مارکز جایزنی ۱۹۸۰ دا آلدی، اوندا هله ساعدینین بو کتابی فرانسیز دیلینه چئوریدمه میشدی.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

غ. ساعدينين "بيل ياسليلاري" (1343) اثري بير نئچه جهتدن دقتي اؤزونه چکير. بيرينجي بونا گؤره کي، بو اثر ايران معاصر ادبياتيندا بيرينجي باغلی حکايه لر مجموعه سي حساب اولونا بيلرکی، اؤزوندن اوّل کي اثرلرين هیچ جور تقليد تورونا دوشمه ييب. چونکي فورما باخيميندان اگر بو اثري آراشديرساق، گؤره ريک کي، بو واختا قدر نئچه حکايه ني گؤرونمز بير تئل ایله بير- بيرينه باغلاماق ايران معاصر ادبياتيندا گؤرونمه ميشدير. معنا و مضمون جهتيندن ده انسانين ايچريسينه پسيخولوژي چيراغينان باخماق بيرينجي نوبه ده ساعدييه عايددير.
گوره سن يازيچي بو اثري ياراداندا آتا - بابالاريندان قالان بؤيوک ارثه، "دده قورقود داستانلاري" نا دا دقت يئتيريب؟ بونا جواب تاپماق چتين دئييلدير. ساعدي اؤز آنا يوردونون تاريخينه، شفاهي خالق ادبياتينا چوخ ماراق گؤسترميش، بونلارين توپلانماسينا هم اؤزو جهد ائديب، هم ده سيرداشلارينا، او جمله دن صمد بهرنگي و بهروز دهقاني يه توصيه ائديب. اونون مونوگرافيک اثرلرينده ، "مشکين شهر يا خياو" ، "ايلخچي" بو ايکي ماحالين تمام عنعنه لريني، فولکلورونو توپلاييب. ("کليبر و قاراداغ" مونوگرافياسي هله بو گونه ده ک چاپ اولونماييبدير).
ايکينجي دليل اوچون بو مسئله نی قاباغا چکمک اولار کي، اثرين بؤلوملرينين "دده قورقود "ا اوخشاري چوخدير. هاميا معلومدور کي، "دده قورقود داستانلاري" اون ايکي بويدان عبارتدير. بير نئچه قهرمانلار- دده قورقودون اؤزو، غازان خان و س. چوخلو بويلاردا اشتراک ائديرلر. "بيل ياسليلاري" ندا دا سککيز حکايه دن عبارتدير، بير نئچه کاراکترلر، مثلا، کاددا، اسلام، مشدي جبار و س. چوخ حکايه لرده اشتراک ائديرلر. آنجاق بير اساسلي فرق بو ايکي اثري بير بيريندن آييرير. اگر دده قورقود بير زاماندا خلق اولوبدور کي، اوندا آذربايجان خالقلاري ان سعادتلي گونلريني کئچيرديرديلر، سؤز صحبت سازدان، اوزاندان، قوپوزدان گئديردی، دده قورقود قوپوزونو گؤتوروب طويلاردا چاليردي، اوخويوردو و سسيني عصرلردن عصرلره آشيريردي؛ ساعدي ايرنج بير زمانه ده ياشاييب، اثرلريني بويا- باشا چاتديريبدير. يازيچينين اولدوغو چاغدا ائلينين ادبياتي، اينجه صنعتي تاپدالانيب و تحقير اولونوبدور. بونونلا بئله، هئچ تعجبلو دئيل کي، يازيچي باشي مصيبتلر چکميش خالقينا مرثيه سؤيله سين و ياس توتسون. اگر اوندا قهرمانلار آغاجي کؤکوندن چيخاريب دوشمنه قارشي هجوما کئچيبلرسه بورادا ايسه آداملار قضا و قدره باش اَييرلر.
دئديگيميز کيمي، "بيل ياسليلاري" سککيز حکايه دن عبارتدير و حکايه لر بير بيرينه باغليدير.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بيرينجي حکايه ده کاددانين آروادي آغير بير خسته ليگه مبتلا اولور.
اوغلو رمضان بونا باخماياراق کي، ائولنمک واختي جاتيبدير و اونا بير قيزدا آداخلايبلار، کؤرپه اوشاق کيمي آناسينا باغليدير. رمضانين قولاغينا بير سس گلير. بو سسي کندده هامي ائشيدير، آنجاق هئچ کيم بيلمير هاردان ائشيديرلر. هره بير يئره يورور، آما سس اؤلوم سسينه اوخشايير. آروادي شهره خسته خانايا آپاريرلار. رمضان دا اونلارين دالينا دوشور و آتاسينين آجيغلانماسينا اعتنا ائتمير. آنا بالاسيني راحاتلانديرماق اوچون اؤزونو ساغلام گؤسترير و درد- بالاني ايچريسينه سالير. نئچه گوندن سونرا کاددانين آروادي اؤلور. آنانين اؤلومو رمضاني دا اؤلومه طرف سوروتله يير. ساعدي بو حکايه نين آخيريني سحرلي بير قلمله باشا چاتديرير:
"قاپيچي گئجه لر باشيني آتيب ياتيردي. خسته لر قاپيني چالارکن رمضان دوروب آچيردي. قاپيچي کاددايا وعده وئرديگي سؤزو يئرينه يئتيرميش اولسون دئيه، آلتينجي گون رمضانا دئدي:
- گتميشديم خسته خانايا، ننه ني بو تزليکده بوراخماياجاقلار، آتان دا اونا خرجليک - زاد وئرمه ييب، صاباح گئت کنده پول- پارا گتير.
رمضان راضيلاشدي. صاباح، گون دوغمادان چيخاجاغيني قرارا آلديلار. هميشه اولدوغوندان داها ائرته قارانليقلاشدي. قاپيچي ايله رمضان ائرتيکن اوتاغين قاپيسيني قاپاييب ياتديلار. کولک اسيردي. کولک کيرلي پامبيغلاري حَيَطدن قؤوازاياراق باييرا آپاريردي. قاپيچي يئمک يئمه دن يورغاني باشينا چکيب ياتدي. رمضان ديوار ديبينده اوتورموش بادام آغاجينين پنجره شوشه سيني ديديشديرن بوداغينا تاماشا ائديردي.
قاتما- قاريشيق سسلر گليردي. دوختورون سسي يوخاري قاتدان ائشيديليردي. او آرا - سيرا قاپيني آچاراق سالونا اؤسگوروب سؤيوش دئییردی. رمضان بو سسلره قولاق آساراق يوخويا گئتدي.
گئجه ياريسي آييلدي. سس گليردي. سس تانيشيدي. کولکدن زينقيرو سسي ائشيديليردي. دينله دي. سس ياخينلاشدي- ياخينلاشدي ائشيک قاپي نين اؤنونده داياندي. آرامليقلا بير ال قاپيني چالدي. رمضان باخدي، قاپيچي اويانماميشدي. اوتاغين قاپيسيني آچاراق چيخدي دهليزه. دوختورون اؤسگورمه سسي ياتاغيندان گليردي. رمضان ايره لي له دي. قاپي داليندان کيمينسه تؤوشومه سسي گليردي. قاپيني آچديقدا آناسيني گؤردو. او، اَجَر پالتار گئيينميشدي. رمضان سئوينجک آناسينين اليني توتدو، بيرليکده اورادان اوزاقلاشديلار. گرگينله شن کولک اونلاري ايره لي سورودو. باشقا زينقيرولارين دا سسي اوزاقدان ائشيديليردي. رمضان دئدي:
- هارايا گئديريک، آنا؟ يوخسا بَيَله گئديريک؟ آناسي دئدي :
- بَيَله گئتميريک، بنؤوشه ليگه گئديريک.
صاباح تئزدن کاددا ايله مشدي بابا و اسلام آرابا ايله يول قيراغينا گئديب گؤزله مه يه باشلاديلار. کندين ايتي پاپاق ايله اسلامين قاراجا کئچيسي گئديب آرابانين يانيندا دوردولار. بيلليلر آرا- سيرا ائشييه چيخير، يول قيراغيندان يولو ايزله يه رک يئنيدن قاييديرديلار. هاوا بالاجا ايشيقلاناندا مشدي بابا سوروشدو:
- به گلمييه جکلر؟ دئييردين گله جک آخي... کاددا نيگارانجاسينا دئدي:
- اؤزو دئميشدي، گؤندره جک، هله ده خبر يوخ.
گئجه اولونجا رمضانين آداخليسي دامدان يئنيب، اريميش شمعي گؤتوروب چيخدي. شمعي يانديرماق اوچون اوجاغا دوغرو يوللاندي." ( بیل عزالیلاری، چئویرن: نگار خیاوی، س.24-26).
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ايکينجي حکايه ده عمومي بير ناخوشلوق بَيَله هجوم ائدير، لئش لئشين اوستوندن قالانير. کندين شيخ الاسلامي دا بو مرضدن جان قورتارا بيلمير. کند اهلي ايسته يير اونون اوغلو آقا نصيري آتاسينين يئرينه شیخ -السلام سئچسين، آنجاق آقا نصير اؤزونو ائله گؤسترير کي، گويا هئچ بير زاد اولماييب. اوغلان خالاسي قيزينا وورولوب. زهرا، اونون خالاسي قيزي ناخوشلايير. اونو شهره خسته خانايا آپاريرلار، آما قيز خسته خانادان قاچير شهرين ديلنچيلرينه قوشولور.
اوچونجو حکايه ده وبا، قيتليق و قارا يئل کنده هجوم گتيرير. ايکي قاري سوپورگه ايله کنده تربت سويو چيله يير. مرثيه دسته لري کندين دؤرد طرفينه نوحه اوخويا- اوخويا فيرلانيرلار. کيشيلر اورا- بورا گئديرلر کي، يئمه يه بير شئي تاپيب آلسينلار. بير نئچه سي ده قونشو کندلره اوغورلوغا گئدير، آنجاق هر ايکي دسته نين چاليشمالاري فايداسيز اولور. کيشيلر اؤزلري ايله بير اولو ائششک گتيريللر کي، اهالي اونو گؤرنده سئوينجک اولورلار. اوغورلوغا گئدنلر نئچه اؤلو تويوق تاپيب، گيزلينجه شاققالاييب ائولرين آراسيندا بؤلوشدورورلر.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دؤردونجو حکايه ده کند اهلينين بيرينين، مشدي حسنين اينگي اؤلور. اهالي قالير معطل کي، بو بد خبري نئچه مشدي حسنه چاتديرسين.
کندين ان دوشونجه لي آدامي اسلام مصلحت گؤرور کي، اينه گي قويويا آتسينلار. آخشام چاغي مشدي حسن گلير گؤرور اينکدن خبر يوخدور. او ايسته مير اؤزونو اينانديرسين کي، اينگي اؤلوبدور. گؤرور کي، طویله ده اينک يوخدور. اؤزونو اينگين يئرينه قويور، اينک سسي چيخاردير. کندليلري هي ايسته ييرلر اونو باشا سالسينلار کي، سن مشدي حسن سن، او ايسه ايکي آياغيني بير باشماغا سوخور کي، من اينيم کي، اينيم.
اسلاملا کاددا مشدي حسني شهره طبيبه گؤسترمک اوچون آپاريرلار، آما مشدي حسن يولدا اؤلور.
سونرالار ساعدي داريوش مهر جو ايله بيرليکده بو حکايه نين اساسيندا "اينک" آدلي کينو فيليميني اکرانا چيخارديلار. بو فيلم آلماندا، فرانسه ده و بير نئچه اؤلکه ده آيلارلا اکرانلاردا آلقيشلاندی. بونا باخماياراق کي، بو فيلم مدنيت ناظيرليگي خرجي ايله دوزه لینميشدي، فيليمين سناريوسيني يازماغينا گؤره يازيچي شاه دورونون پليسلري طرفيندن آغير ايشگنجه لره معروض قالدی. اوزون مدت ايرانين اؤزونده بو فيليمين نمايشي نين قاباغي آلينیر. حکومتين ساتقين عاليملري شاهی باشا سالیرلار کي، يازيچي "شاهين آغ انقلابينين نائليتيني" اينکار ائدير و اونو مضحکه يه توتور. اونلار دييرلر بو فيلمي يازانلار، اکرانا چيخاردانلار نييه بس بو قدر بئله آباد کندلري قويوب گئديبلر گؤزه گؤرونمز بير کنددن فيليم چکيبلر؟
سؤزون دوغروسو دا بو ايدي کي 1340- جي ايللرده ايرانين کينو تئاترلاريني ائله فيلملرله دولدورموشدولار کي، محله لاتلارينين ووروش- دؤيوشلريني يا دا کي، گؤزل قادينلارين بدنلريني نمايشه قويوردولار. بو عرفه ده "اينک" فيلمي گؤزلري بير قيسم حقيقتلره آچدي.
ساعدينين مشدي حسني اصلينده شاهين اؤزودور. نئجه کي مشدي حسن و بيل کندينين وارليغي يالنيز بير اينه يه باغليدير، شاهين و اونون حکومتي ده يالنيز نفته باغليدير.
