آیدین_باخیش

«هؤروکلو قیز »
سن آغلاما یانیقلی- حزین گول هؤروکلو قیز
تر- تر آیاقلانیر ائله‌بیل گول هؤروکلو قیز

هر یول گؤرنده بؤیله سنی کؤنلوم اودلانیر
سانکی سوخور فلک گؤزومه میل هؤروکلو قیز

هئی دیسگینیر مزاردا آنان قبر اوچوقلاییر
دای آغلاما اوون گؤزونو سیل هؤروکلو قیز

قایتار گئری شیکایتینی تانری اینجی‌یه‌ر
سپ بؤیله دونیانین باشینا کول هؤروکلو قیز

سن آغلایاندا ترله‌دی قرآن سطیر- سطیر
تورات اوتاندی دینمه‌دی انجیل هؤروکلو قیر

لای- لای دئینلرین دیلینه اویما اونلارین
یوخدور الینده بیر تیکه نیسگیل هؤروکلو قیز

ایندی بولاقلاریندا اوزو آغ دئییل یازیق
باشدان نسه سو واردی گلیر لیل هؤروکلو قیز

سیندیر عدالت آدلی جامین دیکتاتورلارین
یاغدیرماسینلا خالقا یالان دیل هؤروکلو قیز

صولح آدلا سالدیلار قاپینیزدا ساواش سیزین
صولحو ذلیل نجور بیلیسن بیل هؤروکلو قیز

حتی ائشیتمیشم کی دئییبدیر یازیق نوبئل
منله توتون برابر اونا ایل هؤروکلو قیز

آزادلیغین سیجیللی‌سی ایسلاق اوخونماییر
فرعون چاغی گؤتوردو اونو نیل هؤروکلو قیز

آچ وئر یئله هؤروکلرینین زنجیرین گولوم
زنجیرله‌نن زمان داریخیر تئل هؤروکلو قیز

آنجاق اینانما هئچ کیمه حتی اوچان یئله
چون بیجلرینده اولگوسودور یئل هؤروکلو قیز

بئل باغلاساندا باغلا بیر آیدین باخیش ائله
یانسا یانار سنین حالینا ائل هؤروکلو قیز

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نادر_الهی

بو داغ باشیندا نه وار بیلمیرم، یامان توتولوب
بو داغ باشیندا یئنه بیر تالا دومان توتولوب

نه یازدی...؟ قولتوغونا گیرمه‌سم آشیر... قیناما
چینار - چینار بالاسی هارداسا گومان توتولوب

باهار توتولدو، اونون اللرینده بیر سَله گول
پاییز دا... اوندان آخی بیر سبد سامان توتولوب

یامان یاغیشلی‌دی بو باش ساری تئل هاواسی
آه اولما ساز توتولوب، اولمایا کامان توتولوب

بولاق باشیندا یئنه دیزلرین قوجاقلاییب آه
بو داغ باشیندا نه وار بیلمیرم، یامان توتولوب!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✅✅✅سایین کانالداشلار
بو گئجه: 99/2/14
ساعات : 22
ادبیات سئونلر کانالیندا ائتیمولوژی درسلیک لری اولاجاق .
اوزمان : دوکتور ارشد نظری

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ائتیمولوگییا درسلری 99/2/14

بیر تانیتیم و قیزیل اوزن ۱
اوزمان : دوکتور ارشد نظری

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ائتیمولوگییا درسلری99/2/14

قیزیل اوزن ۲

اوزمان : دوکتور ارشد نظری
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ائتیمولوگییا درسلری99/2/14

قاپلانتی ۱

اوزمان : دوکتور ارشد نظری
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ائتیمولوگییا درسلری99/2/14

قاپلانتی ۲
اوزمان : دوکتور ارشد نظری
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ائتیمولوگییا درسلری 99/2/14

میشوو

اوزمان : دوکتور ارشد نظری
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

باد آمد از دریا ابر آورد
گلهارا باخود برد
آنهارا پر پر کرد...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رامیز روشن

‍ بو نه تهر داریخماقدی،
آخی بئله کیم داریخیر؟!
جیبیم‌ده الیم داریخیر،
آغزیمدا دیلیم داریخیر.

داریخیر قابیم-قاشیغیم،
داریخیر یورغان-دؤشییم.
ائوده قالسام، ائویم-ائشییم.
یول گئتسم، یولوم داریخیر.

یولوما قیزلار چیخسالار،
گولوب اوزومه باخسالار،
یاخاما بیر گول تاخسالار،
یاخامدا گولوم داریخیر.

هارا آتیم بو کدری؟
یوخ حسابی، یوخ قدری،
گؤرونور مندن اؤتری
هارداسا اؤلوم داریخیر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

آرش_احمدی

گوُزگویه_باخیرام_هر_اویاناندا

گوُزگویه باخیرام هر اویاناندا
گوُزگوده گؤردویوم، خوشوما گلمیر
عؤمرومو قویموشام یازماغا آنجاق
داها شئعیرله‌ده حالیم دوزلمیر

بیر چای بیر سیقارئت، یولداشیم اولوب
بویلودور بوغازیم بیر نئچه آها
او قدر نیفرتله دولو اولموشام
اولدوغوم شه‌هری، سئومیرم داها

گئجه‌لر یاتاقدا بیر یئره باخماق
بئینیمده دئیه‌سن یارانیر سورون
اؤزومو بوشونا، دولانماق، گزمک
تکجه بیر ماهنی‌نین چیخاردیم شورون

من سنی سئومک‌له، دیری‌یم آنجاق
بیلمیرم یاشاماق هانسی بیر یاندا
بئینیمده اومود وار، سن وارسان دئیه
گؤزگویه باخیرام هر اویاناندا


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

‏بودا بیر گوزل یومور

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

‏رقص لری سئونلره تقدیم ائدیریک .


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مهدی حمیدی شیرازی

شنیدم که چون قوى زیبا بمیرد
فریبنده زاد و فریبا بمیرد
شب مرگ تنها نشیند به کنجى
رود گوشه اى دور و تنها بمیرد
در آن گوشه چندان غزل خواند آن شب
که خود در میان غزل ها بمیرد
گروهى بر آنند کاین مرغ شیدا
کجا عاشقى کرد، آنجا بمیرد
شب مرگ از بیم آنجا شتابد
که از مرگ غافل شود تا بمیرد
من این نکته گیرم که باور نکردم
ندیدم که قویى به صحرا بمیرد
چو روزى ز آغوش دریا برآمد
شبی هم در آغوش دریا بمیرد
تو دریاى من بودى آغوش وا کن
که می خواهد این قوى زیبا بمیرد

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یازان : آذر . پورپیغمبر
مترجم : سحر خیاوی

باران می بارد و
من می نویسم
نه باران تمام می شود
نه شعر آزادی ...

آذرخشی می زند
با جوهر قرمز خودکار
بر کاغذهای سوخته ،
امضائی ...!


****

یاغیش یاغیر
من یازیرام
نه یاغیش قورتاریر
نه آزادلیق شعری...

شیمشک چاخیر
قیرمیزی قلم ایله
قول چکیر
یانمیش واراقلارا...!


( قول: به معنی امضا )

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

تانری سوزونون ائتیمولوگیاسی 13و12 اینجی بولوم

یازیچی : دیلچی عالیم دوکتور روشن خیاوی.
بو یازینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون .


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

🍃«تانرؽ-Tanrı»سؤزۆنۆن ائتیموْلوْگێاسؽ،
Etymology of "tanrı"word(12)
Die Etymologie des "tanrı"worte(12)
Зтимология слово"танры"(12)
🍃آراشدؽرؽجؽ: رحمان پوراکبرخیاوی(روشن خیاوی)
فیلوْلوْژی عئلملر دوْکتوْروPh.D

ۉ...
« آنا - ana»سؤزۆنۆن داۉامؽ:

🍃گئنه «آن-an»کؤکۆن آراشدؽرمادا،بو سؤز «کیشی،قادؽن»آنلامؽندا گؤرۆنۆر:
آن-an ، سئمانتیک ایفاده سینده:
قدیم آلمان دیلینده:an , ana , ano , ene: آتا ، بابا،
تۆرک دیلینده: ini: کیچیک قارداش،unay: بؤێۆک عمی،
سارؽ اوێغور،s.uyg: انه،ene: عئێنی آنلامدا،
فنلاند دیلینده(فینیش،Finiş): eno: داێؽ،
کورێا دیلینده : eni،
اودمورد،udm: اوْنوْ،ono: داێؽ،
آمئریکا ێئریله لری: American Natives: ایننو،innu: اوْغلان،
موْغولجا،mong: آندا،anda: قارداش،ێوْلداش،دوْست،
ژاپوْن دیلینده،Jpn: آنی،ani: بؤێۆک قارداش،
باسک دیلینده،Bsk: آناێ،آناهء،anai,anae،
قدیم ژاپوْن دیلینده،o.jpn: آنی،ani: بؤێۆک قارداش،
قدیم چین،o.çin: آ-نو،anu: قارداش،
کومی تۆرکۆنده: اوناێ:unay : عئێنی معنادا،
پروْتوْاسکیمو:اینوغ،inuğ : عئێنی معنادا،
بئله لیکله گؤرۆنۆر کی«an»موْرفئمی-کؤکۆ، دۆنێانؽن اکثر دیللرینده: آدام، کیشی، ائرکک آدام آنلامؽن ایفاده ائدیر.
بعضی دیللرده «ن ، n »فوْنئمی «م ، m»فوْنئمینه چئۉریلیب:
نوقاێ تۆرکجه سینده: آما،آماێ: ama, amay : آتا،
دراۉید دیلینده،drvd: آممه، amme : آتا،
آکادجا،Akk: آم am : آتا،داێؽ،عمی،
قدیم هندجه: آن،an: قادؽن ، خانؽم،
بعضی دیل آراشدؽرؽجلار، تۆرک دیلینده «آنا ، ana»سؤزۆن بو کؤکدن بیلینیب.
«ۉامبری-Vambry» بئله بیر فیکری ایره لی سۆرۆب، بو عالیم em , am, anکؤکلرین، تۆرک دیللرینده، «آن ، an»موْرفئمیندن اوْلماسؽنا ایشاره ائدیب. همچنین«اممک-əmmək» فعلین(مصدرین) عئێنی کؤکدن قبول ائدیر. بئله لیکله «امجک»، «امزیک»،« امگک»ۉ «املیک»
،«مه مه»،ۉ حتا «ماما»سؤزلریده بو فیکره ێوْل آچؽر.
فین-اوگور، fin-ugr، دیللرینده: آن،an: قادؽن،خانؽم،
پرمێاک، اورال دیللریندن: «آن-an»: قادؽن، خانؽم،
قدیم پرمێاک: این،in: آنا.
چین میتوْلوْگێاسؽندا: این،in: دۆنێانؽن «باشلانغؽج آناسؽ» تانؽنؽب.
همچنین باشقا دیللرده ده «آنا»سؤزۆن،آز فرقلرله گؤرمک اوْلار،اوْ جۆمله دن:
اوْردو دیلینده: anna : آنا،
اوْسئتێاک دیلینده: aena : آنا،
آبخاز دیلینده: an : آنا،
کاباردین دیلینده: anna : آنا،آتا،
چئچن دیلینده: hanna : آنا،
اینگوش دیلینده: na : آنا،
هیتیت(hittit)دیلینده: ana : آنا،
لاتوێن دیلینده: anna : آنا،آتا،
اوْستێاک دیلینده: ana,anja : آنا
ۉوْتێاک دیلینده: آناێ، (doerfer,p:131)anai : آنا،آتا،
ێونانجا: ana: دوْغماق باجارؽغؽؽ، دوْغماق ایستعدادؽ،قادؽنلؽغ،
یونانجا: ont,onto: ۉار اوْلماق، ۉوجود،exsistence,being،
(اوْلماق= اوْنماق؟!)
بیر تئعداد سؤزلرده آن ، اوْن،an,on،سؤزلری : اینسان،انسان،کیشی معناسؽن
ایفاده ائدیر:
:man : male ,
andro : man,human,
anim : spirit,life
an thropo : human,
ایشاره: «آناتوْمی-ana.thomy»سؤزۆ،البته منیم دیققه تیمی جلب ائتدیکجه،منه بئله بیر فیکیر تاپؽلدؽ کی بو کلمه ایکی بؤلۆمدن دۆزه لیب:
۱- آنا،ana ۉ توْم، tom، آنا سؤزۆنۆن معناسؽ آێدؽندؽ، آما«توْم، tom»سؤزۆده،
تۆرک دیللرده، توْخوم، توم،...معناسؽن ایفاده ائدیر، آما آناتوْمی سؤزۆن عیبارت بیلیبلر: «آنا، ana» : اینسان، انسان،بشر،ۉ« توْم ، tom»: کسمک،قطعه لمک،to cut،
بئله لیکله «آنا-ana»سؤزۆنۆن کؤکۆ تانؽنؽر: اینسان،بشر،دوْغماق هۆنری،آنا، زامان،لحظه،آن،بیرآن،اوْلماق،بوْلماق،«ۉارماق»،existence,being،آنماق،آنلاماق،قانماق،ۉ نهاێت دئمک ێعنی: اینسان دئێیلن مؤۉجود دوْغولوب ۉ بو دۆنێاێه آێاق قوْێماقؽ...
• البته «آنا»سؤزۆن آرتؽق تانؽمادا،سؤزۆمۆز ایدامه تاپمالؽدؽر...


🍃« تانرؽ - Tanrı »سؤزۆنۆن ائتیموْلوْگێاسؽ(13)

«آنا»سؤزۆ...

سومر-کنگرلی دیلینده، «آناسؽ-anası» : سۆت آناسؽ(مادررضائی)،داێه،قؽز، قؽز اوشاغؽ، قوْجا قادؽن،
«آنا»سؤزۆ تۆرک دیللرده،بو شکیللرده گؤرۆنۆر: anne, ene , nənə, inə, inəy(باشقرد) ,eney, ana, ani, inə, ona, onna, anaka, ine, aniya,
,nənəş,aney, aneka,
ۉ بو معنالارؽ ایفاده ائدیر: آنا ، نه نه ، خالا ، دیشی اینسان ، قادؽن ، خانؽم ، قاێنانا ، آتانؽن آناسؽ ، اؤگه ێ آنا ،
ۉ آلتاێ دیللریندن باشقا دیللرده ده، بو آنلاملارؽ ایفاده ائدیر:
آنانؽن بؤێۆک باجؽسؽ( un: کومؽ دیلینده، اوْرالیک دیللردن)، قادؽن، بؤێۆک قارداشؽن آرۉادؽ، بؤێۆک باجؽ(ژاپن دیلینده)،قؽز، آرۉاد، خالا، ێاشلؽ قادؽن، خانؽم
(D.g,67)
بعضی تحقیقاتچؽلا

ر «آنا» سؤزۆن،«آنماق ، anmaq»فعلیله بیر کؤکدن بیلیبلر،(عئێنی سند،85).
« نوْستراتیک، Nostratic» دیلچیلیک باخؽمؽندان،«اوْرال آلتاێ»دیللرده،
همچنین باشقا دیللر عاێیله سینده ده، «آنا ، ana»سؤزۆن موختلیف سؤزلر ترکیبینده گؤرمک اوْلار:
اودمورد دیلینده: une: خالا،
ماجار دیلینده: anqu: گلین،queen،
ماجار دیلینده: anya: آنا،
کوْرۉات دیلینده: anye: جاۉان قؽز،
کوْمان دیلینده: eni: آنا،
لاتین دیلینده: anus: ێاشلؽ قادؽن،
اودمورد دیلینده: anya: قاداش آرۉادؽ،
اودمورد دیلینده: anay: آنا،
ماناس دیلینده: ani: بؤێۆک قارداش آرۉادؽ،
خانتی دیلینده: anaqa: قارداش آرۉادؽ،
ژاپن دیلینده: ane: بؤێۆک باجؽ،(آلتاێ دیلیدیر)
قدیم هند دیلی: anaqana: خانؽم، قادؽن، آرۉاد،
سانسکریت دیلینده: anqana: قادؽن، دیشی اینسان،
پشتو دیلینده: ana: نه نه،آنا،
اسکیمو دیلینده: anan: خالا،آنانؽن بؤێۆک باجؽسؽ،
پروْتوْ سلتیک: andera: گنج قادؽن،
کومی دیلینده: un: خالا،
باسک دیلینده: anra: قادؽن،خانؽم،
خاتاێ دیلینده: hannaş: نه نه،آنا(ایۉانف،87)،
خلج تۆرک دیلینده: jin ، Jen, sın: قادؽن،آرۉاد،خانؽم،
پرتو ایتالێا: anu: ێاشلؽ قادؽن،

🍃آردؽ ۉار 👇👇👇

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یئتیم عیواض

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

پاپلو_نرودا
ترجمه بیژن_الهی

به هیچ‌کس نمی‌مانی از آن‌گاه که دوستت می‌دارم.
بگذار تو را بگسترم میان گل‌تاج‌های زرد.
که نام تو را با حروفی از دود می‌نویسد
میان ستارگان جنوب؟
آه بگذار تو را
آن‌گونه به یاد آرم
که چون وجود نداشتی بودی.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حسن بابایی عجبشرلی

قاپالی

قاپی میزی قاپایب ایچری کئچدی. قاپی نین ایشگیلینی سالیب بیر باشا قوناق اوداسینا دوندو. آغزینا ایت باشی آلمیشدی. بیرینجی آنامی سویدو، بویوک باجیما آغزینا گلنی دئدی. آخشام اولدوغوندان هامیمیز ائوده ایدیک، کیچیک باجیمین قولاغینی بوروب موبلون اوزرینده یاییلدی.
بویوک قارداشیمی اولان (اوغلان )آدیلا چاغیریب یانینا چکدی.
آتا بویورون داداشیم سویله دیکده، آتام دیشی نین دیبیندن چیخانی داداشیما سایاندان سونرا (منه قحبه اداسی چیخارتما )،بو ائوده نه باش وئریبدیسه منه دانیش یوخسا وئررم دریوه سامان تپرلر، اوزون بیلیرسن دا دئدی.
من توته یین دیلینی چکیب بیربوجاغا سیخیلیب گیزلی -گیزلی باخیردیم. آتام یئنی دن سوزه باشلادی : گئده به سنن دئیلم نیه دیلدن لال اولوبسان؟ اوغرشین بیری اوغرش. بویوک قارداشیمین بوینون دا کی دامارلارینا آدام باخاندا، آدامین جانینا قورخو اوتوروردو، اوزومده دئیردیم :
ایندی داداشیمین بویون دامارلاری پارتلایاجاق. هاندان -گئج دن آنام اوزونو اورتایا آتیب دانیشدی :سنه یئنه نه اولوب؟ ائشیک ده تریاک -زاد چکمه میسنمی؟ سئوال ائتدیکده آتام اسکی پهلوانلار سایاغی مجمه یی جیرماغا باشلادی، ائله باغیریردی ائوده پنجره شوشه لریمیز تیتره ییردی.
بویوک باجیمین یاشماغینی، کیچیک باجیمین مانتو سونو، آنامین کوچه باشیندا اولان باققال لا سلام -علیکینی، قارداشیمین بونلارا قایغی سیز مناسبتینی سانایب بیردن گوزو منه ساتاشدیقدا :اوبالاجا گئده یه باخ نوار ییغیر -فیلم چکیر دئیب اوستومه باغیراندا، بویوک قارداشیم قولوندان توتوب :آرا وئر بلکه بیزیم ده دئدیک لریمیز اولدو آتامی دایاندیردی.
الله شیطانا لعنت ائله سین آتام دئیب سوسدو. آتا بوراخ نه شیطان نه لعنت هامینی قاپالی ساخلایب سونرادان دا اوز ونه برائت قازانیرسان. قارداشیم دئدی گئده کوفر دانیشما، چورک آتلی اولار سن پیادا، اللها خوش گئتمز، من سیزه بئله چورک یئدیترمه میشم.
هاردان بیلک؟ هه بیزدن خبرسیز نه اویونلاردان چیخیرسان، بیزه چاتاندا قانیمیزی شوشه یه توتوب اعتراف آلیرسان. به یم بوائو هامی میزا عاید دئیل، بونو باشا دوشملی سن سن بیزیم الله قویسا آتامیزسان آخی (چون دوست دشمن است شکایت کجا برم )جریانی اولوب بیزیم ائوده. باشیمیزا اویون قالماییر آچمایاسان.
(پدر سالار )سریالی یادداشلاریمیزدا جانلانیر، ائوده (حکومت نظامی )اعلان ائتمیسن. سببینی تکجه من یوخ هامی میز بیلمه لیک. آنام الیندن جانا گلیب، نورمادا اولمایان داورانیشلاری نین اوجوندان خدیجه باجیما گوره کیمسه قاپیمیزی چالماییر،هامی منه حاجی موزالانین اوغلو دئیر، یازیق اوشاقلار سیزی گوردوکده سیچان دلی نین ساتینی آلیرلار، آتالار سوزودور :بالیق باشدان قوخویار. ...بویوک قارداشیم چوخ دانیشدی یادیمدا قالانی بونلار ایدی.
دوزونو دئسم شالواری یاشاتمیشدیم، ،آنامی چاغیریب قولاغینا پیچیلدادیقدا الینی ساچلاریما چکیب حیطه آپاردی. اوست-باشمی یویوب ایچری گلدیکده آتامین کوپو بیرآز آلینمیشدی، قارداشیم اوز اوتاغیندا سیگارتینی آلیشدیریب چوبوق آلتینا قوناق گئدیردی.
لا اله ال الله -لا اله ال الله، آتام اوزونده دئینیردی. یئنه دیلیم دینج دورمادی، آتا هامی بیلیردا الله تک دیر.بیزیم سوزوموز قاپانماقدا دیر دئدیم
کئچ جهنم اول، سنه سود وئرن ایت نن یاتسین.
ائله من نئچه ایل لردیر ایت نن یاتیرام آنام سویله دی.
حیط قاپیسینی چیرپیب آخشام نامازینا گئدیردی آتام. ...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar