مرجان منافزاده

بیرآز یوخو ...
بیرآز رویا ...
بیرآز دا کابوس...
گیزلیجه سی آغیرلاشیرلار کیپریک‌لریمده
بیرآز من ...
بیرآز سن ...
بیرآز سئوگی ...
سنی تر تؤکور بو جانیم
یاتاغیم سنی دئییر ایستی‌لییینده
بیرآز سن منده...
بیرآز من سنده...
خولیالاریمیز دا بیزده
بیرآز دا بیز، بیزده
سن بات منده / من ایتیم سنده
هامیسی بیتمک اوزره-دیر بیزده


هاچان بیته جک
بو یاریمچیق سئوگی...‌

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یارین بویون قو جاقلادیم ...


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نوستالژی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

تانری سوزونون ائتیمولوگیاسی

یازیچی : دیلچی عالیم دوکتور روشن خیاوی.
بو یازینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون .


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

روشن خیاوی

«تانرؽ » سؤزۆنۆن ائتیموْلوْگێاسؽ(۳،۴) و بئشینجی بؤلۆمو،
Etymology of "Tanrı" word,

🌹-. " Herman Vambery "
تانرؽ سؤزۆنۆن مختلیف شکیللرین و تۆرک اولوسلار آراسؽندا راێیج تلفۆظلرین ۉ معنالارؽن ێازؽب.ایندی بو صورتلری ۉامبری نین کیتابؽندان نقل ائدیرم:
tang,təng,teng,ting,tıng,tüng
ۉ بو معنالارؽ آلمانجا بو سؤزلرین قارشؽسؽندا ێازؽب:
licht: نور،
بو سؤز اینگیلیسجه همان light سؤزۆدۆر،
himmel:اوچاق،بهشت،
Gottایگیلیسجه God,تانرؽ
glanzen: پارؽلداماق،glaze,
strahen: پارؽلداماق،
هئرمان ۉامبری،سوْنرا «تانرؽ» سؤزۆن تۆرک دیلینین مختلیف دێالوْقلارؽندان نقل ائدیب ۉ معنالارؽندا ێازؽب : ایشؽق،نور،پارؽلداماق،پارلاق،تانرؽ،...ۉ ماراغلؽ بودور کی،هئرمان ۉامبری بوردا «تنسوق»کلمه سین کی بیر تۆرکی کلمه دی (ۉ قاێدا قانون معناسؽنادؽ)، گه تیریب و بو کلمه نین کؤکۆنده ،تانرؽ سؤزۆندن بیلیب، اوْ بئله یازؽب: das blendend :tansuk: گؤزۆ خئێره ائدیجی ,das wunder : معجزه،
بو عالیم سوْنرا بو مصدرلریده گه تیریب :
tüngmək,tingmək,tinmək:
معنالارؽ آلمانجا:
scheinen : گؤزه گؤرۆنن
strahlen:پارؽلداماق
glanzen:پارلاما،پارؽلداما،درخشش

جغتاێ تۆرکۆنده: tang: tagesan bruch:
tanglamag,tang atmag:hell werden(آلمانجا): ایشؽق ساچمال،
tangsuk,tansuk,tangizgamak,tansuklamak:
آلمانجا معنالارؽ:
wundernehmen,Gott :
معجزه ائدیجی، تانرؽ،
ۉامبری همچنین «آێدؽن» ۉ «آێدؽنلؽق» ،آلمانجا: mondschein,Helle, سؤزلرینده «تانرؽ» سؤزۆنۆن معنالارؽندان بیلیب.
ێاقوتجا: تانقارا،tangara ، تین،tin: دان چاغؽ، سحرآچؽلماق،
کازاقجا. : tang,dan,dajan:kz,: تانرؽ,
چوۉاشجا، dajan,tora, tor :çvş:
ێاقوت، قؽرقؽز ، قاراقالپاق،ۉ همچنین آلتاؽ دێالوْقلارؽندا : tani :آلمانجا : kennen:
wissen:بیلمگ، بیلیملیگ،بیلیرم
🌹«تانرؽ - Tanrı » سؤزۆنۆن آراشدؽرماسؽنؽن ( ائتیموْلوْگێاسؽنؽن )اۆچۆنجۆ بؤلۆمۆنۆ


» تانرؽ - Tanrı » سؤزۆنۆن ائتیمْولوْگێاسؽ،(۴)اۆنجۆ بؤلۆم،
,Etymology of «tannrı» word (4)
,Die Etymologie des « tanrı »worte(4)

»گرهارد دورفر- Doerfer Gerhard، »بیر آلمانلؽ دیلچی لیک عالیمیدیر،اؤز ارزشلی دؤرد جیلد کیتابؽن: « موعاصیرفارس دیلینده تۆرک ۉ مْوغول سؤزلرینین ائتیمْولوگێاسؽ»
Türkische und Mongolısche elemente ım neupersischen ،1963,1965,1967,1975
اینجی ایللرده، ێازمؽشدؽر. بو عالیم ،کیتابؽنؽن ایکینجی جیلدینده،ص578«،تانرؽ »سؤزۆ حاققؽندا ۉۆسعتلی معلومات ۉئریب.گرهارد دورفر، گؤستریر کی :تۆرک دێالوْقلارؽندا،،تانرؽ،، سؤزۆ ،،گؤێ،، معناسؽن ایفاده ائدیب ۉ ایشه گئدیب.اوْ عالیم،همچنین ایضاح ائدیر کی..تانرؽ..سؤزۆ تۆرک دیلیندن،چین دیلینه کؤچۆب ۉTchianli ۉ tenglihشکیلده
گؤرسه نیر.(دورفر،۲اینجی جیلد،ص577.)
تانرؽ سؤزۆ همچنین تانگری ۉ تنگری شکیللرده،فارس دیلینده ێازؽلان متنلرده-نظمده ۉ نثرده- ده ۉارد ا وْلوب، ۉ ێازؽچؽلار ۉ شاعیرلر اؤز اثرلر ینده،بو کلمه نی ایشه آپارؽبلار،اوْ جۆمله دن ،،شیخ عطار نیشابوری،، اؤز،،،تذکره الاولیا،،،کیتابؽندا بئله ێاز ؽر:
،،...ترکمانی ام هفتاد ساله،موی در گبری سفید کرده،از بیابان اکنون برمی آیم و تنگری،تنگری می گویم، الله الله گفتن می آموزم،ص429،
ۉ خاقانی شیرۉانیده،بئله دئ ێیب:
خسرو ذوالجلالتین،از ملکی و سلطنت -
مستحق الخلافتین از یلواج و تنگری،
دکتر سجادی ،ص 430
ایشاره:۱ -شئێخ عطارؽن سؤزۆنده ،،گبر،،سؤزۆ ،،زرتشت،،دینینده اوْلانلارا دئێیردیلر،
۲-،،ێلۉاج،،تۆرک دیلینده،پیامبر،پیغمبر معناسؽن ایفاده ائدیر،آما منجه بو سؤزۆن تلفۆظۆنده آرتؽق آراشدیرمالار لازؽم گؤرۆنۆر،گئنه خاقانی دئێیر:
نایب تنگری تویی،کرده به تیغ هندویی. -
سنقر کفر پیشه را،سن سن گوی تنگری،
دکترسجادی،ص424
ایشاره: سوْنقوْر،سنقر،شوْنقوْر،شوْنقار ،بیر قوشدور،باێقوش،
،،ابن فضلان،،بیر عرب سیێاحتچیسیدؽر،۳۰۹اؽنجؽ هجری قمری ایلینده،،،اوغوزلار،،بْوێلارؽلان گؤرۆشۆ اوْلوب،اوْ نقل ائدیرکی:
اگر بیر تۆرکۆن ایشی چه تینلیگه دۆشسه ،اۆزۆن توتار گؤێه ۉ دیێه ر:
آێ بیر تانرؽ!...
...ۉ حضرت موْلانادا بئله دئێیب:
ترک تویی، ز هندوان چهره ی ترک کم طلب،
زآنکه نداد هند را صورت ترک، تنگری،
دیوان شمس ،غ ۲۴۷۸
،،مانۉی،، ێازؽلاردا «خرمزته تنگری - təngri xormoztə »ێعنی : اهورامزدا خدای،تانرؽ اهورا مزدا، ۉ ،،انوری،،شاعیرده دئێیب:
آنکه برلوح زبان ها،خط اول نام اوست،
این همی گویداله،آن ایزد و آن تنگری(۳۴۴)
کریستێان دینینه ۉارید اوْلان تۆرکلر،«تنگری اوْغلؽ»مۆرکب سؤزۆن ،فارسجادا اوْلان«پسرخدا» قارشؽسؽندا،سئچیبلر،ێعنی همان،،مسیح،،ۉ «مشیکاتنگری» (عبری دیلینده )ێعنی «تانرؽ مسیح»،
باخؽن:The encyclopedia of religious