ساعدي اؤز ياشاديغي جمعيتي چوخ ياخشي تانييردي. بيليردي کي، بير يئرده کي مين نسخه کتاب اون ايل کتاب ماغازانلاريندا توز- تورپاق ايچريسينده قالاجاق، گرک اوخوجولار اونلاري قفسدن قورتارسينلار. گرک ملتي آييلتماق اوچون يوللار آختاريلسين. ساعدي بو نيتله سناريونو يازماغا باشلادي. بونو دا علاوه ائتمه لييک کي، ايرانين ان بؤيوک آکتيورلاري ساعدي نين فيلملريندن شهرته چاتديلار.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بئشينجي حکايه ده عباس آدلي بير گنج هوسيني بير ايته باغلايير. بَيَلليلر بئله دوشونورلر کي، گويا بو ايت اؤزويله بلا گتيريب و اونا گؤره ده ايتي کنددن قووماق ايسته ييرلر. عباس ايتيندن ال چکمير و ايته گؤره اؤز کندليلريله اوز- اوزه دایانیر.
آلتينجي حکايه ده مشدي جبار- بَيَلليلرين بيري- شهردن گلنده يولدا بير صانديغا راست گلير. چوخ آغير اولدوغوندان ترپه ده بيلمير. گلير کنده بير عجايب شئي گؤردويونو خبر وئرير. کند اهلي چوخ گزندن سونرا صانديغي تاپير. هئچ بيري بو صانديغين نه اولدوغونو باشا دوشمور. بيردن بير نفري دئيير: صانديقدان سس گلير. سسي اول بير زادا اوخشادا بيلميرلر. بيري دئيير، سو سسيدير. بيري دئيير، يئل- کولک سسيدير. بيري ايسه دئيير، صانديغين ايچيندن آغلاماق سسي گلير. صانديغي کؤمکله شيب آرابايا قويوب گتيريرلر کنده، دوره سينه حاصار چکيب، اؤزلرينه امامزادا دوزلديرلر. چوخ زامان کئچمير، آمريکالي عسگرلر يوک کاميونو ايله کنده گليب صانديغي آختارماغا باشلاييرلار. صانديقلا بيرليکده مشدي جباري دا آپاريرلار.
ساعدي بو حکايه ده آمريکا بيرلشميش شتاتلارينين اويدورما مدنيتيني ايران يئرلي اهاليسينين ياشاييشي ايله مقايسه ائدير. يازيچي بو جور باخيشي - کئچميش ساده، يالان پالانسيز، دالا قالميش دوشونجه لري و قاباغجيل، مرکب، باش گيجللنديرن فيکيرلري قاباق- قاباغا قويماق و مقايسه ائتمگي بيرينجي دفعه معاصر دونيا ادبياتينا گتيريبدير. نئچه ايل ساعدي دن سونرا کلمبیانین دونيا سَويّه لي يازيچيسي - گابریل گارسيا مارکز، "يوز ايل تنهاليق" رمانيندا بو سبکي داها دا گنيشلنديردي. مارکز بو رماندا ماکوندو آديندا بير خيالي ساحلين اهاليسي نين ياشاييشيني قلمه آليب. بورانين دا آداملاري بيلليلره تاي گئريده قالميش ساده آداملارديلار. بير آدام شهردن ماکوندويا بؤيوک دمير ماگنيت گتيرير، ساحلده اؤز داليسينجا سوروتله يير. ائولرده نه قدر دمير قاب- قاشيق وار بو ماگنيته طرف گليب اونا ياپيشير. اهالي کي، عؤمورلرينده بئله بير شئي گؤرمه ييب حئيرتله اونا تاماشا ائدير. آداملار بئله باشا دوشورلر کي، گويا بو تزه شئي دميرلره روح وئرير و اونو بير معجزه کيمي قارشيلاييرلار.
بئله يازماق اروپادا ايتالو کالوينو، ژوزه ساراماگو و باشقالارينين اثرلرينده، تورکيه ده لطيفه تکين، فريت ادگونون اثرلرينده، سونرالار ايران دا شهرنوش پارسي پورون، منيرو رواني پورون يازيلاريندا ياييلدي.
يئددينجي حکايه ده کند اهاليسينين بيري "توکی قيرميزي" آجليق ناخوشلوغو توتور. کندده هر نه کي الينه کئچير اودور، آما هئچ دويمور. آز مدتدن سونرا سيرصيفتي دييشيلير، حيوانا چؤنور. هر گون آيري- آيري يئرلردن اوندان سس- سوراق وئريرلر. کندليلر قورخولاريندان خؤرکلرين گيزله ديرلر.
بو حکايه يه تاي هرمان هسه نين- آلمان يازيچيسي نين " اعجوبه "
آدلي رومانيني نمونه وئرمک اولار.
سککيزينجي و آخيرينجي حکايه اسلامين، کندين ان عاغيللي آدامينين ماجراسيدير. اسلام بير دول آروادين آتيني معالجه ائدن زامان کندليلرين بيري اونلاري طویله ده گؤرور. بَيَلليلر اونا تهمت ورورلار. اسلام کوسور، داميني پالچيقلايير، سازيني آتير چيينينه، شهره اوز قويور. آنجاق بونا باخماياراق کي، بو آدام اؤز کندينين ان حؤرمتلي آداميدير، شهرده اونو ديلنچي کيمي قارشيلاييرلار اونون ساز چالماغينا پارا آتيرلار.
بير سؤزله ايسته سک بو اثرين حاقيندا يکون ووراق، بو اثر شرق ادبيات عالمينين "محصولسوز توپراغيدير" کي، اروپادا بيرينجي دفعه ت.س.اليوت يازميشدير.
"دنديل" ساعدي نين اوچونجو حکايه مجموعه سيدير. بو مجموعه ده دؤرد حکايه توپلانيب:
"دنديل"،"عافيتگاه"،"اوت"، "منله کچل و کيکاووس".
"دنديل" مراغه شهرينده بير محله آديدير. بو محله ده او زمان فاحشه خانا وار ايدي. ساعدي بو اثرده فيلم چکن قلميني گتيريب، بو داملارين بيرينده قويوب، آداملارين لاپ ايچري دونياسيندان فيلم چکيب.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ايران معاصر ادبياتيندا پوزغون قادينلارين احوالي چوخ يازيچيلاري اؤزونه طرف چکيب : مشفق کاظمي "قورخولو تهران" رمانيندا، ربیع انصاري "بشر جينايتلري"نده، زکريّا هاشمي "طوطي"سينده، علي دشتي "فتنه" سينده، جواد فاضل "يتيم قيز"یندا، ع.راصع " شرفليلر" ینده و س.
