سلام بر دوستان عزیز در گروه وکانال ادبیات سئونلر

این هفته فیلم مهم و زیبای قرمز آخرین سه گانه کیشلوفسکی را معرفی خواهم کرد.دوستانی که سینمای کیشلوفسکی را دنبال کرده اند تایید خواهند کرد که این فیلم یکی از شاهکار های سینمای معنا گرا ست و نیز آخرین ساخته این کارگردان بنام سینما.
البته فیلم مهم دیگری از کیشلوفسکی به نام "زندگی دو گانه ورونیکا " است که قبل از سه گانه ساخته شده است امید که در فرصت بعدی به این فیلم بپردازیم
🌹🌺🌷🌸🍀☘️🍁🌼🌿


سه رنگ: قرمز
(به فرانسوی: Trois Couleurs: Rouge)
فیلمی فرانسوی به کارگردانی کریستوف کیشلوفسکی محصول سال ۱۹۹۴ است. این فیلم آخرین بخش از سه‌گانهٔ معروف سه رنگ کیشلوفسکی (بعد از آبی و سفید) است. موسیقی متن مشهور فیلم ساختهٔ آهنگساز لهستانی، زبیگنف پرایزنر است.

قرمز هم از حیث فنی و بصری از دستاوردهای مهم سینما در دهه ۱۹۹۰ است و هم از حیث هنر شخصیت پردازی و پیشبرد داستان و درام. اما اوج هنر کارگردانی کیشلوفسکی در بازی گیری از بازیگرانش است که این مزیت در قرمز هم مثل آبی و سفید بسیار به چشم می‌آید؛ بازی ایرنه ژاکوب در دو فیلم کیشلوفسکی یعنی همین قرمز و زندگی دوگانه ورونیک فوق‌العاده و از بهترین بازی‌های دو دهه اخیر است و در فیلم دیگری چنین بازی درخشانی نکرده است.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

داستان فیلم

فیلم پایانی سه‌گانه سه رنگ کیشلوفسکی، عناصر خاصی از دو فیلم قبلی را به هم پیوند می‌دهد. قرمز دربارهٔ برادری است و به همین علت پیچیده‌ترین و عمیقترین فیلم مجموعه است. در پایان فیلم ایده برادری به گونه‌ای زیبا به تصویر کشیده شده است، به صورت زندگی‌هایی که به موازات هم پیش می‌روند و سر گذشتهایی که درهم تنیده می‌شوند. فیلم قرمز دربارهٔ زندگی زنی است به نام "والنتین" یک مدل سوئیسی که نقش او را "ایرن ژاکوب "(بازیگر فیلم دیگر کیشلوفسکی به نام زندگی دوگانه ورونیک) بازی می‌کند. او هنگام رانندگی سگ قاضی پیری (ژان لویی ترنتینیان) را زیر می‌گیرد. آنها باز هم یکدیگر را می‌بینند و والنتین متوجه می‌شود که قاضی پیر با استفاده از ابزارآلات الکترونیک آماتوری خود به طور غیرقانونی به مکالمات تلفنی همسایه‌ها گوش می‌دهد. قاضی از والنتین می‌خواهد، اگر وجدانش حکم می‌کند، او را محکوم نماید. اما والنتین متوجه می‌شود که قادر به این کار نیست. به موازات این ماجرا با "آگوست" (ژان پی یر لوری) آشنا می‌شویم. وکیل جوانی که درس می‌خواند تا در آینده قاضی شود. او خبر ندارد که نامزدش (فردریک فدر) که در اداره پیش بینی هوا کار می‌کند، به او وفادار نیست. آگوست و والنتین در یک محل زندگی می‌کنند، از فروشگاه واحدی صفحه موسیقی می‌خرند و قصد دارند برای گردش به یک جا بروند، اما هرگز به یکدیگر برنخورده‌اند. به تدریج، تحت فشار قاضی، عناصر منفرد فیلم به یکدیگر نزدیک می‌شوند. به نظر کیشلوفسکی فیلم دربارهٔ سرنوشت و نشانه‌هایی که باز شناخته نمی‌شوند، بحث می‌کنند. برای این کار، تأکید فیلم بر شناخت خویشتن است و کندوکاو در پیچیدگی موقعیتهای ظاهراً معمولی. زندگی شخصیتهای او بارها در هم تداخل می‌کنند و یکدیگر را قطع می‌نمایند. قاضی پیر ظاهراً نا خوشایند، بدبین و خودخواه است. این تصور تنها معلول استراق سمع او نیست، بلکه تعدادی از حوادث تکرار شونده فیلم هم به همین موضوع گواهی می‌دهند. مارتین کارمیتز، تهیه‌کننده فیلم می‌گوید :" قرمز از دو فیلم دیگر مجموعه زیباتر و مهمتر است. من شک ندارم گل سرسبد این مجموعه است." امانوئل فینکل که در آبی، قرمز و قسمتهایی از سفید دستیار کیشلوفسکی بوده است، می‌گوید: " او ظاهراً دربارهٔ اشیای مشخصی مثل یک زیر سیگاری، یک بسته سیگار یا یک میز حرف می‌زند، اما در واقع با موضوعاتی چون عواطف، فلسفه و روانکاوی کلنجار می‌رود. او همه چیز را در مقیاس انسانی حفظ می‌کند."
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بررسی فیلم قرمز
نویسنده: پرویز جاهد

