" منله کئچل و کيکاووس" حکايه سي اوچ گنجين ماجراسيدير کي، فيلم چکمه يه ايرانين جنوب ساحللرينه گئديرلر. بونلارين اويونبازليقلاري
حکومت آداملاريني شکّه سالير. بونلاري توتورلار آما گؤرورلر کي، بیفايدا آدامديلار. ساعدي بو حکايه ده گولوش اسلوبوندان استفاده ائده رک حکومت تشکيلاتني مضحکه يه قويور.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"گور و بئشيک" حکايه توپلومو "دنديل"دن سونرا يازيليب. بو مجموعه ده اوچ حکايه درج اولونوب : "آري پتیي"، "ايزله مک"، "زيبيل قابي".
"آري پتيي" ساعدينين گوجلو حکايه لريندن بيريدير. يازيچي رئال، ناتورال، سوررئال مکتبلريندن مهارتله فايدالانيب. حکایه ده انسانلار ائله يئرده ياشاييرلار کي، اونا آري پتگيندن ساوايي آيري آد وئرمک اولماز.
حکايه اوردان باشلانير کي، بير قوجا کيشي بير گنج اوغلاني تورونا سالير، ايسته يير اوچ قيزينين بيريني بو اوغلانا وئرسين. کيشي روحي خسته ليگي اولان آروادي و اوچ قيزي ايله ياشايير. قيزلارينين بالاجاسي عاغيللي و گوزلدير. آنجاق ديگر ايکيسي عاغيل و کامال ساريدان دالیدیلار. قوجا قاپيني تاققيلدادير:
" - اوشاقلار، قوناق.
قوجا قاري و قیزلار اؤزلريني ايتيريب اؤرتوک داليسيجان گزيرلر. هئچ بيري سلامين جوابيني وئرمه دن ديشلريني آغارديرلار. قوجا باشلايير کي، بو اوغلان اوستا شاگردي، اؤزو ده پيغمبر اولاديدير. قاري دئدی:
- آي جدّينه قربان اولوم، آي جدّينه قربان اولوم. قيزلارين بيري دئدی:
- آنا سوس، قوچاغيم گلمه ييب کي، سندن روضه ائشيتسين.
قاري دئدي:
- اوندا بس نه يه گليب؟ قوجا دئدي:
- آللاهين قوناغيدير. قاري دئدي:
- آي آللاهين قوناغي، آي آللاهين قوناغي.
ايکي قيز کي بير چادرانين آلتيندا گيزله نير، هريلداييرلار. قوجا دیدی :
- بسدير، دورون سفره ني سالين.
بؤيوک قيزلا اورتانجيل قیز دييرلر کي، بو گون مليحه نين نوبه سيدير. مليحه آغزيني اَيه- اَيه ائودن چيخير. ربابه، حمیده اوندان پيس اونون آغزيني اَييرلر. ربابه اوتوز ايکي ياشيندا، حميده ايسه ايکي اوچ ياش اوندان کيچيکدير. (ساعدی غلامحسین، گور و گهواره، ص 14 )
يازيچينين قدرتي بوندادير کي، دئمير قيزلارين عاغيلدان بير آز اسکيکلري وار، بلکه، بونو اونلارين رفتاريندا گؤسترير. بير نيچه سطير بيرليکده اوخوياق:
" بؤيوک قيز ديدي :
- آدين ندير؟ ديديم :
- ابول. اورتانجيل قيز سوروشدو:
- نه منه بول؟ ايکيسيده قاققيلتينان گولدولر. من يئنه دئديم:
- ابول، ابوالقاسم ، سيد ابوالقاسم. بؤیوک قیز سوروشدو:
- آتان آنان وار؟ دئديم :
- عؤمورلرين باغيشلاييب سيزه. اورتانجيل قيز سوروشدو:
- باجين قارداشين نيچه؟ دئديم:
- يوخدور. بؤيوک قيز اَييلدي منه طرف ياواشجانا سوروشدو:
- آرواد نئجه؟ آردواد اوشاق نئجه؟ دئديم:
- آرواد اوشاقدا يوخومدور. اورتانجيل قيز ديدي:
- هله ييزنه اولماميسان؟ بؤيوک قيز دالين گلدي:
- قوجاليرسان ها!
کيشنه مگينين سسي گلير. بيردن قاري باشين ايچري سوخور غريبه بير سس ایله باغيرير:
- قوقولي قوووو.
قوجا الله اکبر دئيير؛ اوزون توتور اوغلانا، قيزلارين بيرين بَيَنمگي اونا مصلحت گؤرور. اوغلان ديير کي اونون ائوي ائشيگي يوخدور. قوجا ديير ائو ائشيگ ذات لازيم ديير، ائله بوردا کئچينه بيلرلر. آخيردا اوغلان مليحه ایله ائولنمگه بويون اَيير.
حکايه ده اولان فاجعه اوندا اؤزون عريان شکيلده گؤسترير کي بونلار گيجه ياتيرلار. يئنه ده ياخچيدير کي يازيچي نين اوز قلميندن اوخوياق:
" قوناغلار گيدندن سونرا من ائوين اورتاسيندا اَياق اوستونديديم. بيلميرديم نئيلیيم. حميده منه بير دومسوک ووردي دئدي:
- ديشووي ايتيلديسن؟
من نه دئديگيني دوشونمه ديم. رباب مليحه نين چنه سين قالخيزدي:
- پيسده بير شئي چيخماييب.
قارينين قوقولي قو سسي حَيَطدن ائشيديليردي. رباب دئدي :
- دوغرودان ايندي نه جور ياتاغ. حميده دئدي:
- هاميميز بير بيريميزين قوجاغيندا. رباب دئدي:
- جانووا آند اولسون! کونلووو يالاندان خوشلا.
من پاپيريزي يانديرديم دئديم:
- بيز گئده ريک حَيَطده ياتاريق. رباب دئدي:
- حَيَطده ستلجم اولارسوز. حميده ديدي :
- هم ده کي حَيَطده نه جور ار آرواد اولارسوز؟
من ایله مليحه چيخديم حَيَطه، ايکي سکينين بيرينين اوستونده دوردوغ. مليحه ياواشجا دئدي:
- من قورخورام. بيرينجي دفعه يدي کي منله دانيشيردي. دئديم:
- ندن قورخورسان؟ آي ايشيغيدير منده کي سنله نم.
مليحه نين رنگي آتميشدي. دئدي:
- ننم دئيير ايکي جاوانین باشين کسيب بوردا قويلاييبلار.
دئمک قارينين دلي اولماغينين علتيده معلوم اولور. ايرمي ايل بو حکايه نين يازيلماسيندان قاباغ بو تورپاغدا هانسي بير کند تاپيلا بيلر کي اوندا نئچه آدامين باشي کسيلمه ييب يا دا دارا آسيلماييب؟
حکايه نين سونوندا او بالاجا اوتاغي نيچه اؤرتوکله ايکي اوتاغا بولوللر. حيميده دئيير:
- رباب ده اره گيتسه اوندا يئنه ده اوتاغي دورد يئره بوله ريک. رباب ديير:
- حميده ده اره گئتسه يينه ده اوتاغي بؤله ريک. دئمک اوتاغي آري پتگيينه

چئويرماق ايسته ييرلر. " ( یئنه اورادا) (دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"ايزله مک" معاصر ايران حکايه چيليگينده بيرينجي حکايه دير کي، گيزلي پليس آداملارينين کاراکتريني جانلانديريب. حکايه کاسيب، لات، رمضان آدلي بير گنجين ديليندن نقل اولونور. رمضانين دلبر آدلي بير قاديندان خوشو گلير، اونون خاطرينه هر ايشه ال آتماغا حاضردير. دلبر خانم دا اونا پول وئرير کي، اونلارين ياخينليغيندا خيريم- خيردا آل - وئرله مشغول اولسون. محله يه گلنلر يا ترياک، هروئين، باشقا معتادليق گتيرن شئيلره خاطر گليرلر، يا دا خانملاري گؤرمک اوچون. رمضان خانم بازليغا گلن "آقالار" دان دا پول قوپاردير. بير گون ايکي نفر او محله يه گلير. رمضاندان اؤزونون و خانملارين حاقيندا سؤز سوروشورلار. رمضان گؤرور کي، بونلار ائله بيل باشقالاريندان فرقله نير، خانم گؤرمه يه گلمه ييبلر. اؤزونو اونلارا چوخ ناتوان گؤسترير و اونلاردان پول قوپاردیر. يولداشلاري کي، اؤزونه تاي هاميسي آج يالاواجديرلار، مين کلکله پولون بير حيصه سين اونون اليندن چيخارديرلار. اونون کيسه سيندن دويونجا يئييب ايچيب کئفله نيرلر. نئچه گوندن سونرا چاخير ايچديگي يئرده بير آهيل، مودريک آدام رمضانا ياخينلاشيب، ايکي گنجين شکليني اونا گؤسترير. رمضان بونا باخماياراق کي، اونلاري تانيتديرماق اوچون چوخ پول آلا بيلر، او آدامين اوزونه توپورور و اورادان چيخير. يئنه ده ايکي اوچ گوندن سونرا رمضان گؤرور محله قاريشدي. دييرلر پليسلر ايکي جوان طلبه سينين داليسينجا گزيرلر. پليسلر جماعتي برک ورورلار. بيردن رمضان گؤرور کي، اهالي ده آغاج گؤتوروب پليسلرله چيرپيشير. حکايه رمضانين سئوينجک حالا دوشمه سييله سونا چاتير.
بو حکايه ده غ. ساعدي ضعيف انسانلارین دا معنوی یوکسه لیشلره قالماخ امکانیندان بیر باجاریقلی پورترئت وئریر. يازيچينين بو اثري بديعيليک باخيميندان ضعيف اولسادا، عوضينده گونون طلبينه وئرديگي جوابا گؤره گوجلودور. دوزدور حکايه نين کاراکترلرينين عملّري آغلا سيغيشمير و اهالينين عصياني حکايه نين منطيقيندن اوزاقدير.نظره گلیر، يازيچي ايسته ييب کي، کور طبيعي عصياني آچيقلاسين.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ساعدینین ده یازیلاری , دولت آبادی کیمی کند حیاتیندا گئدیر , حال بوکی اوحکیم دیر مودئرن حیاتینان تانیش دیر , بونون سبب لری نه دن آسیلی اولا بیلر ؟
(کامران آذری)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ساعدینین گوتوردوگو جمعیت سیموولیک حال داشئییر. او کند یا شهر جمعیتین بیر وبدی پورتریتلره چئویرمک باجاریغینا مالیک دیر. و بو جهتدن دولت آبادی ایله فرقله شیر.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"زيبيل قابي" حکايه سي ساعدينين ان گوجلو حکايه لريندن بيريدير.
داريوش مهرجويي بو حکايه اساسيندا "مينا دايره سي" فيلميني چکدي کي، انقلابدان قاباق ايراندا اکرانا چيخماغا قويماديلار.
"زيبيل قابی" بير آتا و اوغولون حکايه سيدير کی، بؤيوک بير شهرده آوارا- سرگردانديرلار. آتا ناخوش قوجانين بيريدير، اوغول دا اون آلتي ياشيندادير. گؤرونوشونه باخاندا چوخ ياش وئرمک اولار. بونلار ديلنچيليک ائده رک بير "قان" آل- ویرچیلرینه راست گليرلر. اوغلان بير کيسه قان وئرير ايگيرمي تومن آلير. اوغلان او پوللا آتاسيني خسته خانايا آپارير. اوردا ايشله ين قادينلاردان بيرينين اوغلاندان خوشو گلير. قادينين يارديميلا اوغلان آنباردار، مطبخ ايشچيلريله تانيش اولور. اوغلان بو ايشچيلرين مصلحتي ايله خسته خانانين آرتيق قالميش، ناخوشلارين قاباقلاريندان قاييتميش خؤرکلري اورانين سوروجوسو ايله آپارير شهرين اوزاق بير ميدانچاسيندا، بشقابي ايکي قرانا ساتير. بو مينواللا اوغلان پول- پله يه چاتير. آتاسينا دا بير چايخانا دوزلديرلر. اوغلانين گؤزونو پول آچير. ياواش- ياواش آيري- آيري ايشلره باش وورور. خسته خانادا ايشله ين قادينلار اونون کؤمکي ايله ائشيکده کي کيشيلرله دوستلوق ائديرلر. گئتديکجه اوغلانين ايشلري بؤيويور "قان" آل- ویرچيلري ايله ال بير اولور.
خسته خانادا يالنيز بير حکيم وار کي، اؤزونو چوخ دوزگون آپارير. او، ايشدن چيخان زامان قيزلارلا، قادينلارلا قاريشمير، آنجاق فيکري کتابدا اولور. اورادا اولان حکيملر، ايشچيلر اونو اؤزلرينه "ياد" بيليرلر. گيزلي پليس اونو ائشيکده توتماق ايسته يير. اوغلان پليسلره يارديم اتمک ايسته يير. بير گون اوغلان حکيمي ايزله يير، ايسته يير پليسلره زنگ ائديب حکيمين يئريني اونلارا دئسين. اورانين سوروجوسو اوغلانين چيرکين عمللريندن زهله سي گئدير. واختيله اوغلانا چوخ يارديم گؤستريبدير آنجاق بورادا اوغلانا ماجال وئرمه دن اونو اؤلنه قدر تاپدايير. بونونلادا حکايه سونا چاتير.
يازيچي بوردا بير خسته خانانين سیموولو ايله ايرانين او زامانکي جمعيتي و حکومت قورولوشونو تنقيد آتشينه توتور. جمعيتي بير زيبيل خانايا چئويرنلرين عيبجرليگيني مهارتله گؤسترير. "او بو حکايه ده يوخسوللوق دنياسي نين مدنيتسيزليکله علاقه سيني گؤسترير.
"سسسيز- سميرسيز قورخولار" آدلي حکايه مجموعه سي 1345 - جي ايلده چاپدان چيخدي. بو کتابدا بش حکايه توپلانيب: "ايکي قارداش"، "سعادتنامه"، "ديلنچي"، "ائولري تالانميشلار"، "قيزما"، " اؤزگه لر يانيندا توختاقليق"
( دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"ايکي قارداش" حکايه سي جمعيتين رئال ياشاييشيني تابلويا چکمکله باشلانير. حکايه نين اورتالاريندا ساعدينين آيري- آيري اثرلرينده اولدوغو کيمي ظاهر ده غير عادی نظره گلن انسانلارلا راستلاشيريق. ايکي قارداشين بيري ايران خالقلارينين اوتوز ايکينجي ايلده آزادليق اوغروندا مبارزه ائدن، تاپتالانميش ضياليلارينين بيرينين سيماسينی نمايش ائتديرير. بو آدام ايندي عمرون بطالتله کئچيرير. ايشي کتاب اوخوماق، يا دا توخوم چيرتلاماق، سيگار چکمکدير. اونون عکسينه کيچيک قارداش چوخ ايشلک، زيرکدير. آنجاق بؤيوک قارداشين سفيل- سفيل اويونبازليقلاري اونو عصبيلشديرير، او داها جانا گليبدير. ائو ييه سي بير قوجا قاريدير کی، داستايوسکي نين "جنايت و جزا" رمانيندا اولان قاريني اوخوجونون يادينا سالير.
قاري قارداشلاري مجبور ائدير کي، تئزليکله اونون ائويني بوشالتسينلار. بؤيوک قارداش اؤزونو وورور اؤلولويه. قاري رحمه گلير، کيچيک قارداشا ايذن وئرير کي، اونون اوچون حکيم گتيرسين. حکيم ناخوشو گؤرجک اونون کلکيني آنلايير، آنجاق اوزونه وورمور. طبيب بؤيوک قارداشا اوجوز بير ائوين نيشانين وئرير. قارداشلار بو ائوه داشينيرلار. بو ائوين اوست مرتبه سينده بير گنج، گؤزل قادين اؤز ايتي ایله ياشايير. آلتداکي مرتبه خاراباليغا بنزه يير. کيچيک قارداش سحر ايشه گئدير و آخشام چاغي قاييدير. بؤيوک قارداش هميشه کي کيمي ائوده قالير، حَيَطده اؤزونو گونه وئرير. هردن قادين تولاسيني قويور بير قوتويا، ايپ ايله ساللايير حَيَطه. تولا گئديب حَيَطه اؤزون بوشالدير، قاييدير قوتويا، چکيلير اوست مرتبه يه. بؤيوک قارداش هله بوراجان قاديني ياخيندان گؤرمه ميش اونا ورولموشدير. کيچيک قارداش دفعه لرله پلکاندا اونونلا کئف- احوال توتموش، دوست اولموشدير. بؤيوک قارداشين بونلارين علاقه لريندن خبري اولمور. بير گون بؤيوک قارداش اؤزونه اورک وئريب، باخچادان کيچيک بير ليمون رنگلي گول دريب قوتويا قويور. صاباحي گون داها قوتو آشاغي يئنمير. سونراکي گونو قادينلا کيچيک اوغلان اونا بير سودوکلي گول گؤندريرلر. بؤيوک قارداشين سئوداسي باش توتماديغيندان بير گون ايپي قوتودان آچير و اؤزونو اونونلا آسير.
"بويوک قارداشين اؤلومونده کيچيک قارداشين و قادينين اللري اولماسادا آنجاق اونون اؤلومونه سرعت وئريرلر. " (اسدی کوروش، غلامحسین ساعدی، ص 62)
يازيچي بؤيوک قارداشين آسيلماغيني گؤسترمکله اؤزوندن قاباقکي نسلين ايديالاريني دارا چکير.
( دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"سعادتنامه" زامانسيز، مکانسيز بير حکايه دير. يازيچي اگر او بيري حکايه لرده نثر آتيني بعضاً چاپير، بعضاً يوروتمه آپاريرديسا، بورادا ايسه اونو يورغا سورور. حکايه آراباسي قاماس- قاماس يول گئدير.
بير قوجا کيشي اؤز جوان قادينيلا گوزل بير مئشه ده ياشايير. بونلار سونرالار تکليکدن چيخماق قصدي ايله بير اوغلاني خانا بکير گتيريرلر. قادين آذربايجان کندلرينده، قصبه لرينده او کيچيک ياشلي قيزلارداندير کي، قول کيمي پولا ساتيليبدير. بونا خاطرده اؤزونو اسير کيمي حسّ ائدير. قوجانين دا قورخوسو اودور کي، بو تئزليکده اؤله، گؤزل آروادي، واري دولتي اونون- بونون الينه دوشه. قادينين قوجادان زهله سي گئدير، آنجاق اوزونه وورمور. قادينين خانابکيردن خوشو گلير، اونو گؤرنده دوداقلاري قاچير. بير گون اوغلان غفيلدن اونلارين قاپيلاريني تاققيلداديب، اجازه ايسته ييب اونلاري شاما دعوت ائيله يير. سفره باشيندا قوجا باشلايير عمرونده گؤردويو عجايب حيواناتدان دانيشماغا، قادين ايسه قاه- قاه چيکيب گولور، آنجاق نه قادين، نه ده اوغلان قوجانين سؤزونه قولاق وئرميرلر. اوغلان رنگ به رنگ کپنک مجموعه سینی قادينين قاباغينا قويور. قادين ايکي گؤز ده اؤزگه دن بورج آليب اونلارا شدّتلي ماراقلا باخير.
ساعدي بورادا بالزاک ين "دره ده کي زنبق گولو" رمانينداکي قاديني اوخوجونون يادا سالير. شامدان سونرا ائوه قاييديرلار، آرواد يئنه قاباقکی حالینا دؤنور. نئچه گوندن سونرا بونلار اوغلاني شاما دعوت ائديرلر. شامدان سونرا اوغلان قادينين درسيندن، مکتبيندن سوروشور. قادين ديير اونو تئز اره وئرديکلريندن درسينين داليسيني اوخويا بيلمه ييب. اوغلان اونا سؤز وئرير کي، اؤزو هر گئجه اونا درس وئرسين. صاباحي گئجه دن بونلار باشلاييلار درس اوخوماغا. بونلارين بو ايشي قوجاني لاپ خسته ائدير. بير گئجه قوجا، تک پنجره دن مئشه يه باخيردي، گؤزو بير عجيبه قوشا ساتاشير. قوش باشلايير بونونلا دانيشماغا. قوجا اؤزونون اوره ک آغريسیندان شکایت ائدیر. قوش اونا طبيب کيمي يول گؤسترير. قوش اونو بئله باشا سالير کي، گويا اگر قوجا قيرخ گئجه دعا اوخوسا راحاتلاشاجاق. بونلار بو صحبتده ايکن اوغلان قادينا قوجادان آيريلماق تکليفيني وئرير. قادين قوجادان قورخدوغونو سویله ییر. قيرخ گوندن سونرا قوجانين روحو او عجيبه قوشلا اوچور. اوغلان و قادين قوجانين ايتمه گيني سونرالار باشا دوشورلر. بونو بيلندن سونرا اوغلانين برک اللري قادينين اويناتماغا جان آتان هيکليني قيفيللايير. بونونلا دا حکايه باشا چاتير.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ساعدینین طاهره کوزه کنانی یه یازدیغی نامه لرده دفعه لرینن اوزون اولدورمک دن صوحبت آچیر بو نامه لر دئمک ساعدنین سئوگی حیات ایله باغلی دیر اوستاد ایمکانی اولسا اونلاردا توخونماق .
( کامران آذری)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نامه لری من گورمیشم آنجاق اوزوم ده بیامیرم نییه اونلارین ساعدیدن اولماغینا اینانا بیلمیرم. البنه من اوزومی تقصیرلندیریرم.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"ديلنچي" حکايه سي يازيچينين ان ياخشي، فرم ايله مضمونو تام اويغونلاشان حکايه لريندن بيريدير. بو حکايه انسانيتين اؤلومونه هؤنکورتو ايله آغلايا- آغلايا بير مرثيه سؤيله مه کیدير. حکايه ياواش- ياواش قاباغا سورونور، ائله او جور کي، انسان قهرلي آغلاياندا تيکه- تيکه آغلايار.
حکايه بير آنانين ديليندن باشلانير. آنا نئچه اوغول، نئچه قيز صاحبي اولا- اولا هئچ کيم اونا يييه دورماييب، ايندي قاپيلار آواراسي بير ديلنچييه چئوريليبدير. حکايه ده ائله بوردان باشلايير کي، ايندي آنا گليب اسدالله آدلي اوغلونون ائوينه. آنا هله بير آيين ايچينده اوچ دفعه بو ائوه گليب قاييديب، اوزو گلمير آستانادان ايچري گيرسين. بير ته هر قاپيني تاققيلدادير، گليني عزيز خانم قاپيا گلير. گلين اونو گؤرجک عصبلري قاريشير. آنا ديير کي، بو دفعه گليب اؤزونه سيد اسداله نين يارديميلا بير قبير يئري آلسين، پولونو دا دوزلديب. عزيز خانم اونا اوز وئرمه دن حيرصلي حالدا گئري قاييدير. قاري ياواشجادان اؤزون دهليزه سالير. عزيزه آغزيندان چيخاني اري سيد اسداله يا ديير. سيد چاره سيز قاليب ائودن گيزلينجه اکيلير. آنا يوخويا گئدير. آنانين اؤز ديليله دانيشيغينا بير آز قولاق وئرک:
" گئجه ماشین مني ائله چالخالاميشدي کي، آياغ اوستونده دورا بيلميرديم. گؤزومو آچديم گؤردوم هاوا قارانليقلاشيب. اوتاقدان بالاجا ايشيق گليردي. نئچه دفعه اؤسگوردوم آنجاق سسيمه سس وئرن اولمادي. پله لردن يوخاري چيخديم، گؤردوم عزيز خانم اوشاقلاري ایله خؤرک یئيير. اوتوردوم کي، شاملاريني قورتارسينلار. سفره ني ييغيشديراندان سونرا من ياواشجادان باشيمي ايچري اوزاتديم، دئديم:
- عزيز خانم، عزيز خانم.
سيد اسداله نين بؤيوک قيزي ماهرخ يئريندن سيچراييب قيشقيردي، هامي آياغا قالخدي. عزيز خانم چيراغين پيلته سيني يوخاري قالديريب دئدي:
- عفريته! نه اويوندان چيخيسان؟ ايسته ييرسن اوشاغلاريمين باغريني چاتلاداسان؟ من دالا چکيلديم، دئديم:
- ايسته ديم گؤرم سيد گليبدير؟ عزيز خانيم دئدي:
- کورسان؟ گؤزون يوخدور؟ گؤرمورسن کي، يوخدور؟ اصلا بو گئجه ائوه قاييتماياجاق. دئديم:
- به هارا گئديب؟ ال- آياغيني سيلکله ييب دئدي:
- من نه بيليم، هانسي جهننمه گئديب؟ دئديم:
- اخي به من هاردا ياتيم؟ دئدي:
- گل منيم باشيمين اوستونده يات. من نه بيليم هاردا ياتاجاغسان؟ اوشاقلاريمي عصبي ائلمه، هاردا کؤپورسن کؤپ.
دوردوم گئتديم خانم معصومه نين [س] حرمينه. اؤزومو گيزلتديم، اليمي اوزاتديم زيارته گلنلره طرف. گون تزه چيخميشدي کي، اتگيمده کي پوللاريمي ييغيشديريب بوخچانين اوجونا دويونله ديم. گونورتايا ياخينلاشاندا اسداله نين اوشاقلارينا بير آز سوهاندان، ناباتدان آلديم قاييتديم يئنه اونلارين ائوينه. قاپيني تاققيلداتديم. ماهرخ قاپيا گلدي. قاپيني ياريمچيق آچدي، مني گؤرجک تئز قاپيني چيرپدي قاچدي.
آناني او بيري اولادلاري دا هره بير جوره باشلاريندان ائله ييرلر. قارينين آغزيندا بير يارا وار کي، گون به گون يئکه لير. قارييا ائله گلير کي، يارا اونون آغزيندان اورگينه ساللانيب، آنجاق مجبور اولور اماملارين شماييليني اؤزويله گزديرسين، قارنيني دويدورماق اوچون ديلنچيليک ائله - سين. حکايه نين سونوندا قاري اؤزونو اؤلومجول حالدا قيزينين ائوينه سالير، گؤرور کي، اولادلاري هاميسي اورادا توپلاشيبلار اونون وار يوخونو اؤز آرالاريندا بؤلوشدورورلر. گؤزلري قارييا ساتاشجاق يئزنه سي چيغيرير:
- گتير گؤرک او بوخچادا نه وار؟
قاري بوخچاني اونلارا طرف ايتَله يير. بوخچاني آچيرلار گؤرورلر ايچينده قورو چؤرکدن ساوايي هئچ نه يوخدور.
يازيچي بو حکايه ده ايستمير کي، بو فاغير- فقرا آداملارين پيس چهره سيني گؤسترسين، بلکه ايسته يير او جمعيتين ماهيتين اوزه چکسين کی، انسانلاري بو گونه گتيريب چيخارديب و اولادلاردا داها او امکان اولمور، اؤز آنالارينا يييه دورسونلار. هامي آج يالاواجدير.
"يازيچينين بير عايله نين تمثالينده عوض ائتديرديگي بو سرت، آمانسيز معنوي عيبجرليک آذربايجانين و ايرانين بدنيني سارميش ايرينلي يارالاردان ايدي. سيد عبدالله لار، آقا مجتبی لار، سيد اسداله لار، جواد آقالار دونيانين هر يئرينده، دؤوروندن، مليتيندن آسيلي اولماياراق، هميشه مقدس توتولان آنايا بسله ديکلري مناسبتله استبداد رژيمينين مملکته وردوغو غيرت، ناموس ياراسيني آشکارا چيخارير. بو ائله بير يارادير کي، خالقين مين ايللرله اؤلچولن معنوي آبيده لريني چاتلادير، پاک، مقدس دويغولاريني لکله يير، تر- تميز وجدان معبدلرينه رخنه سالير" (عبدالله یف جلال، حسين اوغلو توفيق، سلطانلي واقف، معاصرآذربايجان ادبياتي، ص 272).
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دئمک اولورکی بوردا ساعدی آذربایجان افسانه لرینده اولان داستانلارداندا فایدالانیب ؟
ساعدي بورادا بالزاک ين "دره ده کي زنبق گولو" رمانينداکي قاديني اوخوجونون يادا سالير. شامدان سونرا ائوه قاييديرلار، آرواد يئنه قاباقکی حالینا دؤنور. نئچه گوندن سونرا بونلار اوغلاني شاما دعوت ائديرلر. شامدان سونرا اوغلان قادينين درسيندن، مکتبيندن سوروشور. قادين ديير اونو تئز اره وئرديکلريندن درسينين داليسيني اوخويا بيلمه ييب. اوغلان اونا سؤز وئرير کي، اؤزو هر گئجه اونا درس وئرسين. صاباحي گئجه دن بونلار باشلاييلار درس اوخوماغا. بونلارين بو ايشي قوجاني لاپ خسته ائدير. بير گئجه قوجا، تک پنجره دن مئشه يه باخيردي، گؤزو بير عجيبه قوشا ساتاشير. قوش باشلايير بونونلا دانيشماغا. قوجا اؤزونون اوره ک آغريسیندان شکایت ائدیر. قوش اونا طبيب کيمي يول گؤسترير. قوش اونو بئله باشا سالير کي، گويا اگر قوجا قيرخ گئجه دعا اوخوسا راحاتلاشاجاق. بونلار بو صحبتده ايکن اوغلان قادينا قوجادان آيريلماق تکليفيني وئرير. قادين قوجادان قورخدوغونو سویله ییر. قيرخ گوندن سونرا قوجانين روحو او عجيبه قوشلا اوچور. اوغلان و قادين قوجانين ايتمه گيني سونرالار باشا دوشورلر. بونو بيلندن سونرا اوغلانين برک اللري قادينين اويناتماغا جان آتان هيکليني قيفيللايير. بونونلا دا حکايه باشا چاتير.
( دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"وار- يوخلاري تالانميشلار" تکجه ساعدينين اثرلري ايچريسينده يوخ، بلکه ايران معاصر ادبياتيندا تايي- برابري اولمايان حکايه لردن حساب اولونا بيلر. بو حکايه اونا اوخشايير کي بير اييلنميش، قوخوموش لئشين اوستوندن گؤزل بير ماسکا چکيب اوندان مانکن دوزلديب جماعتين گؤزو قارشيسيندا تاماشايا قوياسان. ساعدي بورادا ماسکانی گؤتورور اونون ايچريسيني اويدورولموش تاماشاچيلارا گؤسترير.
حکايه بير ديلنچي اوغلانين ديليندن سؤيله نير. اوغلانين دانيشيغي ويليام فاکنرين " غضبلنمه و های کوی سالما "، ارنست همینگويين " الوداع، سلاح " اثرلرينده کي کاراکترلرين دانيشيغيني اوخوجونون يادينا سالير.
حکايه اوردان باشلانير کي، بير اوغلانی عميسي ایله بيرليکده ديلنچيليک اوستونده پلیس اداره سینه آپاریب، چوخ يالوار- ياخاردان سونرا اؤتوروبلار. اوغلان ايندي عميسيندن آيريلير، گئدير قوما، داييلارينين يانينا. اوغلان يول قيراغيندا دورور، بير اؤلو داشيان ماشینین سوروجوسو بونو تانيير. ماشیندا ايکي جنازه گؤرور، ايکي اوزو اؤرتولو آدام اؤلولرين يانلاريني کسديريب. اوغلان چوخ چتينليکله بؤيوک دايسيني تاپير. دايسي چاپ ماشيني گتيريب زيرزميده بالاجا بير داخمادا يئرلشديريب، گيزلينجه "زيارتنامه" چاپ ائله يير، او بيري ديلنچيلره ساتير. اوغلان زورلا اؤزونو اورا کيپله يير، باشلايير دايسينين يئرينده اونلاري چاپ ائلمه يه. اولدوغي يئردن بالاجا جيريغدان حضرتين صحنی گؤرسه نير. اوغلان هي گؤرور نئچه جنازه ني گتيريرلر داللاريجان دا عسگرلر صحنه يه گيريرلر. بيردن کيچيک دايسي اوشاغين بير تک ساغلام اليله باغرينا باسميش، پله دن يئنير آشاغي. باجيسي اوغلونا ديير:
- " هاي جوجوق، سنده گليبسن؟ دئديم:
- هه بوردايام.
کيچيک داييم دورد گؤزلو هر طرفه باخيردي. بيردن دئدي:
- آخير کي تاپديم گؤر گليب اؤزونو هانسي قبيرده گيزله ديب؟ ائله بيلير بو راحاتليقلا منيم اليمدن قورتارا بيلر؟ سن اؤله سن! نئچه گوندور کي بورايا
گلميسن؟ دئديم :
- بيلميرم منيم هئچ زاتدان خبريم يوخدور. کيچيک داييم گولدو:
- سنه ده دئييب، بئله دانيشاسان؟ هه؟
من چاپ ماشينينين قيراغيندا اوتوردوم دئديم:
- يوخ، اونون هئچ شئيدن خبري يوخدور، منه ده بير سؤز دئمه ييب.
جونبولو عباس اونون قوجاغيندا آغزين آچدي باشلاسين قيشقيرماغا، آغزيندا ايکي اوزون ديش گؤردوم. کيچيک داييم دئدي:
- باخ، گؤروم، يئمه ليدن- ذاتدان وار بو اوشاغا وئره سن؟
کاسايا آيران تؤکدوم بير تيکه چؤرکله وئرديم الينه. چؤرگي ديشي ایله تيکله ييب قويدو عباسين آغزينا. اوشاق سسيني کسدي. داييم آيران کاساسيني توتدو اوشاغين آغزينا، اوشاق کاساني ديبينه جن هورتولداتدي، قارني گلدي قاباغا. "
کيچيک دايي بؤيوک قارداشيني چوخ وارلي- کارلي بيلير، اونا گؤره ده اوندان يارديم اومور. بؤيوک دايي اؤزو فلاکتده کئچينير، کيچيک قارداشين اليندن اورا- بورا قاچير. کيچيک دايي آخيردا اونون يئريني تاپير. بئله ليکله بؤيوک دايي نين دا وار- يوخو تالانير. حکايه نين آخيريندا اونلارين هر اوچو ده بيرليکده ديلنچيليک ائديرلر.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"قيزما" حکايه سي يازيچينين اؤلومه مناسبتيني نمايش ائتديرير. اوخوجولارا معلومدير کي، لاپ کئچميشلردن بري عاليملر، فيلسوفلار بو مسئله يه جور به جور فيکيرلر سؤيله يبلر. دونيادا نهنگ يازيچيلاردان دا اولوب کي، اؤزلريني اؤلدوروبلر. بونلاردان آمريکانين ان بؤيوک يازيچيسي ارنست همینگوي (نوبل مکافاتي آليب)، ژاپونيانين بؤيوک يازيچيلاري يوکيو ميشيماني، اوسانو دازاييني، ياسوناري کاواباتايي (نوبل مکافاتي آليب)، ايرانين گؤرکملي يازيچيسي صادق هدايتي سادالاماق اولار.
غ.ساعدينين بو حکايه سينده "ک" آدلي بير اوغلان يوخودان آييلير، اؤزونو ائله سرخوش حسّ ائدير کي، اؤلومو ده پيس شي بيلمير. اونو ياشاييش کيمي قارشيلايير، اؤزونو اؤلدورور. بونو بيلمک ضروريدير کي، يازيچينين بو حکايه ني يازديغي زامان اؤلوم، بعضي جوره ياشايشلاردان چوخ آبئرلي ايميش.
"اؤزگه لر يانيندا توختاقليق" حکايه سي تقاعده چيخميش بير سرهنگین حياتينا عايددير. سرهنگ گؤزل، جوان قادينيلا گئدير ايکي قيزينين يانينا. قيزلاري خسته خانادا ايشله ييرلر. آتا قيزلارينين ائوين عشرت خانا کيمي گؤرور. قيزلار ايسته ييرلر آتالارينين گنج قادينيني دا اؤز حياتلارينا جلب ائتسينلر، آنجاق قادين اونا چوخ ياناشمالارينا باخماياراق اؤزونو ايتيرمير، و وقاريني الدن وئرمير. ساعدي سونرالار بو قادينلارين حاقيندا ديير:
"بو جور قادينلار ايچريدن يانيرلار آما ايچريده چکديکلريني چؤله وورمورلار. بو ساياق ياشايشا اؤزلريني محکوم بيليرلر. او شئيلر کي، اؤزگه لرينين حاليني پوزور ،اونلاردا هئچ اثر قويمور." (مجابی جواد، شناخت نامه ی ساعدی، ص 220).
"قورخو تيترتمه" کتابي فوم جهتیندن "بيل ياسليلاري" کيميدير. بو حکايه مجموعه سينده بير بيرينه باغلي 6 حکايه واردير. ساعدي 1345- جي ايلده ايرانين جنوب ساحللرينين بير سيرا روحي خسته ليکلره راجع تدقيقات اوچون سفر ائله دي. بو ايش چوخ آغير، چتين بير ايشيدي. چوخ بؤيوک عاليملر، يازيچيلار، او جمله دن دکتر جمشيد بهنام (ايرانين بؤيوک جامعه شناس عالمي)، صمد بهرنگي، بهروز دهقاني و چوخلاري گؤزونو بو سفره، هم ده اونون جنوبدان گتيرمه لي اولدوغو سوقاتينا ديکميشديلر. ساعدي دوغرودان دا بو سفردن ايکي قيمتلي مرواريد ادبياتا، پسيخولوژي خزينه سينه تحفه گتيردي. بونلارين بيري "جين ديميشلر" (ساعدی غلامحسین، اهل هوا) فولکلور- پسيخولوژي تدقيقات اثري، ايکنجيسي "قورخو تيترمه" حکايه توپلومودور. هر ايکي اثر سوژتجه، مضمونجا عينيدير، آنجاق بيرينجيسي علم، ايکينجيسي هنرباخيميندان يازيليب.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

با سلام بر دوستان ارجمند امروز به مناسبت سالگرد درگذشت جبار باغچه بان شاعر، نویسنده و معلم بزرگ نگاهی کوتاه به زندگی و آثار او می اندازیم:
جبّار باغچه بان (1344 - 1264 ) که در تاریخ معاصر به عنوان پدر کودکان کر و لال مشهور شده است، یکی از افراد مؤثر در ترقّی ادبیّات معاصر به ویژه ادبیّات کودکان و نوجوانان بوده است. فعالیّت این معلّم بزرگ و شاعر باذوق آن چنان وسیع است که در این چند سطر نمی تواند بگنجد. وی بانی مدرسه کر و لال ها و نیز اوّلین نویسنده ی کتاب برای این قشر آسیب پذیر جامعه بوده است. فعالیّت این دانشمند در این مورد از یک کشور اسلامی برای کشور های پیشرفته ی دنیا نیز الگو بوده است. "از آثار چاپ شده ی ایشان می توان به کتاب های "جوجوقلارا بایراملیق" ( داستان منظوم ترکی)، "رباعیّات خیّام" (ترجمه به ترکی) "زندگی کودکان" (مجموعه شعر به زبان فارسی)، "روش آموزش کرولال ها" ( به زبان فارسی) اشاره کرد. او زمانی که اولین کودکستان به نام «باغچه اطفال» را در شهر تبریز راه اندازی کرد به جبار باغچه بان معروف شد. پایه گذاری اولین مدرسه ناشنوایان در ایران و پایه گذاری روش شفاهی در تعلیم ناشنوایان از ابتکارات این شخصیت فرهنگی است. چهره ای که ده‌ها کار ماندگار در زمینه های تربیتی صحیح و نوآوری در بحث آموزش از خود به یادگار گذاشته است. در میان آثار مختلف جبار باغچه‌بان، کتابی به نام "قصه بابا برفی" وجود دارد که خواندنش در آغاز فصل‌های سرد خالی از لطف نیست. کتابی که در اوج وضعیت ادبیات سیاست زده کودک و نوجوان دهه چهل، خود را از بدنه این نوع نگاه دور نگه داشته و کاری قابل تأمل با ریشه‌های قوی داستانی به شمار می‌آید. این کتاب که بارها از سوی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تجدید چاپ شده و هم اکنون هم در کتابخانه‌های مختلف موجود است، ماجرای چند کودک را روایت می‌کند که با کمک هم یک آدم برفی می‌سازند که به طور اتفاقی شبیه پدر بزرگشان است. آنها به پیشنهاد پدر بزرگ شغلی هم برای آدم برفی انتخاب می‌کنند. شغل نانوایی! کتاب قصه بابا برفی به این دلیل برای خواندن پیشنهاد می‌شود که دارای همه اجزای تشکیل دهنده یک کتاب خوب، سرگرم کننده و آموزنده است. کتابی که به نسبت دوران نوشته شدنش می‌توان از آن به عنوان کتابی پیشتاز یاد کرد.
جبار باغچه‌بان در این کتاب به طور غیر مستقیم مساله غلط بودن گرایش داشتن به آنچه نابود شدنی و بی اساس است گوشزد کرده و به مخاطب خود می‌آموزد که نباید به چیزی دل ببندد که واقعی نیست و با کمترین تغییر آن و هوا ممکن است از بین برود. نویسنده دنبال القای این پیام است که بدل، هیچ وقت قابل اعتماد نیست و نباید به آن تکیه کرد، گرچه بسیار به اصل شبیه باشد.
در این داستان، یک شب از عمر آدم برفی می‌گذرد و فردا صبح هیچ نشانی از او نیست اما پدربزرگ مثل همیشه سرحال است و با آنکه مدام کنار آتش می‌رود و یا زیر آفتاب قدم می‌زند هیچگاه آب نمی‌شود چون او یک اصل است و نه یک بدل شبیه سازی شده. برنامه ریزی کار آموزگار، زندگی کودکان، گرگ و چوپان و بادکنک، برخی از کتاب‌های باغچه بان هستند.
قسمتی از اول داستان "قصه بابا برفی" را با هم می خوانیم:
"آن سال زمستان، زمستان سختی بود. درخت ها را سرما زده بود، سبزیشان رفته بود مثل شاخ بز، خشک و قهوه ای رنگ شده بودند. نه گل مانده بود نه سبزه، نه ریحان، نه پونه، نه مرزه. آب هم از رفتن خسته شده بود، یخ زده بود. همه جا سفید بود، همه جا، کوه و دشت و صحرا. آسمان شده بود آسیاب، اما به جای آرد، برف می ریخت همه جا. یک روز تعطیل، نزدیکی های ظهر، کامبیز و کاوه، میترا و منیژه، کوروش و آرش، سودابه و سوسن، به خانه‌ی پدربزرگ رفتند تا هم پدربزرگ را ببینند و هم در حیاطِ بزرگِ مدرسه، که خانه‌ی پدربزرگ آنجا بود، برف بازی کنند. وقتی بچه ها به حیاط بزرگ مدرسه، که پر از برف بود، رسیدند، کاوه گفت: بچه ها، به جای برف گلوله کردن و توی سر هم زدن، چرا نیایم یه آدم برفی درست کنیم؟ بچه ها گفتند خوب فکری است. آرش دوید پارو آورد. کامبیز بیل آورد. کاوه بیل آورد، هرکدام هرچه دستشان رسید برداشتند و آوردند. اول برف های وسط حیاط را پارو کردند و برف ها را با پارو و بیل کوبیدند تا سفت شد. ساختن آدم برفی که تمام شد، بچه ها خوشحال بودند که توانستند خودشان این آدم برفی را بسازند، اما خوشحالی شان بیشتر شد وقتی دیدند آدم برفی، درست شکلِ پدربزرگی شده که آن همه دوستَش دارند. فقط یک کلاه کم داشت، این بود که یکی از بچه ها رفت و یک گلدان خالی آورد و سر آدم برفی گذاشت و دیگر آدم برفی شد مثل خود پدربزرگ. بچه ها هم اسمش را گذاشتند بابابرفی و دست های همدیگر را گرفتند و دور آدم برفی چرخیدند و با خنده و شادی خواندند: بابابرفی! بابابرفی! چه کم حرفی! چه کم حرفی! پدربزرگ که بابابرفی نبود تا آتش و آفتاب آبش کنند و از بین برود و چیزی از او باقی نماند. تازه

اگر آدم خودش هم از بین برود. یادش و کارهایی که برای آدم های دیگر کرده، هیچ وقت از بین نمی رود. همیشه آدم های دیگر از او یاد می کنند. انگار که همیشه زنده است. بچه ها فقط به یاد بابابرفی خواندند:
سرت رفت و کلاهت موند، بابابرفی، بابابرفی!
دلت شد آب و آهت موند، بابابرفی. بابابرفی!
دو چشم ما به راهت موند، بابابرفی، بابابرفی!
پدربزرگ هم می خندید و سرش را تکان می داد و با آن ها می خواند: بابابرفی، بابابرفی!"
باغچه بان از اوّلین شاعرانی بود که به اسقبال "حیدر بابایا سلام" استاد شهریار رفت و برای آن نظیره نوشت. چند بند می خوانیم:
علیکم السلام، شهریار آغا
چوخداندی قاچمیشدون بیزدن اوزاغا
آیاق باسمازیدون بیزیم قوناغا
جوانلیق دوریندن بوچاغا دیین
سن هیچ بیزدن بئله یاد ائتمزدین

نه اولدو آی اوغول سن بیردن بیره
اونوتدوغون ائلی، سالدین خاطره
چاغلایان سولارا، اسن یئللره
بو قوجا حیدره ائله دین سلام
لطفون آرتیق اولسون علیک السلام" (دوستلار گؤروشو، ادبیّات اوجاغی، توپلایان: دکتر سلام الله جاوید، 1359 ص 106)
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دکتور رحمانی
با سلام بر دوستان ارجمند، امروز به مناسبت سالگرد درگذشت حمید مصدق شاعر همه پسند معاصر چند جمله ای تقدیم می کنیم.
حميد مصدق( 1377- 1318) در شهر حناي اصفهان متولد شد. فعاليت هنري خود را از آغاز دهه‌ي پنجاه شروع كرد. «درفش كاويان» اولين كتاب شعري اوست كه در 1341 چاپ شد. بعد از آن كتاب‌هاي «آبي خاكستري سياه»، »در رهگذر باد»، «از جدايي‌ها»، "دو منظومه" و... را به چاپ رساند. از آثار خود به صورت مجموعه و برگزيده هم به چاپ رسانده است. شغل وكالت انتخاب كرده است. از شاعراني است كه مثل فريدون مشيري خوانندگان زيادي داشته است و تعدّد چاپ‌هاي كتاب‌هاي ايشان گوياي آن است و اين مسئله‌اي نيست كه اهميت كم‌تري داشته باشد. اگر برخي از شاعران بازاري را كه شعرهاي روز مي‌گويند و آثارشان چاپ‌هاي متعدد مي‌گيرد استثنا كنيم آثار شاعراني كه كفگير را در ته ديگ مي‌برند و حرفي براي گفتن دارند با اقبال كم‌تري روبرو هستند. اما مصدق توانسته است با درون مايه‌ي وزين در ميان توده‌ي‌ خوانندگان جايي باز كند. علتش اين است كه شعر مصدق بسيار روان و ساده است. درك و دريافت آن نيازي به دقت فراوان ندارد. لحنش صميمي و خودماني است. اما ميان لحن ساده‌ي او و لحن ساده‌ي فريدون مشيري تفاوت هست. يعني به همان اندازه كه كلام فريدون ملايم و مهربان و تعبيرات او زيباگرانه و رنگين است، در كلام مصدق تشويق حق طلبي و تلقين ستيز به چشم مي‌خورد و تا جايي كه عشق او نيز گهگاه با اهداف اجتماعي او مي‌آميزد. ضمناً آن وسواس مشيري را در گرد آوردن واژه‌هاي لطيف ندارد و از به كار بردن هر واژه‌يي كه لازم بداند، پروا نمي‌كند. فريدون از دريچه‌ي چشم عيسا به جهان مي‌نگرد و حميد از دريچه چشم موسا. سادگي و بي تكلفي كلام او را با دو شاعر ديگر نيز مي‌توان قياس كرد: فروغ فرخزاد و سهراب سپهري. اما آن چه شعر ساده‌ي فروغ را داراي شناسنامه مي‌كند تصويرهاي زيبا، ديد شاعرانه‌ي كم نظير، احساس تند و بيان تداعي وار اوست. و آن چه كلام عادي سهراب را ممتاز مي‌كند رگبار استعارات بديع و سرشار از فرهنگ و دانش گسترده اوست. و كلام ساده‌ي حميد را صداقت او، و شناخت ژرف او از حالات مختلف جامعه‌يي كه به سبب مسائل حقوقي با آنان در تماس است، تمايز مي‌بخشد. او تب و تاب روح هموطنان خود را مي‌شناسد و گرفتاري‌ها و درماندگي‌هاي مكرر و معمول آنان را درك مي‌كند و شعرش همدردي صادقانه با آنان است و به اين ترتيب اين زبان ساده فرم خاصي نمي‌پذيرد و اصولاً وقتي كلام خيلي ساده شد، آرايه‌هاي لفظي را كه يكي از عوامل تشكل فرم است به خود راه نمي‌دهد. "حمید مصدّق حس و ادراک اجتماعی خود را به شعر تبدیل کرده بود، هرگز شعر بی وزن نگفت چرا که وزن را لازمه ی شعر می دانست و هرگز ارزش ها را نادیده نگرفت چرا که آن ها را لازمه ی سعادتمندی می دانست." (کارنامه ، ابوالفضل علی محمّدی، ...ص 76)
حمید مصدّق به دلیل این که همسر برادر زاده ی استاد شهریار است، ارتباط نزدیکی با وی داشته است و در اغلب محافل با اوبوده است. دو قطعه شعر از اين شاعر را مي‌خوانيم :

دلم براي کسي تنگ است
دلم براي کسي تنگ است که آفتاب صداقت را
به ميهماني گلهاي باغ مي آورد
و گيسوان بلندش را به بادها مي داد
و دستهاي سپيدش را به آب مي بخشيد
دلم براي کسي تنگ است
که چشمهاي قشنگش را
به عمق آبي درياي واژگون مي دوخت
و شعرهاي خوشي چون پرنده ها مي خواند
دلم براي کسي تنگ است
که همچو کودک معصومي
دلش براي دلم مي سوخت
و مهرباني را نثار من مي کرد
دلم براي کسي تنگ است
که تا شمال ترين شمال با من رفت
و در جنوب ترين جنوب با من بود
کسي که بي من ماند
کسي که با من نيست
کسي که . . .
- دگر کافي ست.

سیب
تو به من خندیدی و نمی دانستی
من به چه دلهره از باغچه همسایه سیب را دزدیدم
باغبان از پی من تند دوید
سیب را دست تو دید
غضب آلود به من کرد نگاه
سیب دندان زده از دست تو افتاد به خاک
و تو رفتی و هنوز،
سالهاست که در گوش من آرام آرام
خش خش گام تو تکرار کنان می دهد آزارم
و من اندیشه کنان غرق در این پندارم
که چرا باغچه کوچک ما سیب نداشت.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کریم قربانزاده

مژگان صیامی
1353 اینجی ایل ده، اولو ساوالانین قوجاغین دا یئرلشن(اردبیل) شهرینده دونیایا گوز آچدی. آتاسی ارتش حکیمی ایدی؛ ایلک تحصیلاتی و اورتا مکتبین (جهان تربیت) مکتبینده بیتیریب ، اوزو دئمیشکن ,ائله او زماندان اوزونده بیر سیرا عجیب و بلکه غیر عادی دویغولار - دوشونجه لرله یاشاییردی؛ عادی حیات ایله سویو بیر آرخا گئتمه ییردی .انسانی علم لر رشته سینه علاقه سی اولاراق، دیپلم آلان چاغی، ائله همن ایل کنکوردا ایکی تحصیلی رشته دن قبول اولور (ادبیات و روانشناسی) اردبیل دانشگاهین دا عالی تحصیلاتین باشلاییب، ادبیات اوخویوب لیسانسین آلیر! یوکسک لیسانسین پیام نور دانشگاهیندا اوخوماق ایسترکن، حیات یولداشی اونون اجتماعی - مدنی ایشلرینه مانع یاراتدیغی اوچون آیریلماق مجبوریتینده قالیر . خانیم صیامی ائله او ایللرده مختلف دبیرستان لاردا ادبیات - تاریخ ادبیات - دستور و نگارش اویرتمنی اولوب، آزاد فیکرینه گوره، قارانلیق یئره (بلی - خیر - چشم و...) دئمه دیگینه و آموزش - پرورش طرزینه اعتراض ائتدیگینه گوره، اوچ ایل دن آرتیق سئودیگی ایشه دوام وئره بیلمه ییب، استعفا وئریر. مژگان خانیمین دیرلی یازی لاری (داستان - شعر - طنز - مقاله و...)او زمان اونملی نشریه لرده چاپ اولوردو او جمله دن: (آزما - آدینه - گل آقا - شهروند - ایران دخت و...)

خانیم صیامی 1385 اینجی ایل ده (سارای) درگی سی نین امتیازی آلیر .گئجه - گوندوز بیر آن دایانماندان ,دورمادان شرفلی, ائل سئور وطن سئور آزاد باش اوجا یاشایان بیر ژورنالیست کیمی چالیشماغا باشلاییر. آزادلیق اوغروندا چالیشان مژگان خانیم ائل دردین وطن دردین یاشادیغی یوردون قارا گونلرین , عذابلی گونلرین یازیر .او سارای درگی سین اوزونه چورک آغاجی گورمه ییب، . سارای ایکی دفع توقیف مرحله سینه یئتیشیر.
خانیم صیامی نین ادبی کارنامه سینه اوتری بیر گوز دولاندیرساق اونون چکدیگی زحمت لر داها آیدینلاشاجاق .
1-سارای درگی سینی 45 سایی چیخاریب، بیر کتاب (سون سکانس) آدیندا، 15 دنه تورکی حئکایه لری , 5 جلد (اردبیل نامه) اوندان ایشیق اوزو گوروب . اشک سبلان، ابراهیم دارابی جنابلاری نین رمانین تورکجه یه چئویریب (ساوالانین گوز یاشی) چاپ مرحله سینده دی! (قربانیان بند نسوان) زندان دا یازدیغی کتابین سون ائدیتین ائله ییر، مردگان باغ سبز، محمد رضا بایرامی جنابلاری نین رمانین، تورکجه یه چئویریب (یاشیل مئشه نین اولولری) بو ایلین آخیرینا ایشیق اوزو گورجک .(مجموعه شعرهای فارسی)، (مقاله لر توپلوسو) و تورکی شعر - طنز و...
خانیم صیامی نین کارنامه سین ایشق لاندیریر .چتین عذابلی گونلرین ژورنالیستی توتدوغو یولون هزینه لرینه ده معروز قالیر آغیر تاوان لار وئریر ! خانیم صیامی اجتماعی مدنی ادبی چالیشمالارینا گوره ایکی دفعه زندانا گئدیب! وثیقه ایله آزادلیقا بوراخیلیب..مژگان خانیم آذربایجانین و اردبیل ماحالی نین گورکملی - آدلی - سانلی (آزاد بیر ژورنالیست، شاعر و یازار) کیمی ائل آراسیندا تانینیر . آذربایجانین قارتال قانادلی شاعیری رحمتلیک هاشم ترلان دئمیشکن "آصلانین ائرکک دیشی سی یوخدور، آصلان آصلاندیر .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

(یازین) یاشیللیق سرخوشلوغو
(یایین) باشیندان اوچمامیشدی هله...
یاغدیردی شاققیلتی ایله
شیدیریقلاما شماتت لرینی،
خزانین دوغرو - دوزگون اوره یینه
پریشان ائتدی
او سوچسوز، سارالیب - سولموش،
عریان فصلی:
"سن پاخیل - پاس لی- پاخیرا بنزه ین،
(پاییز) آدلی بیر پئشمانلیق سان..."!
سیندیردی سینیق سالخاق قلبینی
دردی دولو یاغدیردی اوره یینه...
(یای) هئچ بونو آنلامادی
پاییز، اوزوندن کئچه رک
بوتون گوزه للیک لری یاراتدی...!

مژگان صیامی