Forwarded from Samad Rahmani
خواهم بدانم كه فرامرزي و دشتي داراي كدام تأليف مستند در باب تاريخ ادبي هستند كه اين وظيفه شاق را به عهده گرفتهاند. صرفنظر از داستانهاي سطحي چون داستان دوستان (فرامرزي) و فتنه و سايه (دشتي) كه به پشيزي نميارزد و تعداد بيشماري مقالهي باب روز در روزنامههاي باب روز، چه معجزهاي از كلك ايشان بيرون آمده است كه ما را به نظر ايشان نيازي باشد؟ اينان حتي در زمينهاي قرار ندارند تا با كساني چون محمد قزويني و فروزانفر كه از مطالب قديمي بهرهي وافري داشتهاند مقايسه شوند، پس ديگر اين تركتازي ايشان چه معني ميدهد؟
هنگامي كه دكتر رعدي آذرخشي شعر نيما را غلط ميخواند و با اين پيشداوري "منصفانه!" نيما را مخرب زبانپارسي ميداند ديگر از ديگران چه توقع ميتوان داشت؟ شما اين فسيلهاي ادبي دارالخلافه را نديدهايد، نميدانيد چه آيتي هستند، برويد و حتماً ببنيدشان، خيلي تماشايي هستند. ابزار كارشان مقداري قافيه است. از يكي از اينان شنيدم كه به ديگري ميگفت: «ببين فلاني، من شعري گفتهام با قافيه آموزگار، آيا چند قافيه اينطوري نداري به من قرض بدهي؟ ميخواهم آن را امشب در انجمنادبي ... بخوانم و مجبورم حالا تمامش كنم...» ( نيما يوشيج، (نقد و بررسي) عبدالعلي دستغيب، انتشارات پازند، 2536، صص 79-74)
اشعار نیما در ابتدا نه تنها با اقبال محافل ادبی و ادیبان مراکز رسمی مواجه نشد بلکه در چاپ و نشر اشعار او سخت گیری هایی به عمل آمد. مجلّات و نشریّات دولتی و مراکز آموزشی حملات تندی علیه چنین اشعاری و شاعران و نویسندگان دگر اندیش شروع کردند.
چنين تضييقاتي عليه نويسندگان و شاعران نو اندیش ضربههاي مهلكي بر پيكر ادبيات معاصر ايران وارد ساخت. نقش ادبيات در بيداري به اقشار مختلف مردم كاهش يافت. برخي از نوانديشان از مسئلهي معاصر بودن خود را كنار كشيدند و به تحقيق در ادبيات و يا فرهنگ مردم پرداختند. به عنوان مثال دهخدا «امثال و حكم» ( 1313 ) و كوهي كرماني «ترانههاي روستايي» (1315) را در همين زمان به چاپ رساندند. نويسندگان و شاعراني كه در ابتداي خلاقيت خود افكار پيشرو در سر ميپروراندند، در اين سال شروع به ستايش از رژيم كردند و يا آثاري نوشتند كه مردم را از انقلابي گري دور كند، مثل نظام وفا، علي اكبر ديهيم، مرتضي مشفق كاظمي؛ با اين حال افكار نو از حركت باز نايستاد. آثار شاعران و نويسندگان پيشرويي چون صادق هدايت، بزرگ علوي، محمد علي افراشته، پروين اعتصامي، در همين زمان نوشته شد.. شعری از این شاعر می خوانیم:
هست شب
هست شب يك شب دم كرده و خاك
رنگ رخ باخته است
باد، نوباوهاي ابر، از بركوه
سوي من تاخته است.
*
هست شب، همچو ورم كرده تني گرم در استاده هوا،
هم ازين روست نميبيند اگر گمشدهاي راهش را
*
با تنش گرم، بيابان دراز
مرده را ماند در گورش تنگ
به دل سوختهي من ماند
به تنم خسته كه ميسوزد از هيبت تب!
هست شب. آري، شب. 28 ارديبهشت 1334
هنگامي كه دكتر رعدي آذرخشي شعر نيما را غلط ميخواند و با اين پيشداوري "منصفانه!" نيما را مخرب زبانپارسي ميداند ديگر از ديگران چه توقع ميتوان داشت؟ شما اين فسيلهاي ادبي دارالخلافه را نديدهايد، نميدانيد چه آيتي هستند، برويد و حتماً ببنيدشان، خيلي تماشايي هستند. ابزار كارشان مقداري قافيه است. از يكي از اينان شنيدم كه به ديگري ميگفت: «ببين فلاني، من شعري گفتهام با قافيه آموزگار، آيا چند قافيه اينطوري نداري به من قرض بدهي؟ ميخواهم آن را امشب در انجمنادبي ... بخوانم و مجبورم حالا تمامش كنم...» ( نيما يوشيج، (نقد و بررسي) عبدالعلي دستغيب، انتشارات پازند، 2536، صص 79-74)
اشعار نیما در ابتدا نه تنها با اقبال محافل ادبی و ادیبان مراکز رسمی مواجه نشد بلکه در چاپ و نشر اشعار او سخت گیری هایی به عمل آمد. مجلّات و نشریّات دولتی و مراکز آموزشی حملات تندی علیه چنین اشعاری و شاعران و نویسندگان دگر اندیش شروع کردند.
چنين تضييقاتي عليه نويسندگان و شاعران نو اندیش ضربههاي مهلكي بر پيكر ادبيات معاصر ايران وارد ساخت. نقش ادبيات در بيداري به اقشار مختلف مردم كاهش يافت. برخي از نوانديشان از مسئلهي معاصر بودن خود را كنار كشيدند و به تحقيق در ادبيات و يا فرهنگ مردم پرداختند. به عنوان مثال دهخدا «امثال و حكم» ( 1313 ) و كوهي كرماني «ترانههاي روستايي» (1315) را در همين زمان به چاپ رساندند. نويسندگان و شاعراني كه در ابتداي خلاقيت خود افكار پيشرو در سر ميپروراندند، در اين سال شروع به ستايش از رژيم كردند و يا آثاري نوشتند كه مردم را از انقلابي گري دور كند، مثل نظام وفا، علي اكبر ديهيم، مرتضي مشفق كاظمي؛ با اين حال افكار نو از حركت باز نايستاد. آثار شاعران و نويسندگان پيشرويي چون صادق هدايت، بزرگ علوي، محمد علي افراشته، پروين اعتصامي، در همين زمان نوشته شد.. شعری از این شاعر می خوانیم:
هست شب
هست شب يك شب دم كرده و خاك
رنگ رخ باخته است
باد، نوباوهاي ابر، از بركوه
سوي من تاخته است.
*
هست شب، همچو ورم كرده تني گرم در استاده هوا،
هم ازين روست نميبيند اگر گمشدهاي راهش را
*
با تنش گرم، بيابان دراز
مرده را ماند در گورش تنگ
به دل سوختهي من ماند
به تنم خسته كه ميسوزد از هيبت تب!
هست شب. آري، شب. 28 ارديبهشت 1334
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
آذربایجان مطبوعاتی
حسن راشدی
* بو مقالهده نشریهلر، 1385-جی ایلین خورداد آیینا کیمی آراشدیریلمیش و بو تاریخدن سونراکی دگیشیکلیکلر بورادا نظرده توتولمامیشدیر.
انقلابدان سونرا آذربايجان مطبوعاتي / حسن راشدی
Həsən Raşidi
آذربايجان مطبوعاتيندان سؤز گئدنده بير شهر و اوندا چاپ اولان مطبوعات داها چوخ گؤز اؤنونده جانلانير، اودا قاجارلارین دارالسلطنهسي و غرب دونياسينين شرقه دوغرو قاپيسي ساييلان تبريز شهري و بو شهرده بوراخيلان مطبوعاتدير.
اساساً آذربايجان آديني هر بير انسان ائشيدنده اونون ذهنینده ستارخان – باقيرخان، تورك ديلي، عاشيق سازي، ساوالان- سهند داغي، آراز چايي و دونيا شؤهرتلي اوستاد شهريار و اونون شاه اثري «حيدر بابايه سلام» منظومهسي جانلانير!
لاكين بيزيم بو مقالهميز عموميتله انقلابدان سونرا آذربايجان شهرلرینده و یا آذربایجاندان قیراق تورک شهرلرينده و یا فارس دیللی شهرلرده، آذربايجان تورکلری و یا ایرانین مختلیف بؤلگه لرینده یاشایان باشقا تورکلر طرفيندن تورکجه و یا تورکجه – فارسجا بوراخيلان مطبوعاتا، اؤزلليكله سیراسال قزئت و درگيلره حصر ائديلميشدير.
اساساً آذربايجان مطبوعاتي، پهلوي حؤكومتي ايش باشينا گلن زاماندان و فارس ديلي رسمي و دؤولت ديلي اعلان اولوب مكتب – مدرسهلرده فارس ديليندن باشقا آيري بير ديلده اوخوماق ايمكاني اولماماديغيندان سونرا، بؤحرانلي ایللرینی کئچیرمیشدیر.
1320- جي ايل و متّفیقلرین قوشونلاري ايراني اشغال ائتديكدن سونرا، رضاشاه ايران حؤكومتيندن اوزاقلاشيب گونئی آفريقانین «موريس» آداسينا تبعيد اولدو ؛ رضاشاهین تبعيدیندن سونرا ايدي كي، آذربايجان مطبوعاتي ديرچلمه يه باشلاييب، ديليميز 1324- 1325- جي ايللرده اؤز حقيقي يئريني توتاراق میلّی ، رسمي و دؤولت ديلينه چئوريلدي.
لاكين بو شن گونلرين عؤمرو اوزون اولمادي ؛ و 1325 – جي ايل آذر آييندا شاه قوشونلاري آذربايجانا سوخولاراق گوناهسيز انسانلاري دسته – دسته و وحشيجه سينه اؤلدوروب بو آيين 26- سيندا کولتورل سوي قيريما ال آتيب آذربايجان توركجهسينده چاپ اولموش بوتون كيتاب و نشريهلري يانديردي؛ بو گوندن سونرا آذربايجان آيدينلاري هر ايل آذر آيي نين 26 – سيني ” يانديريلان كيتابلار گونو “ آدي آلتيندا قيد ائديرلر !
بو ايللردن سونرا آذربایجان توركجه سینده يازيب- اوخوماق ياساق اولدوقدان علاوه، تورك ديلي سياسي آنلام داشيدي و هر هانسي بير آيدين – ضيالي تورك ديلي و آذربايجان ادبياتيندان دانيشسايدي سياسي اتهاملا محكمهيه چكيليردي!
1325- جي ايلدن 1357- جي ايلهدك آذربايجان مطبوعاتي دورغونلوق ايللريني كئچيرميشدير؛
يالنيز بعضي واختلار كئچيجي آزاد فضا ايرانا حاكيم اولدوقدا و يا بعضي انسانلارين اؤزل شخصيتي و نفوذو سايهسينده، بارماق سايي قدر و تقريباً هئچ بير سياسي و ميلّي آنلام داشيمايان تورك ديللي و يا توركجه – فارسجا نشريه و كيتابلار چاپ اوزو گؤرموشلر !
1356- جي ايلين سونلاري و 1357- جي ايلين ايلك آيلاريندان، و گئرچكده 1356- جي ايل بهمن آيينين 29- وندان بري و شاه ديكتاتورلوغونون بوينوزو آذربايجانليلار طرفيندن و تبريز شهري نين قياميندا سينديقدان سونرا، شاه رژيمي بير بالاجا آزاد فضا ياراتماق مجبوريتينده قالديقدا، آذربايجان مطبوعاتي دا يئنيدن اؤز وارليغيني گؤسترمه يه باشلاياراق چاپي ياساق اولموش بعضي كيتابلار چاپ اوزو گؤرموش و آناديليميزده مطبوعات ديرچلمه يه باشلاميشدير ؛ لاكين آذربايجان مطبوعاتي اؤز وارليغيني 1357- جي ايلین سونلاری داها آچيق شكيلده نومايیشه قويموشدور !
1357- جي ايل بهمن آيينين 22- سينده، انقلاب غلبه قازانديقدان سونرا آزاد فضا اؤلكهيه حاكم اولدوقدا باغلي ديللر، اؤزلليكله آذربايجان ميلّيتينين ديلي ده آچيلدي! لاکین آذربایجانین گوز ببه گی تبریز شهرینده، “اولدوز” نشریه سی ،هله انقلاب غلبه قازانمامیشدان قاباق، 1357- جی ایلین قیش موسمینده ، دی آیی نین 26- سیندا ، و محمد رضاشاه ایراندان قاچان گوندن سگگیز صحیفه ده، سایین عباد، نوروز و حمید “احمدزاده” قارداشلاری تلاشی ومسئولیتی ایله و یوخاری تیراژدا نشره باشلاميش و میلّتیمیز طرفیندن دریندن آلقیشلانميشدير !
” اولدوز” نشریه سی انقلاب عرفه سینده بوراخیلان آنا دیلیمیزده ایلک نشریه اولموشدور. اولدوز نشریه سی 10 نومره بوراخیلدیقدان سونرا تعطیله اوغرامیشدیر!
1357- جي ايلین سونلاری تهراندا آنا دیلیمیزده و یوکسک تیراژدا بير نشریه ياييلماغا باشلاميشدير ؛
«يولداش» هفته لیگی مجله فورموندا هر هفته بير نومره و سونرالار فاصیله ايله، شاه زامانينين مدني- سياسي فعالي «حسين دوزگون» جنابلاري و زمانهميزين تانينميش عاليم و تدقيقاتچيسي دوكتور «حسين محمدزاده صديق» باشچيليغي و آذربايجان توركجهسي ايله فعالیته باشلاميشدير.
حسن راشدی
* بو مقالهده نشریهلر، 1385-جی ایلین خورداد آیینا کیمی آراشدیریلمیش و بو تاریخدن سونراکی دگیشیکلیکلر بورادا نظرده توتولمامیشدیر.
انقلابدان سونرا آذربايجان مطبوعاتي / حسن راشدی
Həsən Raşidi
آذربايجان مطبوعاتيندان سؤز گئدنده بير شهر و اوندا چاپ اولان مطبوعات داها چوخ گؤز اؤنونده جانلانير، اودا قاجارلارین دارالسلطنهسي و غرب دونياسينين شرقه دوغرو قاپيسي ساييلان تبريز شهري و بو شهرده بوراخيلان مطبوعاتدير.
اساساً آذربايجان آديني هر بير انسان ائشيدنده اونون ذهنینده ستارخان – باقيرخان، تورك ديلي، عاشيق سازي، ساوالان- سهند داغي، آراز چايي و دونيا شؤهرتلي اوستاد شهريار و اونون شاه اثري «حيدر بابايه سلام» منظومهسي جانلانير!
لاكين بيزيم بو مقالهميز عموميتله انقلابدان سونرا آذربايجان شهرلرینده و یا آذربایجاندان قیراق تورک شهرلرينده و یا فارس دیللی شهرلرده، آذربايجان تورکلری و یا ایرانین مختلیف بؤلگه لرینده یاشایان باشقا تورکلر طرفيندن تورکجه و یا تورکجه – فارسجا بوراخيلان مطبوعاتا، اؤزلليكله سیراسال قزئت و درگيلره حصر ائديلميشدير.
اساساً آذربايجان مطبوعاتي، پهلوي حؤكومتي ايش باشينا گلن زاماندان و فارس ديلي رسمي و دؤولت ديلي اعلان اولوب مكتب – مدرسهلرده فارس ديليندن باشقا آيري بير ديلده اوخوماق ايمكاني اولماماديغيندان سونرا، بؤحرانلي ایللرینی کئچیرمیشدیر.
1320- جي ايل و متّفیقلرین قوشونلاري ايراني اشغال ائتديكدن سونرا، رضاشاه ايران حؤكومتيندن اوزاقلاشيب گونئی آفريقانین «موريس» آداسينا تبعيد اولدو ؛ رضاشاهین تبعيدیندن سونرا ايدي كي، آذربايجان مطبوعاتي ديرچلمه يه باشلاييب، ديليميز 1324- 1325- جي ايللرده اؤز حقيقي يئريني توتاراق میلّی ، رسمي و دؤولت ديلينه چئوريلدي.
لاكين بو شن گونلرين عؤمرو اوزون اولمادي ؛ و 1325 – جي ايل آذر آييندا شاه قوشونلاري آذربايجانا سوخولاراق گوناهسيز انسانلاري دسته – دسته و وحشيجه سينه اؤلدوروب بو آيين 26- سيندا کولتورل سوي قيريما ال آتيب آذربايجان توركجهسينده چاپ اولموش بوتون كيتاب و نشريهلري يانديردي؛ بو گوندن سونرا آذربايجان آيدينلاري هر ايل آذر آيي نين 26 – سيني ” يانديريلان كيتابلار گونو “ آدي آلتيندا قيد ائديرلر !
بو ايللردن سونرا آذربایجان توركجه سینده يازيب- اوخوماق ياساق اولدوقدان علاوه، تورك ديلي سياسي آنلام داشيدي و هر هانسي بير آيدين – ضيالي تورك ديلي و آذربايجان ادبياتيندان دانيشسايدي سياسي اتهاملا محكمهيه چكيليردي!
1325- جي ايلدن 1357- جي ايلهدك آذربايجان مطبوعاتي دورغونلوق ايللريني كئچيرميشدير؛
يالنيز بعضي واختلار كئچيجي آزاد فضا ايرانا حاكيم اولدوقدا و يا بعضي انسانلارين اؤزل شخصيتي و نفوذو سايهسينده، بارماق سايي قدر و تقريباً هئچ بير سياسي و ميلّي آنلام داشيمايان تورك ديللي و يا توركجه – فارسجا نشريه و كيتابلار چاپ اوزو گؤرموشلر !
1356- جي ايلين سونلاري و 1357- جي ايلين ايلك آيلاريندان، و گئرچكده 1356- جي ايل بهمن آيينين 29- وندان بري و شاه ديكتاتورلوغونون بوينوزو آذربايجانليلار طرفيندن و تبريز شهري نين قياميندا سينديقدان سونرا، شاه رژيمي بير بالاجا آزاد فضا ياراتماق مجبوريتينده قالديقدا، آذربايجان مطبوعاتي دا يئنيدن اؤز وارليغيني گؤسترمه يه باشلاياراق چاپي ياساق اولموش بعضي كيتابلار چاپ اوزو گؤرموش و آناديليميزده مطبوعات ديرچلمه يه باشلاميشدير ؛ لاكين آذربايجان مطبوعاتي اؤز وارليغيني 1357- جي ايلین سونلاری داها آچيق شكيلده نومايیشه قويموشدور !
1357- جي ايل بهمن آيينين 22- سينده، انقلاب غلبه قازانديقدان سونرا آزاد فضا اؤلكهيه حاكم اولدوقدا باغلي ديللر، اؤزلليكله آذربايجان ميلّيتينين ديلي ده آچيلدي! لاکین آذربایجانین گوز ببه گی تبریز شهرینده، “اولدوز” نشریه سی ،هله انقلاب غلبه قازانمامیشدان قاباق، 1357- جی ایلین قیش موسمینده ، دی آیی نین 26- سیندا ، و محمد رضاشاه ایراندان قاچان گوندن سگگیز صحیفه ده، سایین عباد، نوروز و حمید “احمدزاده” قارداشلاری تلاشی ومسئولیتی ایله و یوخاری تیراژدا نشره باشلاميش و میلّتیمیز طرفیندن دریندن آلقیشلانميشدير !
” اولدوز” نشریه سی انقلاب عرفه سینده بوراخیلان آنا دیلیمیزده ایلک نشریه اولموشدور. اولدوز نشریه سی 10 نومره بوراخیلدیقدان سونرا تعطیله اوغرامیشدیر!
1357- جي ايلین سونلاری تهراندا آنا دیلیمیزده و یوکسک تیراژدا بير نشریه ياييلماغا باشلاميشدير ؛
«يولداش» هفته لیگی مجله فورموندا هر هفته بير نومره و سونرالار فاصیله ايله، شاه زامانينين مدني- سياسي فعالي «حسين دوزگون» جنابلاري و زمانهميزين تانينميش عاليم و تدقيقاتچيسي دوكتور «حسين محمدزاده صديق» باشچيليغي و آذربايجان توركجهسي ايله فعالیته باشلاميشدير.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
«يولداش» درگيسي داها چوخ سیاسی بیر درگی تانیناراق 21 نومره بوراخيلديقدان سونرا 1359- جو ايل تعطيله چكيلميشدير.
«يولداش» درگيسي تعطيله اوغراديقدان سونرا دوكتور صديق جنابلاري «انقلاب يولوندا» آيليق درگيسیني 1360- جي ايله قدر 13 نومره، و بو درگي دن سونرا «يئني يول» مجلهسيني فصلنامه كيمي 4 نومره و 1363- جو ايل حدودوندا تهراندا يايماغا غئیرت گؤسترميشدير .
ایرانین باش شهری ساییلان و یاری جمعیتینی تورکلر تشکیل ائدن تهراندا، بؤيوك جراح و عاليم دوكتور جواد هيئت مدیرلیگی و دوكتور حميد نطقينين باش يازارليغي ايله، انقلاب ظفر قازانديقدان سونرا و 1358- جي ايلين باشلانيشيندان، توركجه- فارسجا باشقا بیر درگي و هر آي بير نومره یاییلماغا باشلاميشدير ؛ بو درگی نین آدی«وارليق» قویولموشدور .
وارلیق درگیسی نشره باشلایان گوندن سیاسی موضوعلارا گیرمه دن دیلیمیز وادبیاتیمیز ساحه سینده یازان شاعیر و یازیچیلاریمیزین اثرینی اوزونده عکس ائتدیرمه یه اقدام ائتميشدير . ائله بو یوموشاق سیاست نتیجه سینده باشقا نشریه لر تعطیله اوغرادیقلاری زامان اونون نشري دایانماییب نهایت بو گونه كيمي داوام ائدیب و ايندي فصلنامه كيمي هر اوچ آيدا بير نومره اوخوجولارا چاتديريلماقدادير .
وارليق مجلهسينين مطبوعات دونياميزدا اؤنملي رولو اولموشدور، بو درگي، بو گونكو اورتا ياشلي و جاوان ياشلي شاعير، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليك قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مكتبينه چئوريلميشدير. وارليق مجلهسي تورك دونياسيندا گونئي آذربايجانين مطبوعات تمثيلچيسي كيمي تانينماقدادير!
انقلابدان سونرا، تهراندا یاشایان آذربایجانلی شاعیر، یازیچی و سیاسی فعاللار، آذربایجان ادبیاتینی انکیشاف ائتدیرمک اوچون «آذربايجان انجمني»نی بو گونكو فلسطين خيابانيندان آيريلان «دمشق» خيابانيندا بير آپارتماندا تشكيل ائتدیلر، بو انجمن هفتهده ايكي گون توپلانتي قورماقلا آذربايجانلی شاعير- يازيچي و ادبیات هوسکارلارینی بير آرايا گتيریردي.
آذربایجان انجمنی اوز حیاتیندا «گونش» آدلي مجلّهني توركجه- فارسجا اوچ نومره بوراخماغا ناییل اولموشدور؛ بو انجمن، 1360 – جی ایلین سونلارینا یاخین و آپارتمان، انجمن مسئوللارینین الیندن آلينديقدان سونرا تعطيله چكيلميشدير.
آذربایجان انجمنی هم سیاسی هم ادبی ساحه ده چالیشیردی ؛ اونون ادبی ساحه سینین مسؤولو قوجامان يازيچي “گنجعلي صباحي” ايدي.
1358- جی ایلین خورداد آییندا تهراندا آنا دیلیمیزده باشقا بیر نشریه ” چنلی بئل” آدیندا هر ایکی هفته دن بیر، یاییلماغا باشلادی ، بو نشریه سونرالار آدینی ” آذربایجان سسی ” قویدو.
بو نشریه مهندس علیرضا صرافی جنابلاری و اونون یاخین دوستلاری طرفیندن 12 نومره یاییلدیقدان سونرا تعطیل اولدو.
“چنلی بئل “و یا ” آذربایجان سسی” نشریه سینده میلّی مسئله لریمیز اوزه رینده تحلیلی مقاله لر یازیلیردی.
تبريزده ايسه انقلاب غلبه قازانان گوندن اعتباراً آناديليميزده نشريهلر بوراخيلماغا باشلادي. آذربايجانين غيرتلي اوغول – قيزلاري بو ضرورتي هر زاماندان آرتيق حيسّ ائدير و دوغما ديليميزده كيتاب و نشريه بوراخماغا جان آتيرديلار.انقلاب عرفه سینده، آنا دیلیمیزده ایلک نشره باشلایان «اولدوز» هفتهليگيندن سونرا انقلاب غلبه قازاناندان سونرا بو شهرده ” کوراوغلو” آیلیق درگيسي 1358 – جی ایلین اوردیبهشت آییندان حسين فيضالهي (اولدوز) جنابلارينين جسارتي و سارسيلماز ارادهسي ایله بوراخيلماغا باشلادي، لاكين بو درگي نین عؤمرو اوزون اولمادي و اوچ نومره یاییلدیقدان سونرا نشري نين قاباغي آليندي!
«کوراوغلو» درگي سيندن سونرا يئنه همين چاليشقان انسانين تلاشی ايله «دده قورقود» آیلیق مجله سی 1359 – جو ایلین مورداد آییندان یاییلماغا باشلادی.” دده قورقود” درگیسی ایکی ایل و 20 نومره یاییلدیقدان سونرا 1361 – جی ایل اوردیبهشت آییندا نشردن دایاندیریلدی !
58- جي ايلين باشقا نشريهلريندن و تبريز شهرينده ياييلانلاردان «اودلار يوردو» هفتهليگيندن سؤز آچماق يئرينه دوشر، بو نشريه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجهسينده ايشيق اوزو گؤرموشدور.
«اولكر» مجلهسي ايسه تبريزين «شاعيرلر- يازيچيلار» جمعیتینین اورقاني ساييلاراق تهرانين «گونش» مجلهسي كيمي يالنيز اوچ نومره و 1360 – جی ایلده بوراخيلدي. ” اولکر” مجله سی تبريزین شاعيرلر- يازيچيلار اثرلريني اؤزونده عكس ائتديریردي. ” موشتولوق” و “ستارخان بایراغی” ایسه انقلابدان سونرا تبریزده یاییلان نشریه لردندیر . نظره گلیر ” ستارخان بایراغی” سولچولار طرفیندن یاییلیردی ، آما کیمین مسئولیتی ایله و نئچه نومره چیخماسیندان خبریم یوخدور.
آدلاريني گتيرديگیميز نشريهلردن علاوه اولا بيلسين تبريزده باشقا نشريهلرده بوراخيلميش اولسون لاكين منيم اونلاردان خبريم يوخدور و يا اليمه بير بيلگي گلمهميشدير.
«يولداش» درگيسي تعطيله اوغراديقدان سونرا دوكتور صديق جنابلاري «انقلاب يولوندا» آيليق درگيسیني 1360- جي ايله قدر 13 نومره، و بو درگي دن سونرا «يئني يول» مجلهسيني فصلنامه كيمي 4 نومره و 1363- جو ايل حدودوندا تهراندا يايماغا غئیرت گؤسترميشدير .
ایرانین باش شهری ساییلان و یاری جمعیتینی تورکلر تشکیل ائدن تهراندا، بؤيوك جراح و عاليم دوكتور جواد هيئت مدیرلیگی و دوكتور حميد نطقينين باش يازارليغي ايله، انقلاب ظفر قازانديقدان سونرا و 1358- جي ايلين باشلانيشيندان، توركجه- فارسجا باشقا بیر درگي و هر آي بير نومره یاییلماغا باشلاميشدير ؛ بو درگی نین آدی«وارليق» قویولموشدور .
وارلیق درگیسی نشره باشلایان گوندن سیاسی موضوعلارا گیرمه دن دیلیمیز وادبیاتیمیز ساحه سینده یازان شاعیر و یازیچیلاریمیزین اثرینی اوزونده عکس ائتدیرمه یه اقدام ائتميشدير . ائله بو یوموشاق سیاست نتیجه سینده باشقا نشریه لر تعطیله اوغرادیقلاری زامان اونون نشري دایانماییب نهایت بو گونه كيمي داوام ائدیب و ايندي فصلنامه كيمي هر اوچ آيدا بير نومره اوخوجولارا چاتديريلماقدادير .
وارليق مجلهسينين مطبوعات دونياميزدا اؤنملي رولو اولموشدور، بو درگي، بو گونكو اورتا ياشلي و جاوان ياشلي شاعير، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليك قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مكتبينه چئوريلميشدير. وارليق مجلهسي تورك دونياسيندا گونئي آذربايجانين مطبوعات تمثيلچيسي كيمي تانينماقدادير!
انقلابدان سونرا، تهراندا یاشایان آذربایجانلی شاعیر، یازیچی و سیاسی فعاللار، آذربایجان ادبیاتینی انکیشاف ائتدیرمک اوچون «آذربايجان انجمني»نی بو گونكو فلسطين خيابانيندان آيريلان «دمشق» خيابانيندا بير آپارتماندا تشكيل ائتدیلر، بو انجمن هفتهده ايكي گون توپلانتي قورماقلا آذربايجانلی شاعير- يازيچي و ادبیات هوسکارلارینی بير آرايا گتيریردي.
آذربایجان انجمنی اوز حیاتیندا «گونش» آدلي مجلّهني توركجه- فارسجا اوچ نومره بوراخماغا ناییل اولموشدور؛ بو انجمن، 1360 – جی ایلین سونلارینا یاخین و آپارتمان، انجمن مسئوللارینین الیندن آلينديقدان سونرا تعطيله چكيلميشدير.
آذربایجان انجمنی هم سیاسی هم ادبی ساحه ده چالیشیردی ؛ اونون ادبی ساحه سینین مسؤولو قوجامان يازيچي “گنجعلي صباحي” ايدي.
1358- جی ایلین خورداد آییندا تهراندا آنا دیلیمیزده باشقا بیر نشریه ” چنلی بئل” آدیندا هر ایکی هفته دن بیر، یاییلماغا باشلادی ، بو نشریه سونرالار آدینی ” آذربایجان سسی ” قویدو.
بو نشریه مهندس علیرضا صرافی جنابلاری و اونون یاخین دوستلاری طرفیندن 12 نومره یاییلدیقدان سونرا تعطیل اولدو.
“چنلی بئل “و یا ” آذربایجان سسی” نشریه سینده میلّی مسئله لریمیز اوزه رینده تحلیلی مقاله لر یازیلیردی.
تبريزده ايسه انقلاب غلبه قازانان گوندن اعتباراً آناديليميزده نشريهلر بوراخيلماغا باشلادي. آذربايجانين غيرتلي اوغول – قيزلاري بو ضرورتي هر زاماندان آرتيق حيسّ ائدير و دوغما ديليميزده كيتاب و نشريه بوراخماغا جان آتيرديلار.انقلاب عرفه سینده، آنا دیلیمیزده ایلک نشره باشلایان «اولدوز» هفتهليگيندن سونرا انقلاب غلبه قازاناندان سونرا بو شهرده ” کوراوغلو” آیلیق درگيسي 1358 – جی ایلین اوردیبهشت آییندان حسين فيضالهي (اولدوز) جنابلارينين جسارتي و سارسيلماز ارادهسي ایله بوراخيلماغا باشلادي، لاكين بو درگي نین عؤمرو اوزون اولمادي و اوچ نومره یاییلدیقدان سونرا نشري نين قاباغي آليندي!
«کوراوغلو» درگي سيندن سونرا يئنه همين چاليشقان انسانين تلاشی ايله «دده قورقود» آیلیق مجله سی 1359 – جو ایلین مورداد آییندان یاییلماغا باشلادی.” دده قورقود” درگیسی ایکی ایل و 20 نومره یاییلدیقدان سونرا 1361 – جی ایل اوردیبهشت آییندا نشردن دایاندیریلدی !
58- جي ايلين باشقا نشريهلريندن و تبريز شهرينده ياييلانلاردان «اودلار يوردو» هفتهليگيندن سؤز آچماق يئرينه دوشر، بو نشريه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجهسينده ايشيق اوزو گؤرموشدور.
«اولكر» مجلهسي ايسه تبريزين «شاعيرلر- يازيچيلار» جمعیتینین اورقاني ساييلاراق تهرانين «گونش» مجلهسي كيمي يالنيز اوچ نومره و 1360 – جی ایلده بوراخيلدي. ” اولکر” مجله سی تبريزین شاعيرلر- يازيچيلار اثرلريني اؤزونده عكس ائتديریردي. ” موشتولوق” و “ستارخان بایراغی” ایسه انقلابدان سونرا تبریزده یاییلان نشریه لردندیر . نظره گلیر ” ستارخان بایراغی” سولچولار طرفیندن یاییلیردی ، آما کیمین مسئولیتی ایله و نئچه نومره چیخماسیندان خبریم یوخدور.
آدلاريني گتيرديگیميز نشريهلردن علاوه اولا بيلسين تبريزده باشقا نشريهلرده بوراخيلميش اولسون لاكين منيم اونلاردان خبريم يوخدور و يا اليمه بير بيلگي گلمهميشدير.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
انقلابدان سونرا تبريزدن علاوه آذربايجانين اردبيل، زنجان، اورمو، ماراغا، خوی ،سالماس و باشقا شهرلرينده ايسه دوغما ديليميزده احتمالاً بعضي نشريهلر بوراخيليردي لاكين اونلارين عؤمرو اوزون اولماديغيندان و يا يالنيز همان شهرلرين ايچينده ياييلديقدان آز تانينيرديلار، من بو نشريهلرين بیر سیراسینی آليب اوخوموشدوم لاكين هانسي شهرلرده و كيمين تلاشي ايله بوراخيلديقلاري ياديمدا دئييل.
انقلاب غلبهسي ايله نشره باشلايان و بوگونه كيمي داوام ائدن توركجه- فارسجا نشريهلردن تهراندا «وارليق» درگيسيندن علاوه، تبريزده «فروغ آزادي» و سونرالار آدي «مهد آزادي»يه چئوريلن گوندهليكدن آد آپارماق اولار.
«فروغ آزادي» قزئتي گوندهليك نشريه اولاراق «پيمان» عاییلهسي طرفيندن و فارس ديلينده و هئچ بير ميلّي مسئلهيه توخونمادان بوراخيلديغي حالدا اونون هفتهده بير صحيفهسي «آذري صحيفهسي» آدي ايله قوجامان شاعير و اديب اوستاد «يحيي شيدا» جنابلاري طرفيندن آذربايجان توركجهسي ايله ياييلماسي بوگونه كيمي داوام ائدير.
وارليق مجلهسي ايله فروغ آزادينين «آذري صحيفهسي» نين مطلبلري، 1360- 1369- جو ايللر آراسي ديليميزي سئونلرين چوخونون استفاده ائتديگي يگانه منبع اولموشدور. 1363 – جو ایلدن 1367 ايلهدك ديليميزده ادواري مطبوعات ساحهسينده تهراندا يالنيز «وارليق» درگيسي و تبريزده «فروغ آزادي» گوندهليگينين آذري صحيفهسيندن باشقا، آيري نشريه لردن سؤز آچماق چتيندير، لاكين 1365 – 1366 – جي ايل دوكتور صديق جنابلارينين غئیرتی ايله انقلاب خيابانيندا و اونون كيتابساتیجی دوكانيندا هفتهده بير گون توپلاشيب، فيكير آلیش- وئریشی آپاران ادبيات سئورلریمیزین تلاشي ايله دؤرد نومره «بولتن» آديندا شعر، فولكلور، داستان و مقاله توپلوسو بوراخيلدي ، من ده بو توپلومون عضوو ایدیم.
1367- 1368- جي ايل اطلاعات قزتئينين ضميمهسي اولاراق «ياشيل يارپاق» آديندا و هفتهده بير دفعه ديليميزده ادبيات ساحهسينده مقالهلر توپلوسو حاضيرلانيب آذربايجان شهرلرينده ياييليردي، بو بؤلوم اساساً تبريزده حاضيرلانير تهرانا یوللانیر و اطلاعات قزئتينه علاوه اولوردو.
اطلاعات قزئتی نین علاوه سی 1368 – جی ایلدن سونرا “سهند” آدی ایله و دوکتور صدیق جنابلارینین تلاشی ایله 1381 – جی ایله قدرداوام ائتدی. “سهند” ین سیاسی خط مشیی ، اطلاعات قزئتینین خط مشی ایدی و یاییم دایره سی ده محدود ایدی، لاکین اونون ادبی بولومو دولغون ایدی .
1369 – جو ايل مطبوعات عالميميزده يئني بير دؤوران حئساب اولونور. سووتلر بيرليگينين دمير چپرلري سؤکولدوکدن سونرا و آذربايجان جمهوريتي و باشقا جمهوريتلر اؤز استیقلاليتلريني اله آلديقلاري زامان بیزده ده هويت و كيمليك آنلامي گئنيش مقياسدا، اؤزلليكله بيليم يوردو اؤيرنجيلري ايچينده اؤزونه يئر آچدي!
بئله بير زاماندا ايران دؤولتينين ده آذربايجان توركجهسينده مطبوعات بوراخماغا ماراغي آرتدي و 1369- جو ايل «كيهان» گوندهليگي طرفيندن عباس سليمي نمين نظارتي آلتيندا «اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي تام آذربايجان توركجهسينده، رحمتليك دوكتور حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها ( عظیم عبادپور) و اكبر آزاد جنابلاري و باشقالاری دا بو كاروانا قوشولدولار.
«اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي 1370- جي ايل «يول» مجلهسي شكلينده و عبادپور جنابلارينين باشچيليغي ايله تكميللشدي.
«يول» مجلهسي يازارلار بيرليگينين تلاشي ايله و دؤولت ايمكانلاريندان فايدالاناراق یاریم رنگلي چاپ اولاراق يوكسك مؤحتوالي بير درگييه چئوريلدي و آذربايجان ادبي فعاللاريني بير يئره توپلاییب چاليشدیرماغا ناییل اولدو.
سونرالار مجلهنين اوشاقلارا حصر ائتدیگی «كپنك» اؤزل ضمیمهسینی حاضيرلاماغا نوشين خانيم موسوي ده بو توپلوما قوشولدو.
بو مجله دؤولت طرفيندن بوراخيلديسا دا اونون مهارتلي يازارلار بيرليگي مجلهني تام مدني- ادبي- فولكلوریک بير مجلهيه چئويرمگه ناییل اولدولار. ائله بو سببدن و كوتله ايچينده سئويلديگينه و گئنيش میقياسدا ياييلديغينا گؤره آذربايجانين موختليف كند و شهرلريندن و حتي ايرانين اوجقار يئرلريندن بو درگييه بوللو -بوللو مكتوبلار گليردي!
يول مجلهسي آيدا بير نومره، يوخاري كيفيّتله و نسبتاً اوجوز قيمت ايله ياييلير، آذربايجان و ايرانين باشقا يئرلرينده ياشايان توركلر طرفيندن آلقيشلانيردي. يول مجلهسينين 23- جو نومرهسيندن، ايواز طاهاني (دوكتور عبادپورو) ژورنالين مسؤوليتيندن اوزاقلاشديريب بو وظيفهني «امين صديقي»يه وئرديلر.
«يول» مجلهسي احتمالاً قيرخ اوچونجو نومرهدن سونرا داها ياييلمادي !
انقلاب غلبهسي ايله نشره باشلايان و بوگونه كيمي داوام ائدن توركجه- فارسجا نشريهلردن تهراندا «وارليق» درگيسيندن علاوه، تبريزده «فروغ آزادي» و سونرالار آدي «مهد آزادي»يه چئوريلن گوندهليكدن آد آپارماق اولار.
«فروغ آزادي» قزئتي گوندهليك نشريه اولاراق «پيمان» عاییلهسي طرفيندن و فارس ديلينده و هئچ بير ميلّي مسئلهيه توخونمادان بوراخيلديغي حالدا اونون هفتهده بير صحيفهسي «آذري صحيفهسي» آدي ايله قوجامان شاعير و اديب اوستاد «يحيي شيدا» جنابلاري طرفيندن آذربايجان توركجهسي ايله ياييلماسي بوگونه كيمي داوام ائدير.
وارليق مجلهسي ايله فروغ آزادينين «آذري صحيفهسي» نين مطلبلري، 1360- 1369- جو ايللر آراسي ديليميزي سئونلرين چوخونون استفاده ائتديگي يگانه منبع اولموشدور. 1363 – جو ایلدن 1367 ايلهدك ديليميزده ادواري مطبوعات ساحهسينده تهراندا يالنيز «وارليق» درگيسي و تبريزده «فروغ آزادي» گوندهليگينين آذري صحيفهسيندن باشقا، آيري نشريه لردن سؤز آچماق چتيندير، لاكين 1365 – 1366 – جي ايل دوكتور صديق جنابلارينين غئیرتی ايله انقلاب خيابانيندا و اونون كيتابساتیجی دوكانيندا هفتهده بير گون توپلاشيب، فيكير آلیش- وئریشی آپاران ادبيات سئورلریمیزین تلاشي ايله دؤرد نومره «بولتن» آديندا شعر، فولكلور، داستان و مقاله توپلوسو بوراخيلدي ، من ده بو توپلومون عضوو ایدیم.
1367- 1368- جي ايل اطلاعات قزتئينين ضميمهسي اولاراق «ياشيل يارپاق» آديندا و هفتهده بير دفعه ديليميزده ادبيات ساحهسينده مقالهلر توپلوسو حاضيرلانيب آذربايجان شهرلرينده ياييليردي، بو بؤلوم اساساً تبريزده حاضيرلانير تهرانا یوللانیر و اطلاعات قزئتينه علاوه اولوردو.
اطلاعات قزئتی نین علاوه سی 1368 – جی ایلدن سونرا “سهند” آدی ایله و دوکتور صدیق جنابلارینین تلاشی ایله 1381 – جی ایله قدرداوام ائتدی. “سهند” ین سیاسی خط مشیی ، اطلاعات قزئتینین خط مشی ایدی و یاییم دایره سی ده محدود ایدی، لاکین اونون ادبی بولومو دولغون ایدی .
1369 – جو ايل مطبوعات عالميميزده يئني بير دؤوران حئساب اولونور. سووتلر بيرليگينين دمير چپرلري سؤکولدوکدن سونرا و آذربايجان جمهوريتي و باشقا جمهوريتلر اؤز استیقلاليتلريني اله آلديقلاري زامان بیزده ده هويت و كيمليك آنلامي گئنيش مقياسدا، اؤزلليكله بيليم يوردو اؤيرنجيلري ايچينده اؤزونه يئر آچدي!
بئله بير زاماندا ايران دؤولتينين ده آذربايجان توركجهسينده مطبوعات بوراخماغا ماراغي آرتدي و 1369- جو ايل «كيهان» گوندهليگي طرفيندن عباس سليمي نمين نظارتي آلتيندا «اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي تام آذربايجان توركجهسينده، رحمتليك دوكتور حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها ( عظیم عبادپور) و اكبر آزاد جنابلاري و باشقالاری دا بو كاروانا قوشولدولار.
«اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي 1370- جي ايل «يول» مجلهسي شكلينده و عبادپور جنابلارينين باشچيليغي ايله تكميللشدي.
«يول» مجلهسي يازارلار بيرليگينين تلاشي ايله و دؤولت ايمكانلاريندان فايدالاناراق یاریم رنگلي چاپ اولاراق يوكسك مؤحتوالي بير درگييه چئوريلدي و آذربايجان ادبي فعاللاريني بير يئره توپلاییب چاليشدیرماغا ناییل اولدو.
سونرالار مجلهنين اوشاقلارا حصر ائتدیگی «كپنك» اؤزل ضمیمهسینی حاضيرلاماغا نوشين خانيم موسوي ده بو توپلوما قوشولدو.
بو مجله دؤولت طرفيندن بوراخيلديسا دا اونون مهارتلي يازارلار بيرليگي مجلهني تام مدني- ادبي- فولكلوریک بير مجلهيه چئويرمگه ناییل اولدولار. ائله بو سببدن و كوتله ايچينده سئويلديگينه و گئنيش میقياسدا ياييلديغينا گؤره آذربايجانين موختليف كند و شهرلريندن و حتي ايرانين اوجقار يئرلريندن بو درگييه بوللو -بوللو مكتوبلار گليردي!
يول مجلهسي آيدا بير نومره، يوخاري كيفيّتله و نسبتاً اوجوز قيمت ايله ياييلير، آذربايجان و ايرانين باشقا يئرلرينده ياشايان توركلر طرفيندن آلقيشلانيردي. يول مجلهسينين 23- جو نومرهسيندن، ايواز طاهاني (دوكتور عبادپورو) ژورنالين مسؤوليتيندن اوزاقلاشديريب بو وظيفهني «امين صديقي»يه وئرديلر.
«يول» مجلهسي احتمالاً قيرخ اوچونجو نومرهدن سونرا داها ياييلمادي !
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
1369- جو ايلين اؤنملي مطبوعات حادیثهلريندن بيري ده «جوالدوز» طنز ژورنالي اولموشدور. «جوالدوز» مجلهسي 1369- جو ايلدن 1373- جو ايله دك و 36 نومره ياييلدي، بو طنز درگيسينين مسؤولمودیری تانينميش يازيچي و آراشديرجي ” زهره وفايي” خانیم ايدي.
«جوالدوز» ژورنالي داها دوغروسو ايگيرمينجي قرنين اوّللرينده بوراخيلان «ملانصرالدين» ژورنالينين داوامچيسي كيمي خالقيميز ايچينده اؤزونه گئنيش يئر آچميشدي. «جوالدوز» مجلهسي توركجه- فارسجا طنز يازيلاري ايله آذربايجانيميزين آجي- آغريلاريني طنز شربتي ايچينده ميليّتيميزه چاتديريردي!
زهره خانيم وفايي «دونيادا طنز ژورنالي ساحهسينده ایلک قادين مسؤول مدیری» تانينميشدير! من بو خبري 1370- 1372 – جي ايللرده تهراندا قورولان مطبوعات سرگيسينين داخیلي خبر بولتنينده اوخودوم.
1369- جو ايلده تهراندا باشقا بير دؤولت طرفيندن حاضيرلانان هفتهليك” اسلامی بیرلیک “ آدیندا تام آذربايجان توركجهسينده ياري عرب، ياري كريل (سيريليك) اليفباسي ايله ياييلماغا باشلادي. بو هفتهليك اساساً آذربايجان جمهوریتینه گؤندهريليردي و ايرانين ايچينده محدود سويهده اوخوجوسو وار ايدي. بو هفتهليگين مسؤولو توركيهدن گلميش و تهراندا فعاليت آپاران « ماليك كايا » آديندا بيريسي ايدي. لاكين اونون مطلبلري اساساً فارسجادان ترجومه اولان مطلبلر ايدي.
بو هفتهليگين يازيلاريني فيروز رفاهي، صالح صادقي و باشقالاري تنظيم ائديردي. من ده بير مدت بو نشريهده چاليشديم ، لاکین سونرالار امکداشلیغیمی اوندان کسدیم! بو نشريهنين كريل حرفلر ايله يازيلاريني قوزئي آذربايجاندان گلميش «ايوب سعدي» حاضيرلاييردي. ايوب سعدي، آذربايجان مستقيل اولدوقدان سونرا وطنه قاييتدي.
1370- جي ايلدن سونرا توركجه- فارسجا بوراخيلان نشريهلردن «اميد زنجان» هفتهليگي مطبوعات تاريخيميزده اؤزونه اؤنملي يئر قازانميشدير. «اميد زنجان» نشريهسي زنجان شهرينده و زنجانين مجليس وكيلي « احمد حكيميپور» جنابلاری نین امتیاز صاحيبليگي و مسؤول مدیرليگی ايله بوراخيليردی و اونون توركجه بؤلومونون مسؤولو تانينميش يازيچي و آراشديريجي مهندیس محمدرضا كريمي ايدي. اميد زنجان هفتهليگي 1372- جي ايلين خورداد آييندا ياييلماغا باشلاييب يئددي ايل نشردن و 462- جي ساي چیخدیقدان سونرا 1379- جو ايل باغلاندي!
اميد زنجان هفتهليگي ميلّي مسئلهلريميز و اساس قانونون 15- جي و 19 – جو ماده لرینین اجراسي بارهده گؤركملي مقالهلر يازيردي.
آبان آیی 1376 – جي ايل تبريز مطبوعاتي ايچينده «شمس تبريز» آديندا هفتهليك توركجه- فارسجا « حامد ايمان » جنابلاری نین مسؤل مدیرلیگی ايله حياتا آياق قويدو. بو نشريه ميلّي مسأله لریميزین اهمیتینی دریندن دوشونرك بو ساحهده قلم چالان مهارتلي يازيچيلاري اؤز چئورهسينه آلاراق آز بير زاماندا تيراژي بئش ميندن، ايگيرمي مينه يوكسلدي و اوخوجولار اونون هر بير نومرهسينی سئوه- سئوه اوخويوردولار. شمس تبريز هفتهليگي 1381 – جي ايلهدك و 135 سايي بوراخيلدي و اونون تعطيل اولماسي، مسؤول مدیری نین محكمهيه چكيلمهسي و جزالانديريلماسي ايله برابر اولدو!
1376 – جي ايلده، بیر هفته لیک نشریه اردبيل شهرينده نشره باشلادی. بو هفته لیگین آدی «آواي اردبيل» اولدو . “آوای اردبیل ” هفتهليگي نین مسؤول مدیری محسن حافظيفر و اونون باش يازاري وحيد درگاهي جنابلاري اولدو. «آواي اردبيل» نشريهسي 1385- جي ايل یاز فصلینده نشري نين اونونجو ايلينه آياق قويدو و اينديه قدر( یاز 1385) 260 ساييدان چوخ بوراخيلميشدير. «آواي اردبيل» هفتهليگيده ميلّي مسئلهلريميز و دوغماديل و ادبياتيميزلا ماراقلانان نشريهلردندير.
“احرار” نشریه سی تبریزده و محمد حسین کوزه گر جنابلاری نین مسئولیتی ایله بوراخیلان نشریه دیر. بو نشریه اؤزل ساییسینی 418 – 419 – جو نومره ایله شهریور آیی 1382 –جی ایل رحمتلیک اوستاد فرزانه نین عزیزله مه سینده یایمیشدیر. بو نومره گؤستریرکی، بو نشریه ده سابقه لی نشریه لردندیر، لاکین اونون نشری نین نئچه نجی ایل اولدوغو، نشریه اوزه ری نین بو نومره سینده قید ائدیلمه میشدی .
1377 – جی ایلین شهریور آییندا آذربايجانيميزين اورمو شهرينده « پیام اروميه » آدلي هفتهليك «مهران تبريزي» جنابلاري نين مسؤوليتي آلتيندا تورکجه – فارسجا نشره باشلادي، بو نشريه بیر ایل سونرا آديني « نويد آذربايجان » قويدو. «نويد آذربايجان» دا ميلّي مسألهلريميزي دريندن دوشونوب بو ساحهده مهارتلی یازیچیلاری طرفیندن چئشيتلي و اؤنملي مقاله لر يازماغا باشلادي.
«نويد آذربايجان» اؤز ياييم دايیرهسيني آذربايجان محدودهسيندن قيراغا چيخاراراق تهران و اونون اطرافيندا دا ياييلماغا باشلادي و ائله بو سبب دن دولايي اوخوجولاري نين سايي داها دا آرتدي و احتمالاً ايگيرميمين نوسخهني آشدي.
«جوالدوز» ژورنالي داها دوغروسو ايگيرمينجي قرنين اوّللرينده بوراخيلان «ملانصرالدين» ژورنالينين داوامچيسي كيمي خالقيميز ايچينده اؤزونه گئنيش يئر آچميشدي. «جوالدوز» مجلهسي توركجه- فارسجا طنز يازيلاري ايله آذربايجانيميزين آجي- آغريلاريني طنز شربتي ايچينده ميليّتيميزه چاتديريردي!
زهره خانيم وفايي «دونيادا طنز ژورنالي ساحهسينده ایلک قادين مسؤول مدیری» تانينميشدير! من بو خبري 1370- 1372 – جي ايللرده تهراندا قورولان مطبوعات سرگيسينين داخیلي خبر بولتنينده اوخودوم.
1369- جو ايلده تهراندا باشقا بير دؤولت طرفيندن حاضيرلانان هفتهليك” اسلامی بیرلیک “ آدیندا تام آذربايجان توركجهسينده ياري عرب، ياري كريل (سيريليك) اليفباسي ايله ياييلماغا باشلادي. بو هفتهليك اساساً آذربايجان جمهوریتینه گؤندهريليردي و ايرانين ايچينده محدود سويهده اوخوجوسو وار ايدي. بو هفتهليگين مسؤولو توركيهدن گلميش و تهراندا فعاليت آپاران « ماليك كايا » آديندا بيريسي ايدي. لاكين اونون مطلبلري اساساً فارسجادان ترجومه اولان مطلبلر ايدي.
بو هفتهليگين يازيلاريني فيروز رفاهي، صالح صادقي و باشقالاري تنظيم ائديردي. من ده بير مدت بو نشريهده چاليشديم ، لاکین سونرالار امکداشلیغیمی اوندان کسدیم! بو نشريهنين كريل حرفلر ايله يازيلاريني قوزئي آذربايجاندان گلميش «ايوب سعدي» حاضيرلاييردي. ايوب سعدي، آذربايجان مستقيل اولدوقدان سونرا وطنه قاييتدي.
1370- جي ايلدن سونرا توركجه- فارسجا بوراخيلان نشريهلردن «اميد زنجان» هفتهليگي مطبوعات تاريخيميزده اؤزونه اؤنملي يئر قازانميشدير. «اميد زنجان» نشريهسي زنجان شهرينده و زنجانين مجليس وكيلي « احمد حكيميپور» جنابلاری نین امتیاز صاحيبليگي و مسؤول مدیرليگی ايله بوراخيليردی و اونون توركجه بؤلومونون مسؤولو تانينميش يازيچي و آراشديريجي مهندیس محمدرضا كريمي ايدي. اميد زنجان هفتهليگي 1372- جي ايلين خورداد آييندا ياييلماغا باشلاييب يئددي ايل نشردن و 462- جي ساي چیخدیقدان سونرا 1379- جو ايل باغلاندي!
اميد زنجان هفتهليگي ميلّي مسئلهلريميز و اساس قانونون 15- جي و 19 – جو ماده لرینین اجراسي بارهده گؤركملي مقالهلر يازيردي.
آبان آیی 1376 – جي ايل تبريز مطبوعاتي ايچينده «شمس تبريز» آديندا هفتهليك توركجه- فارسجا « حامد ايمان » جنابلاری نین مسؤل مدیرلیگی ايله حياتا آياق قويدو. بو نشريه ميلّي مسأله لریميزین اهمیتینی دریندن دوشونرك بو ساحهده قلم چالان مهارتلي يازيچيلاري اؤز چئورهسينه آلاراق آز بير زاماندا تيراژي بئش ميندن، ايگيرمي مينه يوكسلدي و اوخوجولار اونون هر بير نومرهسينی سئوه- سئوه اوخويوردولار. شمس تبريز هفتهليگي 1381 – جي ايلهدك و 135 سايي بوراخيلدي و اونون تعطيل اولماسي، مسؤول مدیری نین محكمهيه چكيلمهسي و جزالانديريلماسي ايله برابر اولدو!
1376 – جي ايلده، بیر هفته لیک نشریه اردبيل شهرينده نشره باشلادی. بو هفته لیگین آدی «آواي اردبيل» اولدو . “آوای اردبیل ” هفتهليگي نین مسؤول مدیری محسن حافظيفر و اونون باش يازاري وحيد درگاهي جنابلاري اولدو. «آواي اردبيل» نشريهسي 1385- جي ايل یاز فصلینده نشري نين اونونجو ايلينه آياق قويدو و اينديه قدر( یاز 1385) 260 ساييدان چوخ بوراخيلميشدير. «آواي اردبيل» هفتهليگيده ميلّي مسئلهلريميز و دوغماديل و ادبياتيميزلا ماراقلانان نشريهلردندير.
“احرار” نشریه سی تبریزده و محمد حسین کوزه گر جنابلاری نین مسئولیتی ایله بوراخیلان نشریه دیر. بو نشریه اؤزل ساییسینی 418 – 419 – جو نومره ایله شهریور آیی 1382 –جی ایل رحمتلیک اوستاد فرزانه نین عزیزله مه سینده یایمیشدیر. بو نومره گؤستریرکی، بو نشریه ده سابقه لی نشریه لردندیر، لاکین اونون نشری نین نئچه نجی ایل اولدوغو، نشریه اوزه ری نین بو نومره سینده قید ائدیلمه میشدی .
1377 – جی ایلین شهریور آییندا آذربايجانيميزين اورمو شهرينده « پیام اروميه » آدلي هفتهليك «مهران تبريزي» جنابلاري نين مسؤوليتي آلتيندا تورکجه – فارسجا نشره باشلادي، بو نشريه بیر ایل سونرا آديني « نويد آذربايجان » قويدو. «نويد آذربايجان» دا ميلّي مسألهلريميزي دريندن دوشونوب بو ساحهده مهارتلی یازیچیلاری طرفیندن چئشيتلي و اؤنملي مقاله لر يازماغا باشلادي.
«نويد آذربايجان» اؤز ياييم دايیرهسيني آذربايجان محدودهسيندن قيراغا چيخاراراق تهران و اونون اطرافيندا دا ياييلماغا باشلادي و ائله بو سبب دن دولايي اوخوجولاري نين سايي داها دا آرتدي و احتمالاً ايگيرميمين نوسخهني آشدي.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
«نويد آذربايجان» هفتهليگي توركلر طرفيندن داها آرتيق سئويلديكده هفتهده بير دفعه يئرينه هفتهده ايكي دفعه نشر اولماغا باشلادي، لاكين بو نشريهده ميلّي مسئلهلريميزله باغلي مقالهلر يازديغينا گؤره عموميتله باسقي آلتيندا قالیردي، ائله اونا گؤرهدير كي، بو نشريهنین چاپی 1384- جو ايلين اسفند آییندان کئچیجی اولاراق دایاندیریلیب!
اردبيل شهرينده بوراخيلان باشقا بیر نشریه «آراز» هفتهليگي آدیندا ميليّتيميز ايچينده اؤزونه اؤزل يئر قازانميشدير، بو نشريه اؤز فعاليته 1380- جي ايلين سونلاري باشلاميش و اينديه قدر(یاز 1385) 120 نومره بوراخيلميشدير، «آراز» نشريهسي ديلیميز و مدنيتيميزله ماراقلانان نشريهدير و اونون مسؤول مدیری « نظري » جنابلاري دير.
«اختر» نشریه سی تبريزين میلت وكيلي ميرطاهر موسوي مسؤول مدیرلیگی و گؤركملي يازيچي و ژورنالیست « مرتضي مجدفر » جنابلاري نين تلاشي ايله 1380- جي ايلين سونلاري تبریز و تهراندا حاضیرلانیب یاییلان ” تورکجه – فارسجا” نشریه لردن دیر. مجدفر جنابلاري اؤز امكداشليغينی بونشریه نین 22 – جی نومره سیندن كسمیشدیر . بو هفته لیک 29- نومره ياييلديقدان سونرا داها بوراخيلماميشدير.
ابن سينا عاليميميزي باغرينا باسان « همدان» شهريميزده ده 1381- جی ايل « سينا » آدلي هفتهليك نشر مئيدانينا آياق قويدو. سينا هفتهليگي ميلّي مسئلهلريميز و آناديليميزله باغلي «همدان» اوستانيندا ياشايان ديلداشلاريميزا اؤنملي بيلگيلر وئرير و اينديه كيمي اونون نشری داوام ائتمکده دیر.
” سینا” هفته لیگی نین مسئول مدیری یداله شریفی جنابلاری دیر.
كيچيك شهرلر سيراسيندا « سولدوز » (نقده) شهرينده « ارمغان آذربايجان » هفتهليگي دوكتور ايرج سليمانزاده مسؤول مدیرلیگی ايله 1381- جي ايلدن نشره باشلاییب و ميلّي مسألهلريميز و ادبياتيميز ساحهسينده چاليشماقدا آذربایجان مطبوعاتی ایچینده اؤزونه اؤنملي يئر قازانمیشدير. بو نشریه ده اؤز نشرینی داوام ائتمکده دیر.
« ورواي» نشريهسي ايسه 1382- جي ايلده « خياو » (مشكينشهر) ده ياييلماغا باشلاميش و دوغما ديليميز ساحهسينده دگرلي مقاله يازماقلا مشغول اولموشدور، بو نشریه نین مسئول مدیری سلیم زحمت دوست جنابلاری اولمشدور.
1370- جي ايلدن بو گونه كيمي تبريزده « ارك »، «عصر آزادي» ، زنجاندا”پیک آذر“،”بهار زنجان” ،”موج بیداری“، اردبیل ده ” ساوالان”، ” پیام اردبیل” ، “سارای“، ” مهر اردبیل“، اورومیه ده ” صدای اورومیه“، “فردای ما” ، ” اولدوز“، ” آسان “، ابهرده “ابرچای“، خوی دا “اورین” نشریه لری دیلیمیز و ادبیاتیمیز ساحه سینده چالیشان و مقاله یازان نشریه لردندیرلر . بو نشریه لردن علاوه آذربایجان شهرلرینده ، آنادیلیمیزله باغلی باشقا نشریه لرده چاپ اولوب و یا اولورلار، لاکین منیم اونلارا الیم چاتمادیغیندان ،تاسفلر اولسون بو حاقدا بیلگی وئره بیلمه ییرم.
تبريز،اوروميه، اردبيل، زنجان،همدان و آذربايجانين باشقا شهرلرينده بیر پارا فارس دیللی نشريهلرده چاپ اولور. لاكين بو نشريهلرین موضوعلاری اساساٌ تهران مطبوعاتیندا و یا رادیو – تئلویزیوندا وئریلن مطلبلر اولدوغوندان، بيزيم ماراق دايیره میزدن قيراقدا اولان نشريهلردير!
1378- جي ايل اؤيرنجي عالمينده چوخ اؤنملي بير ايل ساييلير، چونكو بو ايلده آذربايجانلي اؤيرنجيلری نین تلاشي ايله ( كمال اميني مسؤول مدیرلیگی ، تيمور الهياري و سونرا حسن. م. جعفرزاده باشيازارلیغی ایله ) « چيچك » آدلي اؤيرنجيسل درگي توركجه – فارسجا تهران بيليم يوردونون طب فاكولتهسينده ايلك دفعه اولاراق نشره باشلادي. بو ایلک آذربایجانلی اویرنجیسل درگی نین، سونرادان چیخان آذربایجانلی اویرنجیسل درگی لر اوزه رینده درین ائتگیسی اولدو. “چیچک” درگیسی آنا یاسانین 15 و 19 – جو ماده سینین اجراسی،هویت بؤحرانی و باشقا میلًی مسئله لریمیزله باغلی مقاله لر یازماقلا تورک اؤیرنجی لرین نظرینی اؤزونه چکدی ! بو مجله 12 نومره یاییلدیقدان سونرا 1380- جي ايلين شهريور آييندا تعطیل اولدو.
چيچك اؤيرنجيسل درگيسيندن سونرا اميركبير بيليم يوردونون تورك اؤيرنجيلري طرفيندن« اؤيرنجي» مجلهسي و بوندان سونرا تهرانين خواجه نصير، شهيد بهشتي، علم و صنعت، تربیت مدرس،تربیت معلم ،صنعتی شريف، علامه طباطبايي و باشقا بيليم يوردلاري نين اويرنجيسل درگيلري، ميلّي مسألهلريميزي دريندن آراشديراراق نشر مئيدانينا آياق قويدولار و اؤيرنجيلره بيليك وئرمگه چاليشديلار.
اردبيل شهرينده بوراخيلان باشقا بیر نشریه «آراز» هفتهليگي آدیندا ميليّتيميز ايچينده اؤزونه اؤزل يئر قازانميشدير، بو نشريه اؤز فعاليته 1380- جي ايلين سونلاري باشلاميش و اينديه قدر(یاز 1385) 120 نومره بوراخيلميشدير، «آراز» نشريهسي ديلیميز و مدنيتيميزله ماراقلانان نشريهدير و اونون مسؤول مدیری « نظري » جنابلاري دير.
«اختر» نشریه سی تبريزين میلت وكيلي ميرطاهر موسوي مسؤول مدیرلیگی و گؤركملي يازيچي و ژورنالیست « مرتضي مجدفر » جنابلاري نين تلاشي ايله 1380- جي ايلين سونلاري تبریز و تهراندا حاضیرلانیب یاییلان ” تورکجه – فارسجا” نشریه لردن دیر. مجدفر جنابلاري اؤز امكداشليغينی بونشریه نین 22 – جی نومره سیندن كسمیشدیر . بو هفته لیک 29- نومره ياييلديقدان سونرا داها بوراخيلماميشدير.
ابن سينا عاليميميزي باغرينا باسان « همدان» شهريميزده ده 1381- جی ايل « سينا » آدلي هفتهليك نشر مئيدانينا آياق قويدو. سينا هفتهليگي ميلّي مسئلهلريميز و آناديليميزله باغلي «همدان» اوستانيندا ياشايان ديلداشلاريميزا اؤنملي بيلگيلر وئرير و اينديه كيمي اونون نشری داوام ائتمکده دیر.
” سینا” هفته لیگی نین مسئول مدیری یداله شریفی جنابلاری دیر.
كيچيك شهرلر سيراسيندا « سولدوز » (نقده) شهرينده « ارمغان آذربايجان » هفتهليگي دوكتور ايرج سليمانزاده مسؤول مدیرلیگی ايله 1381- جي ايلدن نشره باشلاییب و ميلّي مسألهلريميز و ادبياتيميز ساحهسينده چاليشماقدا آذربایجان مطبوعاتی ایچینده اؤزونه اؤنملي يئر قازانمیشدير. بو نشریه ده اؤز نشرینی داوام ائتمکده دیر.
« ورواي» نشريهسي ايسه 1382- جي ايلده « خياو » (مشكينشهر) ده ياييلماغا باشلاميش و دوغما ديليميز ساحهسينده دگرلي مقاله يازماقلا مشغول اولموشدور، بو نشریه نین مسئول مدیری سلیم زحمت دوست جنابلاری اولمشدور.
1370- جي ايلدن بو گونه كيمي تبريزده « ارك »، «عصر آزادي» ، زنجاندا”پیک آذر“،”بهار زنجان” ،”موج بیداری“، اردبیل ده ” ساوالان”، ” پیام اردبیل” ، “سارای“، ” مهر اردبیل“، اورومیه ده ” صدای اورومیه“، “فردای ما” ، ” اولدوز“، ” آسان “، ابهرده “ابرچای“، خوی دا “اورین” نشریه لری دیلیمیز و ادبیاتیمیز ساحه سینده چالیشان و مقاله یازان نشریه لردندیرلر . بو نشریه لردن علاوه آذربایجان شهرلرینده ، آنادیلیمیزله باغلی باشقا نشریه لرده چاپ اولوب و یا اولورلار، لاکین منیم اونلارا الیم چاتمادیغیندان ،تاسفلر اولسون بو حاقدا بیلگی وئره بیلمه ییرم.
تبريز،اوروميه، اردبيل، زنجان،همدان و آذربايجانين باشقا شهرلرينده بیر پارا فارس دیللی نشريهلرده چاپ اولور. لاكين بو نشريهلرین موضوعلاری اساساٌ تهران مطبوعاتیندا و یا رادیو – تئلویزیوندا وئریلن مطلبلر اولدوغوندان، بيزيم ماراق دايیره میزدن قيراقدا اولان نشريهلردير!
1378- جي ايل اؤيرنجي عالمينده چوخ اؤنملي بير ايل ساييلير، چونكو بو ايلده آذربايجانلي اؤيرنجيلری نین تلاشي ايله ( كمال اميني مسؤول مدیرلیگی ، تيمور الهياري و سونرا حسن. م. جعفرزاده باشيازارلیغی ایله ) « چيچك » آدلي اؤيرنجيسل درگي توركجه – فارسجا تهران بيليم يوردونون طب فاكولتهسينده ايلك دفعه اولاراق نشره باشلادي. بو ایلک آذربایجانلی اویرنجیسل درگی نین، سونرادان چیخان آذربایجانلی اویرنجیسل درگی لر اوزه رینده درین ائتگیسی اولدو. “چیچک” درگیسی آنا یاسانین 15 و 19 – جو ماده سینین اجراسی،هویت بؤحرانی و باشقا میلًی مسئله لریمیزله باغلی مقاله لر یازماقلا تورک اؤیرنجی لرین نظرینی اؤزونه چکدی ! بو مجله 12 نومره یاییلدیقدان سونرا 1380- جي ايلين شهريور آييندا تعطیل اولدو.
چيچك اؤيرنجيسل درگيسيندن سونرا اميركبير بيليم يوردونون تورك اؤيرنجيلري طرفيندن« اؤيرنجي» مجلهسي و بوندان سونرا تهرانين خواجه نصير، شهيد بهشتي، علم و صنعت، تربیت مدرس،تربیت معلم ،صنعتی شريف، علامه طباطبايي و باشقا بيليم يوردلاري نين اويرنجيسل درگيلري، ميلّي مسألهلريميزي دريندن آراشديراراق نشر مئيدانينا آياق قويدولار و اؤيرنجيلره بيليك وئرمگه چاليشديلار.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
بو زامانلار تبريز، اردبيل، اوروميه، زنجان، همدان، قزوين، مرند، خوي، كرج، اصفهان، سنندج، رشت و باشقا شهرلرين دؤولتي ، اسلامي آزاد و پیام نور بيليميوردلاريندا تورك اؤيرنجيلري، دوغما ديليميزين مکتبلرده تدريس اولما مسئلهسي و میلٌی وارلیغیمیزلا علاقهدار اويرنجيسل درگيلری (توركجه و فارسجا) بوراخماغا غئیرت گؤسترديلر. حتي گئرمي كيمي- كيچيك شهرده ده «پيام نور» بيليم يوردونون توركجه- فارسجا ” قارتال “ اؤيرنجيسل درگيسی ياييلماغا باشلادي و بو درگيلرين سايي۱۳۸۴- جو ايلين سونلارينا قدر يوز ايگيرمي يه چاتدي !
قادين حاقلاريندان اؤزل مودافعه ائتمك اوچون ايلك دفعه اولاراق آذربايجانلي قيز اؤيرنجيلري طرفيندن تهرانين «الزهرا» بيليم يوردوندا ژيلا خانيم محمدخاني مسؤول مدیرلیگی و سميه خانيم فلاحي باش يازارليغي ايله توركجه- فارسجا «ساراي» اؤيرنجيسل درگيسی 1383- جو ايل مطبوعات عالمينه آياق قويدو.
بو درگي ميلّي مسئلهلريميزله یاناشی قادينلارين تاپدالانميش حاقلاريندان اؤزل مدافیعه ائتمه گی بیرینجی وظیفه اولاراق اوزه رینه گؤتوردو.
1378 – جی ایلدن ، دوغما دیل،ادبیات،مدنیت،تاریخ،موسیقی،کیملیک و کئچمیشیمیزی اؤیرنمک ایسته ین چالیشقان تورک اؤیرنجیلرین تلاشی ایله آذربایجان و ایرانین باشقا شهرلری نین بیلیم یوردلاریندا بوراخیلان تورکجه – فارسجا “اؤیرنجیسل” درگی لرین، گنج نسلیمیز اوستونده اؤنملی ،درین و گئنیش تاثیری اولموشدور.
بو درگی لرین تعداد و یاییم دایره سینی نظره آلاراق ، 1378 – جی ایلدن 1385 –جی ایلین خورداد آیینا قدر موختلیف شهرلرده چاپ اولوب یاییلان اؤیرنجیسل درگیلرین آدلارینی خلاصه اولاراق بورادا گتیریریک .
دئییلمه سی لازیمدیر کی،بو نشریه لرین بیر سیراسی،اوچ-دورد نومره ‘ بعضيسي بئش – آلتي آي و بير قيسمي ده بير – ايكي ايل چاپ اولدوقدان سونرا موختليف دليل لره گوره تعطيل اولموش ‘ لاكين باشقا درگي لر باشقا آدلارلا چيخماغا باشلاميش و اونلارين يئريني توتموشلار .
بو نشريه لرين ايچيندن چوخ آز تعدادي ‘ او جومله دن ” اؤيرنجي” و ” سايان “ كيمي درگي لر ايلك نومره دن بوگونه كيمي چاپ اولمالاريني داوام ائتديره بيلميشلر ! .
بو یئددی ایلده ، موختلیف شهرلرین بیلیم یوردلاریندا چاپ اولوب یاییلان اویرنجیسل درگی لرین آدلاری و تعدادلاری بئله دیر:
تهران: 1 – چیچک 2 – اؤیرنجی 3 – چاغری 4- اردم 5 – دوزگون خبر 6 – ایشبق 7 – ائل سسی 8 –بیرلیک 9 –گونش 10– یول 11- گله جک 12 – سارای 13 – هارای 14 – یاغیش 15 – اؤیرنجی باخیشی 16 –آذربایجان 17 – یورد 18 – یاشماق ۱۹ -شهريار ۲۰- حيدربابا ۲۱- اولوس ۲۲- آراز ۲۳- جيرتدان ۲۴- دالغا ۲۵- گنج ۲۶- اقتصاد ۲۷- آذربايجان ۲۸- ساو ۲۹- صبح صحرا
تبریز: 1- بایقوش 2- سحر 3 – آراز 4 – یارپاق 5 – گونش 6 – باریش 7 – یورد 8 – ائلچی 9 – خان ننه 10 – ائل سسی 11 – دنیز 12- توپلوم (جامعه) 13 – سوغوز 14- چالقی 15 – نوآوران 16 – آینا 17 – خزر 18 – آرتا ۱۹- اؤزلوك ۲۰- شهريار ۲۱- آذرخزر ۲۲- سهند ۲۳- آختاريش ۲۴- آذربايجان گونشي ۲۵- آرمان ۲۶- ستارخان
اورومیه: 1 – باخیش 2 – اولدوز 3 – بولود 4 – گونش 5 – اویانیش 6 – تانسو 7 – وارلیق 8 – اؤلکه ۹- يول بير ۱۰- اولوس
اردبیل: 1 – سایان 2 – ساوالان 3 – سحر 4 – گؤی 5 – یورد 6 – دان اولدوزو 7 – صاباح
۸- شهريار
زنگان: 1 – سس 2 – شهریار 3 – آراز سسی 4 – یاشار 5 – قیزیل اؤزن ۶- آزاد زنجان ۷- زنگان سؤزلري
اصفهان: 1 – دان اولدوزو 2 – سهند 3 – شهریار ۴- ماءذون
خوی: 1 – کوی شهریار 2 – یاشیل یول 3 – توپراق
همدان: 1 – ایلدیریم 2 – بیرلیک یولو 3 – بولود
قزوین: 1 – آراز 2 – یئنی باخیش
کرج: 1- یاشاییش 2 – یارپاق
مرند: 1 – نسیم 2 – چالیش
گئرمی: 1 – تانیش 2 – قارتال
آدلارینی گتیردیگیمیز شهر، و اونلارین هر بیریسینده ايكي دن چوخ یایینلانان اؤیرنجی درگیلریندن علاوه آلتداکی شهرلرین هر بیرینده ده بیر اؤیرنجی درگیسی یایینلانمیش و یا یایینلانماقدادیر !
باخیش (کرمان)، گئرچک (مازندران- بابلسر)، آینا (ابهر)، ارکین (ایلام)، کیملیک (سنندج)، قوپوز (رشت)، اولدوز (اراک)، بولود (سویوق بولاق- مهاباد)، دان یئلی (خیاو- مشکین شهر)، آنایوردو (یزد)، ایشیق یول (قوشاچای-میاندوآب)، بیرلیک (ماراغا)، اولدوز(بیرجند)، “اؤلکه میز ” (قشقایی توکجه سی لامرد شیراز) . گنجليك ( موغانشهر- پارساآباد ) ‘ قيزيل اؤزن (خالخال) ‘ رسول (قوم- قم )‘ سؤنمز (بناب ) ‘ گونش (كرمانشاه )
قادين حاقلاريندان اؤزل مودافعه ائتمك اوچون ايلك دفعه اولاراق آذربايجانلي قيز اؤيرنجيلري طرفيندن تهرانين «الزهرا» بيليم يوردوندا ژيلا خانيم محمدخاني مسؤول مدیرلیگی و سميه خانيم فلاحي باش يازارليغي ايله توركجه- فارسجا «ساراي» اؤيرنجيسل درگيسی 1383- جو ايل مطبوعات عالمينه آياق قويدو.
بو درگي ميلّي مسئلهلريميزله یاناشی قادينلارين تاپدالانميش حاقلاريندان اؤزل مدافیعه ائتمه گی بیرینجی وظیفه اولاراق اوزه رینه گؤتوردو.
1378 – جی ایلدن ، دوغما دیل،ادبیات،مدنیت،تاریخ،موسیقی،کیملیک و کئچمیشیمیزی اؤیرنمک ایسته ین چالیشقان تورک اؤیرنجیلرین تلاشی ایله آذربایجان و ایرانین باشقا شهرلری نین بیلیم یوردلاریندا بوراخیلان تورکجه – فارسجا “اؤیرنجیسل” درگی لرین، گنج نسلیمیز اوستونده اؤنملی ،درین و گئنیش تاثیری اولموشدور.
بو درگی لرین تعداد و یاییم دایره سینی نظره آلاراق ، 1378 – جی ایلدن 1385 –جی ایلین خورداد آیینا قدر موختلیف شهرلرده چاپ اولوب یاییلان اؤیرنجیسل درگیلرین آدلارینی خلاصه اولاراق بورادا گتیریریک .
دئییلمه سی لازیمدیر کی،بو نشریه لرین بیر سیراسی،اوچ-دورد نومره ‘ بعضيسي بئش – آلتي آي و بير قيسمي ده بير – ايكي ايل چاپ اولدوقدان سونرا موختليف دليل لره گوره تعطيل اولموش ‘ لاكين باشقا درگي لر باشقا آدلارلا چيخماغا باشلاميش و اونلارين يئريني توتموشلار .
بو نشريه لرين ايچيندن چوخ آز تعدادي ‘ او جومله دن ” اؤيرنجي” و ” سايان “ كيمي درگي لر ايلك نومره دن بوگونه كيمي چاپ اولمالاريني داوام ائتديره بيلميشلر ! .
بو یئددی ایلده ، موختلیف شهرلرین بیلیم یوردلاریندا چاپ اولوب یاییلان اویرنجیسل درگی لرین آدلاری و تعدادلاری بئله دیر:
تهران: 1 – چیچک 2 – اؤیرنجی 3 – چاغری 4- اردم 5 – دوزگون خبر 6 – ایشبق 7 – ائل سسی 8 –بیرلیک 9 –گونش 10– یول 11- گله جک 12 – سارای 13 – هارای 14 – یاغیش 15 – اؤیرنجی باخیشی 16 –آذربایجان 17 – یورد 18 – یاشماق ۱۹ -شهريار ۲۰- حيدربابا ۲۱- اولوس ۲۲- آراز ۲۳- جيرتدان ۲۴- دالغا ۲۵- گنج ۲۶- اقتصاد ۲۷- آذربايجان ۲۸- ساو ۲۹- صبح صحرا
تبریز: 1- بایقوش 2- سحر 3 – آراز 4 – یارپاق 5 – گونش 6 – باریش 7 – یورد 8 – ائلچی 9 – خان ننه 10 – ائل سسی 11 – دنیز 12- توپلوم (جامعه) 13 – سوغوز 14- چالقی 15 – نوآوران 16 – آینا 17 – خزر 18 – آرتا ۱۹- اؤزلوك ۲۰- شهريار ۲۱- آذرخزر ۲۲- سهند ۲۳- آختاريش ۲۴- آذربايجان گونشي ۲۵- آرمان ۲۶- ستارخان
اورومیه: 1 – باخیش 2 – اولدوز 3 – بولود 4 – گونش 5 – اویانیش 6 – تانسو 7 – وارلیق 8 – اؤلکه ۹- يول بير ۱۰- اولوس
اردبیل: 1 – سایان 2 – ساوالان 3 – سحر 4 – گؤی 5 – یورد 6 – دان اولدوزو 7 – صاباح
۸- شهريار
زنگان: 1 – سس 2 – شهریار 3 – آراز سسی 4 – یاشار 5 – قیزیل اؤزن ۶- آزاد زنجان ۷- زنگان سؤزلري
اصفهان: 1 – دان اولدوزو 2 – سهند 3 – شهریار ۴- ماءذون
خوی: 1 – کوی شهریار 2 – یاشیل یول 3 – توپراق
همدان: 1 – ایلدیریم 2 – بیرلیک یولو 3 – بولود
قزوین: 1 – آراز 2 – یئنی باخیش
کرج: 1- یاشاییش 2 – یارپاق
مرند: 1 – نسیم 2 – چالیش
گئرمی: 1 – تانیش 2 – قارتال
آدلارینی گتیردیگیمیز شهر، و اونلارین هر بیریسینده ايكي دن چوخ یایینلانان اؤیرنجی درگیلریندن علاوه آلتداکی شهرلرین هر بیرینده ده بیر اؤیرنجی درگیسی یایینلانمیش و یا یایینلانماقدادیر !
باخیش (کرمان)، گئرچک (مازندران- بابلسر)، آینا (ابهر)، ارکین (ایلام)، کیملیک (سنندج)، قوپوز (رشت)، اولدوز (اراک)، بولود (سویوق بولاق- مهاباد)، دان یئلی (خیاو- مشکین شهر)، آنایوردو (یزد)، ایشیق یول (قوشاچای-میاندوآب)، بیرلیک (ماراغا)، اولدوز(بیرجند)، “اؤلکه میز ” (قشقایی توکجه سی لامرد شیراز) . گنجليك ( موغانشهر- پارساآباد ) ‘ قيزيل اؤزن (خالخال) ‘ رسول (قوم- قم )‘ سؤنمز (بناب ) ‘ گونش (كرمانشاه )
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
۱۳۸۳-جو ايل ” قوم ” شهري نين (علم اوجاغي نين) تورك طلبه لري طرفيندن ” رسول “ آدلي اوچ ديلده (توركجه – عربجه – فارسجا ) نشريه چاپ اولماغا باشلادي ؛ بونشريه نين مسئول مديري فتح الله ذوقي و باش يازاري سيدموسي كارجو سادات جنابلاري اولدو.
“رسول ” نشريه سي اؤز ايلك نومره سينده ” خوجالي سوي-قيريمي “ اردبيلين “ سرچشمه ” مسجدي نين اولايلاري و تورك ديلي نين علم اوجاقلاريندا تدريسي باره ده مقاله لر يازدي .
آد آپاردیغیمیز تورکجه – فارسجا اویرنجی نشریه لریندن علاوه احتمالاً یئنه بعضی اؤیرنجی نشریه لری، آدلارینی گتیردیگیمیز و یا گتیرمه دیگیمز شهرلرده فعال آذربایجانلی اؤیرنجیلری طرفیندن چاپ اولوب ییاییلیردی و یا یاییلیر، لاکین منیم الیم اونلارا چاتمامیش و یا او نشریه لر حاقدا الیمه بیر بیلگی گلمه میشدیر.
مثلاً نظریمه گلیر سبزوار، تاکستان و دليجان شهرلري نين بيليم يوردلاري نين فعال تورك اؤیرنجیلری طرفیندن نشریه لر چاپ اولوب یاییلیردی، لاکین بونلارین حاقیندا یازماغا الیمده بیر بیگی یوخدور !
اؤیرنجی نشریه لرین بعضی اؤزللیکلرینی بئله قید ائتمک اولار:
1 – بو نشریه لر، عادی نشریه لردن داها جدّی و آچیق، میلّی مسئله لریمیزی آراشدیریر و دؤولت مسئوللارینی سورغو- سئوالا چکه رک اونلاری تنقید آتشینه توتورلار.
2 – اصیل تورک سؤزجوکلریندن استفاده ائتمک فیکیری بو نشریه لرده داها گوجلو گؤرونور. مثلاً ” اؤیرنجی”سؤزو دانشجو و طلبه یئرینه و “بیلی یوردو و یا بیلیم یوردو” دانشگاه و اونیورسیته یئرینه.
۳- اؤيرنجي نشريه لري نين تيراژي محدود ساي دا و عموميتله ۵۰۰ نوسخه آراسيندا اولور و اؤيرنجي لر آراسيندا داها چوخ اوخونور
۴- بو نشریه لرین تقریباً %85 مجله فورموندا و ياري دان چوخو رنگلي قابيقلا چاپ اولموش و يا اولورلار
4 – بو ۱۲۰ اؤيرنجي نشريه آدلاري نين ايچيندن ۱۰۷ سي اصيل توركجه و يالنيز ۱۳-و فارسجا و عربجه سوزجوكلردير ؛ فارسجا وعربجه سؤزجوكلرده ديليميزده گئنيش سويه ده ايشلنميش و توركلشميش سوزلردير ؛ مثلا ” آينا “؛ ” سحر ” و ” رسول ” سؤزلري كيمي ؛ بونلارين ايچينده يالنيز ” نو آوران ” سؤزو غير عادي فارس سؤزودور !
5 – بعضی نشریه لر اورتاق آدلا، لاکین آیری – آیری شهرلرده چاپ اولوب یاییلیردیلار و یا یاییلیرلار ، مثلاً: 1– گونش (تبریز)، گونش (تهران)، گونش (اورومیه) 2 – یورد (تبریز)، یورد (تهران)، یورد (اردبیل ) 3 – اولدوز(اراک)، اولدوز (بیرجند)، اولدوز (اورومیه) و …
6 – نشریه لرین تعدادی باخیمیندان،تهران ۲۹ نشريه ايله بيرينجي ؛ تبريز ۲۶ نشريه ايله ايكينجي ، اورومیه ۱۰ نشریه ایله اوچونجو ، اردبیل ۸ نشریه ایله دؤردوججو ، زنگان ۷ نشریه ایله بئشيجي ، اصفهان ۴ نشریه ایله آلتينجي، خوی و همدان هر بيري ۳ نشريه ايله يئددينجي، قزوین، کرج، مرند ، گئرمی،سولدوز و ابهر 2نشریه ایله سگگيزينجي و قالان شهرلر هر بیری بیر اؤیرنجی نشریه یایماقلا سونونجو یئری توتموشلار.
1382- جي ايل«آذري» فصلنامهسي اوستاد بهزاد بهزادي مسؤول مدیرلیگی ايله تهراندا یاییلماغا باشلاییب دیلیمیز و ادبیاتیمیزلا ماراقلانانلاری سئویندیردی و 1383- جو ايل اوچ اؤنملي «ديلماج»، «يارپاق» و «خداآفرين» نشريهلري بير زاماندا نشره باشلاديلار.
«ديلماج» مجلهسي توركجه- فارسجا آيدا بير دفعه مهندیس عليرضا صرافي مسؤول مدیرلیگی ايله تبريزده، «يارپاق» هفتهليگي تام توركجه دوكتور عظيم عبادپور (ايواز طاها) مسؤول مدیرلیگی ايله تهراندا و «خداآفرين» درگيسي ايسه يئنه آيدا بيركره توركجه- فارسجا دوكتور حسين شرقي مسؤول مدیرلیگی ايله و تهراندا بوراخيلير. بو اوچ نشريه ميلّتيميز ايچينده گئنيش مقياسدا اوخونماقدا و سئويلمكدهدير.
1375- جي ايلدن بو گونه كيمي ( 1385 – جي ايلين خورداد آيي ) آذربايجان مطبوعاتي هم كيفيت و هم كمّيت باخيميندان اؤنملي آشيريملاري آشميش و ميلّي مسألهلريميز، مطبوعات يولو ايله گون موضوعسونا چئوريلميشدير، لاكين بو گلیشمهلرین شاهیدي اولاراق آذربايجان- مطبوعاتي اؤز لایقلي مقامينا چاتماق اوچون اوزون- اوزادي يول گئتمك مجبوريتيندهدير!
__________________
“رسول ” نشريه سي اؤز ايلك نومره سينده ” خوجالي سوي-قيريمي “ اردبيلين “ سرچشمه ” مسجدي نين اولايلاري و تورك ديلي نين علم اوجاقلاريندا تدريسي باره ده مقاله لر يازدي .
آد آپاردیغیمیز تورکجه – فارسجا اویرنجی نشریه لریندن علاوه احتمالاً یئنه بعضی اؤیرنجی نشریه لری، آدلارینی گتیردیگیمیز و یا گتیرمه دیگیمز شهرلرده فعال آذربایجانلی اؤیرنجیلری طرفیندن چاپ اولوب ییاییلیردی و یا یاییلیر، لاکین منیم الیم اونلارا چاتمامیش و یا او نشریه لر حاقدا الیمه بیر بیلگی گلمه میشدیر.
مثلاً نظریمه گلیر سبزوار، تاکستان و دليجان شهرلري نين بيليم يوردلاري نين فعال تورك اؤیرنجیلری طرفیندن نشریه لر چاپ اولوب یاییلیردی، لاکین بونلارین حاقیندا یازماغا الیمده بیر بیگی یوخدور !
اؤیرنجی نشریه لرین بعضی اؤزللیکلرینی بئله قید ائتمک اولار:
1 – بو نشریه لر، عادی نشریه لردن داها جدّی و آچیق، میلّی مسئله لریمیزی آراشدیریر و دؤولت مسئوللارینی سورغو- سئوالا چکه رک اونلاری تنقید آتشینه توتورلار.
2 – اصیل تورک سؤزجوکلریندن استفاده ائتمک فیکیری بو نشریه لرده داها گوجلو گؤرونور. مثلاً ” اؤیرنجی”سؤزو دانشجو و طلبه یئرینه و “بیلی یوردو و یا بیلیم یوردو” دانشگاه و اونیورسیته یئرینه.
۳- اؤيرنجي نشريه لري نين تيراژي محدود ساي دا و عموميتله ۵۰۰ نوسخه آراسيندا اولور و اؤيرنجي لر آراسيندا داها چوخ اوخونور
۴- بو نشریه لرین تقریباً %85 مجله فورموندا و ياري دان چوخو رنگلي قابيقلا چاپ اولموش و يا اولورلار
4 – بو ۱۲۰ اؤيرنجي نشريه آدلاري نين ايچيندن ۱۰۷ سي اصيل توركجه و يالنيز ۱۳-و فارسجا و عربجه سوزجوكلردير ؛ فارسجا وعربجه سؤزجوكلرده ديليميزده گئنيش سويه ده ايشلنميش و توركلشميش سوزلردير ؛ مثلا ” آينا “؛ ” سحر ” و ” رسول ” سؤزلري كيمي ؛ بونلارين ايچينده يالنيز ” نو آوران ” سؤزو غير عادي فارس سؤزودور !
5 – بعضی نشریه لر اورتاق آدلا، لاکین آیری – آیری شهرلرده چاپ اولوب یاییلیردیلار و یا یاییلیرلار ، مثلاً: 1– گونش (تبریز)، گونش (تهران)، گونش (اورومیه) 2 – یورد (تبریز)، یورد (تهران)، یورد (اردبیل ) 3 – اولدوز(اراک)، اولدوز (بیرجند)، اولدوز (اورومیه) و …
6 – نشریه لرین تعدادی باخیمیندان،تهران ۲۹ نشريه ايله بيرينجي ؛ تبريز ۲۶ نشريه ايله ايكينجي ، اورومیه ۱۰ نشریه ایله اوچونجو ، اردبیل ۸ نشریه ایله دؤردوججو ، زنگان ۷ نشریه ایله بئشيجي ، اصفهان ۴ نشریه ایله آلتينجي، خوی و همدان هر بيري ۳ نشريه ايله يئددينجي، قزوین، کرج، مرند ، گئرمی،سولدوز و ابهر 2نشریه ایله سگگيزينجي و قالان شهرلر هر بیری بیر اؤیرنجی نشریه یایماقلا سونونجو یئری توتموشلار.
1382- جي ايل«آذري» فصلنامهسي اوستاد بهزاد بهزادي مسؤول مدیرلیگی ايله تهراندا یاییلماغا باشلاییب دیلیمیز و ادبیاتیمیزلا ماراقلانانلاری سئویندیردی و 1383- جو ايل اوچ اؤنملي «ديلماج»، «يارپاق» و «خداآفرين» نشريهلري بير زاماندا نشره باشلاديلار.
«ديلماج» مجلهسي توركجه- فارسجا آيدا بير دفعه مهندیس عليرضا صرافي مسؤول مدیرلیگی ايله تبريزده، «يارپاق» هفتهليگي تام توركجه دوكتور عظيم عبادپور (ايواز طاها) مسؤول مدیرلیگی ايله تهراندا و «خداآفرين» درگيسي ايسه يئنه آيدا بيركره توركجه- فارسجا دوكتور حسين شرقي مسؤول مدیرلیگی ايله و تهراندا بوراخيلير. بو اوچ نشريه ميلّتيميز ايچينده گئنيش مقياسدا اوخونماقدا و سئويلمكدهدير.
1375- جي ايلدن بو گونه كيمي ( 1385 – جي ايلين خورداد آيي ) آذربايجان مطبوعاتي هم كيفيت و هم كمّيت باخيميندان اؤنملي آشيريملاري آشميش و ميلّي مسألهلريميز، مطبوعات يولو ايله گون موضوعسونا چئوريلميشدير، لاكين بو گلیشمهلرین شاهیدي اولاراق آذربايجان- مطبوعاتي اؤز لایقلي مقامينا چاتماق اوچون اوزون- اوزادي يول گئتمك مجبوريتيندهدير!
__________________
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
;کریم قربانزاده
آنامیز تبریزین مهربان اوغلو
کریم مشروطه چی "سؤنمز"
گؤزل، مهربان، اصلانلار يوردو، قهرمانلار دياري محتشم آنا تبریز؛
شانلي، شرفلي، اعتبارلي، وقارلي، سخاوتلي، پاك وجدانلي، درين دوشونجلي آنا تبریز؛
اؤلمز قهر مانلارين، اولو بابالارين، آغ بيرچك آنالارين آ ناسي تبريز؛
هر زمان اؤزونه لايق سهنده، ساوالانا اوخشايان، ایگید ائولادلار بئجرهن آنا تبريز؛
بابكلرين، نسيميلرين، ستارخانلارين، خيابانيلرين، پيشهوريلرين، ارانيلرين، صمدلرين فخري، جاني، قاني آنا تبريز؛
زمانين سيناغيندان باشی اوجا، تاريخ بويو قهرمان، هر زمان واريمیز، عنوانميز، قلبيميز آنا تبريز؛
بوگونده ايستي قوينوندا مينلر درين دوشونجهلي شاعير، يازیچي، فيلسوف، مباريز انسانلار بسلهين آنا تبريز؛
آذربايجانين ادبيات صحيفهسي چوخ زنگين، الوان، بارلي- بهرليدير. معاصر دؤرده بو وارليق شهريارلارلا، سهندلرله، بهزاديلرله، كريم مشروطهچيلرله و ....... دوام تاپير، غنيلشير.
آذربايجان دونيا ادبياتینا دیرلی اینجیلر بخش ائدیر؛ دونیا مدنيتين بارلاندیریر؛ اوز اينجیلریله، دوشونجهلريله بشریتین مدنیتینی زنگینلشدیریر، اونون قیزیل صحیفهسینی نورلاندیریر.
من ايسترديم بو مجالدا آذربايجانين غبرتلی اوغلو، آنامیز تبريزين گؤزل و مهربان بالاسي شاعر، تدقیقاتچی، خطاط، شهريارشناس، گؤزل و مبارز انسان اوستاد كريم مشروطه چي "سؤنمز" معليمدن سؤز آچام.
81 ايل عؤمورنو ائلينين، يوردونون دردی- غمینه اورهکدن یانان، اولو خلقینه اينامينی ایتیرمهین، ادبياتیميزين زيروهلرينده پارلاق گونشه چئوریلن، ملتین سویوق و شاختالی گونلرینده سؤنمز اوجاغا دؤنن، دوم- دورو حیات یاشایان تبریز اوغلوندان، سؤنمز معلیمدن دانیشام.
سؤنمزین صنعت حياتي نه قدهر گؤزلديرسه، اجتماعي حياتيدا بير او قدهر تميز، دورو و شفافدیر. اونون متین رفتاری، حؤرمتلی شخصیتی، ایستی کلامی بونا آیدین ثبوتدور. او عینی حالدا بؤیوک صنعتکار و قدرتلی قلم صاحبیدیر. یئرسیز دئییل کی سليمان رستم اونو شهرياردان صونرا جنوبی آذربایجانین ایکینجی اوستاد شاعری آدلاندیریر. آكادميك ميرزه ابراهيموف، دوكتور علي اكبر ترابي، دوكتور بهزادي، دوكتور جواد هئيت، دوكتور مبين (شيمشك )، اؤلمز نبي خزري، پروفسور رحيم رئيسنيا.... و باشقا آذربایجان عاليملری سؤنمزين حاقيندا ان گؤزل اورهک سؤزلرینی دئییب و چوخ دیرلی رايلر وئريبدیرلر.
اونون بارهسينده دئيیلن سؤزلر، يازيلان یازیلار اؤزو بير ديرلي اثر و كتاب اولا بيلر. رحيم رئيس نيا بو بارهده بئله يازير:
"استاد مشروطه چي گؤرونديو كيمي، بير چوخ جهتلي، كيفيتلي و اورهگي ائلينه، ديلينه باغلي بير قايغيكش انساندير."
دوغروسو او زحمتكشلرين اؤز بالاسي، مباريز بالاسي، کسگين قلملي شاعیریدير. ائله بونا گؤرهدیر کی هيچ واخت قدرت صاحبلرينين تعريفچيسي، مداحی اولمايیب، دايما زحمت آداملارینین قايغيسین چكن، اونلارلا بيرليكده عدالت يولونون استقامتچيسي، يورولماز يولچوسو اولوبدور.
سؤنمز حياتين فیرتینالي، قارلي، دومانلي گونلريندن باشی اوجا چیخیبدیر. دئمك اونون گوموشو ساچلاری خالقینين سعادتي اوغروندا آغاريبدیر. اونا گؤرهدیر کی بوگون خالقيمیز سؤنمزي سئوير و آنامیز تبریز اونا فخر ائدیر.
سؤنمزين خوشبختليگي اونون آنا ديلينه باغليليقيندادي. او شورانليقدا بيتن عطیرلی بير گول اولسادا، آذربايجان ادبياتی باغچاسيندا ائله درين كؤك ساليب كي، بوگون اونو بو تورپاقدان آيیرماق ممكن دگيل. سؤنمز كپنك رنگلي شعرلرين یارادیجی شاعيریدير. او دئيیر:
ياشاسام دونيانين هاراسيندا من
گينه آذريم اوراسيندا من
احساسلي اوركلر آراسيندا من
قيريلماز كؤرپولر سالان شاعيرم.
اوستادین اؤلمز اثرلری آتا- بابا مثللريندن ،شفاهی ادبیاتیمیزین زنگین سؤز خزينهسيندن دولودور. اونون دیلینده یئنیدن یاشانان بو بديعي و تراوتلي گوزلليكلر، ادبیاتیمیزین خزینهسینی داهادا زنگینلدیر، داهادا وارلاندیریر.
سؤنمز شاعيرلیک خياليندا سئیر ائدن صنعتکار دئییل. او خالقيميزين واقعی حیاتی، آغير و عذابلي گونلرينده ائل دردي، وطن دردي، آزادليق دردي چکن صنعتکار انساندیر. سؤنمز یازیر:
عجب بو اؤلكهده آزادليغين گولزاري تشنه ايميش
زماندير كي بو گولزارين كؤكو هرگونده قان ايستر
حقيقي عشق اوچون گر چي مزاقين تشنه دير ، « سؤنمز »
او شهدي آختاران ،شيرين جانيندان ارمغان ايستر
و يا باشقا بیر شعرینده بئله دئییر:
بير شيريق ايشيقين تامارزسييام
بويولدا، باش وئريب ،جان قوياجاغام
دئييرم گلين ،اؤز اليزله وئرين
سيز اؤزوز وئرمهسز، من آلاجاغام
بو شئه كبريتيده آلساز اليمدن
چاخماغي چاخماغا وورماغا نه وار
مئشه نين قوپ-قورو آليشيق لارين
قالاييب تونقال لار قوروماغا نه وار
آنامیز تبریزین مهربان اوغلو
کریم مشروطه چی "سؤنمز"
گؤزل، مهربان، اصلانلار يوردو، قهرمانلار دياري محتشم آنا تبریز؛
شانلي، شرفلي، اعتبارلي، وقارلي، سخاوتلي، پاك وجدانلي، درين دوشونجلي آنا تبریز؛
اؤلمز قهر مانلارين، اولو بابالارين، آغ بيرچك آنالارين آ ناسي تبريز؛
هر زمان اؤزونه لايق سهنده، ساوالانا اوخشايان، ایگید ائولادلار بئجرهن آنا تبريز؛
بابكلرين، نسيميلرين، ستارخانلارين، خيابانيلرين، پيشهوريلرين، ارانيلرين، صمدلرين فخري، جاني، قاني آنا تبريز؛
زمانين سيناغيندان باشی اوجا، تاريخ بويو قهرمان، هر زمان واريمیز، عنوانميز، قلبيميز آنا تبريز؛
بوگونده ايستي قوينوندا مينلر درين دوشونجهلي شاعير، يازیچي، فيلسوف، مباريز انسانلار بسلهين آنا تبريز؛
آذربايجانين ادبيات صحيفهسي چوخ زنگين، الوان، بارلي- بهرليدير. معاصر دؤرده بو وارليق شهريارلارلا، سهندلرله، بهزاديلرله، كريم مشروطهچيلرله و ....... دوام تاپير، غنيلشير.
آذربايجان دونيا ادبياتینا دیرلی اینجیلر بخش ائدیر؛ دونیا مدنيتين بارلاندیریر؛ اوز اينجیلریله، دوشونجهلريله بشریتین مدنیتینی زنگینلشدیریر، اونون قیزیل صحیفهسینی نورلاندیریر.
من ايسترديم بو مجالدا آذربايجانين غبرتلی اوغلو، آنامیز تبريزين گؤزل و مهربان بالاسي شاعر، تدقیقاتچی، خطاط، شهريارشناس، گؤزل و مبارز انسان اوستاد كريم مشروطه چي "سؤنمز" معليمدن سؤز آچام.
81 ايل عؤمورنو ائلينين، يوردونون دردی- غمینه اورهکدن یانان، اولو خلقینه اينامينی ایتیرمهین، ادبياتیميزين زيروهلرينده پارلاق گونشه چئوریلن، ملتین سویوق و شاختالی گونلرینده سؤنمز اوجاغا دؤنن، دوم- دورو حیات یاشایان تبریز اوغلوندان، سؤنمز معلیمدن دانیشام.
سؤنمزین صنعت حياتي نه قدهر گؤزلديرسه، اجتماعي حياتيدا بير او قدهر تميز، دورو و شفافدیر. اونون متین رفتاری، حؤرمتلی شخصیتی، ایستی کلامی بونا آیدین ثبوتدور. او عینی حالدا بؤیوک صنعتکار و قدرتلی قلم صاحبیدیر. یئرسیز دئییل کی سليمان رستم اونو شهرياردان صونرا جنوبی آذربایجانین ایکینجی اوستاد شاعری آدلاندیریر. آكادميك ميرزه ابراهيموف، دوكتور علي اكبر ترابي، دوكتور بهزادي، دوكتور جواد هئيت، دوكتور مبين (شيمشك )، اؤلمز نبي خزري، پروفسور رحيم رئيسنيا.... و باشقا آذربایجان عاليملری سؤنمزين حاقيندا ان گؤزل اورهک سؤزلرینی دئییب و چوخ دیرلی رايلر وئريبدیرلر.
اونون بارهسينده دئيیلن سؤزلر، يازيلان یازیلار اؤزو بير ديرلي اثر و كتاب اولا بيلر. رحيم رئيس نيا بو بارهده بئله يازير:
"استاد مشروطه چي گؤرونديو كيمي، بير چوخ جهتلي، كيفيتلي و اورهگي ائلينه، ديلينه باغلي بير قايغيكش انساندير."
دوغروسو او زحمتكشلرين اؤز بالاسي، مباريز بالاسي، کسگين قلملي شاعیریدير. ائله بونا گؤرهدیر کی هيچ واخت قدرت صاحبلرينين تعريفچيسي، مداحی اولمايیب، دايما زحمت آداملارینین قايغيسین چكن، اونلارلا بيرليكده عدالت يولونون استقامتچيسي، يورولماز يولچوسو اولوبدور.
سؤنمز حياتين فیرتینالي، قارلي، دومانلي گونلريندن باشی اوجا چیخیبدیر. دئمك اونون گوموشو ساچلاری خالقینين سعادتي اوغروندا آغاريبدیر. اونا گؤرهدیر کی بوگون خالقيمیز سؤنمزي سئوير و آنامیز تبریز اونا فخر ائدیر.
سؤنمزين خوشبختليگي اونون آنا ديلينه باغليليقيندادي. او شورانليقدا بيتن عطیرلی بير گول اولسادا، آذربايجان ادبياتی باغچاسيندا ائله درين كؤك ساليب كي، بوگون اونو بو تورپاقدان آيیرماق ممكن دگيل. سؤنمز كپنك رنگلي شعرلرين یارادیجی شاعيریدير. او دئيیر:
ياشاسام دونيانين هاراسيندا من
گينه آذريم اوراسيندا من
احساسلي اوركلر آراسيندا من
قيريلماز كؤرپولر سالان شاعيرم.
اوستادین اؤلمز اثرلری آتا- بابا مثللريندن ،شفاهی ادبیاتیمیزین زنگین سؤز خزينهسيندن دولودور. اونون دیلینده یئنیدن یاشانان بو بديعي و تراوتلي گوزلليكلر، ادبیاتیمیزین خزینهسینی داهادا زنگینلدیر، داهادا وارلاندیریر.
سؤنمز شاعيرلیک خياليندا سئیر ائدن صنعتکار دئییل. او خالقيميزين واقعی حیاتی، آغير و عذابلي گونلرينده ائل دردي، وطن دردي، آزادليق دردي چکن صنعتکار انساندیر. سؤنمز یازیر:
عجب بو اؤلكهده آزادليغين گولزاري تشنه ايميش
زماندير كي بو گولزارين كؤكو هرگونده قان ايستر
حقيقي عشق اوچون گر چي مزاقين تشنه دير ، « سؤنمز »
او شهدي آختاران ،شيرين جانيندان ارمغان ايستر
و يا باشقا بیر شعرینده بئله دئییر:
بير شيريق ايشيقين تامارزسييام
بويولدا، باش وئريب ،جان قوياجاغام
دئييرم گلين ،اؤز اليزله وئرين
سيز اؤزوز وئرمهسز، من آلاجاغام
بو شئه كبريتيده آلساز اليمدن
چاخماغي چاخماغا وورماغا نه وار
مئشه نين قوپ-قورو آليشيق لارين
قالاييب تونقال لار قوروماغا نه وار
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
او حاقي، آزادليغي آلمالي بيليبدیر. ائله بونا گؤرهده بوتون صنعتکار عؤمرونو بو شرفلي يولا حصر ائدیبدیر. سؤنمزين دونيا گؤروشو اونون ميللي اينامي، بؤيوك قابليتلري، درين احساسي و ان گؤزل انساني دوشونجهلري و هر شئیدن اوستون، زاماندا ياشاماغي اونو آذربايجان ادبياتینين طراز اول شاعیری بئجرديبدیر.
سؤنمزين بير پارا شعرلرينه ماهنيلار بسلهنيب، داغچيلارين ديزينين قوتي، يولچولارين آرزولارينین ترنمي، سحره دوغرو گئدنلرين زمزمهلري اولوب، ديلدن ديله دوشوبدور. اگر دئسک هركس ائلين وطنين سئورسه، ائلده، وطنده اونو سئور؛ بو معنادا سؤنمز ائلینین طرفیندن سئویلن، خوشبخت، باشی اوجا، شهرتي سرحدلری آشان و ادبياتميزدا اؤلمزلیگه چاتان بير شاعیردير.
استاد سؤنمز معاصر آذربايجان يازارلارينین بير چوخوایله ياخيندان دوست اولوب و بو دوستلوق اؤزوده یوزلر شیرین خاطرهلرله دولودور. بلكهده بيرگون اوستادين خاطرهلر دفترينده بو ادبی دوستلوقلارین آچیلماز حصهلرینین شاهدی اولدوق. گنجعلي صباحي، بولود قارا چورلو(سهند )، اوستاد شهريار، ،عليقلي كاتبي (آغ قوش )، دوكتور سلام اله جاويد، عليايي، اوستاد احمد شايا ، عزيز محسني ،پرفسور حميد محمدزاد، اوستاد يحيي شيدا …… کیمی سؤز اوستادلاریمیزین آدلارینی بو سیرادا چکمک اولار.
اوستاد سؤنمزین ادبی فعالیتلریندن تقدیر ائتمک اوچون سئونلری طرفیندن 1/3/83 تاریخینده طنطنعهلي بير عزيزلمه مراسيمي کئچیریلیبدیر. بوعزيزلمه بير چوخلو خاطرهلر كيمي اوستاد سؤنمزين كارنامهسينده يئر توتوب، ادبياتیميزين کئچميش شيرين خاطرهلرينه چئوريليبدیر. گلين بيرليگده قيساجادا اولسا، اوستادیمیزين ياشامینا بیر داها نظر سالاق:
كريم مشروطه چي 3/1/1307 تاريخده تبريز شهرينده آنادان اولدو .ابتدايي تحصيليني جامي« گلزار »مدرسه سينده بيتيردي . ايكينجي دونيا ساواشي باشلانان ايلده ،عايله سينه يارديم دئيه ،درسي بوراخيب ،توخوجو «شمس » فابريكاسيندا ايشه باشلايير .يئددي ايل اورادا و «ظفر»فابريكاسيندا جوراب و تريكو ،بعضاده فابريكانين يازي –پوزو ايشلريله مشغول اولور .
29/1328 نجو ايللرده عسكرليك خدمتيني كئچيرركن تبريزين آخشام كلاسلارينا قاتيلير ،بير ايلده اوچ كلاسي بيتيرسه ده الي درسدن اوزولور .
گنج ايشچي زامانين طلبلرينه گوره صنفي -سياسي مبارزه لره قوشولور . 1331 نجي ايلده«دونيا ايشچيلري بايرامي»مناسبتيله شازدا باغيندا كئچيريلن بير نمايشه قاتيلير .و :
(بير گون گورور طوفانلي ميداندادير -سون گون سحر قارانليق زنداندادير )
اوزوندن هم ده بوتون زحمتكش يولداشلاريندان مدافعه ائتمگي بوينونا آلير . دیرلي «سونونجو دفاع»لايحه سيني يازيب . محكمهيه آپارير . اؤزونون روايتينه گوره ،او گونلر دوكتور محمد مصدقين مجلسدن آلديغي «اختيارات» اساسيندا تبريزين اوگونكو ملي وكيلي اوستاد ميرزه علي اصغر مدرسين مجلسه وئردگي لايحه ،مجلسدن كئچن كيمي سياسي اتهاملارا يئتيشمك صلاحيتي ،بوتون «اختصاصي -نظامي »محكمه لردن آليني،هيات منصفه نين حضورواولماق شرطيله ،عادي
محكمه لرين اختيارينا قويولور .سؤنمز وهم زنجيرلري نين پرونده سي ده نظامي محكمه دن عدليه محكمه سينه گونده ريلير . بئله ليكله پهلوي رژيمي دورونده ،تبريز ده بيرينجي دفعه اولاراق سياسي اتهاماهيات منصفه نين حضوريله يئتيشيلير .محكمه هيات منصفه نين رايي ايله سسله شير .و متهملر هامي سي بير ليكده برائت قازانيرلار . 1332 نجي ايلين ياي فصلينده جوانلار و اويرنجيلر فستيوالي مناسبتي له رومانيا يا چاغيريلير . مراسم بيتديكدن سونرا قاتار ايله وطنه دونونجه راديودان مستبد شاه رژيمي طرفيندن مصدق حكومتي نين دئوريلمه سيني ائشيدير .بير هفته موسكوادا آياق ساخلايير بلكه سولار يئريني آلسين .سونرا انزلي ليماني يولويلا ايرانا قاييدير . اولكه ميزه حاكم اولان آغير سياسي دورومو نظره آلاراق تبريزه گئتمگي مصلحت گورمه ييب ،.تهراندا قالير .توخوجولوقلا مشغول اولاركن تحصيلي نين آرديني توتور «پنجم علمي »ديپلو مونوآليب ،بير شركتده محاسب كيمي چاليشماغا باشلايير . او گونكو سول جريانيني تمثيل ائدن سياسي حزبين ايچ مساله لري ائله جه ده او حز بين دوكتور مصدقه قارشي عيبه جر موضعي ،اونودوشوندورور ،نهايت حزبدن آيريلماق قرارينا گليب چاتير . حياتين آغير يوللاريني كيمسه دن يارديم گوزله مه دن آدديملايان سؤنمز،سياسي دوشونجه سيني ده باجارديقجا باغيمسيز ساخلايير .
سؤنمزين بير پارا شعرلرينه ماهنيلار بسلهنيب، داغچيلارين ديزينين قوتي، يولچولارين آرزولارينین ترنمي، سحره دوغرو گئدنلرين زمزمهلري اولوب، ديلدن ديله دوشوبدور. اگر دئسک هركس ائلين وطنين سئورسه، ائلده، وطنده اونو سئور؛ بو معنادا سؤنمز ائلینین طرفیندن سئویلن، خوشبخت، باشی اوجا، شهرتي سرحدلری آشان و ادبياتميزدا اؤلمزلیگه چاتان بير شاعیردير.
استاد سؤنمز معاصر آذربايجان يازارلارينین بير چوخوایله ياخيندان دوست اولوب و بو دوستلوق اؤزوده یوزلر شیرین خاطرهلرله دولودور. بلكهده بيرگون اوستادين خاطرهلر دفترينده بو ادبی دوستلوقلارین آچیلماز حصهلرینین شاهدی اولدوق. گنجعلي صباحي، بولود قارا چورلو(سهند )، اوستاد شهريار، ،عليقلي كاتبي (آغ قوش )، دوكتور سلام اله جاويد، عليايي، اوستاد احمد شايا ، عزيز محسني ،پرفسور حميد محمدزاد، اوستاد يحيي شيدا …… کیمی سؤز اوستادلاریمیزین آدلارینی بو سیرادا چکمک اولار.
اوستاد سؤنمزین ادبی فعالیتلریندن تقدیر ائتمک اوچون سئونلری طرفیندن 1/3/83 تاریخینده طنطنعهلي بير عزيزلمه مراسيمي کئچیریلیبدیر. بوعزيزلمه بير چوخلو خاطرهلر كيمي اوستاد سؤنمزين كارنامهسينده يئر توتوب، ادبياتیميزين کئچميش شيرين خاطرهلرينه چئوريليبدیر. گلين بيرليگده قيساجادا اولسا، اوستادیمیزين ياشامینا بیر داها نظر سالاق:
كريم مشروطه چي 3/1/1307 تاريخده تبريز شهرينده آنادان اولدو .ابتدايي تحصيليني جامي« گلزار »مدرسه سينده بيتيردي . ايكينجي دونيا ساواشي باشلانان ايلده ،عايله سينه يارديم دئيه ،درسي بوراخيب ،توخوجو «شمس » فابريكاسيندا ايشه باشلايير .يئددي ايل اورادا و «ظفر»فابريكاسيندا جوراب و تريكو ،بعضاده فابريكانين يازي –پوزو ايشلريله مشغول اولور .
29/1328 نجو ايللرده عسكرليك خدمتيني كئچيرركن تبريزين آخشام كلاسلارينا قاتيلير ،بير ايلده اوچ كلاسي بيتيرسه ده الي درسدن اوزولور .
گنج ايشچي زامانين طلبلرينه گوره صنفي -سياسي مبارزه لره قوشولور . 1331 نجي ايلده«دونيا ايشچيلري بايرامي»مناسبتيله شازدا باغيندا كئچيريلن بير نمايشه قاتيلير .و :
(بير گون گورور طوفانلي ميداندادير -سون گون سحر قارانليق زنداندادير )
اوزوندن هم ده بوتون زحمتكش يولداشلاريندان مدافعه ائتمگي بوينونا آلير . دیرلي «سونونجو دفاع»لايحه سيني يازيب . محكمهيه آپارير . اؤزونون روايتينه گوره ،او گونلر دوكتور محمد مصدقين مجلسدن آلديغي «اختيارات» اساسيندا تبريزين اوگونكو ملي وكيلي اوستاد ميرزه علي اصغر مدرسين مجلسه وئردگي لايحه ،مجلسدن كئچن كيمي سياسي اتهاملارا يئتيشمك صلاحيتي ،بوتون «اختصاصي -نظامي »محكمه لردن آليني،هيات منصفه نين حضورواولماق شرطيله ،عادي
محكمه لرين اختيارينا قويولور .سؤنمز وهم زنجيرلري نين پرونده سي ده نظامي محكمه دن عدليه محكمه سينه گونده ريلير . بئله ليكله پهلوي رژيمي دورونده ،تبريز ده بيرينجي دفعه اولاراق سياسي اتهاماهيات منصفه نين حضوريله يئتيشيلير .محكمه هيات منصفه نين رايي ايله سسله شير .و متهملر هامي سي بير ليكده برائت قازانيرلار . 1332 نجي ايلين ياي فصلينده جوانلار و اويرنجيلر فستيوالي مناسبتي له رومانيا يا چاغيريلير . مراسم بيتديكدن سونرا قاتار ايله وطنه دونونجه راديودان مستبد شاه رژيمي طرفيندن مصدق حكومتي نين دئوريلمه سيني ائشيدير .بير هفته موسكوادا آياق ساخلايير بلكه سولار يئريني آلسين .سونرا انزلي ليماني يولويلا ايرانا قاييدير . اولكه ميزه حاكم اولان آغير سياسي دورومو نظره آلاراق تبريزه گئتمگي مصلحت گورمه ييب ،.تهراندا قالير .توخوجولوقلا مشغول اولاركن تحصيلي نين آرديني توتور «پنجم علمي »ديپلو مونوآليب ،بير شركتده محاسب كيمي چاليشماغا باشلايير . او گونكو سول جريانيني تمثيل ائدن سياسي حزبين ايچ مساله لري ائله جه ده او حز بين دوكتور مصدقه قارشي عيبه جر موضعي ،اونودوشوندورور ،نهايت حزبدن آيريلماق قرارينا گليب چاتير . حياتين آغير يوللاريني كيمسه دن يارديم گوزله مه دن آدديملايان سؤنمز،سياسي دوشونجه سيني ده باجارديقجا باغيمسيز ساخلايير .
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
ايشي نين طلبينه گوره بير مدت بازاردا چاليشملي اولور . آنجاق اونون روحيه سي بازار محيطي ايله اويوشمور .نهايت يئنيجه قورولان «تهران »بانكيندا ايشه گيرير . 1339 نجو ايل ائوله نير حيات يولداشي مهين خانيمين ياراديغي دينج شرايطده يوكسه ليش مرحله لريني بيرر -بير ر آرخادا قويور . او بانكدا ايشلركن حيات يولداشي نين تشويقي ايله 44/1343 نجو ايللرده متوسطه نين سون كلاسيني بيتيرير ،بلافاصله حقوق فاكولته سينه داخل اولور . اورادان ماذون اولدوقدان سونرا بانكداكي وظيفه لري داهادا جدي له شير .بانكدا چاليشاركن يوكسك تخصصي كورسلارا قاتيلير .سونوجو كورسو ،انگيلتره نين «ميدلند»بانكيندا موفقيت له باشا چاتدراندانسونرا 1351 نجي ايلده بانكين بوتون آذربايجان وزنجان شعبه لرينه صدر تعيين اولونور . بير مدت ده بو وطيفه ني همين بانكين «مدير عامل معاوني »سمتي ايله داشي يير او بانكدا دا اوز ملي وظيفه سيني اونوتمور .آنا يوردو آذربايجانا اعزاميت آلاندا «من بو امريه ني ،آذربايجاندان قازانديغيميزي ،آنجاق آذربايجاندا خرجله مك شرطيله قبول ائديرم »1359 نجو ايلده تهرانادونور و بوگونه قدر تهرانداياشاماقدادير بير قيزي بير اوغلو وار فرزانه وفرهود هر ايكيسي ده يوكسك درجه ده مهندسليك تحصيلاتي آلميشلار . تقاعد دورهسيني كئچيرن 81ياشلي قوجامان شاعر ايندي ده چاليشماقدادير او «شركت صنايع استيل ايران »دا محاسبات واردات وحقوق ايشلرينده مشاور سمتي ايله مشغولدور. )
اوستادين يازيلاري
1-آغير ايللر(تبريز ،ناشر :اوزو 1358 تهران ،انديشه نو 1381)
2- عيسانين سون شامي (تبريز 1358 .تهران ،انديشه نو 1380 )
3- قارانقوش يازي گوزلر (باكي يازيچي نشرياتي 1989)
4- حيدر بابانين فارسيجايا ترجمه سي(دنيا1370و1373و1377)
5- شئه مونجوغو (تبريز ،ارك نشرياتي 1374)
6- آمان داغلار (تبريز ،ارك نشرياتي 1376)
7- حسرت چلنگي (تهران ، انديشه نو، دو ر سا 1381)
8- آذربايجان خلق موسيقي سي نين اساسلاري (عزئير حاجي بگلي دن كوچورمه )
9- اوچونجو گوز (1387)ناشر مولف
10- حميده خانمين خاطره لري (ميرزا جليل )حاقيندا
11- ساغلام املا بيرليگي اوغروندا( 1386 ناشر موسسه فرهنگي هنري نگاه سبز )
12-شاعراوغلوم (حيدر بابا داغيندان شهريارا جواب )1386
13- جاويدلر رافائل حسين اف ترجمعه
قايناغلار 1- رحيم ر ئيس نيا سؤنمز75 ياشيندا( ص100)
2 - 3 بو ياشدا شعر مجموعه سي(اوستاد سؤنمز )
4- حسرت چلنگي عليرضا صرافي
شعر
اوستادين يازيلاري
1-آغير ايللر(تبريز ،ناشر :اوزو 1358 تهران ،انديشه نو 1381)
2- عيسانين سون شامي (تبريز 1358 .تهران ،انديشه نو 1380 )
3- قارانقوش يازي گوزلر (باكي يازيچي نشرياتي 1989)
4- حيدر بابانين فارسيجايا ترجمه سي(دنيا1370و1373و1377)
5- شئه مونجوغو (تبريز ،ارك نشرياتي 1374)
6- آمان داغلار (تبريز ،ارك نشرياتي 1376)
7- حسرت چلنگي (تهران ، انديشه نو، دو ر سا 1381)
8- آذربايجان خلق موسيقي سي نين اساسلاري (عزئير حاجي بگلي دن كوچورمه )
9- اوچونجو گوز (1387)ناشر مولف
10- حميده خانمين خاطره لري (ميرزا جليل )حاقيندا
11- ساغلام املا بيرليگي اوغروندا( 1386 ناشر موسسه فرهنگي هنري نگاه سبز )
12-شاعراوغلوم (حيدر بابا داغيندان شهريارا جواب )1386
13- جاويدلر رافائل حسين اف ترجمعه
قايناغلار 1- رحيم ر ئيس نيا سؤنمز75 ياشيندا( ص100)
2 - 3 بو ياشدا شعر مجموعه سي(اوستاد سؤنمز )
4- حسرت چلنگي عليرضا صرافي
شعر
Kamran Azari Kamran Azari:
#درگذشت_نویسنده
دوم آذر
#غلامحسین_ساعدی
نویسنده، فیلم نامه نویس، نمایشنامه نویس و روان پزشک
#زندگینامه
ساعدی در سیزدهم دیماه سال 1314 در تبریز در یک خانواده متوسط دیده به جهان گشود، هر چند خانواده پدری او در زمان ولیعهدی "مظفرالدین شاه" در تبریز مقام و منزلتی داشتند، اما با گذشت زمان رونق و اعتبار از خانواده آنها رفته بود و با تنگ دستی روزگار می گذراندند.
ساعدی در سال 1327 وارد دبیرستان "منصور "تبریز می شود و در آنجا اولین داستان های خود را می نویسد که اکثرشان در هفته نامه مدرسه منتشر می شوند و همچنین اولین داستان بلند او با نام "از پا نیفتاده ها " هم در همین دوران در مجله کبوتر صلح به چاپ می رسد.
ساعدی در نوجوانی به دلیل فعالیتهای سیاسی که داشت مدتی در شهربانی تبریز بازداشت می شود . او در سال 1334 وارد دانشگاه تبریز می شود و تحصیلات خود را در رشته پزشکی آغاز می کند، در این دوران نیز او همچنان به فعالیت های سیاسی خویش ادامه می دهد و با نویسندگان روشنفکری همچون "صمد بهرنگی "آشنا می شود و با جدیت بیشتری به نوشتن داستان های انتقادی خود می پردازد.
ساعدی تحصیلات خود را تا اخذ مدرک روانشناسی ادامه داد و مدتی هم در یک بیمارستان روانی مشغول به کار بود، او در دوران طبابتش از بیماران حق ویزیت نمی گرفت. ساعدی پس از مدتی حرفه پزشکی را بخاطر نویسندگی رها کردتا به طور تمام وقت به نویسندگی مشغول باشد.
ساعدی جزو کسانی بود که در ده چهل کانون نویسندگان ایران را پایه ریزی کرد و با فعالیت های خود در تئاتر و نوشتن نمایش نامه های متفاوت، باعث دگرگونی فضای نمایشی آن زمان شد، او به همراه "بهرام بیضایی "و "اکبر رادی "معروفترین نمایشنامه نویسان ایران محسوب میشوند، علاوه بر این ساعدی در نوشتن فیلمنامه هم تبحری خاص داشت و سه فیلمنامه "گاو "،"دایره مینا "و "آرامش در حضور دیگران "که به ترتیب توسط "داریوش مهرجویی" و" ناصر تقوایی" ساخته شدند از بهترین و متفاوت ترین فیلم های سینمایی دهه پنجاه هستند،که جریان فکری نوی را در سینمای ما ایجاد کردند.
ساعدی همراه با نوشتن همچنان به فعالیت های سیاسی خود ادامه داد که سرانجام منجر به زندانی شدن او در سال 1353 شد. او یکسال را در زندان به سر برد و هرچند بعد از آزاد شدنش چند داستان دیگر هم نوشت، اما از نظر روحی و جسمی دچار آسیب شدیدی شد که به مرگ زودهنگامش انجامید."احمد شاملو" در این باره می گوید :"آنچه از او زندان شاه را ترک گفت، جنازه نیم جانی بیش نبود........ دیگر مطلقا زندگی نکرد آهسته آهسته در خود تپید و تپید تا مرد. "
ساعدی در سحرگاه دوم آذر سال 1364 در پاریس در حالی که تنها چهل و نه سال داشت در اثر خونریزی داخلی درگذشت. جسد ساعدی را در گورستان" پرلاشز "و نزدیک قبر صادق هدایت به خاک سپردند.
برخی از #آثار
#داستان
خانه های شهر ری، 1334
شب نشینی باشکوه، 1339
عزاداران بیل، 1343
گور و گهواره، 1345
ترس و لرز، 1347
#نمایشنامه_ها
کار بافک ها در سنگر، 1339
چوب به دست های ورزیل، 1344
بهترین بابای دنیا، 1344
آی با کلاه، آی بی کلاه، 1346
پرواز بندان، 1348
چشم در برابر چشم، 1350
مار در معبد، 1352
عاقبت قلم فرسایی (دو نمایشنامه) 1354
ماه عسل، 1357
#رمان و #فیلمنامه
مقتل، 1344 (رمان)
فصل گستاخی،1348 (فیلمنامه)
گاو، 1350 (فیلمنامه)
تاتار خندان، 1353 (رمان)
غریبه در شهر، 1355(رمان)
عافیتگاه، 1357 (فیلمنامه)
دایره مینا (فیلمنامه)
جای پنجه در هوا، (رمان ناتمام)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
#درگذشت_نویسنده
دوم آذر
#غلامحسین_ساعدی
نویسنده، فیلم نامه نویس، نمایشنامه نویس و روان پزشک
#زندگینامه
ساعدی در سیزدهم دیماه سال 1314 در تبریز در یک خانواده متوسط دیده به جهان گشود، هر چند خانواده پدری او در زمان ولیعهدی "مظفرالدین شاه" در تبریز مقام و منزلتی داشتند، اما با گذشت زمان رونق و اعتبار از خانواده آنها رفته بود و با تنگ دستی روزگار می گذراندند.
ساعدی در سال 1327 وارد دبیرستان "منصور "تبریز می شود و در آنجا اولین داستان های خود را می نویسد که اکثرشان در هفته نامه مدرسه منتشر می شوند و همچنین اولین داستان بلند او با نام "از پا نیفتاده ها " هم در همین دوران در مجله کبوتر صلح به چاپ می رسد.
ساعدی در نوجوانی به دلیل فعالیتهای سیاسی که داشت مدتی در شهربانی تبریز بازداشت می شود . او در سال 1334 وارد دانشگاه تبریز می شود و تحصیلات خود را در رشته پزشکی آغاز می کند، در این دوران نیز او همچنان به فعالیت های سیاسی خویش ادامه می دهد و با نویسندگان روشنفکری همچون "صمد بهرنگی "آشنا می شود و با جدیت بیشتری به نوشتن داستان های انتقادی خود می پردازد.
ساعدی تحصیلات خود را تا اخذ مدرک روانشناسی ادامه داد و مدتی هم در یک بیمارستان روانی مشغول به کار بود، او در دوران طبابتش از بیماران حق ویزیت نمی گرفت. ساعدی پس از مدتی حرفه پزشکی را بخاطر نویسندگی رها کردتا به طور تمام وقت به نویسندگی مشغول باشد.
ساعدی جزو کسانی بود که در ده چهل کانون نویسندگان ایران را پایه ریزی کرد و با فعالیت های خود در تئاتر و نوشتن نمایش نامه های متفاوت، باعث دگرگونی فضای نمایشی آن زمان شد، او به همراه "بهرام بیضایی "و "اکبر رادی "معروفترین نمایشنامه نویسان ایران محسوب میشوند، علاوه بر این ساعدی در نوشتن فیلمنامه هم تبحری خاص داشت و سه فیلمنامه "گاو "،"دایره مینا "و "آرامش در حضور دیگران "که به ترتیب توسط "داریوش مهرجویی" و" ناصر تقوایی" ساخته شدند از بهترین و متفاوت ترین فیلم های سینمایی دهه پنجاه هستند،که جریان فکری نوی را در سینمای ما ایجاد کردند.
ساعدی همراه با نوشتن همچنان به فعالیت های سیاسی خود ادامه داد که سرانجام منجر به زندانی شدن او در سال 1353 شد. او یکسال را در زندان به سر برد و هرچند بعد از آزاد شدنش چند داستان دیگر هم نوشت، اما از نظر روحی و جسمی دچار آسیب شدیدی شد که به مرگ زودهنگامش انجامید."احمد شاملو" در این باره می گوید :"آنچه از او زندان شاه را ترک گفت، جنازه نیم جانی بیش نبود........ دیگر مطلقا زندگی نکرد آهسته آهسته در خود تپید و تپید تا مرد. "
ساعدی در سحرگاه دوم آذر سال 1364 در پاریس در حالی که تنها چهل و نه سال داشت در اثر خونریزی داخلی درگذشت. جسد ساعدی را در گورستان" پرلاشز "و نزدیک قبر صادق هدایت به خاک سپردند.
برخی از #آثار
#داستان
خانه های شهر ری، 1334
شب نشینی باشکوه، 1339
عزاداران بیل، 1343
گور و گهواره، 1345
ترس و لرز، 1347
#نمایشنامه_ها
کار بافک ها در سنگر، 1339
چوب به دست های ورزیل، 1344
بهترین بابای دنیا، 1344
آی با کلاه، آی بی کلاه، 1346
پرواز بندان، 1348
چشم در برابر چشم، 1350
مار در معبد، 1352
عاقبت قلم فرسایی (دو نمایشنامه) 1354
ماه عسل، 1357
#رمان و #فیلمنامه
مقتل، 1344 (رمان)
فصل گستاخی،1348 (فیلمنامه)
گاو، 1350 (فیلمنامه)
تاتار خندان، 1353 (رمان)
غریبه در شهر، 1355(رمان)
عافیتگاه، 1357 (فیلمنامه)
دایره مینا (فیلمنامه)
جای پنجه در هوا، (رمان ناتمام)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
غلامحسین ساعدی، تاخما آدلا گوهرمراد
1314-جی ایلده تبریز شهرینده دونیایا گلدی. 1323-جو ایلده تبریزین بدر اوخولونو و 1329-جو ایلده منصور دبیریستانینا گیردی. 1330-جو ایل ساعدینین سیاسی چالیشمالارینین باشلانیشی ایدی. 1331-جی ایلده "فریاد"، "صعود" و "جوانان آذربایجان" آدلی گوندهلیکلرین سوروملوسوایدی و بو اوچ گوندهلیکدن باشقا، "دانش آموز" گوندهلیگیندهده یازیلارین یاییردی. 1332-جی ایلده، مرداد دینن 28-ده باش وئرن کودتادان سونرا توتاقلاندی و نئچه آیلیق دوستاقلاندی. 1324-جو ایلده تبریزین طیب فاکولتاسینا گیردی و گلن ایلی "سخن" آدلی درگی ایله امکداشلیغا باشلادی. بو ایلدن اعتیباره نوماییشنامه و قیسا حیکایه یازماغا باشلادی. 1341-جی ایلدن "کتاب هفته" و "آرش" درگیلریله امکداشلیغا باشلادی و 1346-1342-جی ایللری ساعدینین ان محصولدار ایللری ایدی. ساعدی ایرانین آیدینلیق فضاسینین یارادانلارینین بیریدیر. 1353-جو ایلده بیر نئچه یازیچیلارین یاردیم ایله "الفبا" درگیسینی یایماغا باشلادی. ساعدی 1364-جو ایل، آذر آیینین 2-ده، معده و باغیرساقلاریندا قانآخما ندنیندن دونیاسین دَییشدی و فرانسه ده، پرلاشز قبریستانلیغیندا، صادق هدایتین یانیندا دفن اولوندو.
یارادیجیلیق
تانینمیش تبریزلی یازیچی. 16 یاشیندان یازیچیلیغا باشلادی، نوماییشنامه و داستان یازماق ساعدینین ان اؤنملی چالیشدیغی ساحهدیر. ساعدی میللی حکومت زامانی ایبتیدایی مدرسه درس اوخويوردو و دونهلرله بو دورده آذربایجان تورکجهسینده آلدیغی اویرتیمی موثبت خاطیرلاییردی. ساعدی و آیری بیر یازیچیلار من جمله بهرام بیضایی و اکبر رادی فارس دیلینین نوماییشنامهسین متحوّل الهدیلر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
1314-جی ایلده تبریز شهرینده دونیایا گلدی. 1323-جو ایلده تبریزین بدر اوخولونو و 1329-جو ایلده منصور دبیریستانینا گیردی. 1330-جو ایل ساعدینین سیاسی چالیشمالارینین باشلانیشی ایدی. 1331-جی ایلده "فریاد"، "صعود" و "جوانان آذربایجان" آدلی گوندهلیکلرین سوروملوسوایدی و بو اوچ گوندهلیکدن باشقا، "دانش آموز" گوندهلیگیندهده یازیلارین یاییردی. 1332-جی ایلده، مرداد دینن 28-ده باش وئرن کودتادان سونرا توتاقلاندی و نئچه آیلیق دوستاقلاندی. 1324-جو ایلده تبریزین طیب فاکولتاسینا گیردی و گلن ایلی "سخن" آدلی درگی ایله امکداشلیغا باشلادی. بو ایلدن اعتیباره نوماییشنامه و قیسا حیکایه یازماغا باشلادی. 1341-جی ایلدن "کتاب هفته" و "آرش" درگیلریله امکداشلیغا باشلادی و 1346-1342-جی ایللری ساعدینین ان محصولدار ایللری ایدی. ساعدی ایرانین آیدینلیق فضاسینین یارادانلارینین بیریدیر. 1353-جو ایلده بیر نئچه یازیچیلارین یاردیم ایله "الفبا" درگیسینی یایماغا باشلادی. ساعدی 1364-جو ایل، آذر آیینین 2-ده، معده و باغیرساقلاریندا قانآخما ندنیندن دونیاسین دَییشدی و فرانسه ده، پرلاشز قبریستانلیغیندا، صادق هدایتین یانیندا دفن اولوندو.
یارادیجیلیق
تانینمیش تبریزلی یازیچی. 16 یاشیندان یازیچیلیغا باشلادی، نوماییشنامه و داستان یازماق ساعدینین ان اؤنملی چالیشدیغی ساحهدیر. ساعدی میللی حکومت زامانی ایبتیدایی مدرسه درس اوخويوردو و دونهلرله بو دورده آذربایجان تورکجهسینده آلدیغی اویرتیمی موثبت خاطیرلاییردی. ساعدی و آیری بیر یازیچیلار من جمله بهرام بیضایی و اکبر رادی فارس دیلینین نوماییشنامهسین متحوّل الهدیلر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
ساعدی نین یارتدیغی اثرلر
مرغ انجیر (1335)
خانههای شهر ری (1336)
گدا (1341)
عزاداران بیل (1343)
دندیل (1345)
واهمههای بی نام و نشان (1346)
ترس و لرز (1347)
توپ (1347)
شب نشینی با شکوه (1349)
کور و گهواره (1356) .
نوماییشنامه
لیلاج (1336)
قاصدکها (1338)
کار با فکها در سنگر (1338)
شان فریبک (1340)
کلاته گل (1340)
عروسی (1341)
ده لال بازی (1342)
انتظار (1343)
بهترین بابای دنیا (1344)
چوب به دستان ورزیل (1344)
پنج نمایشنامه از انقلاب مشروطیت (1345)
خانه روشنی (1346)
دیکته و زوایه (1347)
فصل گستاخی (1348)
پرواربندان ( 1348)
وای بر مغلوب (1349)
چشم در برابر چشم (1350)
عاقبت قلمفرسایی (1354)
آی با کلاه (1357)
جانشین (1357)
ماه عسل (1357)
و ماه نمیشنویم (1357) .
مونولوگ
ایلخچی (1342)
اهل هوا (1345)
خیاو، یا، مشکین شهر (کعبه ییلاقات شاهسون)
اثرلرینه چکیلن فیلملر
ساعدینین یازدیقلاری اساسیندا چکیلن فیلملر بونلاردان عیبارتدیر
گاو (اینک)- یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1348
آرامش در حضور دیگران (آیریلارین حوضوروندا آرامیش)- یؤنتمن: ناصر تقوایی، 1349
دایرهی مینا (مینا دایرهسی)-یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1353
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
مرغ انجیر (1335)
خانههای شهر ری (1336)
گدا (1341)
عزاداران بیل (1343)
دندیل (1345)
واهمههای بی نام و نشان (1346)
ترس و لرز (1347)
توپ (1347)
شب نشینی با شکوه (1349)
کور و گهواره (1356) .
نوماییشنامه
لیلاج (1336)
قاصدکها (1338)
کار با فکها در سنگر (1338)
شان فریبک (1340)
کلاته گل (1340)
عروسی (1341)
ده لال بازی (1342)
انتظار (1343)
بهترین بابای دنیا (1344)
چوب به دستان ورزیل (1344)
پنج نمایشنامه از انقلاب مشروطیت (1345)
خانه روشنی (1346)
دیکته و زوایه (1347)
فصل گستاخی (1348)
پرواربندان ( 1348)
وای بر مغلوب (1349)
چشم در برابر چشم (1350)
عاقبت قلمفرسایی (1354)
آی با کلاه (1357)
جانشین (1357)
ماه عسل (1357)
و ماه نمیشنویم (1357) .
مونولوگ
ایلخچی (1342)
اهل هوا (1345)
خیاو، یا، مشکین شهر (کعبه ییلاقات شاهسون)
اثرلرینه چکیلن فیلملر
ساعدینین یازدیقلاری اساسیندا چکیلن فیلملر بونلاردان عیبارتدیر
گاو (اینک)- یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1348
آرامش در حضور دیگران (آیریلارین حوضوروندا آرامیش)- یؤنتمن: ناصر تقوایی، 1349
دایرهی مینا (مینا دایرهسی)-یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1353
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
سلام عزیز دوستلار آخشامینیز خیر اولسون. بو گئجه دوستوموز و ساتیریک حکایه یازاریمیز جناب قربانزاده نین گؤستریشیله تبریزین، ایرانین و دونیانین نهنگ یازیچیسینین بیری دوکتور غلامحسین ساعدی دن سؤز گئده جک.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
ايران ادبیاتیندا بيرينجي دفعه علي اکبر دهخدا (دخو)، ميرزه جليل محمدقلی زاده نين فیلياتونلارينين تأثيري آلتيندا بير نئچه حکايه يازيب، "صوراسرافيل" و ساير غزتلرده چاپ ائتديرميشدير کی، سونرالار بو اثرلر "چرند و پرند" آدلي بير کتابدا توپلانميش، اوخوجولارا چاتديريلميشدير.
دونيا شهرتي قازانميش يازيچي، صادق هدايت فارس ديلينده گئنيش يايئلميش حکايه لر يازدي. صادق هدايت ايران معاصر ادبياتينا و اؤزوندن سونراکي يازيچيلارين ياراديجيليغينا چوخ گوجلو تاثير باغيشلادي. اونون يولونون داوامچيلاري بزرگ علوي، محمود اعتمادزاده (م.ا.ب.آذين)، صادق چوبک، سیمین دانشور، غلامحسين ساعدي و باشقالاري اولموشدور.
معاصر ايران حکايه يازانلارين هر بيريسينين اؤزونون مخصوص يئري واردير، آنجاق غلامحسين ساعدي بونلاردان فرقله نير. فرقي بوندادير کي ساعدي بير چوخو کيمي تقليدچي بير يازيچي اولماييب، بلکه فورما و مضمون جهتلريندن يئنيليک گتيرميشدير.
اگر معاصر ایران آذربايجان ادبياتيندا حکايه و رمان ژانريني تدقيقاتچي گؤزو ايله نظردن کئچيرسک، غ. ساعدینين ياراديجيليغي بيرينجي نؤبه ده گؤز قارشيسيندا جانلاناجاق، مخصوص بير آبيده کيمي قارشيميزدا دوراجاق.
دکتر حسن حاجي سيد جوادي "معاصر ايران ادبياتيندا تدقيقات و آراشديرمالار" آدلي اثرينده يازير:
" اونون (ساعدينين) حکايه لرينين اوريژنال خصوصيتلري واردير کي، باشقا يازيچيلاردان سئچيلير. ساعدي شهر و کند جمعيتيني، آهالي نين دولانيشيغيني رفتارلاريني ائله مهارتله قلمه آلير کي، بؤيوک فرانسيز رئاليست يازيچيسي اونوره دو بالزاکين ياراديجيليغيني يادا سالير. بئله ليکله، اگر دئسک کي، ايرانين کندلي، شهرلي آداملارينين عقيده لريني، ايستکلريني، ايناملاريني بيلمک اوچون ساعدينين اثرلريني اوخوماق کفايتدير، هئچ ده مبالغه ائله مه ريک. " (بررسی و تحقیق در ادبیّات معاصر ایران، حاج سیّدجوادی حسن، ص 249)
يازيچي 1314- جي ايلده تبريزده اؤزو دئميشکن پالچيق اوستونه دوشوبدور. (شناخت نامه ی ساعدی، مجابی جواد، ص 449) اؤز حاققيندا فرانسه ده 1363- جي ايلده مصاحبه ده دئييبدير:
"من 1314- جو ايلده بير آز يوخسول عايله ده دوغولموشام. پزشکی دانشکده سینی بيتيرديکدن سونرا، تخصّوصومو تهراندا روان پزشکی رشته سینده باشا چاتديرميشام. دانشکده ده من خسته لري يالنيز بيولوژي جهتلريندن يوخ، بلکه جامعه شناسليق باخيميندان دا آراشديريرديم. منيم بو جور باخيشيم چوخلارينين خوشونا گلميردي، اونا گؤره ده حکومت طرفيندن تعقيبلره معروض قاليرديم." (شناخت نامه ی ساعدی، مجابی جواد، ص 173) بير آيري يئرده يازير:
من اگر بير پزشکی کتابي اوخويوردومسا، عوضينده اون کتاب دا حکايه و رمان اوخويوردوم. يوخومدا دا کتاب و يازيچيلار منيمله ياشاييرديلار. من يوز دفعه چخوفو اوتوردوغوموز اوتاقدان گورموشم کي، پله لرين اوستونده آغاجين آلتيندا اوتوروب، ديوارا سؤيکه نيب منه باخير. آيا، من رؤيادا ياشاييرميشام؟ اؤزوم دئیيرم، يوخ....منيم بيرينجي و ايکينجي کتابيم ايندي منه چوخ مسخره گلير، ائله بيل کي، کتابسيزليقدان بونلاري چاپا وئرميشم. منيم سونراکي کتابلاريم غيرعادي بير وضعيتده يازيليب، ائله دئیيرسن، بلکه، بونلاري قاچا- قاچا يازميشام. بونا گؤره ده من اؤز اثرلريمله باريشا بيلميرم. چوخلاري دئييرلر، من تواضعکار آدامام، آما من باشي آشاغي دينج بير آدام اولسام دا، هئچ ده تواضعکار دييلم. اگر عمروم اولسا - بيليرم چوخ اولماياجاغ- بير يئرده اوتوروب يازاجاغام کي، سسيمي هامي ائشيتسين." (شناخت نامه ی ساعدی، مجابی جواد، ص452)
چوخ تأسفلر اولسون کي، يازيچي بو سؤزلري دییندن سونرا - 1364- جي ايلده پاريس شهرينده دنياسيني ده ييشدي و ايران معاصر داستانی ادبياتينين بنوره سين قويانلارين بيري ايله - صادق هدايتله - پرلاشيز قبرستانيندا ابديت قونشوسو اولدو.
ايران معاصر ادبياتينين بانيلريندن بيري اولان بزرگ علوي بويازيچينين اؤلومونه داير اؤز دوستي باقر مؤمني يه يازير: "ساعدينين اؤلومو چوخ دهشتليدير. هئچ واخت اونو اونودا بيلميرم. بو يازيچي وطندن اوزاق قالماغا تاب گتيره بيلمه دي. من اؤزومون گؤنو قالين اولماغيمدان چوخ تعجبلیيم. بيزيم حاليميزي راحاتليقدا ياشايان آداملار هارادان بيله جک؟ ايسته ديم قلم اليمه گؤتورم اونا داير بير شئي يازام، آنجاق اليم گلمه دي. چتين بير ايشدير. ايکي اللي باشيما چيرپيرام کي، من نيله یيم، نه يازيم؟" (نامه های بزرگ علوی به باقر مومنی ، ص 72)
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
دونيا شهرتي قازانميش يازيچي، صادق هدايت فارس ديلينده گئنيش يايئلميش حکايه لر يازدي. صادق هدايت ايران معاصر ادبياتينا و اؤزوندن سونراکي يازيچيلارين ياراديجيليغينا چوخ گوجلو تاثير باغيشلادي. اونون يولونون داوامچيلاري بزرگ علوي، محمود اعتمادزاده (م.ا.ب.آذين)، صادق چوبک، سیمین دانشور، غلامحسين ساعدي و باشقالاري اولموشدور.
معاصر ايران حکايه يازانلارين هر بيريسينين اؤزونون مخصوص يئري واردير، آنجاق غلامحسين ساعدي بونلاردان فرقله نير. فرقي بوندادير کي ساعدي بير چوخو کيمي تقليدچي بير يازيچي اولماييب، بلکه فورما و مضمون جهتلريندن يئنيليک گتيرميشدير.
اگر معاصر ایران آذربايجان ادبياتيندا حکايه و رمان ژانريني تدقيقاتچي گؤزو ايله نظردن کئچيرسک، غ. ساعدینين ياراديجيليغي بيرينجي نؤبه ده گؤز قارشيسيندا جانلاناجاق، مخصوص بير آبيده کيمي قارشيميزدا دوراجاق.
دکتر حسن حاجي سيد جوادي "معاصر ايران ادبياتيندا تدقيقات و آراشديرمالار" آدلي اثرينده يازير:
" اونون (ساعدينين) حکايه لرينين اوريژنال خصوصيتلري واردير کي، باشقا يازيچيلاردان سئچيلير. ساعدي شهر و کند جمعيتيني، آهالي نين دولانيشيغيني رفتارلاريني ائله مهارتله قلمه آلير کي، بؤيوک فرانسيز رئاليست يازيچيسي اونوره دو بالزاکين ياراديجيليغيني يادا سالير. بئله ليکله، اگر دئسک کي، ايرانين کندلي، شهرلي آداملارينين عقيده لريني، ايستکلريني، ايناملاريني بيلمک اوچون ساعدينين اثرلريني اوخوماق کفايتدير، هئچ ده مبالغه ائله مه ريک. " (بررسی و تحقیق در ادبیّات معاصر ایران، حاج سیّدجوادی حسن، ص 249)
يازيچي 1314- جي ايلده تبريزده اؤزو دئميشکن پالچيق اوستونه دوشوبدور. (شناخت نامه ی ساعدی، مجابی جواد، ص 449) اؤز حاققيندا فرانسه ده 1363- جي ايلده مصاحبه ده دئييبدير:
"من 1314- جو ايلده بير آز يوخسول عايله ده دوغولموشام. پزشکی دانشکده سینی بيتيرديکدن سونرا، تخصّوصومو تهراندا روان پزشکی رشته سینده باشا چاتديرميشام. دانشکده ده من خسته لري يالنيز بيولوژي جهتلريندن يوخ، بلکه جامعه شناسليق باخيميندان دا آراشديريرديم. منيم بو جور باخيشيم چوخلارينين خوشونا گلميردي، اونا گؤره ده حکومت طرفيندن تعقيبلره معروض قاليرديم." (شناخت نامه ی ساعدی، مجابی جواد، ص 173) بير آيري يئرده يازير:
من اگر بير پزشکی کتابي اوخويوردومسا، عوضينده اون کتاب دا حکايه و رمان اوخويوردوم. يوخومدا دا کتاب و يازيچيلار منيمله ياشاييرديلار. من يوز دفعه چخوفو اوتوردوغوموز اوتاقدان گورموشم کي، پله لرين اوستونده آغاجين آلتيندا اوتوروب، ديوارا سؤيکه نيب منه باخير. آيا، من رؤيادا ياشاييرميشام؟ اؤزوم دئیيرم، يوخ....منيم بيرينجي و ايکينجي کتابيم ايندي منه چوخ مسخره گلير، ائله بيل کي، کتابسيزليقدان بونلاري چاپا وئرميشم. منيم سونراکي کتابلاريم غيرعادي بير وضعيتده يازيليب، ائله دئیيرسن، بلکه، بونلاري قاچا- قاچا يازميشام. بونا گؤره ده من اؤز اثرلريمله باريشا بيلميرم. چوخلاري دئييرلر، من تواضعکار آدامام، آما من باشي آشاغي دينج بير آدام اولسام دا، هئچ ده تواضعکار دييلم. اگر عمروم اولسا - بيليرم چوخ اولماياجاغ- بير يئرده اوتوروب يازاجاغام کي، سسيمي هامي ائشيتسين." (شناخت نامه ی ساعدی، مجابی جواد، ص452)
چوخ تأسفلر اولسون کي، يازيچي بو سؤزلري دییندن سونرا - 1364- جي ايلده پاريس شهرينده دنياسيني ده ييشدي و ايران معاصر داستانی ادبياتينين بنوره سين قويانلارين بيري ايله - صادق هدايتله - پرلاشيز قبرستانيندا ابديت قونشوسو اولدو.
ايران معاصر ادبياتينين بانيلريندن بيري اولان بزرگ علوي بويازيچينين اؤلومونه داير اؤز دوستي باقر مؤمني يه يازير: "ساعدينين اؤلومو چوخ دهشتليدير. هئچ واخت اونو اونودا بيلميرم. بو يازيچي وطندن اوزاق قالماغا تاب گتيره بيلمه دي. من اؤزومون گؤنو قالين اولماغيمدان چوخ تعجبلیيم. بيزيم حاليميزي راحاتليقدا ياشايان آداملار هارادان بيله جک؟ ايسته ديم قلم اليمه گؤتورم اونا داير بير شئي يازام، آنجاق اليم گلمه دي. چتين بير ايشدير. ايکي اللي باشيما چيرپيرام کي، من نيله یيم، نه يازيم؟" (نامه های بزرگ علوی به باقر مومنی ، ص 72)
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
ساعدي ادبيات دونياسينين بؤيوک يازيچيلارينين ان يوکسک تکنيک لريني نظره آلاراق اؤز خالقينين دا دوشونجه لريندن سینه دن سینه يه گليب چيخان داستانلاردان و سايره خالق ادبياتيندان باجاريقلا بهره لنميشدير. يازيچي بو موفّقیّتلره چاتانا قدر شاهلیق رژیمین طرفیندن چوخلو بلالر گؤرموش و اؤلدوروجو ايشگنجه لره معروض قالميشدير. او اؤز اثرلريني يازماق اوچون سوژتيني کتابلار ايچريسيندن يوخ، بلکه آذربايجان و ايرانين کندلرينه و شهرلرينه سفر ائله ييب، خالقين ايچري ياشاييشيلا، لاپ ياخيندان تانيش اولموش، اونلارين معیشتيني بؤيوک بير هنرله حکايه و رمان عالمينه گتيرميشدير.
من (بو سطيرلري يازان) اوشاق اولارکن ساعدي بيبيم اوغلو و بير نئچه ضياليلارلا بيزيم شهره (خياو يا مشگين شهر) گلميشدي. اوندا بيزيم خياو کيچيک بير شهر ايدي. بيز او زامانا قدر بو ياراشيقدا آدام گؤرمه ميشديک. بير آز ائنلي کورکلي، بير آدامي گؤزونوزون اؤنونه گتيرين کي چيينيندن يئکه، برزنتدن بير چانتا ساللانيب، بوينوندان دا فوتوآپارات آسيليب، دوداقلاري قاچيب، گؤزلريندن آخان بيلينمز ايستکلي بير دويغو بيز اَيني- باشي يالين چيلپاغ اوشاقلاري چيميزديريردي. جماعت ائشيدنده کي، شهره بير بيليجي دوختور گليبدير، سئل کيمي تؤکولدولر بيبيم گيلين بؤيوک حَيَطيني دولدوردولار. يازيچي- طبيب آغلا سيغيشمايان بير باجاريغلا ايکي گونون آراسيندا هاميني يولا سالدي. سونراکي گون شهرين يوخسول محله لرينه يوللاندي. بيز اوشاقلار دا سئوينجک حالدا دوختورون داليسينجا ال- آياغا دولاشيرديق. يازيچي آلچاق، چيي کرپيجدن دوزلديلميش ائولردن کي، داها دوغروسو قورد يووالارينا، تويوق هينينه بنزه ييردي، شکيل چکيردي. سونرا قوجا قادينلارلا، آغ ساققال کيشيلرله دانيشيق آپاريردي.
طبيبين يازماغيدا گؤرمه لي ايدي. قلمي کي. الينه آليردي، باخيردي دانيشانين آغزينا، اونون آغزي ترپنديکجه بو دا قلمي کاغيذين اوستونده سوزدوروردو، دوداقلاري هوپ توتاندا، بونون دا قلمي کاغيذين اوستونده ياتيردي.
طبيبين خسته لري يوخسول آداملار اولدوغوندان اونلاردان پول آلميردي، يالنيز اونلارين خواهيشي ايله سفره لرينين باشيندا اوتوروردو. سفره ده ده چؤرک، سود، قاتيق، پئنديردن باشقا هئچ بير شئي اولموردو.
نئچه گوندن سونرا يازيچي کندلري، قصبه لري گؤرمک ايسته دي.منی گؤندردی ننه مین عمیسینین طویله سیندن بیر ائششک گتیردیم، يوکلريني اونا چاتدي، ايستي سولاري اولان کندلره طرف اوز قويدو. ورزيل کندينه يئتيشدي. بيز اوشاغلار کنده هاي سالديق کي، کندنيزه دوختور گليبدير. جاماعات تورپاق کيمي تؤکولدولر. کيميسي قوجاغيندا اوشاق، کيمي بئلينده قوجا آتاسي، يا آناسي گليردي. کندين ميدانچاسيني دولدوردولار. طبيب اونلاري معالجه ائده- ائده بيردن خبر گلدي کي، کندين جاوانلاري اونلارين آمان- قارارلاريني کسن بير دووزو اؤلدوروب باشين کسيب بودور سورويه - سورويه گتيريرلر. ندنسه يازيچي دوروخوب مختصر فيکره گئتدي...
سونرالار من تبريز ادبيات دانشکده سينده اونون بير نمایشنامه اوخودوم. " ورزيل الي آغاجليلاري " آدي ايله کتابين اوستونو بزه ميشدير.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
من (بو سطيرلري يازان) اوشاق اولارکن ساعدي بيبيم اوغلو و بير نئچه ضياليلارلا بيزيم شهره (خياو يا مشگين شهر) گلميشدي. اوندا بيزيم خياو کيچيک بير شهر ايدي. بيز او زامانا قدر بو ياراشيقدا آدام گؤرمه ميشديک. بير آز ائنلي کورکلي، بير آدامي گؤزونوزون اؤنونه گتيرين کي چيينيندن يئکه، برزنتدن بير چانتا ساللانيب، بوينوندان دا فوتوآپارات آسيليب، دوداقلاري قاچيب، گؤزلريندن آخان بيلينمز ايستکلي بير دويغو بيز اَيني- باشي يالين چيلپاغ اوشاقلاري چيميزديريردي. جماعت ائشيدنده کي، شهره بير بيليجي دوختور گليبدير، سئل کيمي تؤکولدولر بيبيم گيلين بؤيوک حَيَطيني دولدوردولار. يازيچي- طبيب آغلا سيغيشمايان بير باجاريغلا ايکي گونون آراسيندا هاميني يولا سالدي. سونراکي گون شهرين يوخسول محله لرينه يوللاندي. بيز اوشاقلار دا سئوينجک حالدا دوختورون داليسينجا ال- آياغا دولاشيرديق. يازيچي آلچاق، چيي کرپيجدن دوزلديلميش ائولردن کي، داها دوغروسو قورد يووالارينا، تويوق هينينه بنزه ييردي، شکيل چکيردي. سونرا قوجا قادينلارلا، آغ ساققال کيشيلرله دانيشيق آپاريردي.
طبيبين يازماغيدا گؤرمه لي ايدي. قلمي کي. الينه آليردي، باخيردي دانيشانين آغزينا، اونون آغزي ترپنديکجه بو دا قلمي کاغيذين اوستونده سوزدوروردو، دوداقلاري هوپ توتاندا، بونون دا قلمي کاغيذين اوستونده ياتيردي.
طبيبين خسته لري يوخسول آداملار اولدوغوندان اونلاردان پول آلميردي، يالنيز اونلارين خواهيشي ايله سفره لرينين باشيندا اوتوروردو. سفره ده ده چؤرک، سود، قاتيق، پئنديردن باشقا هئچ بير شئي اولموردو.
نئچه گوندن سونرا يازيچي کندلري، قصبه لري گؤرمک ايسته دي.منی گؤندردی ننه مین عمیسینین طویله سیندن بیر ائششک گتیردیم، يوکلريني اونا چاتدي، ايستي سولاري اولان کندلره طرف اوز قويدو. ورزيل کندينه يئتيشدي. بيز اوشاغلار کنده هاي سالديق کي، کندنيزه دوختور گليبدير. جاماعات تورپاق کيمي تؤکولدولر. کيميسي قوجاغيندا اوشاق، کيمي بئلينده قوجا آتاسي، يا آناسي گليردي. کندين ميدانچاسيني دولدوردولار. طبيب اونلاري معالجه ائده- ائده بيردن خبر گلدي کي، کندين جاوانلاري اونلارين آمان- قارارلاريني کسن بير دووزو اؤلدوروب باشين کسيب بودور سورويه - سورويه گتيريرلر. ندنسه يازيچي دوروخوب مختصر فيکره گئتدي...
سونرالار من تبريز ادبيات دانشکده سينده اونون بير نمایشنامه اوخودوم. " ورزيل الي آغاجليلاري " آدي ايله کتابين اوستونو بزه ميشدير.
(دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
غ. ساعدي ادبيات ژانرلارينين چوخ ساحه لرينده قلم اله آليب اؤز باجاريغيني بو اثرلرده سيناييب: حکايه، رمان، پيئس، سيناريو، مونوگرافي، ترجمه، لال اويوني و ... ادبي ژانرلاردا يازيچيدان بيزه بؤيوک ارث قاليبدير.
حکايه ژانري اونون ياراديجيليغيندا بيرينجي يئر توتور. سکّيز حکايه مجموعه سي نشر اولونوب: "ري شهرينين ائولري"، "پيگماليون"، "گئجه نين طمطراقلی ييغينجاغي"، "بَيَل ياسليلاري"(سکّيز باغلي حکايه)، "دنديل"، "قبير و بئشيک"، "آدسيز- سانسيز قورخولار"، "قورخو و تيترتمه" (التي باغلي حکايه)، " باختي اويانميش سرسملر ".
ساعدي اوتوز ايل يازيچيليق عمرونده آلتميشا ياخين حکايه يازيبدير کي، چوخو بو گونه جک چاپ ائديلمه ييبدیر.
بيرينجي حکايه توپلومو "ري شهرينين ائولري" يازيچينين ضعيف کتابي حساب اولونا بيلر و يازيچي اؤزو ده هئچ ايستميردي کي، اوندان قيساجا دا اولسا، سؤز آچسين. آنجاق اونو دئيه بيله ريک کي، بو کتابين ايکي حکايه سي او زامانين آدلي سانلي ژورنالي "سخن" ده چاپ اولوندو و ايران يازيچيلارينين ياشليلاري بيليرلر کي، بو ژورنال هر يازيني چاپ ائله مزدي.
"پيگماليون" مجموعه سينده يازيچي نين دورد حکايه و بير نمایشنامه سی توپلانيب: "پيگماليون" (حکايه و نمایشنامه عيني آدلا گئديب)، "جنّت"، " الله صانديغي "، " اوجسوز- بوجاقسيز ساحللر".
بو حکايه لرين دؤردو ده قديم اساطيره اساسلانيب. "پيگماليون" ايران ادبياتيندا میلاددان قاباغکی آللاهلارين آراسيندا اولان سئوگيلرله علاقه داردير. پيگماليون آفريدتون محبتيني اورگينده بسله يير، آنجاق مفيستوفلس اؤز ساحرلرينين بيرينه، انده دايايا حکم وئرير، اونلاري داشا، قوجا آغاجا چئويرسين. دئمه لي يازيچي بو ايکي هيکله گؤزل حکايه يازير.
"جنّت" مسيحيت اساطيرينده اوز وئرميش بير سئوگينين ماجراسيدير. قوجا بير کشيش کلیسا دا آتشين سوزلريندن سونرا سحرلي اورگ چالارکن جماعتي اؤزونه مفتون ائله يير. بو آرادا ديميتري آديندا گنج بير اوغلانلا آليس آديندا بير قيز هرگون کشيشين سؤزلريني دولو هوسله دينله ييرلر. کشيش گيزلينجه قيزين محبتيني قلبينين بير گوشه سينده بسله يير. بير گون قيزا اؤز هوسلي سير صانديغينين اوستون آچير. قيز اونا اينانير. ايکيسي ال بير اولورلار، اوغلاني آرادان گؤتورورلر. گون باتان چاغلارينين بيرينده قوجا کشيش اوغلانا طرف بير تير آتير. کشيش گئدير کي اؤز ائوينده عيش- نوش بساطيني قيز گلينجه حاضرلاسين. گئجه دن آز کئچمه ميش قاپي آچيلير، قيز عوضينه اوغلان ايچري گيرير. کشيش"اوغلانين بدنينه باخير هئچ يارا ايزي گؤرمور. ديميتري اليني اوزادير، پياله ني شرابلا دولدورور، ایچير. سونرا اوزون قوجايا طرف توتوب دئيير:
- " آتا، ايندي من نئيلیيم؟ بيليرسن کی باشيما نه بلا گليب؟
قوجاني دهشت بوروموشدو، دانيشماغا ديلي يوخ ايدي." (ساعدی غلامحسین، پیگمالیون، ص 44)
اوچونجو حکايه يهود اساطيريندن، دؤردونجوسو ايسه قديم چين عاليمي کونفسيوسون ياشاييشيندان گؤتورولوب. بو حکايه لر يازيچينين ياشاديغي جمعيتين معیشتيندن آلينماييب، اونا گؤره دا ساعدينين ضعيف اثرلريندن ساييلا بيلر.
( دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
حکايه ژانري اونون ياراديجيليغيندا بيرينجي يئر توتور. سکّيز حکايه مجموعه سي نشر اولونوب: "ري شهرينين ائولري"، "پيگماليون"، "گئجه نين طمطراقلی ييغينجاغي"، "بَيَل ياسليلاري"(سکّيز باغلي حکايه)، "دنديل"، "قبير و بئشيک"، "آدسيز- سانسيز قورخولار"، "قورخو و تيترتمه" (التي باغلي حکايه)، " باختي اويانميش سرسملر ".
ساعدي اوتوز ايل يازيچيليق عمرونده آلتميشا ياخين حکايه يازيبدير کي، چوخو بو گونه جک چاپ ائديلمه ييبدیر.
بيرينجي حکايه توپلومو "ري شهرينين ائولري" يازيچينين ضعيف کتابي حساب اولونا بيلر و يازيچي اؤزو ده هئچ ايستميردي کي، اوندان قيساجا دا اولسا، سؤز آچسين. آنجاق اونو دئيه بيله ريک کي، بو کتابين ايکي حکايه سي او زامانين آدلي سانلي ژورنالي "سخن" ده چاپ اولوندو و ايران يازيچيلارينين ياشليلاري بيليرلر کي، بو ژورنال هر يازيني چاپ ائله مزدي.
"پيگماليون" مجموعه سينده يازيچي نين دورد حکايه و بير نمایشنامه سی توپلانيب: "پيگماليون" (حکايه و نمایشنامه عيني آدلا گئديب)، "جنّت"، " الله صانديغي "، " اوجسوز- بوجاقسيز ساحللر".
بو حکايه لرين دؤردو ده قديم اساطيره اساسلانيب. "پيگماليون" ايران ادبياتيندا میلاددان قاباغکی آللاهلارين آراسيندا اولان سئوگيلرله علاقه داردير. پيگماليون آفريدتون محبتيني اورگينده بسله يير، آنجاق مفيستوفلس اؤز ساحرلرينين بيرينه، انده دايايا حکم وئرير، اونلاري داشا، قوجا آغاجا چئويرسين. دئمه لي يازيچي بو ايکي هيکله گؤزل حکايه يازير.
"جنّت" مسيحيت اساطيرينده اوز وئرميش بير سئوگينين ماجراسيدير. قوجا بير کشيش کلیسا دا آتشين سوزلريندن سونرا سحرلي اورگ چالارکن جماعتي اؤزونه مفتون ائله يير. بو آرادا ديميتري آديندا گنج بير اوغلانلا آليس آديندا بير قيز هرگون کشيشين سؤزلريني دولو هوسله دينله ييرلر. کشيش گيزلينجه قيزين محبتيني قلبينين بير گوشه سينده بسله يير. بير گون قيزا اؤز هوسلي سير صانديغينين اوستون آچير. قيز اونا اينانير. ايکيسي ال بير اولورلار، اوغلاني آرادان گؤتورورلر. گون باتان چاغلارينين بيرينده قوجا کشيش اوغلانا طرف بير تير آتير. کشيش گئدير کي اؤز ائوينده عيش- نوش بساطيني قيز گلينجه حاضرلاسين. گئجه دن آز کئچمه ميش قاپي آچيلير، قيز عوضينه اوغلان ايچري گيرير. کشيش"اوغلانين بدنينه باخير هئچ يارا ايزي گؤرمور. ديميتري اليني اوزادير، پياله ني شرابلا دولدورور، ایچير. سونرا اوزون قوجايا طرف توتوب دئيير:
- " آتا، ايندي من نئيلیيم؟ بيليرسن کی باشيما نه بلا گليب؟
قوجاني دهشت بوروموشدو، دانيشماغا ديلي يوخ ايدي." (ساعدی غلامحسین، پیگمالیون، ص 44)
اوچونجو حکايه يهود اساطيريندن، دؤردونجوسو ايسه قديم چين عاليمي کونفسيوسون ياشاييشيندان گؤتورولوب. بو حکايه لر يازيچينين ياشاديغي جمعيتين معیشتيندن آلينماييب، اونا گؤره دا ساعدينين ضعيف اثرلريندن ساييلا بيلر.
( دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
"گئجه نين طمطراقلي ييغينجاغي" ني ساعدي 1339- جي ايلده چاپا وئريب. بو اثر ساعدي يه سن دئين شهرت گتيره بيلمه ميشسه ده، ادبي درنکلره بير جدي يازيچينين دوغولماسيندان خبر وئريردي. مجموعه ده اون ايکي حکايه توپلانميشدي. اثرين اساس ايدياسي انسانلارين اونودولماسي و اونلارين اونودولما دنيزينده غرق اولماسيدي. مثل اوچون "چتر" آدلي حکايه ده، کاراکتر قوجاغيني ات، یرآلما، چؤرک و بير نئچه سايره يئمه لي و ايچمه لي شئيلرله دولدوروب ائوينه گلير، بيردن ياغيش باشلايير. ائوينين آستاناسينا يتيشنده يادينا دوشور کي، آخي بونون بير چتري ده وار ايدي. بئله فيکيرلشير کي، چتريني ماغازالارين بيرينده قويوب. يئنيدن قاييدير کي، چتريني تاپسين. قصّابا، چؤرک ماغازاسينا، هابئله عاغلينا گلن يئرلره ياغيشين آلتيندا باش وئرئر، آما چتري تاپا بيلمير. مأيوس جومجولوق ائوه قاييدير. قاپينين زنگيني چالير. قاپيیا گلنه قوجاغينداکيلاري وئرير، سونرا گؤرور چتر قوجاغينداکي شئيلرين آلتيندايميش.
بو اثرده يازيچي چوخلو دانيشيغا فيکير وئرير. اوخوجو بير آز دقت ائلسه آنلار کي، ساعدي حکايه ني بير دراماتورگ موقعيندن يازيب. حکايه ده آداملار ائله بيليرسن کي، صحنه ده اويناييرلار، نه اينکي ياشاييرلار. بير سؤزله بو اثرين باره سينده دئمک اولار: "جادو رئاليزمي" مکتبينين تمه ليني نه اينکي ايراندا، بلکه دنيا مقياسيندا قويانلاردان بيري ساعديدير. اثرده طبيعتدن قيراق شئيلر اؤز تاثيرلري ايله حکايه لرين محيطيني دهشتلي وضعيته چئويرير. تانيشليق اوچون اثردن بير نئچه سطير اوخوياق:
"دفترخانانين دال پنجره سيندن پيس رنگلي نور ايچري سوزوردو، ائله بيل کي اؤلونون آغزيندان سو تؤکولوردو...ايشيغين دويمه سيني ووردولار نئچه چراغ ياندي...سيچانلارين ديشلري نين سسي قوجا قارينين کدرلي گولمگينه اوخشاييردي." (ساعدی غلامحسین، شب نشینی با شکوه، ص 23)
ساعدي سونرالار بو يازي اسلوبوندان چوخ مهارتله اثرلرينده استفاده اتميشدير. دئمک اولار، يازيچي بو جيغيري گنيشلنديريب، ادبيات عالمينه تزه بير يول آچدي. بو يول ساعدينين اوچونجو "بيل ياسليلاري" اثرينده چوخلارينين نظرينده اونون شاه اثري حساب اولونور.
"گئجه نين طمطراقلي ييغينجاغي" اون ايکي حکايه مجموعه سيدير. جمعيتين، حکومت ايشچيلرينين ياشاييشيني دقت مرکزينه چکير. اثرده ياشايان آداملار بطالتده بوغولورلار.
حکايه لر پوچلوق، امنيتين اولمامازليغي، انسانلارين سفيلّيیه، جنونا طرف سورونمکلريني نمايش ائتديرير. کاراکترلرين هئچ بيرينين حال- حوصله سي يوخدور. اونلار يالنيز خيال عالمينده اؤزلريني خوشبخت ساييرلار. اونلارين شهرينه، ائله بيل کي، اؤلو توپراغي سپميشديلر. هئچ بير کيمسه دن اعتراض سسي چيخمير. پوچ بير شئيه لازم اولمايان اطرافلي مباحثه آپاريرلار. يازيچي بو اثر حاقيندا دئيير:
"بو اثر منيم اوچون کاغذ قارالاما، مشق کيمي ساييلا بيلر، چونکي، دوزو، من بو حکايه لري چخوفون تاثيري آلتيندا يازمشام." (شناخت نامه ی ساعدی، ص 218)
( دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بو اثرده يازيچي چوخلو دانيشيغا فيکير وئرير. اوخوجو بير آز دقت ائلسه آنلار کي، ساعدي حکايه ني بير دراماتورگ موقعيندن يازيب. حکايه ده آداملار ائله بيليرسن کي، صحنه ده اويناييرلار، نه اينکي ياشاييرلار. بير سؤزله بو اثرين باره سينده دئمک اولار: "جادو رئاليزمي" مکتبينين تمه ليني نه اينکي ايراندا، بلکه دنيا مقياسيندا قويانلاردان بيري ساعديدير. اثرده طبيعتدن قيراق شئيلر اؤز تاثيرلري ايله حکايه لرين محيطيني دهشتلي وضعيته چئويرير. تانيشليق اوچون اثردن بير نئچه سطير اوخوياق:
"دفترخانانين دال پنجره سيندن پيس رنگلي نور ايچري سوزوردو، ائله بيل کي اؤلونون آغزيندان سو تؤکولوردو...ايشيغين دويمه سيني ووردولار نئچه چراغ ياندي...سيچانلارين ديشلري نين سسي قوجا قارينين کدرلي گولمگينه اوخشاييردي." (ساعدی غلامحسین، شب نشینی با شکوه، ص 23)
ساعدي سونرالار بو يازي اسلوبوندان چوخ مهارتله اثرلرينده استفاده اتميشدير. دئمک اولار، يازيچي بو جيغيري گنيشلنديريب، ادبيات عالمينه تزه بير يول آچدي. بو يول ساعدينين اوچونجو "بيل ياسليلاري" اثرينده چوخلارينين نظرينده اونون شاه اثري حساب اولونور.
"گئجه نين طمطراقلي ييغينجاغي" اون ايکي حکايه مجموعه سيدير. جمعيتين، حکومت ايشچيلرينين ياشاييشيني دقت مرکزينه چکير. اثرده ياشايان آداملار بطالتده بوغولورلار.
حکايه لر پوچلوق، امنيتين اولمامازليغي، انسانلارين سفيلّيیه، جنونا طرف سورونمکلريني نمايش ائتديرير. کاراکترلرين هئچ بيرينين حال- حوصله سي يوخدور. اونلار يالنيز خيال عالمينده اؤزلريني خوشبخت ساييرلار. اونلارين شهرينه، ائله بيل کي، اؤلو توپراغي سپميشديلر. هئچ بير کيمسه دن اعتراض سسي چيخمير. پوچ بير شئيه لازم اولمايان اطرافلي مباحثه آپاريرلار. يازيچي بو اثر حاقيندا دئيير:
"بو اثر منيم اوچون کاغذ قارالاما، مشق کيمي ساييلا بيلر، چونکي، دوزو، من بو حکايه لري چخوفون تاثيري آلتيندا يازمشام." (شناخت نامه ی ساعدی، ص 218)
( دکتر رحمانی)
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.