🌹،،تانرؽ-Tanrı،،سؤزۆنۆن ائتیموْلوْگێا آراشدؽرماسؽ،
دؤردۆنجۆ (۴) بؤلۆمۆنۆن سوْنو،

🌹 «تانرؽ» سؤزۆنۆن ائتیموْلوْگێاسؽ،(۵)اینجی بؤلۆم،

Etymology of «تانرؽ-Tanrı» word (5)
Die Etymologie des «tanrı» worte (5)


من تانرؽ سؤزۆنۆن حاققؽندا آراشدؽرما زامانؽندا ،«داشنامه بزرگ اسلامی»ده بیر مطلبه ،ۉێا دئسم بیر ،،اظهار نظره،،توْخوندوم کی، من اۆچۆن هم چوْخ ماراغلیدؽر،ۉهم چوْخ تأسسفلی. اوْردا بئله ێازؽر: «...تنگری واژه ای بسیار کهن،احتمالا پیش از پیدایش زبان ترکی است که می توان اثر انرا در زبان هون های شرقی یافت...»(قربان علمی)
بوسؤزه آرتؽق دیققت ێئتیرمه ده،دؤرد اساس ایشکال ۉحتا ێانلؽش گؤرۆنۆر:
۱- ێازؽر،،واژه ای بسیار کهن،،. ێازؽچؽ بوردا اعتراف ائدیر کی ،،تانرؽ،،سؤزۆ بیر ان اسکی سؤزدۆر،...ۉالبته بیز بیلیریک کی بو سؤز، تۆرک دیلینین «آناسؤز mother words» و اساس سؤز خزینه سیندن بیریدیر...
۲- ێازؽر،،احتمالا...،،. ێازؽچؽ آنجاق احتمال ۉئریر ۉ نه ێقین ائدیر،ۉ نه بیر علمی مدرک ۉ سند گؤستریر.
۳- ێازؽر:،،احتمالا پیش از پیدایش زبان ترکی...،،. بیز البته پیدایش سؤزۆنۆن معناسؽن درس کلاسلارؽندا، تۆرک دیلینده ،،تاپؽلما-تاپؽلماق،،معناسؽندا اؤرگشمیشیگ،ۉ بونودا بیلیریک کی تاپماق ،فارس دیلینده پیدا کردن ،ێعنی بیر زادؽ ێوْخ اوْلمادان تاپماق،
اله گه تیرمک،ۉ ،،پیدایش،، یعنی ،،پیدا شدن،، .میثال دئسم ،ایندیکی ،،کوْروْنا،،خسته لیگی کیمی بیر زاد کی ێوْخ ایدی ۉ بیردن هوۉانا شهرینده تاپؽلدؽ و اوْردان دۆنێاێا ێاێؽلدؽ. دئمک سؤز بودورکی، ،،پیدایش،،سؤزۆ بیر دیل حاققؽندا،کامیلن علمدن اوزاق بیر سؤزدۆر،دیل
گؤبه له ێ دئێیل کی بیردن بیره ێئردن تاپؽلا! مینلر مینلر ایل لازؽمدؽر تا بیر دیل،بیر میلله تین آراسؽندا جۆجه ره ،گؤۉه ره ،ۉ بارا،بهه ره ێئتیشه، ێعنی کامیللشه...
(۴)- ێازؽر ،،می توان اثر آنرا(اثر کلمه تانرؽ را) در زبان هون های شرقی یافت...،،
بوسؤز چوْخ پۆرچۆملۆ سؤزدۆر،ۉێا ێازؽچؽ ان آز معلوماتدان بوْشدور،چۆنکی ێازؽ بئله دئێیر،ێا ایلقا ائدیر کی هوْنلار ،تۆرکلردن باشقا بیر میلله ت ایمیشلر،دئمک ێازؽچؽ محتملا بیلمیر کی هوْنلار تۆرکلرین بؤێۆک بوْێلارؽندان اوْلموشلار،ۉ ،،آتیلا،،اوْ تۆرکلرین بؤێۆک باهادوروایدؽ، ۉ چاغداش زاماندادا ،،هوْنگری-Hungary،، ێا ،،ماجاریستان،،مملکتی، هامان ،،هوْنلارؽن،،ێا،،هانلارؽن،، ێادیگارلارؽذؽ...

🍃🍃🍃 آما اساس سؤزۆمۆزۆن داۉامؽ:
،،استاروستین-Astarostin،، تانرؽ سؤزۆن بۆتۆن آلتاێیک دیللرده گؤستریب:
p.Allt : tangiri
P.Tung :tangura
p.Mong : tangarag
p.Tk : tangri,təngri
p.Jpn : tinkir
،،استاروستین،،تانرؽ سؤزۆنۆن پروْتۆرک شکلینین قارشؽسؽندا،ایکی معنا ێازؽب ،کی بو البته بیزیم آراشدؽرمامؽزدا چوْخ اهمیێته مالیکدیر.بوایکی معنا عیبارت اوْلوGod ۱-تانرؽ،الله2-sky -گؤێ،آسمان،سماء،
ایندی تانرؽ سؤزۆ ،تۆرک دیلینین مختلیف دێالوْقلارؽندا :
1-O.tk : tengri(orx,uyg)
karaxa : tengri
türk : tanri
Az : tanri,tarı
trkmn : tangri
salr : tanru
m.tk : tengri
m.kıpç : təngri
uzb : tangri
uygr : təngri
krmn : tangrı,təngri
tatr : təngre
başkr : təngre
kırkz : təngir
k.blk : təjri
kklp : təngir
s.uyg : təngər
xks : tigər
şor : tegri
oyrt : tengeri
tva : der
toflr : dere
çuvş : tora
ygt : tangara
dolg : tangara p: 1402

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سایین کانالداشلار
بو وئرلیش عینی زاماندا ادبیات سئونلر کانالیندا یایلاجاق .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خان_صنم

اینتیظار

دوراغین ساعاتی بئشی گؤسته ریر
حله بئش یاریما نئچه ایل قالیر!
بو جانسیز ساعاتین ایشینه باخ سن
بیر سورو جانلی دان نئجه جان آلیر

گؤزله مک اینسانین نفسین کسیر
آسیلی بویونو ایپ کسن کیمی
اینتیظار جانیمدان ائله کام آلیر
ماجال دا وئرمیر کی ایچم چاییمی

هایاندا قالدی بس بو قاطار آللاه؟!
سؤیله نه_سؤیله نه، ایچینی یئییر
یولونو گؤزله ییر عسگر اوغلونون
باغرینا باسدیغی او شکیل دئییر