بو اثرلرده قادينلارين آلدانماقلاري، بعضاً ده اؤز ارلرينه خيانتلري اؤن پلاندا دورور. بو اثرلر اوخوجولارين شهوت حسّلريني اوياتماق مقصديله يازيليب و يا هئچ اولماسا، مقصدلرينين بيري اولا بيلر. سؤز يوخ، قادينين گوزلليکلريني قلمه چکمک و اونلارين ايچري دونيالاريني قيمتلنديرمک هر بير يازيچيدا بؤيوک باجاريق حساب اولا بيلر. دونيا ادبياتينين ان گؤرکملي رمان يازانلاري بو مسئله يه توخونوبلار: استاندال "قيرميزي و قارا" رمانيندا، ا.بالزاک "دره ده زنبق گولو" ده، گ.فلوبر "مادام بوواري" ده، ل.تولستوي "آّنا کارنينا" دا و سائره له رینده گؤزل قادينلارين اؤز ايچريلريندن دؤيوشمه لرين و بعضاً آيري باجاريقلي، دوشونجه لي اوغلاني اؤز بورنوندان اوزاغي گؤرمه ين عاغيلّي فکره صاحب اولمايان ارلريندن اوستون توتمالاريني قلمه آليبلار. بو قادینلار چوخ واخت کهنه ياشايش طرزينه قارشي تامّ نفرتلريني گؤسترمگی اساس گؤتوروب لر.
غ.ساعدي بو مسئله ايله علاقه دار بير طبيب ساياغي فيکيرلشير. يازيچي بو منظره لري بير چيرکين ناخوشليق کيمي عکس اتديرير، سوسيال جهتدن ايرنج تابلونون پرده سین قالديرير و دئيير: باخين، بودور او جمعيت کي، ياراتميسيز.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"دنديل" حکايه سينين ماجراسي ايکي پخمه اوغلان ، مميلي و پنجک ین و اونلارين آتالارينين ياشاديغي ائودن باشلايير. اوغلانلار سحر آلاتوروندان دوروبلار کي، آتالاريني شهره طبيبه آپارسينلار. آتالاري اونلارا مژده وئرير کي، گئجه قارنينا کول کيسه سي باغلاياندان بري حالي بير آز ياخشيلاشيب. اوغلانلار ايکيسي ده آتالارينا تاي تیرياکي ديلار. آتالاري اود ساماوارينين کوليله اونلارا چاي تدارک گؤروب. بيردن پنجکين گؤزو ائولرينين قاباغينداکي اوجادا اولان "خانيمين" ائوينه دوشور. مميليه اشاره ائله يير. مميلي چوخ تعجبله ديير:
" - گؤره سن نه اولوب کي، خانيم سحر تئزدن يوخودان دوروب؟ آخي دييرلر برک جيیَر آزاري توتوب، آتدان- اوسدن ايرين- چرک تؤکور. بس بو کلکباز زينال اونون يانيندا نه پوخ يئيير؟ اولسون، ايندي گؤره ريک. بير آز اونلارين اوتورماغلاريندان کئچمه ميش، زينال اؤزونو اونلارا چاتديرير ديير:
- خانيم اون بش ياشيندا تامارا آدلي بير قيز تاپيب، دوز آي پارچاسيدير، آنجاق دوز - عاغیلّي مشتري داليسيجاندي کي، سايسيز- حسابسيز آياغينا پول کول ائلييه، هر يولوم- يولچويا بو قيز ياراماز، چونکي قيز باکره دير، هئچ ال اونا ديمه ييب.
اوغلانلار زينالا يالواريرلار کي، اونلارين دا اليني بو ايشه قاتسين، بلکه، بير نئچه پارا دا اونلارا توخداسين. هر اوچو گئديرلر خانيمين يانينا. قيزين آتاسي دلي خای آدامين بيريدير کي، هئچ واخت يئمکدن دويمور. خانيم بونلارا امر ائدير کي، گتسينلر، بير شکيل چکن گتيرسينلر، قيزين شکليني چکسينلر، سونرا گتسينلر صاف- سوللو پول خرجله ين بير مشترينين دالينجا. بونلار قيزين شکليني چکديريرلر. ائله بو واخت فاحشه لر ائولريندن چيخيب خانيمين ائوينه يويورورلر. اونلارين بيري ديير:
- يئنه ده خانيم نه هاي ساليب کي، بيزلري چؤرکدن سالسين؟
زينال اونا ديير:
- بو قيزين تايي نجيب خانيملارين دا ايچينده اولماز. گئدون قاپيلارينيزي
چکين قفيللايين. آرواد دئییر:
- ايندي کي قيز بئله گؤزوو توتوب، نه عجب اؤزون قوجاغيندا ياتمیرسان؟ مميلي دئیر:
- منيم پولوم يوخدور، يوخسا دوغرودان دا کئشمه لي دييل.
آرواد آغزين اَيدي. " ( ساعدی غلامحسین، دندیل، ص 19)
مميلي گيل شکيلي آپاريرلار نظميه يه. اوردا بير گروهبانا گؤستريرلر. اسدالله آديندا بير گروهبان تامارانين شکليني آمريکالي کاپیتانا گؤسترير. چوخ طمطراقلا کاپیتانی گتيريرلر تامارانين يانينا. دنديل اهلي تورپاق کيمي هجوم چکيرلر. اسدالله عصبله شير، اهاليه مدنيتسيز تهمتي وورور. آمريکالي ايشيني قورتارير، هئچ بير پارا وئرمه دن اوراني ترک ائدير.
ساعدي بو حکايه ده سؤز يوخ کي، ناتوراليزمه چوخ ياخينلاشيب، آنجاق اونون اصل نيّتي ايسته نيلن فورمادا مملکتين او زامان آمريکاليلار طرفيندن چاپيلماسيني، و شاه رژیمینین آلچاقلیغینی گؤسترمکدير.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"عافيتگاه" حکايه سي بير ديلچيليک مؤسّسه نين مأمورو، "ک" آدلي بير گنجين ماجراسيدير. بو شخص بير کنده گليب کي، اونلارين ديلينه راجع تدقيقات آپارسين. کندين قيراغيندان کئچن آرخ طغيان ائله ييب، "ک" نين علاقه سيني بو تايلا قيريب. ايندي اونون گئجه گوندوزو قورخو، کدرله باشا چاتير. هر گون گلير چاي قيراغينا، گؤرسون کي، چايدان کئچه بيلر، يا يوخ. هي مأيوس، ناعلاج گؤز تيکير آسمانا گؤرسون کي، بولودلار قانادلاريني گونشين اوزوندن قيراغا چکيبلر يا يوخ؟ آخي بو آدام ساده جه بير ايشچيدير، گرک آيري- آيري کندلره ده باش چکه. هر گون پستچی بالاجا بير نفرليک طيّاره ايله اونا مکتوبلاري گتيرير. "ک" اونا يالوارير کي اؤزويله بونو دا آپارسين، پستچی ديير اوّلاً بئله بير ايش قاداغاندير، ايکينجي، طياره ده بير نفرليکدير. نئچه مدت بئله کئچير. بير گون باليقچيلارين بيري اونا بير قارماق باغيشلايير. "ک" صباحي گوندن قاريشير کندليلره، اونلارلا باليق توتماغا گئدير. "ک" نين باشي ائله ايشه مشغول اولور کي، اوز مأموريتينده، پستچینی دا ياددان چيخاردير. بير گون پستچی گلير "ک" يا دئسين کي، چاي کئچمه لي اولوب، قاييدا بيلر، آنجاق داها "ک" قاييتماق ايستمير.
غ. ساعدي بو حکايه ده فردچیلیگی رد ائدير. بونو دا قيد ائتمک لازيمدير کي، ايراندا او زامان يازيچيلارين طالعي سياسته باغلي اولوبدور. بیر تعداد يازيچيلار مجبوراً اؤز خالقلارينا و يا خالقينين يولوندا دؤيوشن انسانلارا يول گؤستريرلر، بعضاً ده اونلارا يارديم ائديرلر. ساعدي بو جهتدن اونلارا استعاره دیلی ایله دئییر کی مبارز انسان تا ملّتین ایچینده اولماسا و اونلارلا قایناییب قاریشماسا، هیچ واخت اوغور قازانا بیلمز. حتّی خوش نیّتله تک باشینا خالقین خیرینه ایش گؤرمک ده محصولدار اولا بیلمز.
حکايه ده ساعدي بو جور خام گنجلره ايسته يير تاپشيرسين کي، گئدين خالقلا دورون، اوتورون، جماعتين اورگينده يئر توتون.
" اود" حکايه سي ساعدينين پسيخولوژي سبکده اولان حکايه لريندن بيريدير. دؤرد قارداش، ايکي باجي بير بينادا ياشاييرلار. هاميسي سوبايديلار. بؤيوک قارداشي ماشين وورور، قيچلاري سينير. قارداشلار طبيبين سؤزونه قولاق آسمادان اونو ائوه قايتاريرلار. باجيلاري بونو آلقيشلاييرلار. بؤيوک قارداش خسته اولدوغوندان اونون ائوينه گلنلره خوش اوز گؤستره بيلمير. عايله اونون سالاماتليغينا قربان کسير، حَيَطده کباب چکيرلر. بؤيوک قارداش اتي، جييَري گؤرنده حالي قاريشير، ديلين ده وورمور. خالاسي قيزي اونون آداخليسيدير، بورا گلمگي اونو هئچ ماراقلانديرمير. کيچيک قارداشي اونون باشينين اوستونده قالماق ايسته يير، راضي اولمور و شنليک ائدنلره قاريشماسيني مصلحت گؤرور. ايسته يير کي، اونو اؤز حالينا قويسونلار. اوچ کئفلي آکتيور بونلارين بيناسينين يانيندان کئچنده گؤزلري آنباردا مخمل کيمي اودا دوشور. آکتيورلار هر جور هاي باسيرلار، کيمسه اونلارين هايني ائشيتمير. اونلار مجبور قاليب قاپيني برکدن چاليرلار. قارداشلار اودو گؤرجک قاچيرلار تئز اؤز وار- يوخلارينی کي، بير صانديغين ايچريسينده دير، اوددان خلاص ائتسينلر. اوچ قارداش چوخ چتينليکله صانديغي اودون ايچريسيندن حَيَطه سورويورلر. باجيلار چيغيريرلار کي، ائويميز ييخيلدي، قارداشيميز دا اودون ايچينده قالدي. قارداشلار آغيز- آغيزا وئريرلر، بؤيوک قارداشلاريني چاغيريرلار. بيريسي ديير: آخي اونون کي، آياغي يوخدير اؤزونو قورتارا بيلسين. قارداشلار اوندان- بوندان کمک ديله ييرلر. اوچ کئفلي آکتيور اؤزلريني اودا وورورلار، آما قارداشلار اودون قورخوسوندان ياخين گئده بيلميرلر. بؤيوک قارداش اوددا يانير.
بو حکايه ده ساعدي ايسته يير دئسين کي، آدامليق قوهوم، قارداش، ياد، کئفلي، آييق تانيماز. انسانين گؤزل صيفتلري چتين گونلرده اوزه چيخار.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ساعدي بو حکايه ده سؤز يوخ کي، ناتوراليزمه چوخ ياخينلاشيب، آنجاق اونون اصل نيّتي ايسته نيلن فورمادا مملکتين او زامان آمريکاليلار طرفيندن چاپيلماسيني، و شاه رژیمینین آلچاقلیغینی گؤسترمکدير.🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷
(کامران آذری)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

" منله کئچل و کيکاووس" حکايه سي اوچ گنجين ماجراسيدير کي، فيلم چکمه يه ايرانين جنوب ساحللرينه گئديرلر. بونلارين اويونبازليقلاري
حکومت آداملاريني شکّه سالير. بونلاري توتورلار آما گؤرورلر کي، بیفايدا آدامديلار. ساعدي بو حکايه ده گولوش اسلوبوندان استفاده ائده رک حکومت تشکيلاتني مضحکه يه قويور.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"گور و بئشيک" حکايه توپلومو "دنديل"دن سونرا يازيليب. بو مجموعه ده اوچ حکايه درج اولونوب : "آري پتیي"، "ايزله مک"، "زيبيل قابي".
"آري پتيي" ساعدينين گوجلو حکايه لريندن بيريدير. يازيچي رئال، ناتورال، سوررئال مکتبلريندن مهارتله فايدالانيب. حکایه ده انسانلار ائله يئرده ياشاييرلار کي، اونا آري پتگيندن ساوايي آيري آد وئرمک اولماز.
حکايه اوردان باشلانير کي، بير قوجا کيشي بير گنج اوغلاني تورونا سالير، ايسته يير اوچ قيزينين بيريني بو اوغلانا وئرسين. کيشي روحي خسته ليگي اولان آروادي و اوچ قيزي ايله ياشايير. قيزلارينين بالاجاسي عاغيللي و گوزلدير. آنجاق ديگر ايکيسي عاغيل و کامال ساريدان دالیدیلار. قوجا قاپيني تاققيلدادير:
" - اوشاقلار، قوناق.
قوجا قاري و قیزلار اؤزلريني ايتيريب اؤرتوک داليسيجان گزيرلر. هئچ بيري سلامين جوابيني وئرمه دن ديشلريني آغارديرلار. قوجا باشلايير کي، بو اوغلان اوستا شاگردي، اؤزو ده پيغمبر اولاديدير. قاري دئدی:
- آي جدّينه قربان اولوم، آي جدّينه قربان اولوم. قيزلارين بيري دئدی:
- آنا سوس، قوچاغيم گلمه ييب کي، سندن روضه ائشيتسين.
قاري دئدي:
- اوندا بس نه يه گليب؟ قوجا دئدي:
- آللاهين قوناغيدير. قاري دئدي:
- آي آللاهين قوناغي، آي آللاهين قوناغي.
ايکي قيز کي بير چادرانين آلتيندا گيزله نير، هريلداييرلار. قوجا دیدی :
- بسدير، دورون سفره ني سالين.
بؤيوک قيزلا اورتانجيل قیز دييرلر کي، بو گون مليحه نين نوبه سيدير. مليحه آغزيني اَيه- اَيه ائودن چيخير. ربابه، حمیده اوندان پيس اونون آغزيني اَييرلر. ربابه اوتوز ايکي ياشيندا، حميده ايسه ايکي اوچ ياش اوندان کيچيکدير. (ساعدی غلامحسین، گور و گهواره، ص 14 )
يازيچينين قدرتي بوندادير کي، دئمير قيزلارين عاغيلدان بير آز اسکيکلري وار، بلکه، بونو اونلارين رفتاريندا گؤسترير. بير نيچه سطير بيرليکده اوخوياق:
" بؤيوک قيز ديدي :
- آدين ندير؟ ديديم :
- ابول. اورتانجيل قيز سوروشدو:
- نه منه بول؟ ايکيسيده قاققيلتينان گولدولر. من يئنه دئديم:
- ابول، ابوالقاسم ، سيد ابوالقاسم. بؤیوک قیز سوروشدو:
- آتان آنان وار؟ دئديم :
- عؤمورلرين باغيشلاييب سيزه. اورتانجيل قيز سوروشدو:
- باجين قارداشين نيچه؟ دئديم:
- يوخدور. بؤيوک قيز اَييلدي منه طرف ياواشجانا سوروشدو:
- آرواد نئجه؟ آردواد اوشاق نئجه؟ دئديم:
- آرواد اوشاقدا يوخومدور. اورتانجيل قيز ديدي:
- هله ييزنه اولماميسان؟ بؤيوک قيز دالين گلدي:
- قوجاليرسان ها!
کيشنه مگينين سسي گلير. بيردن قاري باشين ايچري سوخور غريبه بير سس ایله باغيرير:
- قوقولي قوووو.
قوجا الله اکبر دئيير؛ اوزون توتور اوغلانا، قيزلارين بيرين بَيَنمگي اونا مصلحت گؤرور. اوغلان ديير کي اونون ائوي ائشيگي يوخدور. قوجا ديير ائو ائشيگ ذات لازيم ديير، ائله بوردا کئچينه بيلرلر. آخيردا اوغلان مليحه ایله ائولنمگه بويون اَيير.
حکايه ده اولان فاجعه اوندا اؤزون عريان شکيلده گؤسترير کي بونلار گيجه ياتيرلار. يئنه ده ياخچيدير کي يازيچي نين اوز قلميندن اوخوياق:
" قوناغلار گيدندن سونرا من ائوين اورتاسيندا اَياق اوستونديديم. بيلميرديم نئيلیيم. حميده منه بير دومسوک ووردي دئدي:
- ديشووي ايتيلديسن؟
من نه دئديگيني دوشونمه ديم. رباب مليحه نين چنه سين قالخيزدي:
- پيسده بير شئي چيخماييب.
قارينين قوقولي قو سسي حَيَطدن ائشيديليردي. رباب دئدي :
- دوغرودان ايندي نه جور ياتاغ. حميده دئدي:
- هاميميز بير بيريميزين قوجاغيندا. رباب دئدي:
- جانووا آند اولسون! کونلووو يالاندان خوشلا.
من پاپيريزي يانديرديم دئديم:
- بيز گئده ريک حَيَطده ياتاريق. رباب دئدي:
- حَيَطده ستلجم اولارسوز. حميده ديدي :
- هم ده کي حَيَطده نه جور ار آرواد اولارسوز؟
من ایله مليحه چيخديم حَيَطه، ايکي سکينين بيرينين اوستونده دوردوغ. مليحه ياواشجا دئدي:
- من قورخورام. بيرينجي دفعه يدي کي منله دانيشيردي. دئديم:
- ندن قورخورسان؟ آي ايشيغيدير منده کي سنله نم.
مليحه نين رنگي آتميشدي. دئدي:
- ننم دئيير ايکي جاوانین باشين کسيب بوردا قويلاييبلار.
دئمک قارينين دلي اولماغينين علتيده معلوم اولور. ايرمي ايل بو حکايه نين يازيلماسيندان قاباغ بو تورپاغدا هانسي بير کند تاپيلا بيلر کي اوندا نئچه آدامين باشي کسيلمه ييب يا دا دارا آسيلماييب؟
حکايه نين سونوندا او بالاجا اوتاغي نيچه اؤرتوکله ايکي اوتاغا بولوللر. حيميده دئيير:
- رباب ده اره گيتسه اوندا يئنه ده اوتاغي دورد يئره بوله ريک. رباب ديير:
- حميده ده اره گئتسه يينه ده اوتاغي بؤله ريک. دئمک اوتاغي آري پتگيينه

چئويرماق ايسته ييرلر. " ( یئنه اورادا) (دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"ايزله مک" معاصر ايران حکايه چيليگينده بيرينجي حکايه دير کي، گيزلي پليس آداملارينين کاراکتريني جانلانديريب. حکايه کاسيب، لات، رمضان آدلي بير گنجين ديليندن نقل اولونور. رمضانين دلبر آدلي بير قاديندان خوشو گلير، اونون خاطرينه هر ايشه ال آتماغا حاضردير. دلبر خانم دا اونا پول وئرير کي، اونلارين ياخينليغيندا خيريم- خيردا آل - وئرله مشغول اولسون. محله يه گلنلر يا ترياک، هروئين، باشقا معتادليق گتيرن شئيلره خاطر گليرلر، يا دا خانملاري گؤرمک اوچون. رمضان خانم بازليغا گلن "آقالار" دان دا پول قوپاردير. بير گون ايکي نفر او محله يه گلير. رمضاندان اؤزونون و خانملارين حاقيندا سؤز سوروشورلار. رمضان گؤرور کي، بونلار ائله بيل باشقالاريندان فرقله نير، خانم گؤرمه يه گلمه ييبلر. اؤزونو اونلارا چوخ ناتوان گؤسترير و اونلاردان پول قوپاردیر. يولداشلاري کي، اؤزونه تاي هاميسي آج يالاواجديرلار، مين کلکله پولون بير حيصه سين اونون اليندن چيخارديرلار. اونون کيسه سيندن دويونجا يئييب ايچيب کئفله نيرلر. نئچه گوندن سونرا چاخير ايچديگي يئرده بير آهيل، مودريک آدام رمضانا ياخينلاشيب، ايکي گنجين شکليني اونا گؤسترير. رمضان بونا باخماياراق کي، اونلاري تانيتديرماق اوچون چوخ پول آلا بيلر، او آدامين اوزونه توپورور و اورادان چيخير. يئنه ده ايکي اوچ گوندن سونرا رمضان گؤرور محله قاريشدي. دييرلر پليسلر ايکي جوان طلبه سينين داليسينجا گزيرلر. پليسلر جماعتي برک ورورلار. بيردن رمضان گؤرور کي، اهالي ده آغاج گؤتوروب پليسلرله چيرپيشير. حکايه رمضانين سئوينجک حالا دوشمه سييله سونا چاتير.
بو حکايه ده غ. ساعدي ضعيف انسانلارین دا معنوی یوکسه لیشلره قالماخ امکانیندان بیر باجاریقلی پورترئت وئریر. يازيچينين بو اثري بديعيليک باخيميندان ضعيف اولسادا، عوضينده گونون طلبينه وئرديگي جوابا گؤره گوجلودور. دوزدور حکايه نين کاراکترلرينين عملّري آغلا سيغيشمير و اهالينين عصياني حکايه نين منطيقيندن اوزاقدير.نظره گلیر، يازيچي ايسته ييب کي، کور طبيعي عصياني آچيقلاسين.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ساعدینین ده یازیلاری , دولت آبادی کیمی کند حیاتیندا گئدیر , حال بوکی اوحکیم دیر مودئرن حیاتینان تانیش دیر , بونون سبب لری نه دن آسیلی اولا بیلر ؟
(کامران آذری)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ساعدینین گوتوردوگو جمعیت سیموولیک حال داشئییر. او کند یا شهر جمعیتین بیر وبدی پورتریتلره چئویرمک باجاریغینا مالیک دیر. و بو جهتدن دولت آبادی ایله فرقله شیر.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"زيبيل قابي" حکايه سي ساعدينين ان گوجلو حکايه لريندن بيريدير.
داريوش مهرجويي بو حکايه اساسيندا "مينا دايره سي" فيلميني چکدي کي، انقلابدان قاباق ايراندا اکرانا چيخماغا قويماديلار.
"زيبيل قابی" بير آتا و اوغولون حکايه سيدير کی، بؤيوک بير شهرده آوارا- سرگردانديرلار. آتا ناخوش قوجانين بيريدير، اوغول دا اون آلتي ياشيندادير. گؤرونوشونه باخاندا چوخ ياش وئرمک اولار. بونلار ديلنچيليک ائده رک بير "قان" آل- ویرچیلرینه راست گليرلر. اوغلان بير کيسه قان وئرير ايگيرمي تومن آلير. اوغلان او پوللا آتاسيني خسته خانايا آپارير. اوردا ايشله ين قادينلاردان بيرينين اوغلاندان خوشو گلير. قادينين يارديميلا اوغلان آنباردار، مطبخ ايشچيلريله تانيش اولور. اوغلان بو ايشچيلرين مصلحتي ايله خسته خانانين آرتيق قالميش، ناخوشلارين قاباقلاريندان قاييتميش خؤرکلري اورانين سوروجوسو ايله آپارير شهرين اوزاق بير ميدانچاسيندا، بشقابي ايکي قرانا ساتير. بو مينواللا اوغلان پول- پله يه چاتير. آتاسينا دا بير چايخانا دوزلديرلر. اوغلانين گؤزونو پول آچير. ياواش- ياواش آيري- آيري ايشلره باش وورور. خسته خانادا ايشله ين قادينلار اونون کؤمکي ايله ائشيکده کي کيشيلرله دوستلوق ائديرلر. گئتديکجه اوغلانين ايشلري بؤيويور "قان" آل- ویرچيلري ايله ال بير اولور.
خسته خانادا يالنيز بير حکيم وار کي، اؤزونو چوخ دوزگون آپارير. او، ايشدن چيخان زامان قيزلارلا، قادينلارلا قاريشمير، آنجاق فيکري کتابدا اولور. اورادا اولان حکيملر، ايشچيلر اونو اؤزلرينه "ياد" بيليرلر. گيزلي پليس اونو ائشيکده توتماق ايسته يير. اوغلان پليسلره يارديم اتمک ايسته يير. بير گون اوغلان حکيمي ايزله يير، ايسته يير پليسلره زنگ ائديب حکيمين يئريني اونلارا دئسين. اورانين سوروجوسو اوغلانين چيرکين عمللريندن زهله سي گئدير. واختيله اوغلانا چوخ يارديم گؤستريبدير آنجاق بورادا اوغلانا ماجال وئرمه دن اونو اؤلنه قدر تاپدايير. بونونلادا حکايه سونا چاتير.
يازيچي بوردا بير خسته خانانين سیموولو ايله ايرانين او زامانکي جمعيتي و حکومت قورولوشونو تنقيد آتشينه توتور. جمعيتي بير زيبيل خانايا چئويرنلرين عيبجرليگيني مهارتله گؤسترير. "او بو حکايه ده يوخسوللوق دنياسي نين مدنيتسيزليکله علاقه سيني گؤسترير.
"سسسيز- سميرسيز قورخولار" آدلي حکايه مجموعه سي 1345 - جي ايلده چاپدان چيخدي. بو کتابدا بش حکايه توپلانيب: "ايکي قارداش"، "سعادتنامه"، "ديلنچي"، "ائولري تالانميشلار"، "قيزما"، " اؤزگه لر يانيندا توختاقليق"
( دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"ايکي قارداش" حکايه سي جمعيتين رئال ياشاييشيني تابلويا چکمکله باشلانير. حکايه نين اورتالاريندا ساعدينين آيري- آيري اثرلرينده اولدوغو کيمي ظاهر ده غير عادی نظره گلن انسانلارلا راستلاشيريق. ايکي قارداشين بيري ايران خالقلارينين اوتوز ايکينجي ايلده آزادليق اوغروندا مبارزه ائدن، تاپتالانميش ضياليلارينين بيرينين سيماسينی نمايش ائتديرير. بو آدام ايندي عمرون بطالتله کئچيرير. ايشي کتاب اوخوماق، يا دا توخوم چيرتلاماق، سيگار چکمکدير. اونون عکسينه کيچيک قارداش چوخ ايشلک، زيرکدير. آنجاق بؤيوک قارداشين سفيل- سفيل اويونبازليقلاري اونو عصبيلشديرير، او داها جانا گليبدير. ائو ييه سي بير قوجا قاريدير کی، داستايوسکي نين "جنايت و جزا" رمانيندا اولان قاريني اوخوجونون يادينا سالير.
قاري قارداشلاري مجبور ائدير کي، تئزليکله اونون ائويني بوشالتسينلار. بؤيوک قارداش اؤزونو وورور اؤلولويه. قاري رحمه گلير، کيچيک قارداشا ايذن وئرير کي، اونون اوچون حکيم گتيرسين. حکيم ناخوشو گؤرجک اونون کلکيني آنلايير، آنجاق اوزونه وورمور. طبيب بؤيوک قارداشا اوجوز بير ائوين نيشانين وئرير. قارداشلار بو ائوه داشينيرلار. بو ائوين اوست مرتبه سينده بير گنج، گؤزل قادين اؤز ايتي ایله ياشايير. آلتداکي مرتبه خاراباليغا بنزه يير. کيچيک قارداش سحر ايشه گئدير و آخشام چاغي قاييدير. بؤيوک قارداش هميشه کي کيمي ائوده قالير، حَيَطده اؤزونو گونه وئرير. هردن قادين تولاسيني قويور بير قوتويا، ايپ ايله ساللايير حَيَطه. تولا گئديب حَيَطه اؤزون بوشالدير، قاييدير قوتويا، چکيلير اوست مرتبه يه. بؤيوک قارداش هله بوراجان قاديني ياخيندان گؤرمه ميش اونا ورولموشدير. کيچيک قارداش دفعه لرله پلکاندا اونونلا کئف- احوال توتموش، دوست اولموشدير. بؤيوک قارداشين بونلارين علاقه لريندن خبري اولمور. بير گون بؤيوک قارداش اؤزونه اورک وئريب، باخچادان کيچيک بير ليمون رنگلي گول دريب قوتويا قويور. صاباحي گون داها قوتو آشاغي يئنمير. سونراکي گونو قادينلا کيچيک اوغلان اونا بير سودوکلي گول گؤندريرلر. بؤيوک قارداشين سئوداسي باش توتماديغيندان بير گون ايپي قوتودان آچير و اؤزونو اونونلا آسير.
"بويوک قارداشين اؤلومونده کيچيک قارداشين و قادينين اللري اولماسادا آنجاق اونون اؤلومونه سرعت وئريرلر. " (اسدی کوروش، غلامحسین ساعدی، ص 62)
يازيچي بؤيوک قارداشين آسيلماغيني گؤسترمکله اؤزوندن قاباقکي نسلين ايديالاريني دارا چکير.
( دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"سعادتنامه" زامانسيز، مکانسيز بير حکايه دير. يازيچي اگر او بيري حکايه لرده نثر آتيني بعضاً چاپير، بعضاً يوروتمه آپاريرديسا، بورادا ايسه اونو يورغا سورور. حکايه آراباسي قاماس- قاماس يول گئدير.
بير قوجا کيشي اؤز جوان قادينيلا گوزل بير مئشه ده ياشايير. بونلار سونرالار تکليکدن چيخماق قصدي ايله بير اوغلاني خانا بکير گتيريرلر. قادين آذربايجان کندلرينده، قصبه لرينده او کيچيک ياشلي قيزلارداندير کي، قول کيمي پولا ساتيليبدير. بونا خاطرده اؤزونو اسير کيمي حسّ ائدير. قوجانين دا قورخوسو اودور کي، بو تئزليکده اؤله، گؤزل آروادي، واري دولتي اونون- بونون الينه دوشه. قادينين قوجادان زهله سي گئدير، آنجاق اوزونه وورمور. قادينين خانابکيردن خوشو گلير، اونو گؤرنده دوداقلاري قاچير. بير گون اوغلان غفيلدن اونلارين قاپيلاريني تاققيلداديب، اجازه ايسته ييب اونلاري شاما دعوت ائيله يير. سفره باشيندا قوجا باشلايير عمرونده گؤردويو عجايب حيواناتدان دانيشماغا، قادين ايسه قاه- قاه چيکيب گولور، آنجاق نه قادين، نه ده اوغلان قوجانين سؤزونه قولاق وئرميرلر. اوغلان رنگ به رنگ کپنک مجموعه سینی قادينين قاباغينا قويور. قادين ايکي گؤز ده اؤزگه دن بورج آليب اونلارا شدّتلي ماراقلا باخير.
ساعدي بورادا بالزاک ين "دره ده کي زنبق گولو" رمانينداکي قاديني اوخوجونون يادا سالير. شامدان سونرا ائوه قاييديرلار، آرواد يئنه قاباقکی حالینا دؤنور. نئچه گوندن سونرا بونلار اوغلاني شاما دعوت ائديرلر. شامدان سونرا اوغلان قادينين درسيندن، مکتبيندن سوروشور. قادين ديير اونو تئز اره وئرديکلريندن درسينين داليسيني اوخويا بيلمه ييب. اوغلان اونا سؤز وئرير کي، اؤزو هر گئجه اونا درس وئرسين. صاباحي گئجه دن بونلار باشلاييلار درس اوخوماغا. بونلارين بو ايشي قوجاني لاپ خسته ائدير. بير گئجه قوجا، تک پنجره دن مئشه يه باخيردي، گؤزو بير عجيبه قوشا ساتاشير. قوش باشلايير بونونلا دانيشماغا. قوجا اؤزونون اوره ک آغريسیندان شکایت ائدیر. قوش اونا طبيب کيمي يول گؤسترير. قوش اونو بئله باشا سالير کي، گويا اگر قوجا قيرخ گئجه دعا اوخوسا راحاتلاشاجاق. بونلار بو صحبتده ايکن اوغلان قادينا قوجادان آيريلماق تکليفيني وئرير. قادين قوجادان قورخدوغونو سویله ییر. قيرخ گوندن سونرا قوجانين روحو او عجيبه قوشلا اوچور. اوغلان و قادين قوجانين ايتمه گيني سونرالار باشا دوشورلر. بونو بيلندن سونرا اوغلانين برک اللري قادينين اويناتماغا جان آتان هيکليني قيفيللايير. بونونلا دا حکايه باشا چاتير.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ساعدینین طاهره کوزه کنانی یه یازدیغی نامه لرده دفعه لرینن اوزون اولدورمک دن صوحبت آچیر بو نامه لر دئمک ساعدنین سئوگی حیات ایله باغلی دیر اوستاد ایمکانی اولسا اونلاردا توخونماق .
( کامران آذری)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نامه لری من گورمیشم آنجاق اوزوم ده بیامیرم نییه اونلارین ساعدیدن اولماغینا اینانا بیلمیرم. البنه من اوزومی تقصیرلندیریرم.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar