچکلیین ایزلری ده وار. کلاسیک اثرلرده مخصوص منطق، سبب- نتیجه علاقهلری ، قیریلمایان خورونولوقیادا. آمما بوردا سبب- نتیجه علاقهلری ده ، زامان عامیلی ده اوستا شکیلده سیندیریلیر. بو معنادا "ملیسا" نی راحاتلیغلا کینوپوویست ده آدلاندیرا بیلهریک.
موللیف ملیسانین آدلادیغی بوتون آشامالاردا زامانا وورغونو بیلرک دن اونودور. اوخوجو دا بلکه بونا گوره زامان عامیلینین ماهیتینه وارمیر. سادهجه سیتوآسیانین تاثیرینه قاپیلیب سرگذشتی ایزلهمه یه چالیشیر. موللیف تحکیهنین معنوی، بدیعی ، جغرافی سرحدلرینی گئنیشلندیره رک اوشاقلارا عایید اولان بیر چوخ پرابلئملری عمومیلشدیریر، بشریلشدیریر، اونو لوکال چرچیوهدن چیخاریب بوتون دونیا اوچون آکتوال اولان" زامان و اوشاقلارین دورومو، داورانیشی" موضوعسونا باخیش یونلتمهیه چالیشیر
فرانسوا تروفونون بئله بیر فیکری وار کی، اگر احوالاتین اؤزو اموسیونالدیرسا اونو امونوسیال دانیشماغا جهد ائلهمه یین، مومکون قدر سویوق قانلی دانیشین. سئوینج نورو قیزی پوویست ده بو یولو سئچیر. "ملیسا" دینامیکاسی اموسیالاری اوزده دئییل، داخیلی قاتدا یاشانان متن دیر .
ایده پلانیندا"ملیسا: تامام فرقلی اثردیر.
اثر بویو اوخونان ایدهآلاردان بیری بشرین
اوزون بیر یول گلیب دوچار اولدوغو چاغداش بلا و پرابلئملرین حلینی ان درین قاتلاردا آختارماق مسئلهسی دیر.
آمما ناغیللاریمیزدا کی کیمی سمتی، یونو سئچمک، ایشیق گلن- ایت هورهن طرفلر آراسیندا قالماق چاباسی بو اثرده یوخدور. بو اثرده قهرمان اوز طالعینین صاحیبی دئییل. اونو هر دفعه سئچیرلر و گلهجک طالع، یول، عاقیبت سئچن اینسانین کیملییینه باغلی عامیل اولور.
قید ائتدییمیز کیمی"ملیسا" پوویستینین استروکتورو بینار مدل اوزرینده دیر: ایشیقلی و قارانلیق دونیا. حیات ملیسانی بو دونیانین هر بیرینده سیناییر. گاه ایشیقلی دونیایا سالیر، گاه قارانلیق. بیرینجی دونیانی سئوگی، مرحمت، آغیل و ایشیق ، ایکینجیسینی ایسه شر، قارانلیق قووهلر تمثیل ائدیر. اثرده کی اوبرازلار دا بو ایکی قطب آراسیندا بولونور:
کیمسهسیز اوشاقلارا عذاب وئرن قاراچی آرواد، حیلهگر توتو، خال آدلی ایتین صاحیبهسی، کینولوق تعلیمچی، و دیگر قطب دا زهره، خال، چکمهچی کیشی، میکائیل، اوزو یارالی اولسا بئله سینیق آوتوبوسداکی یارالی ایت اوچون ناراحات اولان بالاجت زنجی، سوپورگهچی قادین و عائیلهسی. بس اثرده کی درین دراماتیزم اوخوجویا نجور اوتورولور؟
یازیچی بو دورومو بیزه ملیسانین تفرعاتلی تصویرلرینده گوستریر.
موللیف ملیسانین واسطهسی ایله بو حیاتلارین هئچ بیریندن اوتری کئچمیر، هر بیرینی فردیلشدیریر.بو اثرده تصویر اینفورماسیاسی بویوک رول اویناییر.
بیز ملیسایا نفس آلان، اضطراب چکن، سئوینن بیر جانلی کیمی باخماغا باشلاییریق. ان باشلیجاسی ایسه او اینساندا اوزونه اینام حیسی آشیلاییر. اینسانین اوزو اوزونو و دونیانی سالدیغی بلالاردان یگانه چیخیش یولو سئوگیدیر، سئوگیده دیر.
" اونون باشقا گلینجیکلردن فرقی اوندا ایدی کی ملیسا سئوه بیلیردی. هردن اونا ائله گلیردی کی بو یئرلردن چوخ - چوخ اوزاقلاردا ایچی جوربهجور کوکلا، پارچا کسیکلری، رنگ به رنگ ساپلار و سانجاقلارلا دولو اولان بیر اعمالاتخانادا نغمه دییه-دییه اونو حاضیرلایان قوجا کوکلاچی قادین امکان تاپیب اونون پامبیقلا دولو بدنینه دویونن، نفس آلیب- وئرن بالاجا لاپ بالاجا توتاق کی، سئرچه اورهیی بویدا بیر اورهک یئرلشدیره بیلمیشدی. یوخسا ملیسا اونو قوللاری آراسیندا سینهسینه سیخان قارا گوز قیزی، یاشادیغی منزیلی، او منزیلده کی گئنیش یومشاق دوشکلی چارپایینی بو قدر اورهکدن سئوه بیلمزدی...
هردن ملیسانین یادینا دونیایا گلدییی گونون کسیک- کسیک حیسلری، کینو دیلی ایله دئسه ک فراگمنتلری دوشوردو. او فراگمنتلرین بیرینده ملیسانی دوزلدن قوجا کوکلاچی قادینین اوخودوغو نغمه گیزلنمیشدی. نغمه حرفلره، هجالارا، سوزلره بولونوب ملیسانین ظریف یادداشتینین مختلف کونجلرینه سپهلنمیشدی:
بو دونیادا خوشبخت اولان
چوهرایی ساچ گلینجیک وار
قلبی سئوگی ایله دولان
چوهرایی ساچ گلینجیک وار
بلکه ده ملیسانین سئوگیسی ائله بو سوزلردن یارانمیشدی. یانی ایلک گوندن هله ساچلاری، باشی، بدنی، قوللاری و آیاقلاری بیربیرینه بیرلشمهمیشدن اونجه ائشیتدییی سوز سئوگی اولموشدو...
"ملیسا" پوویستی داها چوخ مدرنیست ناغیل تئکنیکاسینین ائلمنتلری اوزرینده قورولوب. البته بوردا رئاللیغین کسکین تصویری، گئرچکلیین ایزلری ده وار. کلاسیک اثرلرده مخصوص منطق، سبب- نتیجه علاقهلری ، قیریلمایان خورونولوقیادا. آمما بوردا سبب- نتیجه علاقهلری ده ، زامان عامیلی ده اوستا شکیلده سیندیریلیر. بو معنادا "ملیسا" نی راحاتلیغلا کینوپوویست ده آدلاندیرا بیلهریک.
موللیف ملیسانین آدلادیغی بوتون آشامالاردا زامانا وورغونو بیلرک دن اونودور. اوخوجو دا بلکه بونا گوره زامان عامیلینین ماهیتینه وارمیر. سادهجه سیتوآسیانین تاثیرینه قاپیلیب سرگذشتی ایزلهمه یه چالیشیر. موللیف تحکیهنین معنوی، بدیعی ، جغرافی سرحدلرینی گئنیشلندیره رک اوشاقلارا عایید اولان بیر چوخ پرابلئملری عمومیلشدیریر، بشریلشدیریر، اونو لوکال چرچیوهدن چیخاریب بوتون دونیا اوچون آکتوال اولان" زامان و اوشاقلارین دورومو، داورانیشی" موضوعسونا باخیش یونلتمهیه چالیشیر
فرانسوا تروفونون بئله بیر فیکری وار کی، اگر احوالاتین اؤزو اموسیونالدیرسا اونو امونوسیال دانیشماغا جهد ائلهمه یین، مومکون قدر سویوق قانلی دانیشین. سئوینج نورو قیزی پوویست ده بو یولو سئچیر. "ملیسا" دینامیکاسی اموسیالاری اوزده دئییل، داخیلی قاتدا یاشانان متن دیر .
اثرین اساس مقصدی ملیسانین قهرمانینین چتین، مرکب سیتوآسیاداکی رئکسیاسینی ، داورانیشینی گوسترمک دیر. و بو دورومدا مکان و زامان عامیلی آرتیق آرخا پلانا کئچیر، قهرمانین احوالاتی فونوندا اهمیتسیزلشیر. مدرنیست تحکیه مدلینه اویغون اولاراق، اثرده قهرمانلارین داخیلی دونیاسی اؤن پلانا چیخیر. بلکه ده قهرمانین کوکلا-جانسیز پرسوناژ اولاراق سئچیلمهسی ناحاق دئییل.
یازیچی تیپلر سرگیسی یارادیر و بو سرگیده ملیسا سوسقون تاماشاچی دیر. الدن اله دوشور، سئچمیر سئچیلیر،اونون هئچ نه ائتمهیه حاققی یوخدور، فقط اؤز حیات ریتمینی پوزمور. ماراقلیدیر کی بو جانسیز کوکلانین مشایعتی ایله اوخوجو اطرافی گؤروب تانیماغا باشلاییر. یازیچینین یاراتدیغی بو اوبراز کانسئپسیاسینا اساسن قهرمانین داخیلده یاشانان وضعیتی، روحی دورومو آنلادیلیر، موللیف اونون ایچ گرچکلیینه فوکوسلانیر. ملیسانین ائموسیاسی، رئکسیاسی باخیشلاریندا، میمیکلرینده یوخ، ایچینده، سوکوتوندا دیر و واجیب مقام اودور کی یازیچی بو داخیلی یاشانتینی تاماشاچییا اؤتوره بیلیر. هم ده بونا گوجلو تاثرات یاراتماقلا ناییل اولور. تاماشاچییا تاثیر ائتمک اوچون سوز ییغینی ایله اثری یوکلهمیر. یونگول مانئرا، بانال ماجراچلیلیغا قاچمیر.
هر حیات حکایتینده دوردوغو اینتریئرلرین پلاستیکاسینا، دئتاللارین سئچیمینه اونم وئریر.
"ملیسا" کامئرا اثری دیر. موللیف نقل ائتدییی حادیثهلرین ایچینده اینسانا فوکوسلانماغا ، اونون طالعی، خصلتی ایله باغلی مقاملاری گؤسترمهیه و اونه چکمهیه چالیشیر. بونو یازیچینین دونیا اوشاق ادبیاتینین یئنیلیک لرینه، چاغداش نثر بلدلییی ایله علاقهلندیرمک اولار. سئوینج نورو قیزی اوشاق ادبیاتینین پرابلئلملرینی، اونلارین ایشلنمه سوییهسینی یاخشی بیلیر. مختلف اؤلکهلرین اوشاق ادبیاتیندا استفاده ائدیلمیش معین فندلری، تئکنیکالاری، ویزوآل ایفاده واسیطهلرینی ، اُسلوبلار و ایشارهلری بیر آرایا گتیرهرک بیر کوکلانین تمثالیندا تاثیرلی حیات لوحهسی یارادیر. اینسان آغریسی، اینسان عامیلینی اثرین باش موتیوینه چئویریر.
بو مقامی بعضن سیتوآسیالارین بعضن ایسه پرسوناژلارین دیلی ایله آنلاتیر:
" کاش کیمسه منی ده میخلایایدی دیوارا؛
دئیهیدی اوتور بوردا. قولاغین کار اولسون، دیلین لال، گؤزون کور، بو داغیلان، اوچوب تؤکولن دونیانی گؤرمه. آغزینا بیر تیکه قویاندا آج اولانین دردینی چکمه، بیر شئی آلیب گئییننده لوت اولانین...".یا خود "ائله بیلیرسن، سن گلدییین اؤلکهنین بوتون اینسانلاری خوشبختدیر؟
یوخ. سهو دویورسان. اورانین دا آجی وار. توخو وار. خستهسی، ساغلامی وار. دونیانین هر یئرینده درین بیر آدی وار. او دا ائله درد دیر. نه جور سسلهنیر سسلنسین...".
آمما بو دا وار کی مؤللیف معیشت اوشاقلارینین آغیر سوسیال حیات شرایطینی آنا خطه چئویرمیر. چونکو بوردا مقصد هانسی شرایطده یاشاماسیندان آسیلی اولمایاراق، اینسان اولاراق قالا بیلمهنین مئساژینی وئرمک دیر.
مثلن سوپورگهچی قادینین عائیلهسینده کی مهربانلیغی گورهن ملیسا دوشونور: " بئله بیر چتین زاماندا بو اینسانلار نئجه اولوب کی ایچلرینده بونجا گوزللیک ساخلایا بیلیرلر؟".
یا خود چکمهچینین ائوینده کی راحاتلیغی بئله علاقهلندیریر: "قوجا چکمهچی نین فاصیلهسیز چکدییی توتونون ایییندن نفسی دارالیر، رنگی قارالیردی. آمما ملیسا بدبخت دئییلدی. هئچ ده... بعضن او نئیه اوزونو بدبخت حیس ائتمهیی حاققیندا ساعاتلارلا دوشونوردو. خال لا بیرلیکده یاشادیغی پاریلدایان ائو هارا، قاپ- قارا تاختا، دمیر و فنر پارچالاریندان تیکیلمیش یاماق- یاماق چکمهچی بوتکاسی هارا؟!
ملیسا آنلاماغا باشلامیشدی کی، خوشبخت اولماق اوچون یاشادیغین یئر دئییل، احاطهنده اولان اینسانلار داها بؤیوک رول اویناییر. دوزدور قوجا چکمهچی آجی دیل و سَرت آدام ایدی. بلکه هئچ اوزو ده بیلمیردی کی ملیسایا نه قدر آغری وئریر. ملیسا امین ایدی کی بیلسه، اونا بیرجه دنه ده اولسا، ایینه باتیرماز. آمما قلبینده بویوک بیر سئوگی واریدی".
بو وورغونو ملیسانین اؤزونون اوبرازینین اوزرینده کئچیریب باشقا آنلاملار دا کسب ائتمک مومکوندور: اینسان هاردا یاشاماسیندان، هانسی چتینلیک له اوزلشمهسیندن آسیلی اولمایاراق روحن گوجلو، سارسیلماز اولمالی دیر. اثرین اؤتوردویو بوتون وورغولار بو عامیللرین اوزرینده دیر: سئوگی، اینام و خئییرخواهلیق!
قهرمانین بوتون حاللاردا عزمکارلیغینی، ارادهسینی ایتیرمهمسی اثرده واجیب مقام دیر. یازیچی قهرمانین کاراکتری فونوندا اینامی پوئتتیکلشدیریر، ایدهآلیزه ائدیر.
اثرده رنگ سئچیمینین ده معین سیمبولیک لر داشیماسی نظردن قاچمیر.
چؤهرایی ساچلی ملیسا..مؤللیف بلکه ده اثرده یاشانان گرگین، آغیر، غوصصهلی، سویون اتمسفری هر دفعه قهرمانین ساچینین رنگینده کی ایستی چالارلا نیظاملاییر.
یازیچی تیپلر سرگیسی یارادیر و بو سرگیده ملیسا سوسقون تاماشاچی دیر. الدن اله دوشور، سئچمیر سئچیلیر،اونون هئچ نه ائتمهیه حاققی یوخدور، فقط اؤز حیات ریتمینی پوزمور. ماراقلیدیر کی بو جانسیز کوکلانین مشایعتی ایله اوخوجو اطرافی گؤروب تانیماغا باشلاییر. یازیچینین یاراتدیغی بو اوبراز کانسئپسیاسینا اساسن قهرمانین داخیلده یاشانان وضعیتی، روحی دورومو آنلادیلیر، موللیف اونون ایچ گرچکلیینه فوکوسلانیر. ملیسانین ائموسیاسی، رئکسیاسی باخیشلاریندا، میمیکلرینده یوخ، ایچینده، سوکوتوندا دیر و واجیب مقام اودور کی یازیچی بو داخیلی یاشانتینی تاماشاچییا اؤتوره بیلیر. هم ده بونا گوجلو تاثرات یاراتماقلا ناییل اولور. تاماشاچییا تاثیر ائتمک اوچون سوز ییغینی ایله اثری یوکلهمیر. یونگول مانئرا، بانال ماجراچلیلیغا قاچمیر.
هر حیات حکایتینده دوردوغو اینتریئرلرین پلاستیکاسینا، دئتاللارین سئچیمینه اونم وئریر.
"ملیسا" کامئرا اثری دیر. موللیف نقل ائتدییی حادیثهلرین ایچینده اینسانا فوکوسلانماغا ، اونون طالعی، خصلتی ایله باغلی مقاملاری گؤسترمهیه و اونه چکمهیه چالیشیر. بونو یازیچینین دونیا اوشاق ادبیاتینین یئنیلیک لرینه، چاغداش نثر بلدلییی ایله علاقهلندیرمک اولار. سئوینج نورو قیزی اوشاق ادبیاتینین پرابلئلملرینی، اونلارین ایشلنمه سوییهسینی یاخشی بیلیر. مختلف اؤلکهلرین اوشاق ادبیاتیندا استفاده ائدیلمیش معین فندلری، تئکنیکالاری، ویزوآل ایفاده واسیطهلرینی ، اُسلوبلار و ایشارهلری بیر آرایا گتیرهرک بیر کوکلانین تمثالیندا تاثیرلی حیات لوحهسی یارادیر. اینسان آغریسی، اینسان عامیلینی اثرین باش موتیوینه چئویریر.
بو مقامی بعضن سیتوآسیالارین بعضن ایسه پرسوناژلارین دیلی ایله آنلاتیر:
" کاش کیمسه منی ده میخلایایدی دیوارا؛
دئیهیدی اوتور بوردا. قولاغین کار اولسون، دیلین لال، گؤزون کور، بو داغیلان، اوچوب تؤکولن دونیانی گؤرمه. آغزینا بیر تیکه قویاندا آج اولانین دردینی چکمه، بیر شئی آلیب گئییننده لوت اولانین...".یا خود "ائله بیلیرسن، سن گلدییین اؤلکهنین بوتون اینسانلاری خوشبختدیر؟
یوخ. سهو دویورسان. اورانین دا آجی وار. توخو وار. خستهسی، ساغلامی وار. دونیانین هر یئرینده درین بیر آدی وار. او دا ائله درد دیر. نه جور سسلهنیر سسلنسین...".
آمما بو دا وار کی مؤللیف معیشت اوشاقلارینین آغیر سوسیال حیات شرایطینی آنا خطه چئویرمیر. چونکو بوردا مقصد هانسی شرایطده یاشاماسیندان آسیلی اولمایاراق، اینسان اولاراق قالا بیلمهنین مئساژینی وئرمک دیر.
مثلن سوپورگهچی قادینین عائیلهسینده کی مهربانلیغی گورهن ملیسا دوشونور: " بئله بیر چتین زاماندا بو اینسانلار نئجه اولوب کی ایچلرینده بونجا گوزللیک ساخلایا بیلیرلر؟".
یا خود چکمهچینین ائوینده کی راحاتلیغی بئله علاقهلندیریر: "قوجا چکمهچی نین فاصیلهسیز چکدییی توتونون ایییندن نفسی دارالیر، رنگی قارالیردی. آمما ملیسا بدبخت دئییلدی. هئچ ده... بعضن او نئیه اوزونو بدبخت حیس ائتمهیی حاققیندا ساعاتلارلا دوشونوردو. خال لا بیرلیکده یاشادیغی پاریلدایان ائو هارا، قاپ- قارا تاختا، دمیر و فنر پارچالاریندان تیکیلمیش یاماق- یاماق چکمهچی بوتکاسی هارا؟!
ملیسا آنلاماغا باشلامیشدی کی، خوشبخت اولماق اوچون یاشادیغین یئر دئییل، احاطهنده اولان اینسانلار داها بؤیوک رول اویناییر. دوزدور قوجا چکمهچی آجی دیل و سَرت آدام ایدی. بلکه هئچ اوزو ده بیلمیردی کی ملیسایا نه قدر آغری وئریر. ملیسا امین ایدی کی بیلسه، اونا بیرجه دنه ده اولسا، ایینه باتیرماز. آمما قلبینده بویوک بیر سئوگی واریدی".
بو وورغونو ملیسانین اؤزونون اوبرازینین اوزرینده کئچیریب باشقا آنلاملار دا کسب ائتمک مومکوندور: اینسان هاردا یاشاماسیندان، هانسی چتینلیک له اوزلشمهسیندن آسیلی اولمایاراق روحن گوجلو، سارسیلماز اولمالی دیر. اثرین اؤتوردویو بوتون وورغولار بو عامیللرین اوزرینده دیر: سئوگی، اینام و خئییرخواهلیق!
قهرمانین بوتون حاللاردا عزمکارلیغینی، ارادهسینی ایتیرمهمسی اثرده واجیب مقام دیر. یازیچی قهرمانین کاراکتری فونوندا اینامی پوئتتیکلشدیریر، ایدهآلیزه ائدیر.
اثرده رنگ سئچیمینین ده معین سیمبولیک لر داشیماسی نظردن قاچمیر.
چؤهرایی ساچلی ملیسا..مؤللیف بلکه ده اثرده یاشانان گرگین، آغیر، غوصصهلی، سویون اتمسفری هر دفعه قهرمانین ساچینین رنگینده کی ایستی چالارلا نیظاملاییر.
هربرت اوللس اوز اوتوبیوگرافیاسیندا یازیر کی، " او یاری سفیل، ورملی گنج کنت دن لندنه گلنده اؤزونو دهشتلی درجه ده تنها حیس ائتدی. و اؤز تنهالیغینی چاتدیرماق اوچون " گؤرونمز آدام" ی یازدی. بو کیتابین منبعی محض تنهالیق دیر. باشقا سوزله، فانتاستیک ادبیاتین منبعلری ده ایستهنیلن دیگر ادبیاتین منبعلری ایله عینی دیر. اموسیا".
ملیسانین داخیلی قاتدا یاشانان اموسیالارینین منبعینین ده بلکه بیر تنهالیقدان حاصیله گلمهسینی دوشونمک اوچون اثر هر جور اساس وئریر. دیققت ائلهسک او داییم داریخیر. گاه اونو حاضیرلایان قوجا کوکلاچی قادین اوچون، گاه اونو بؤیوک شوشهلی ماغازادا گوروب آتاسینا آلدیران، ایللرله سئویب عزیزلهین سئویملی زهرهسی اوچون، گاه وارلی صاحیبهسیندن فرقلی اولاراق، ایچینده مرحمتلی اورهک گزدیرن خال اوچون و....بلکه سئوگی اوچون؟! اساس غایه ده محض بو نوکته دیر. آخی یئر اوزونو سئوگی ترک ائتدیکجه اینسان داریخماغا، اؤزونو تنها حیس ائتمهیه باشلاییر. بونا گؤره واختی ایله فویر باخ" محبت دینی" یاراتماق فیکرینی ایرهلی سورموشدو. آمما نه جاهاندا کامال غالیب گلیر، نه ده گؤزللیک و سئوگی دونیانی خلاص ائدیر. ادبیات دا نه زامانسا هر شئیین دوزهله جه یینی اینانیر و متنلرین تمثالینا ایناندیریر. چؤهرایی رنگلی سئوگینین رمزینه چئوریلمیش"ملیسا" کیمی!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ملیسانین داخیلی قاتدا یاشانان اموسیالارینین منبعینین ده بلکه بیر تنهالیقدان حاصیله گلمهسینی دوشونمک اوچون اثر هر جور اساس وئریر. دیققت ائلهسک او داییم داریخیر. گاه اونو حاضیرلایان قوجا کوکلاچی قادین اوچون، گاه اونو بؤیوک شوشهلی ماغازادا گوروب آتاسینا آلدیران، ایللرله سئویب عزیزلهین سئویملی زهرهسی اوچون، گاه وارلی صاحیبهسیندن فرقلی اولاراق، ایچینده مرحمتلی اورهک گزدیرن خال اوچون و....بلکه سئوگی اوچون؟! اساس غایه ده محض بو نوکته دیر. آخی یئر اوزونو سئوگی ترک ائتدیکجه اینسان داریخماغا، اؤزونو تنها حیس ائتمهیه باشلاییر. بونا گؤره واختی ایله فویر باخ" محبت دینی" یاراتماق فیکرینی ایرهلی سورموشدو. آمما نه جاهاندا کامال غالیب گلیر، نه ده گؤزللیک و سئوگی دونیانی خلاص ائدیر. ادبیات دا نه زامانسا هر شئیین دوزهله جه یینی اینانیر و متنلرین تمثالینا ایناندیریر. چؤهرایی رنگلی سئوگینین رمزینه چئوریلمیش"ملیسا" کیمی!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Forwarded from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
شم-شم و یوخو
شعیر:« قسیم عیسیبیلی»
کوچورن«:ویدا حشمتی»
یاتماق دئییل شم-شمینیک
یوخویلا اویانماقدی.
هاچان گؤرورسن کی، یاتیر،
باخیرسان کی، اویاقدی.
کشف ائلهییبدیر یوخونون
قایداسینی چمینی -
گاه شم-شم مینیر یورغانی،
گاه یورغان شم-شمینی.
بیز گؤرموشوک بالینج اولار
باش آلتدا، - هریاندا بیز.
آیاغی آلتدا گؤروروک
شم-شمین، - یاتاندا بیز.
بیر دن گؤرورسن کی، شم-شم
گؤز-قولاقدان یایینیب...-
باخیرسان خورولتو گلیر
آلتیندان چارپایینین.
یاتماق دئییل شم-شمینکی،
یوخویلا اویناماقدی.
هاچان گؤرورسن کی، یاتیر،
گؤرورسن کی، اویاقدی.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شم-شم و یوخو
شعیر:« قسیم عیسیبیلی»
کوچورن«:ویدا حشمتی»
یاتماق دئییل شم-شمینیک
یوخویلا اویانماقدی.
هاچان گؤرورسن کی، یاتیر،
باخیرسان کی، اویاقدی.
کشف ائلهییبدیر یوخونون
قایداسینی چمینی -
گاه شم-شم مینیر یورغانی،
گاه یورغان شم-شمینی.
بیز گؤرموشوک بالینج اولار
باش آلتدا، - هریاندا بیز.
آیاغی آلتدا گؤروروک
شم-شمین، - یاتاندا بیز.
بیر دن گؤرورسن کی، شم-شم
گؤز-قولاقدان یایینیب...-
باخیرسان خورولتو گلیر
آلتیندان چارپایینین.
یاتماق دئییل شم-شمینکی،
یوخویلا اویناماقدی.
هاچان گؤرورسن کی، یاتیر،
گؤرورسن کی، اویاقدی.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
🔔🔔🔔اوشاق ادبیاتی
ترانه *« جوجه لریم »* جزو بیست ترانهٔ کودکان دنیاست که در سال ۱۹۴۷ ( ۷۳ سال قبل ) توسطِ «قنبر حسین لی»
آهنگساز آذربایجانی و با شعر «توفیق مطلب اُو» ساخته شد.
که بزودی نه تنها در آذربایجان،
و نه فقط در اتحاد جماهیر شوروی،
بلکه در سراسر جهان معروف شد.
در سال ۱۹۵۵ هیئت نمایندگیِ شوروی،
در سوئیس و چکسلواکی اشتباهاً بجایِ سرودِ رسمیِ اتحادِ شوروی،
با ترانه ٔجوجه لریم استقبال میشوند !!!
زمانی که هنرپیشگان سینمای آذربایجان،
در فرانسه بودند،
چارلی چاپلین وقتی متوجه میشود که آنان از آذربایجان آمده اند،
پشت پیانو قرار گرفته و ترانهٔ جوجه لریم را مینوازد،
و میگوید:
«پس شما از وطن این ملودی آمده اید ،
سلام مرا به آهنگسازِ این ترانه برسانید .
جوجه لریم به بیش از چهل زبان ترجمه شده است.
از این آهنگ زیبا در هالیوود در فیلمهای کارتون کودکان استفاده شده است .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ترانه *« جوجه لریم »* جزو بیست ترانهٔ کودکان دنیاست که در سال ۱۹۴۷ ( ۷۳ سال قبل ) توسطِ «قنبر حسین لی»
آهنگساز آذربایجانی و با شعر «توفیق مطلب اُو» ساخته شد.
که بزودی نه تنها در آذربایجان،
و نه فقط در اتحاد جماهیر شوروی،
بلکه در سراسر جهان معروف شد.
در سال ۱۹۵۵ هیئت نمایندگیِ شوروی،
در سوئیس و چکسلواکی اشتباهاً بجایِ سرودِ رسمیِ اتحادِ شوروی،
با ترانه ٔجوجه لریم استقبال میشوند !!!
زمانی که هنرپیشگان سینمای آذربایجان،
در فرانسه بودند،
چارلی چاپلین وقتی متوجه میشود که آنان از آذربایجان آمده اند،
پشت پیانو قرار گرفته و ترانهٔ جوجه لریم را مینوازد،
و میگوید:
«پس شما از وطن این ملودی آمده اید ،
سلام مرا به آهنگسازِ این ترانه برسانید .
جوجه لریم به بیش از چهل زبان ترجمه شده است.
از این آهنگ زیبا در هالیوود در فیلمهای کارتون کودکان استفاده شده است .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar