ادبیات سئونلر
3.11K subscribers
7.03K photos
2.47K videos
1.03K files
18.3K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
ائتیمولوگییا درسلری ۷ / ۱۰ / ۹۹

ائلچی داشی ( Elçi daşi )

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
فوزيه اويحيي
ترانه سرا، موزيسين، خواننده بيست ساله مراكشي كانادايي متولد كازابلانكا

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«آتیلا_ایلهان»

آغزیمین دادی یوخسا،
خسته کیمی گؤرونورسم،
بوغازیمدا دویونله نیرسه تیکه لر،
بولوددان یاغیش قاپیرسام،
اینان
سنین گؤزل گؤزلرینین حسرتیندن دیر....


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
مدينه گولگون

بیرجه ایچیملیک سو ، بیر اووج تورپاق
بیر چینار کؤلگه سی ، بس ائدر منه
بیر لطیف بنؤوشه ، بیر یاشیل یارپاق
حزین بیر نئی سسی بس ائدر منه

بیر سونبول دنه سی ، بیر آیدین سما
بیتمز بیر خاطرات بس ائدر منه
بیر حسرت سیز عمور ، بیر سونسوز وفا
بیر عمورلوک حیات بس ائدر منه

بیر کؤرپه گولوشو ، بیر توی صداسی
بیر دوست صداقتی بس ائدر منه
بیر قارانقوش سسی ، بیر یاز هاواسی
بیرده ائل شفقتی بس ائدر منه.



https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«حسن بابایی عجبشرلی»

احتیاط -احتیاج !!!!!!!

ایل لر عرفه سینده دوءنوب یازدیقلاریما باخارکن، اری یب یئره گیرمک ایسته ییرم. نئجه آلداندیم -اویدوم، دئین اولا یازماسایدین درجه لریوی آچاردیلار، یازیب سانسا عایدین نه اولوبمو؟
گوزگونون قاباغیندا دوروب اوءزومو سئیر ائدیرم. آغاران ساچلاریما قیریشان صیفتیمه، اسن الیمه، طاقت دن دوشن دیزیمه، آغزیمدا بوتون لشمه ین سوزلره باخیب، اوءزومون یئرینه گوزگونو قینایب اوءزومه دوءنورم. (سونکو پئشمانلیق بره بیتیرمز دئمیشلر )
پولویه -پولویه سوایچمگین سونو بوندان آرتیق بهره وئرمز. قورخونون بالاسی اوءلسون (احتیاط )سوزو منی اولدوغومدان ائله یب، پیس دورومدا
آددیم آتماقدا چول ( çəvəl)لمیشم.ندن یاشید لاریم دان آرخادا قالمیشام، بئله -بئله فیکیرلر منی چاش -باش سالیب دو شوندوک لریمی یازییا آلا بیلمه میشم. نه یازیق ایش -ایش دن کئچیب، قوولان محکمه ده اودوزموش لار سیراسیندا آخسامیشام. (احتیاط )سوزونون سون حرفی (ج)یا یونلدیکده اونا -بونا ال آچیب اله باخیم اولوب وارلیغیمی، کیم لییمی، اوءزلییمی اوجوزجاسینا ساتمیشام. دوزونودئسم اوخودوقلاریما اینامیم آز اولوب، اوءتری کئچمیشم. باشقا سوزله دئسک :اوءزوم -اوءزومو دوور ویرمیشام، نه آغلیمین سوزونه، نسه اوره ییمین دویونتوسونه قولاق وئرمه دن آتیمی چاپدیرماق دوروموندا یوخ، یورقا سورموشم. سوی آدیم دان اوتانیرام، قاش --قاباغیم یئر سوپورور. یالان دان یانی کی بئله! !!!!!!!!!!
باشین چکدیینی آیاق بیلمز، شهرین خیاوانلاری منی تانی ییر، طمطراقلی زال لار، کونفرانس یئرلری، ییغیناقلار بوس -بوتون مندن شکیل چکیب نئجه دئیرلر اونلاردا سوموک سیندیریب آغزیم گوپوک لنیب، بشقاب دیبی یالامیشام، آنجاق اوءزومو بئله دوشونموشم منی وادار ائدن اوست سطیرلرده وورغولا دیغیم (احتیاج )سوزو اولوب.
ایناناسینیز یئنه همی سیزه -همی اوءزومه یالان دانیشیرام، منی یولدان آزدیران احتیاج یوخ، طمع، شوهرت یالانین آتینا میندیریب چالخالایب ایچ اوزومون دوزگونلویونو توءکوب، یئرینه چیرکین لیینی اوزه چکیب. گلین ایری اوتوروب -دوز دانیشاق :اوءزوم اوءزومه ائله میشم کولو گوزومه ائله میشم. من -من -من اعتراف ائدیرم سهوه (یانلیش )لیغا یونلدیکدن خالقیمی، کولتورومو ویجدانیمی داریخمیشام. منی باغدا ایشله دین (باغیشلایین )تکرار اولماز. اولان اولوب -کئچن کئچن دن سونرا نه دئیرلر. احتیاط لا احتیاج قالا قورار هئیکل یمین اوءنونده، اوندادیر بویوک شاعیریمیز بختیار واهاب زاده نین شعری منی دئیر :

احتیاط سوزوندن احتیاط لیام
احتیاط هر یئرده احتیاج اولمور
هر سوزدن اوءزونو قورویان ایلهام
آیاق دا سورونور باش دا تاج اولمور


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"چنگیز آیتماتوف" قیرقیزستان ادبیاتی‌نین آتاسی.
چیویرن:« سحر خیاوی»
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر


روس دیلی، قیرقیز آنا دیلیم کیمی، اوشاقلیقدان عؤمرومون سونوناجا منه یاخین‌دیر.
"چنگیز آیتماتوف"

چنگیز آیتماتوف، روس-قیرقیز یازیچی و سیاست کیشیسی ایدی. او ادبی و تایسیز اثرلری ایله روسیه‌نین آدلیم کولتور شخصیتلریندن ایدی.
او میخائیل گورباچف-ون آیدین فیکیرلی مشاور ایدی و شوروی‌ جمهوری‌لرینین بیرلیکی داغیلاندان سونرا، قیرقیزستاندا باغیمسیز بیر دولت قورماغا یاردیم ائتدی و قیرقیزستانین سفیری عنواندا بروکسل ده حاضیر اولدو. سونرالار بعضی اروپا مملکت‌لرینده سفیر عنواندا، دوغو و باتی آراسیندا کولتور کؤرپوسو ووردو.
۱۹۵۹ینجی ایلدن شوروی یازارلار بیرلیگی‌نین اؤیه‌سی اولدو. اونون اثرلری دونیانین ۱۵۰‌ دیلیندن چوخا و هم ده فارسجایا چئوریلیب.
اونون فارسجایا چئوریلن اثرلریندن "رویاهای ماده گرگ"، " الوداع گلساری"، "روزی به درازای یک قرن"، "پرنده مهاجر"،" جمیله" و " داغ کاساندرا " یا ایشاره ائتمک اولار.
بو یازینین اردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"چنگیز آیتماتوف" قیرقیزستان ادبیاتی‌نین آتاسی.

چئویرن: «سحر خیاوی»
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر
روس دیلی، قیرقیز آنا دیلیم کیمی، اوشاقلیقدان عؤمرومون سونوناجا منه یاخین‌دیر.
"چنگیز آیتماتوف"

چنگیز آیتماتوف، روس-قیرقیز یازیچی و سیاست کیشیسی ایدی. او ادبی و تایسیز اثرلری ایله روسیه‌نین آدلیم کولتور شخصیتلریندن ایدی.
او میخائیل گورباچف-ون آیدین فیکیرلی مشاور ایدی و شوروی‌ جمهوری‌لرینین بیرلیکی داغیلاندان سونرا، قیرقیزستاندا باغیمسیز بیر دولت قورماغا یاردیم ائتدی و قیرقیزستانین سفیری عنواندا بروکسل ده حاضیر اولدو. سونرالار بعضی اروپا مملکت‌لرینده سفیر عنواندا، دوغو و باتی آراسیندا کولتور کؤرپوسو ووردو.
۱۹۵۹ینجی ایلدن شوروی یازارلار بیرلیگی‌نین اؤیه‌سی اولدو. اونون اثرلری دونیانین ۱۵۰‌ دیلیندن چوخا و هم ده فارسجایا چئوریلیب.
اونون فارسجایا چئوریلن اثرلریندن "رویاهای ماده گرگ"، " الوداع گلساری"، "روزی به درازای یک قرن"، "پرنده مهاجر"،" جمیله" و " داغ کاساندرا " یا ایشاره ائتمک اولار.
اونون باشقا کیتابلاری"فوجی داغینا چیخماق"، " آغ گَمی"، "مئشه لر و داغلارین ناغیللاری"، "آنا آران"، " « اوخویان یارالی قوشلار"،"ایلکین اؤیرتمن"، "چنگیزخانین آغ بولودو" دیر.
بو یازیچی‌نین ناغیللاری چوخلوق افسانه لر و عوام سئون روایت‌لر دیر. و هرنه دن چوخ اینسانلار و توپلومون ایلگی‌لرینه دیققتی وار. قهرمانلاری ایچدن گوجلو و اینسانلیق روحوندان دولو و زمانه‌نین چالیشقان اینسانلاری دیلار.
او دفعه‌لر چوخلو میللی و دونیالیق ادبی اؤدول‌لر آلیب و قیرقیز ادبیاتین دونیا سوییه‌سینده یوکسلدیب.
بو آرادا ماناس حماسه و اسطوره‌سی، قیرقیزلرین اسکی حماسه‌لریندن بیرینی دونیایا تانیتدیردی.
عالی تاریخ آژانسی، تورکیه‌نین آتاتورک دیل و کولتورو، ۲۰۰۸ اینجی ایلین اوّللرینده، آیتماتوفون تورک سویلو اولماغینا اساسن، اونون نوبل ادبیاتیندا نامزد اولماغینا اؤزل کمیته قوردو. اونون بو اؤدولو آلماغا شانسی چوخ اولدوغونا رغمن، قورولتایدان قاباق دونیاسینی دَییشدی. هم ده قیرقیزستان دولتی ۲۰۰۸ ینجی ایلی،"آیتماتوف ایلی"آدلاندیرمیشدی.
اونون بعضی اثرلری اساسدا چوخلو فیلملر و پئیس‌لر اجرا اولوب و کند یاشام طرزینین آخا- باخاری، قیرقیزستانین کلاسیک سینما اثرلرینه چوندو. اونو"قیرقیزستان سسی" و قیرقیزلارین "معنوی آناسی" آدلاماق یئرسیز دئییل.

چنگیز آیتماتوف ۱۹۲۸ینجی ایل، دسامبرین اون ایکیسینده تالاس ایالتی‌نین شکر کندینده، قزاقستان و قیرقیزستان سرحددینده دوغولدو. او کئچمیش شوروی و بو گونکو دونیا یازارلاریندان بیری دیر. او ایکی قیرقیز و روس دیللرینه یازیردی. چونکو عائیله‌سینده هر ایکی دیله دانیشیردیلار.
او کمونیست حزبینده چالیشان عائیله ده دوغولموشدو و بیر چوخ شوروی یازیچیلاری کیمی یاشامیندا چوخلو انیش- یوخوش چکیب.
یالنیز اون یاشیندا اولارکن، آتاسی استالین سوی‌قیریمیندا ۱۹۳۸ ینجی ایلده"خالق دوشمانی" عنوانلا اعدام اولدو. چنگیز بؤیوک آناسی‌نین عائیله‌سینده بویا- باشا چاتدی و روحو ایلک دن قیرقیزلارین میللی یاشامیلا قاریشدی.
۱۴ یاشیندایکن دونیالیق ساواش هر یئری بورودو و اونو کندده کیشی قالمادیغی سببه کاتدا (کدخدا) ائله‌دیلر. چنگیز تئز بویودو و اینسانلارین یاشام چتینلیک‌لری جانینا هوپدو.
آناسی"نعیمه حمزه اُوا" ساوادلی و ادبیات ماراقلی قادین ایدی. او چتین اوشاقلیق گونلرینده چنگیزه اوشاق ناغیللاری دئییردی. ائله بو ناغیللارین تاثیرینده چنگیز یاواش- یاواش ادبیات دونیاسینا گلدی. بیشکک ده تحصیل آلدی و ۱۹۴۸ده درسینی بیطارلیق رشته‌سینده باشا ووردو. سونرا اکینچی‌لیک یونیورسیته‌سینه گئتدی و ۱۹۵۳ده درسینی باشا ووردو.
۱۹۵۲ دن اثرلری قیرقیز دیلینده چاپ اولدو. ایلکین قیسا حیکایه‌سی"ایکی قزئته ساتان" همن ایلده نشر اولدو و ۱۹۵۶ دان ۱۹۵۸ جک مسکودا ادبیات رشته‌سینده تحصیل آلدی. بیرینجی داستانی"اوز به اوز" عنوانلا قیرقیز دیلینده ایدی و ۱۹۵۸ ده آدلیم" اکتیابر" درگیسینده روسجا چئوریلیب نشر اولدو.
اوندان علاوه "نووی میر" درگیسینده اثرلرینی چاپ ائتدیریردی. ایکینجی اثری اوزون بیر حیکایه(پوویست) "جمیله" آدیلا دونیانین چوخ دیللرینه او جومله‌دن لویی آراگون واسطه‌سیله فرانسه دیلینه چئوریلدی و دونیالیق شهرت اونا قازاندی. درسینی قورتاراندان سونرا قزئته‌ یازان عنوانلا بیشکک شهرینده ایشه باشلاییب و "لیتراتورنی کیرگیزیستان" درگیسی‌نین مودورو اولدو. ۱۹۶۰ دان ۱۹۸۰ینجی ایله جک شوروی جمهوریلرینین بیرلیگی عالی نماینده‌سی و شوروی‌نین یازارلار بیرلیگی هئیاتی نین اؤیه‌سی ایدی. سونرا "نووی میر" و " لیتراتورنایا گازییتا" درگی‌لرینین یازارلار هیاتینه قوشولدو. بو موددتده
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اثرلر یازماغینا اوچ کره میللی اؤدول لر آلماغا ۱۹۶۸، ۱۹۸۰ و ۱۹۸۳ده اوغور قازاندی. او ۱۹۶۵جه قیرقیز دیلینده یازیردی.
ایلک پوویستی روسجا "الوداع گولساری" آدیندا ایدی کی البته ایلک آدی" ایتی یئریشلی آتین اؤلومو" ایدی.
"قاچان آلا-بولا ایت ساحیلده" (۱۹۷۷) ده قاباق کی اثر کیمی اسطوره و حماسه معنالی ایدی. ۱۹۷۳ ده آیتماتوف کلتای محمد جانوف، قزاقین پئیس یازانی لا بیرلیکده "فوجی داغینا چیخماق" پئسینی یازدیلار. اونون اجراسی مسکونون " ساورمننیک" تئاتریندا چوخ اوغورلا قارشیلاندی و هله ده قزاقستانین تئاتر صحنه‌لرینده پارلاییر.
آیتماتوف ۱۹۸۰ دا ایلک رمانینی" گون وار عصره برابر " و ۱۹۸۶ دا"اعدام مئیدانی" رمانینی یازدی. سونونجو اثری شوروی دؤرونده چاپا گئتدی. شوروی جمهوریلری بیرلیگی داغیلاندان سونرا دا "چنگیز خانین آغ بولودو"۱۹۲۲ ده، "کاساندرا داغی" ۱۹۹۴ ده، "رقص‌لر" ۱۹۹۷ ده، "قیرقیزستاندا اوشاقلیق گونلری"۱۹۹۸ ده، " او واخت کی داغلار تؤکولورلر یا ابدی گلین" ۲۰۰۶ دا چاپ اولدولار. ۱۹۸۸ دن ۱۹۹۰ جا "ایناسترانایا لیتراتورا" درگیسی‌نین مودورو ایدی. بو درگی ده خاریجی یازارلارین ان یاخشی اثرلری چاپ اولوردو.
۲۰۰۸‌اینجی ایلده آیتماتوف بیر مستند فیلم اوچون بیر روس تئلویزیا شبکه‌سی طرفیندن تاتارستانین قازان شهرینه گئتمیشدی کی ۱۶ می ده بیر دوره چتین بؤیرک خسته‌لیکیندن سونرا حالی گرگینلشدی و درمان اوچون آلمانیانین نورنبرگ شهرینه یوللاندی و نهایت اوردا ۲۰۰۸ ین ژوئن آیینین اونوندا بیرآز هشتاد یاشلیغیندان قاباق دونیایا گؤز یومدو. آیتماتوفون جسدی اسلامی رسملرله هنرمندلر آتابیت قبریستانیندا، بیشکک یاخینلیغیندا تورپاغا تاپشیریلدی. اوغلو عسگر چنگیزوویچ ۱۹۵۹ ینجی ایلده دوغولموش و دولت و سیاست کیشیسی دیر. تحصیلاتینی آسیا و آفریقا مسکو دانشگاهینا باغلی یونیورسیته‌لرده باشا ووروب.او ایندیجه بین الخالق اوراسیا یئنی ایشلر رئیسی دیر. ۲۰۱۲ ژوئن آییندا بین‌الخالق قورولتای لندن ده آیتماتوف یادی ایله قورولدو.

آیتماتوف اثرلرینه بیر باخیش:
اونون ایلکین یازیلاری سئحیرلی گله‌جه یین تصویری ایدی. دویغولار، فیکیرلر، یاشام، رسملر، فولکلور، دیل، پئسیخولوژی، باش یازی، آسیا کولتورو، وطن گؤزللیگی، اسطوره، افسانه، زور دئمک و استالینین استبدادی اونون اثرلرینده اونملی یئری وار.او اثرلرینده آسیا و اروپا کولتورونا یا عشایر کولتورو و مدرن صنعتی کولتورا گیریشیر. سوندا مارکیسم مددی ایله اونلارین آراسیندا بیرلیک یارادیر.آیتماتوف ایچگین(درونگرا) بیر یازاردیر. بعضی سوژه‌لرین طرحی اثرلرینده سابقه سیزدیر. اؤرنک اوچون "اوزبه اوز" حیکایه سینده، دوغرو کی یازار ناغیلین قهرمانینا چتین شرایط یازدی آمما جبهه دن قاچماق سوژه‌سی او زاماندا شوروی ده او قدر سابقه سیز ایدی کی ضیدلیک له اوز به اوز قالدی‌.چونکو مستقیم شوروی سیستمی باره ده ایدی. آیتماتوفون اثرلرینده فطرت، دویغولار و اینسانی اخلاقین اؤزل یئری وار و ساواشا ایشاره‌سی ده بو اصل‌لری بیان ائتمک اساسدا دیر.
او بشر سئور شخصیت ایدی. اینسانلارا ظولوم اولماقدان نیگاران ایدی. بیر دنه نقیضه‌لردن کی طرح ائله‌ییر: دوغرو کی اینسان عالمین ان عاغیللی وارلیقی دیر و باشقا یارانیشلارا چاره گؤستریر، آمما اؤز فرهنگ و اخلاق انیشینه چاره ائده بیلمیر. او دئییر: کولتور باخیمدان دا اینسان سئور اولماق گره‌کیر. اوندان اینسانین بو ناتوان اولدوغونون کؤکو سوروشولور.
دئییر: اینسان بیر توپلومسال یارانیش دیر. او"گون وار عصره برابر" کیتابیندا بیر توپلومو تصویر ائله‌ییر کی اوندا عدالتسیزلیک و حاکمیت اوچون رقابتدن خبر یوخدو.بو کیتابدا کمونیسم و سرمایه دارلیغی او شئی له کی گرک اولایدی قیاس ائله‌ییر و بشرین موشکوللری چؤزولمک اوچون، اینسانلاردان سوسیالیسم و کمونیسم یئرینه اورتاق آماجلاردان فایدالانماغا دعوت ائدیر. اؤرنک اوچون انرژی دن یئرلی فایدالانماق و اینسانی بلالری و خطرلری آرادان قالدیرماق.
او ایناملی دیر بشرین گؤروی ساغلام و فسادسیز نسلی قوروماق دیر. بو فیکیرین "رستاخیز" رمانیندا آردی توتولور.
آیتماتوف کولتور هجومو باره‌ده ایناملی دیر، اقتصاد کاسیبلیغی کولتور یئتیشمه‌سینه مانع اولاجاق. و بشر صنعت له بیرلیکده اینسانی داورانیشلاری دا گرک گوجلندیرسین.او سوسیالیسمین شوروی ده اجراسینی نقده چکیر و اسطوره لر و افسانه‌لرله مارکسیسمه انگل یارادیر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
معروف حیکایه‌سینده"جمیله"گنج قیرقیز بیر گلین دیر. او اخلاق و سنتی کولتورلا ساواشیر. " الوداع گولساری" حیکایه‌سی رئالیسم خوش بین لیک اساسدا دیر. اوخوجو "شاهنامه نین خوش سونو" ایله اوز به اوز اولمالی دیر.
او ایلکین قیرقیز یازار ایدی کی قیرقیزلارین سنتی کولتورونو پسیخولوژی آراشدیرمالارینا جا یوکسلتدی.

آیتماتوفون اثرلری
"جمیله" یاساق، معصوم و غملی بیر سئوگی‌نین ماجراسی دیر. اوندا پاک لیق و ناپاکلیق ، عشق و نیفرت، آواز و سوسقونلوق بیربیرینه قاریشیر. جمیله‌نین او قدر علاقه‌سی اولمایان اری شوروی ارتشینده خیدمت ائلیر. داستانی روایت ائلیه‌ن سعید، صادقین اون بئش یاشیندا اوگئی قارداشی دیر. او جمیله‌نی سئویر و اونا آرخا چیخیر. جمیله‌نین کندین باشقا قادینلاری ایله فرقی وار. او اؤز باشینا بیرآز دا سیرتیق دیر. چتین ایشلری ارینه تاپشیریر. گَده- گوده‌نی اؤزوندن قووماغی یاخشی باجاریر. تا بو کی اوتانقاج و جنگدن قاییتمیش دانیارین اوره‌یینی آپاریر.جمیله اونولا قاچیر.اؤزونو بوتون سنتی قیدلردن آزاد ائدیر. بو آرادا سعید یئنه اونو سئویر. چونکو اونون اینامینا جمیله اوره‌یینین سسینه های وئریب.
لوئی آراگون بو داستانین چئویرمه مقدمه‌سینده اونو"دونیانین ان گؤزل سئوگیسل داستانی" آدلاندیریب. بو داستان شوروی نین ان چوخ چئوریلن اثرلریندن دیر.۱۹۶۳ ده"جلگه‌لر و داغلار" داستانی آیتماتوفدان چاپ اولدو. بو کیتابا لنین اؤدولو قازاندی. بو کیتابین داستانلاری "قیرمیزی لچکیمین صنوبری"، " ایلکین اویرتمن،"، "آنا آران" یاشام و پسیکولوژیک کشمکش‌لردن دانیشیرلار.
"الوداع گولساری" دا قهرمان تانانبای آدیندا قیرقیز بیر اکینچی دیر. بو حیکایه تانانبای و آتی گولساری نین ایلگیسی باره ده دیر.تنقیدچیلر دئییرلر: گولساری بشرین یاشامیندان استعاره دیر. بشرین سینماغی و دوغال حیاتدان قاچماغی حتمی دیر.
گئورگی گاچف، ادیب و روس فیلسوفی گولساری نی باشی اینسان و بدنی آت بیلیر.باشقا عبارتله گولساری ائله قیرقیز میللتی دیر. بو میللت چیچکلنمک یئرینه دئوریمله اوز به اوز اولور. چاپارلار اونو تانیمادان و اوره‌ک یاندیرمادان اونا مینیرلر. اصلن اونون ساغلامی فیکرینده دئییل‌لر.یالنیز سیاسی مقصدلری اوچون اونو بیر وسیله کیمی ایسته‌ییرلر. نهایتده گولساری دان قالان اؤلومه یاخین بدن دیر. آیتماتوف بو اثرینده گوجلو قلمیله سوسیالیستی حکومتی یاخشی تصویره چکیب و هئچه چالیشمیش میللتی یاخشی ایضاح ائدیب.
بو اثر مؤحکم حماسه و اسطوره اساسدا یازیلیب. او بو اثرده قیرقیز "قره گول" و "کوجوجان" حماسه‌لریندن فایدالانیب.
"آغ گمی" پووئستینده یازیچی میللی حماسه‌لردن دانیشیر.اوندا بیر قوجا کیشی بوینوزلو دیشی جئیران ناغیلینی نوه‌لرینه تعریفله‌ییر. دوغرو کی حیکایه ده یاخیشیلیق گؤزللیک‌له وصف اولوب آمما اونون درینلرینده اوغلان اوشاغینین تراژیک و غملی باش یازیسینی حیس ائتمک اولور. او اؤز الی ایله یاشامین یوخلوغا چکیر، نه دن کی بؤیوکلرین یالان و رحمسیز دونیاسی ایله سازیشا بیلمیر.
"ساحیلده آلا-بولا ایت"‌ پوویستین ده ماجرا آخوتسک دنیزینین ساحیل‌لرینده، قادین-بالیق پادشاهی‌نین دؤرونده (کی بشرین آناسی حئساب اولور) اوز وئریر.
"فوجی داغینا چیخماق" پئیسی ‌نین موضوعسو بشرین خطا و گوناهی عدالتسیزلیک قارشیسیندا دیر.
"گون وار عصره برابر" آیتماتوفون داها اؤنملی اثرلریندن دیر. حیکایه‌نین قهرمانی ییدیگی آدیندا ساده بیر قزاق دیر. او اوجقار بیر یئرده قطار دوراقیندا ایشله‌ییر. بو حیکایه ده ساواشدان قاباق کی موشکوللر، ساواش، ساواشدان سونرا کی چتینلیک لر و...تصویر اولور.
رماندا ایکی داستان خطی گؤروروک. دوغال حادیثه‌لرله اوز-اوزه گلمک، باشقا اوزای قووه‌لری اینسانلاری شرر و زیانلی ایشلره چکمک.
بو رماندا دا آیتماتوفون باشقا حیکایه‌لری کیمی، اصلی شخصیت‌لرین بیری دوه دیر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کی اَلَست دورانی‌نین سیمگه‌سی دیر. و هم ده بیر افسانه نایمان آنا و اوغلو باره‌ ده. اوغلو، ذاتی خاراب آداملارین زورو ایله حرکتلی اؤلویه چئوریلیر، یادداشتسیز بیر اینسانا. او کئچمیشینی، بابالارینی اونودوب، اراده‌سیز و رحمسیز بیر آداما چئوریلیب. بو افسانه و بو شخصیت یازیچی‌نین وریندن، معاصر اینسانین شخصیتینده اوز وئرن سهو دییشیک‌لردیری کی اونو ذاتیندان آییریب آنیمسادیر.
ایکینجی رمانی"اعدام مئیدانی" دا چوخ جهتلردن بیرینجی رمانی کیمی دیر. مسیحین و پونتی پیلاتین اوزونو اوندا گؤروروک. تنقیدچیلر بو اثری آیتماتوفون فلسفی نظرلرینین سئچیمی ساییبلار کی هنر و ادبیاتلا بزه‌نیب.
سونرالار بو یازیچی فانتاسیک و ماوراء سوژه‌لری اثرلرینده چوخالتدی کی نتیجه‌سی"کاساندرا داغی" اولدو.
علم و خیال قاریشیق بو رماندا فیلافی آدیندا بیر عالیم کشیش ادعا ائله‌ییر: یئر مداریندا آراشدیرمالاری اساسدا هانسی رحمده کی اوشاغین دونیا گلمه‌یه مئلینی یوخسا دونیا گلمه‌یه مئیل‌لی اولمادیغینی بیلیر. او نتیجه‌لری آداملارلا آرادا قویوب چوخ های- کوی سالیر و نهایت انتحار ائدیر.
بیر زاماندا کی بدبختلیک، یوخسوللوق و دوشمانلیق دونیانی قارانلیغا چکیب ، کشیش دونیایا گلمه‌یه راضیلاشمایان اوشاقلارین دوغولماسیندان مانع اولماق ایسته‌ییر آمما بو ایشه قادیر اولمور.

آیتماتوفون نثرینین اؤزللیک‌لری

آیتماتوف یولون اوولینده وارلیغین چتین مسئله‌لرینی طرح ائده‌ن یازیچی ایدی و گوجلو، پاک و صداقتلی اینسانلارین غملی وضعینی اؤزلریجه گوجلولرله تصویر ائدیردی. بو دوشمانلار اسکی فیکیرلرین تابعلری، قان ایچن، قودرت سئون کیمسه‌لر‌ ایدی لر. یازیچی یاشامین ان گیزلی سیررلرینه جیغیر آچماق ایسته‌ییر، آمما ییرمینجی عصرین مسئله‌لرینی ده اسیرگه‌میر. او همشه یئر اوزو بویدا حادیثه‌لره نظر سالیر.
اگر"بیرینجی اؤیرتمن" ناغیلیندا چوخلوق قیرقیزلارین کولتور و دویغولارینا دیققت ائدیر، "گون وار عصره برابر" ناغیلیندا اؤزونو بوتون یئر اوزونون شهرداشی تانیتدیریر.
آیتماتوف ان کیچیک و ساده سوژه‌لردن، شعرسل اثرلر یارادیر. اونون داستانلارینین قهرمانلاری شوروی‌نین عادی اینسانلاری دیرلار. اونلار چالشماقلا آیدین گله‌جه یه یئتیشمه یه ایناملاری وار. پاک و دوزگون اینسانلار بوتون یاخشیلیقلارا کؤنلو آچیق، باشقا اینسانلارلا ایلگی ده ریاسیز دانیشیق و داورانیشلی.
اونون اثرلرینده طبیعتین وصفی کناریندا، کلاسیک و مدرن یاشامین بیربیرینین یانیندا اولماسی اوخوجونو اؤزونه چکیر.
دوغرو کی اونون داستان و رمانلاریندا افسانه یله رئاللیق قاریشیق دیر، آمما اونون چکیجی نثری اوخوجویا اونون دیلچی و فرم بیلن یازیچی اولماغینی آنلادیر. بو سببلره داستایفسکی، بولگالف و همینگوی کیمی بؤیوک یازارلاری اونون ادبی اوستادلاری آدلاندیریبلار.
فولکلور دا اونون اثرینده گوجلو دیر. ایلکین اثرلرینده چوخلوق خالق ماهنیلاریندان فایدالانیر. سونراکی اثرلرده خالق افسانه‌لرینی ناغیلارینین اریش- آرغاجیندا توخویور.
اونون ایلکین داستانلاری قیرقیز کندلی‌لرینین ایش و زحمتی باره‌ده ایدی، آمما اونون شهرتی بیر پسیخولوق و ایتی گؤره‌ن رئالیست، کی میللی مسئله‌لری بوتون بشر مسئله‌لریله قاتماق دیر، "جمیله" رومانیلا باشلاندی. او بیر مصاحبه ده تورک قزئته‌چیسی ایله دئییر:"‌منیم یازیلاریمدا بوتون بشر دردی ایله درین ایلگی‌لی اولماسایدی، اونلاردان دونیا سطحینده بو قدر پئشواز اولمازدی. من بوتون توپلوملارین اینسان دردلرینی و اینسانلاری ماراقلاندیران سوژه‌لری یازمیشام. او سببدن منیم اثرلریمی تورکیه و بوتون دونیادا سئوگی و ماراقلا اوخویورلار". او اسطوره‌لر و معاصرلیگی بیربیرینه قاتیب و ادبیات محضرینه گتیریب وحقا کی بو ایشده تایسیزدیر.

منبع‌لر:
ایبنا: ایران کیتابلارینین رسمی سایتی.
یازار:دکتر مهناز نوروزی، روس ادبیاتی‌نین آراشدیریجیسی و ایراس کولتور شوراسی‌نین اویه‌سی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«الیف_شافاق»


عشق_کیتابینین_اؤن_سؤزو
#کؤچورون:«ویدا_حشمتی»

بیرداشین چایا دوشمه‌یی،
ائتگیسی آنلاشیلماز اولار. خفیف دن آرالانار - دالغالانار سویون اوزو.
بللی - بلیرسیز بیر " دیپ " سسی چیخار؛ ائشیدیلمز آخینتی نین اورتاسیندا بئله ائشیدیلمز، ایتیر - باتار اوغولتودا.
باشدان - آشاغی بودور، اولدوغو - اولاجاغی.
آما بیر ده گؤله دوشسون عاینی داش ...ائتگیسی چوخ داها قالیجی و تیتره‌ین اولار. او داش وار هاااا او داش، دورغون سولاری، ساوورار.
داشین سویا دیدیگی یئرده، اؤنجه بیر چمبر تاپیلار. چمبر قونچالانار، او قونچالار چیچه یه دؤنر، آچار دا آچار، قات - قات اولار.
گؤز آچیب، یومونجایا قدر، خیرداجا بیر داش نه ایشلر آچار باشا.
بوتون اوزه یاییلار شکلی، بیر باخیبسان هر یئری توتوب. چمبرلر - چمبرلری دوغورور، تا کی ان سون چمبر ده ساحیله ووروب، یوخ اولونجایا دک.
چای آلیشقین‌دیر قاریشیقلیغا، دلی -دولو آخیشا. ذاتا چاغلاماق اوچون ماهانا آختارار، داییما یاشار، تئز داشار.
آتیلان داشی ایچینه آلار؛ صاحیب چیخار
،جانینا سیندیرر و سونرا دا اونودار راحاتلیقلا .
قاریشیقلیق اونون دوغاسیندا وار، هر نه ده اولسا، یا بیر آز - یادا چوخ.
گل - گله‌ییم، گؤل حاضیر دییلدی بئله بیر آندا دالغالانماغا. تک بیر داش بئله یئتر اونو آلت - اوست ائتمه یه، تا دیبیندن تیتره‌تمه‌یه. گؤل داشلا بولوشدوقدان سونرا
بیر داها آصلا اسگی سی کیمی اولماز -اولماز. اؤزونو تانییاندان بری دورغون بیر گؤل کیمی دیر...

چمبرلر: حلقه لر. چاغلاماق: کؤپوک له مک.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
کور عربین ماهنی‌سی
ایفا: عالیم قاسیم اوو

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ادبی کؤرپو ادبیات درگی سی
یئنی سایی ایشیق اؤزو گوردو.
بو آدرس‌دن ائندیره بیلرسینیز:
http://kitabxana.net/?oper=readBook&id=4863


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
دوکتور کامیل قهرمان اوغلو
شاعیر، یازیچی، آراشدیریجی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
#بیر_شعیر
#بیر_قیسا_باخیش

#کامیل_قهرمان‌اوغلو


گون چیخیشی و اوشاق یوخولو کارتونلار...
شورانلیق داملاجیغی کیمی
آغاجلارین اینامی کیمی
هوپموشام داغینتیلاریمین گؤيسونه...

فلقین دانلیغینا بوکولور بدنیم
شافاغین ایلانلیغینا
سوزولور داملا داملا اوتانقیجلیغیم
یویونوروق ماویلیکلره؛
بیر من، بیر دورنا بالیغی و دنیز آتی
سولار روحوندا دئوریم دوشور
ساچلاریمی هؤرور بالیقلار...
گون چیخیشی و کارتون یوخولو اوشاقلار
"آیدین*"ین الینده بیر دولچا
"مجید*"ین الی بوشدان دولو اسید هاواسی
جیزقی چکیلمیش ساغ اوزونده
و من باخیرام
و آلینیرام باخیشیمدا بویلو نیسگیللریمه
دامغالی گونلریم دوشور یادیما
ماشین سیگنال وورور
و گئدیرم کندیمی

ایضاح:
*ایدین شاعیرین اوغلو و مجید قارداشی دیر.
#مرجان_مناف_زاده

بو شعیری اوخودوقدا مودرن شعیرین نئچه واریانتلارینی خاطیرلادیم. آرتیق کئچیرم شعیرین تعریفیندن و بیرباشا گلیرم شعیرین اوستونه.
بو شعیری، نئچه باخیمدان باخیب و آراشدیرماق لازیم و مومکون گؤرونور.
دیل و محتوا باخیمدان آرتیق هر بیر شعیر اؤزونه اؤنملى رول اوینایا بیلیر.
ایلکین‌جه دیل، بیر شعیرین اؤزللیگی و شاعیرین آرتیق گوجونو نمایشه قویور.
منجه اگر بیر شعیر هر هانسی قالیبده یازیلیرسادا اوقدر اؤنم دئییل. بلکه شعیرین دیلی یئنیسل‌لیک و باغیمسیزلیق وریندن اؤزونو بوشقابا قویارکن، گؤسترير مثلن بو شعیرین دیلی، و شعیرییتی نه حدده گوجلو و یوخسا ضعیف جیلوه لندیریر.
بونا رغمن چاغداش و مودرن شعیرینین بعضی دیل یاناشمالارینی سادالایاجاغیمدان سونرا شعیری دیل باخیمدان آراشدیریم.
ژان فرانسوا لیوتار، معاصیر مودئرن و پست مودئرن چاغداش شعیرینین ان واجیب و مکمل اؤزلليگینی محتشم روایت و یا فرا روایت چؤکوشونو ابراز ائدرک دئییر: "پست مودئرنیزمین شوبهه و یاشی و یا منطیقی تعریفلرین اؤلومو و زاوالیدیر و بو شوبهه، شوبهه سیزکی، علمین اینکیشافیندا ایره‌لی گئدیر."
بلی اگر باشقا دیلده دئیه بیلسم اؤنجول شعیری جزئیات شکلینده باش وئریر و عکس پووئست میلینده چوخ ساحه‌لی مجازلاری اؤزه چکیر.
پائول ریکور "فئنومونولوژی نظریه‌سی ایله آنلاتیمی وورغولاییر"
ژاک دریدا " هر شئی دیلده ایتیفاق دوشور " دئییر.
و سوسیال پئسیخولوگیانین قوروجو و بانیسی باختین روس متفکری دئییرکی: "اوبیئکتیو، موشاهیده‌لری آرتیق وورغولایا بیلیر" .
چاغداش شعیرده تره فیلیک" جزئی نگری، اوبیئکتیو"عینیت گرایی" پووئست"روایت" طنز و پولیفونیا کیمی کومپونئنتلره قارشی دورما موناقیشه‌لرینده، آچیق شکیلده تمثیل اولونور.
آوانقارد شعیرینده لاپ ایندیکی حالدا و دورومدا تیکینتی سیندیرماغی و سپه‌لنمه فورمادا دئمگی، پلورالیزما، نئچه معنالی اولماقلیغی، "سئمانتیک" و نئچه اولچولولویو، نورما قاچیشی، تانیشلیقدان قاچماغی، پوزیخوسلولوق، و پوزقونلوغو دستکله‌لیر. یعنی بو سادیلادیغیم قونولار قاباقجیل شعیرینین اؤزللييي و گورکملی‌لیگی حسابا گلیر.
بو پوئتیک شرطلره اساسلاناراق خانیم مرجان منافزاده گؤزل شاعیر اولاراق شعیرین دیلینی یاخشی باشا دوشور و جانلی کومپوزیسیالارین ،ترکیبلرین، یارادیلماسینی بیلیر. و چالیشیر اثرینده ائوریمه " تکامل" چاتارکن‌ده دئوریمه اوغراتسین شعیرینی.
آنجاق بعضن بو شعیردن آسیلی اولمایاراق، بو عزیز شاعیرین دیگر اثرلرینده شعیر اوبرازینین لازیم اولدوغو کیمی و بلکه ده لازیم اولدوغو قدر یارادا بیلمه‌دیگینی گؤروروک (البتده بو شعیرده یوخ دیگر شعیرلرینده).
بیر داها هانسی بیر شاعیرین و یا هر هانسی بیر شعیر دؤرونون ان خاراکتئریک اوسلوب ائلئمئنتی سادیلانیر. دیلین فورمال ائلئمئنتیلری سؤزلر و بیرلشمه‌لردیر و شاعیرین یارادیجیلیغی اونلارین شورلو و عیصیانسال سئچیمینده دیر. فونتیک و سینتاکتیک تنظیم‌له‌مه‌لرله، تنظیمله‌نن سئچیم ان گؤزل نقش اویناییر. آنجاق اولایلارین و حادیثه‌لرین دیلده باش وئرمه‌سی شاعیرین دوشونجه‌سینین، تخییولونون معنوی تکامولونون چئوریلمه‌سینده دیر.
و شاعیرین دونیایا و اینسانا خوصوصی بیر موناسیبتی اولمادیغی موددتجه، معین بیر دیلی اولا بیلمز. و اگر دوشونجه دییشیلمه‌دن و یالنیز دیل سوییه‌سینده دییشیک‌لیک اولماسا، گورکملی و قاباقجیل شعیره چاتا بیلمه‌یه‌جه‌یین دوشونمک، چوخدا سهودیر. بو وضعییتده سونوج آنارخیزمیدن باشقا بیر شئی اولمایاجاقدیر.

محتوا باخیمدان

بو شعیرده سئوگیلی شاعیر مرجان خانیم مضمونونا گؤره یاشادیغی سوسیال آغری ایله قارشیلاشیر.
بوندان آرتیق بو شعیرده اؤز توپلومسالی‌نین پرابلئمی و سورونو اعلا درجه ده ایضاح ائدیلمیشدیر. حایاتا کئچیریلمه‌میش و آرزولارینا چاتمایان شاعیر، صوب واختی خیابانا چیخاندا بیر اوشاغی اوست، باشی تور‌تؤکونتو و جیریق گئیمده یوخسوللوق دردیندن سحرین شیددتلی و جان یاندیریجی سویوغوندا کارتوندا یاتمیش گؤرور.
آردی ایکینجی صحیفه ده👇👇👇

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
#ایکینجی صحیفه
آیدینین الینده بیر دولچا و مجیدین
الینی بوشدان دولو اسید هاواسی ایله باخیشیندان کئچیریر .
(گون چیخیشی و کارتون یوخولو اوشاقلار
"آیدین*"ین الینده بیر دولچا
"مجید*"ین الی بوشدان دولو اسید هاواسی
جیزقی چکیلمیش ساغ اوزونده
و من باخیرام.)
منجه بیر حرفه‌ای شعیر هر یؤنه‌تیدن یاراشیق تاپیرسادا اینجه‌لیک و فونتیکالیق شعیرین آغیرلاشماسینا یاردیم ائدیر.
بئله بیر دوشونجه‌لر شعیرین عومرونون اوزانماسیندا وارسیل‌لاشدیریر. اگر شاعیر چئوریلیشه یول تاپماسا اثرلرینده تیکرارا اوغراناراق نقدر یازسادا اؤز باشینا فیرلاناجاقدیر. بئله‌لیکله تقلید شاعیری داها سومسوک ائدرک باشقالارینین اثرلرینه داهادا سایریلیق‌لاندیریر.
بلی بو اثر جانلی و روحلو و قالارغی اولاراق مینلرجه ایشچی اوشاغین شه‌هر خیاوانلاریندا زورلا ایستیثمارا معروض قالاراق حتا تجاوزه‌ده اوغرانیلماسیندان سؤز آچیر. منجه گلین باجیم مرجان منافزاده خانیم اؤز ماحالینین و میللتینین باشدان آیاغا آغریسی دیر. اووووففف...
و شاعیر حیددتلی گؤزايله باخیر و هوشونو جانیندان گئدرکن، اؤز یازیق و بدبخت گونلرینی خاطیرلاییر و سوندا ماشینلارین سس، کویونده اؤزونو ایتیریر. بئله‌لیکه شعیر سونا چاتیر.
بو آراشدیرما عینی حالداکی آغلاتدی منی آمما بو گؤز داملالاری کدرینده بیر سئوینج دامجیلاری‌دیر، کی داها اؤز تورک چاغداش ادبییاتیمیزا فرحله‌نیرم کی خانیم مرجان مناف زاده سایاق ائل دردینی کلمه‌لرله یاراشیق وئرن شاعیرلریمیز واردی.
عشق اولسون و ساغوللار گره‌ییم اولاراق بؤيوک تانریدان مرجان خانیما زنگین باشاریلار دیله‌ییم وار. اولسونکی یئپ‌یئنی یارادیجیغی ایله تورک ادبییاتیمیزا خیدمت گؤستره بیلسین.

سایغیلارلا:
آزر آیی 1399
#کامیل_قهرمان‌اوغلو

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سایین کانالداشلار
بو گئجه: 99/10/14
ساعات : 21
ادبیات سئونلر کانالیندا ائتیمولوژی درسلیک لری اولاجاق .
اوزمان : دوکتور ارشد نظری

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ائتیمولوگییا درسلری 99/10/14
آلا قاپی ۱
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ائتیمولوگییا درسلری 99/10/14
آلا قاپی ۲
https://t.me/Adabiyyatsevanlar