هایاندا قالدی بسـ...بو هاراساندیر
بوغلارین چئینه ییب أللرین اوْوور
سئوگی دولو گؤزلریله آمانسیز
آمانا یول سورن ساعاتی قوْوور

هایاندا قالدی بس بو قاطار....منم
بو سفر منم کـیـ......گلدی ، گلدی، گلــ...
ایزدیحام ایچینده ها بویلانیرام
نه بیر تانیش دوشور نه قالخیر بیر أل

یئنه ده گلمه دین، گلمه یه جک سن
أح، بو کؤینه یین ده یاخاسی داردی!!!
اومودومون قالان سون پارچاسین دا
قاطاردان سون دوشن آدام آپاردی

آداملار،هیجان،دوراق،چای،ماسا
بو سایاق باشیما فیرلانیردی یئر
بیری: "چایینیزی داغیلتدیم ، باغیشـ..."
منیم دونیام ایدی داغیلدی بوش وئر!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

وطنداشلیق ، دیل داشلیق ... طلب ائدیر بیر بیریمیزین دوشونجه سینه سایقیلا یاناشاق ،
حقیقت و گوزلیک هامیدادیر یالنیز اوزموزده فیکیر ائله مک فیکیرین قیسالیقینداندیر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

‏ دیلیمیزده " بو" کلمه سی


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ساری کوینک...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سایین کانالداشلار
بو وئرلیش عینی زاماندا ادبیات سئونلر کانالیندا یایلاجاق .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عایله آراسیندا عاطیفی رابیطه لرین گوجلنمه سی
آپاریجی :کریم قربانزاده
99/1/18

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عایله آراسیندا عاطیفی رابیطه لرین گوجلنمه سی
اوزمان : ایلقار موذن زاده 99/1/18

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عایله آراسیندا عاطیفی رابیطه لرین گوجلنمه سی
اوزمان : ایلقار موذن زاده 99/1/18

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عایله آراسیندا عاطیفی رابیطه لرین گوجلنمه سی
اوزمان : ایلقار موذن زاده
99/1/18

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شعیر : سحر خیاوی
سس : سولماز یوسفی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یاران من بیایید با دردهایتان
وزهر دردتان را در زخم قلب من بچکانید ...
دراین ایام تلخ ، دراین روزهای سرد و زخمی که ناقوس مرگ در کوچه و پس کوچه های جهان بصدا در آمده است ،دویار دیرین ازتبار زحمتکشان میهن را از دست دادیم در مورخه 99/1/9
غلامحسین متینی وامروز شیرزن دوست داشتنی روزهای سخت
مادر رفقای گرامیمان رحیم(علی چریک)، مقصود، مهدی، صبا، اصغر زرخواه اسدالهی را .
قهوه خانه متینی شب ها ماوی و مسکن دانشجویانی بود که متینی تحت الحمایه خود در آورده بودودخل قهوه خانه را به سهم مساوی بینشان تقسیم می کرد وروزها در هیاهوی شهر پرستار و همراه خستگی ناپذیر خانواده های زندانیان کوشندگان راه رهایی بود ، هنوز از دفن غریبانه متینی و آوار سنگینش فاصله نگرفته بودیم دیروز 99/1/17 زن عموی آذربایجان شیرزن روزهای سخت و در بدری را، زنیکه خانه اش پناهگاه امن و آغوش پراز مهرش همیشه آرامگاه فرزندان میهنی اش بود
مادر" زهرا حب الوطن" رامی گویم زن عموی آذربایجان را ...
بدرود فرزندان سهند
به درود عموی زحمتکشان میهن
به درود، زن عمو ی فرزندان آذربایجان .
ادبیات سئونلر درگذشت دو عزیز فراموش نشدنی را به خانواده ها ویاران متینی ، اسد الهی و حب الوطن از صمیم قلب تسلیت می گوید .

ادبیات سئونلر 99/1/18

https://t.me/Adabiyyatsevanlar