ادبیات سئونلر

علی آغا واحد

واحد، 1895-جی ایلده باکی شهری نین یاخینلیغیندا 13 کیلومترلییینده اولان «ماسازیر» کندینده فئورالین 18-ینده آنادان دوغولموشدور. ایلک تحصیلینی آلاندان سونرا عائله دولانیشیغی آغیر وضعیتده اولدوغونودان، علی کیچیک و آز یاش لاریندان ایشله مه یه باشلامیشدیر. بیر مدت بقال و سونرا خراط شاگردی اولموشدور. البته بو استاد خراط واحدین اؤز داییسی اولور. استعدادلی اولدوغوندان، آز بیر زماندان قابل اوستادلار جرگه سینه کئچن واحدین دوغوم تاریخی بوتون یازیلی متن لرده اوسته اولدوغو کیمی دیر. آما من اؤزوم بو سون سفریمده باکی دا گؤردویوم واحد حقینده بیر ادبی گئجه نین آپاریجیسی واحدشناس محمد آقا معلم بئله دئدی: «هامی واحدی 1895-جی ایل ماسازیر کندینده دوغولدوغونو یازیر و دئیرلرسه بو سهودیر. واحد 1894-جی ایل فئورالین 18ینده باکی نین قدیرلی کوچه سی 113 نومره لی ائوده دونیایه گلیبدیر.» دئدی.

واحد حیاتی نین یوخسوللوق فیرتیناسیندان باشی اوجا چیخیب، دیریلییینده ذره جه یالتاقلیق و خیانت اولماییب، ائلینی و یوردونو قیزغین محبتله سئوه-سئوه یاشاییب، و ائل ده اونو سئویب. اونون شعری بیر چوخ جهت لردن قوتلی دیر. شعریت، عشق، امید، وطن سئورلیک، اجتماعی لیک، معاصرلیک و ذاتیندا اولان ایگیدلیک و پاکلیق گؤزه چارپیر. او، حقیقتا قدرتلی بیر شاعردیر.

واحدین ده بعضا شعرلرینده قوشا هدف وار. بو هدف لر معنا باخیمیندان آیری اولسالار دا، هر هدف اؤزلویونده گؤزل معنا داشیییر.

آذربایجان تورکجه سینده چالیشان یازیچیلار اؤنجه کتابین نئچه ضرر ائده جه یینی حسابلایارلار. چونکو، آذربایجان خالقی کئچمیشلردن، اؤز آنا دیلینده یازیب اوخوماقدان محرومدور، داها دوغروسو نئچه میلیون انسانین اؤز مکتبلرینده بیر دانا اولسون درس کلاسی یوخدور. ائله همین محرومیت حتا دوکتور و مهندسلریمیزینده اؤز آنا دیللرینده ساوادسیز قالماسینا سبب اولموش و بو دیلده یازیلان کتابلارین آلماسین گرکلی دویمامیشلار. بللی دیرکی، بئله بیر دورومدا کتابین ساتیش ساییسی آز اولمالی و کتاب ضرر وئرمه لیدیر. آمما بونلارا باخمایاراق بیزیم غیرتلی یازیچیلاریمیز اؤز منافعلرینی یوخ، خالقین منافعینی نظرده توتاراق گئجه و گوندوز بیلمه دن یازیب، یاراتماقلا خالقین اؤز مدنیتینی اؤزونه قایتارماق اوچون چالیشیرلار.
بو ماهنیلار کتابینین داها ده یرلی جهتی او دورکی، ماهنیلار، موغاملار اوزره آیریلیب یازیلاراق اوخویانین ایشینی اولدوقجا راحاتلاییب و اوخویان ایسته دییی ماهنینی چوخ راحات جاسینا الده ائده بیلیر.
بو یئنی لیک مؤلفین آرتیق موغام ساوادی اولماسینی گؤسته ریر و کتابین باشقا ماهنی کتابلاریندان بیر آددیم ایره لی له مه سینی آیدینلادیر. آمما بو ساحه ده ایشله نیلن کتابلاردا هله ده چاتیشماز لیقلار چوخدورکی، اونلارین ایکی سینه اشاره ائتمه لییم:
بیریسی ماهنی کتابلاریندا نوتلارین اولماماسی دیرکی، آرتیق دقته لایق دیر. ایکینجی اؤ نملی مسئله بوتای آذربایجان دا بسته لنمیش ماهنیلاردیرکی هئچ بیر دفتره یازیلماییب دیر و زامان زامان طبیعی اولاراق سیرادان چیخماقدادیر.
بو ماهنیلارین بیر یئره توپلانماسی ان گرکلی ایشلردندیرکی، داها آرتیق چالیشما، وقت و ائله جه ده خرج قویماق طلب ائدیر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar