ادبیات سئونلر

R.S.H.N:
۶

الف: پروتو نوستراتیک – proto-nostratic: ساوً – saw، سو – səw، سئوً – sew : زاده شدن، ایجاد تولد: بوجود آوردن شرایطی برای تولدی،... to give birth –to be born، ساوًا – sawa، و سئوًا – sewa: پسر، child,son.
دراویدی –dravid : جئیً – cey: پسر، فرزند، نوجوان.
گرجی – georgian: ش وا – şv-a و شئوً – şev: تولد، شرایط تولد بچه ای را فراهم کردن.
ب: پروتو – ایند و یوروپ – proto-indo-european: سئوً – sew، سُوً – sow، سو – su: متولد کردن، تولد، to give birth
سانسکریت – sansk: سوتا – suta: فرزند، پسر.
اوستا – av: هونو – ش – hunu-ş: پسر، son، s>h
در زبان های خانواده¬ی زبانی «هندواروپایی» بیشتر به شکل: سونو – sunu و سو – su و سونوز – sunuz (پروتوجرمانیک) و همه به معنای فرزند، پسر، تولد یافتن، آمده است.
ج: در ترکی معمولا واژه ی«سوٍنسوز – son-suz» به معنای بدون فرزند، بدون اولاد، و حتّی در معنای «بی کس و یاور» به کار می رود. این واژه از جهتی درست و از جهتی دیگر نادرست و نوعی «غلط مصطلح» (cammon mistake) است. از این جهت که یک فرد را بی عقبه بدانیم، یا کسی که نمی تواند صاحب فرزند شود، درست است، کما اینکه مرحوم استاد بهزاد بهزادی هم در جلو سوٍنسوز نوشته اند «نازا، عقیم» (بهزادی ذیل سوٍنسوز) و البتّه این معنا شامل مرد و زن هر دو می شود، یعنی چه مرد باشد یا زن، اگر از توانایی بچه دار شدن محروم باشند، در بین مردم چنین مرد و زنی را «سوٍنسوز – son-suz» می گویند.
امّا حقیقت این است که به خاطر شباهت دو واژه¬ی «سوٍن - son» و «سویً - soy»،نوعی تداخل معنایی بین این دو واژه پیدا شده است.درباره ی واژه¬ی «سوٍن» توضیح دادم البتّه صورت قدیمی واژه «سوٍنگ - song» است.
امّا در مورد واژه¬ی «سوٍی - soy» باید توضیحات لازم را بدهم:
سوٍیً – soy: خانواده، طایفه، ایل، نسل، اجداد، تبار، هم خون.
سوٍیًسوز – soy-suz: بی خانواده.
سوٍیًسوًز لوق–soy-suz-luq: فقدان اصالت خانوادگی.(بهزاد بهزادی–ذیل سوی)
سوٍیً – soy: اصل، نسب، نیاکان، فامیل، خوش نسب، اصیل. (فرهنگ ترکی استانبولی به فارسی. تألیف: ابراهیم اولغون – جمشید درخشان. ذیل: سوٍیً )
سوٍیً: [soy]: اصل و نسب را گویند و نیز امر است از کندن پوست و لباس. (سنگلاخ – ویرایش نگارنده، روشن خیاوی ص 178)
در سنگ نوشته های اورخون،درضمن،واژه های: اوٍغوش– oğuş و اوغوش – uğuş نیز به معنای سویً: اصل و نسب، آمده است.
با توجّه به معانی بالا که برای «ساوً – saw» نوشته شده، یعنی: فرزند، پسر، تولد،... و با توجّه به معانی «لان،ایلان ایل+آن » یعنی بخش دوّم از نام «ساوًلان»، معنایی در مفهوم «فرزند خدایان» یا «پسر خدایان» از نامواژه¬ی «ساوًالان» استنباط می شود. امّا همانطور که قبلا نیز گفته بودم، من به هیچ عنوان حکم و قضاوتی صادر نمی کنم، تنها دریافت و استنباط خود را از جستجوهای خود می نویسم. نتیجه گیری نهایی را بر عهده¬ی خوانندگان گذارده ام.
***
یکی دیگر از معانی که برای واژه ی«ساوًا - sawa» آمده است: خوک و گراز وحشی است (pig ,wild boar) این واژه نیز می تواند از جهاتی مورد توجّه واقع شود. امّا با توجّه به اینکه کوه ساوالان و مخصوصا قلّه های سه گانه آن که در چند سطر پیش گفتم، و از زمان های بسیار دیرینه از نوعی قداست در نزد مردم برخوردار بودند، نامگذاری این کوه با عظمت به این شکل و انتساب آنها به گراز و خوک، عاقلانه به نظر نمی رسد. مخصوصا که صورت های نوستراتیک این واژه، در خانواده های زبانی دیگر، نه تنها به صورت امروزی واژه نزدیک نمی شود، بلکه از صورت (ساوًsaw-) فاصله می گیرد.(رک به ص310 proto nostratic)
یکی دیگر از معانی که برای «بُنریشه ی» «ساوً - saw» و «سَوً – səw» در زبانشناسی نوستراتیک ارائه شده است، عبارت است از: گرما، حرارت، گرم شدن یا بودن، گرم کردن، سوزاندن و سوختن:
(to be or become hot, warm, to heat up, to make hot, to warm, to burn)
پروتو سیمتیک – proto –semitik: ساوًان – sav-an: گرم بودن یا گرم شدن.
اکدّی – akkadian: شاهانو – şahanu: گرم شدن،... خود را در مقابل آفتاب گرم کردن.
پروتو دراوید – proto-dravid: جوٌت – cüt، جوت – cut: سوختن، گرم بودن و شدن.
صورت های این پروتو در زبان ها و گویش های دیگر به صورت: سودو – sudu، سودوکا – suduka و... آمده است. همه در معنای گرما، حرارت، سوختن، احتمالا واژه¬ی «سوٌدوٌک -südük » در ترکی به معنای «ادرار، مایع ادرار» از همین پروتو سرچشمه گرفته است.

۷

امّا صورت «پروتو – اورال – آلتائیک – proto-ural-altaic»: سَوً – səw، ساوً – saw: در معانی: سوختن، سوزاندن، گرم کردن، گرم شدن، حرارت، داغ کردن و شدن، آمده. این بنریشه به

344 views02:43