نگاه فلسفی کیشلوفسکی، نگاهی متافیزیکی و غیرماتریالیستی است. دنیای او دنیایی غیرعقلا نی، حسی، شهودی و غیبی، اما منظم و دقیق است. نیروی متافیزیکی قدرتمندی در فیلم های کیشلوفسکی وجود دارد که فراتر از خواست و اراده شخصیت های او عمل می کند. در دنیای او همواره شاهد و ناظری بر اعمال انسان هست.

قرمز در میان سه گانه کیشلوفسکی اثری پخته تر، عمیق تر و کمال یافته تر است، چه از نظر فرم بصری و چه از نظر مضمون. در واقع قرمز تبلور اندیشه های فلسفی کیشلوفسکی و شکل کمال یافته سبک تصویری و دقت زیبایی شناختی اوست. همه آن چه که کیشلوفسکی در فیلم های آبی و سفید بیان کرده یا سعی در بیان آنها را داشته، به شکل کامل تری در قرمز بیان شده است.تم اصلی قرمز نیز همانند آبی و سفید برگرفته از رنگ قرمز پرچم فرانسه به نشانه برادری است اما این رابطه تماتیک فیلم ها با مفاهیم الصاقی به رنگ های پرچم فرانسه در فیلم ظاهری نیست; بلکه به صورت پیچید ه ای بیان می شود.

نگاه فلسفی کیشلوفسکی، نگاهی متافیزیکی و غیرماتریالیستی است. دنیای او دنیایی غیرعقلا نی، حسی، شهودی و غیبی، اما منظم و دقیق است. نیروی متافیزیکی قدرتمندی در فیلم های کیشلوفسکی وجود دارد که فراتر از خواست و اراده شخصیت های او عمل می کند. در دنیای او همواره شاهد و ناظری بر اعمال انسان هست.

کیشلوفسکی نشان می دهد که ما در این جهان، بر خلا ف تصورمان تنها نیستیم و کسی از غیب، دائم ما را نظاره می کند و زندگی انسان تا حد زیادی در گرو تقدیر، تصادف و شانس است.کیشلوفسکی در ورای نظم ظاهری، قانونمند و فریبنده حیات، نیروی قدرتمند و گریزناپذیر تقدیر و تصادف را می بیند که بر خلا ف عقل، منطق و پیش بینی های انسان عمل می کند و از این نظر بر اساس اندیشه کیشلوفسکی، زندگی انسان بیشتر از آن که عقلا نی و منطقی باشد، تابع شانس، تصادف و تقدیر است و در میان سه گانه او، قرمز بیشتر از بقیه بر این مفاهیم تاکید می کند.

والنتین شخصیت فیلم قرمز هر روز شانس خود را با انداختن سکه ای در ماشین شانس کافه نزدیک خانه اش امتحان می کند. در سکانس پایانی فیلم نیز تمام شخصیت های اصلی هر سه فیلم را می بینیم که مسافر یک کشتی بود ه اند و بعد از غرق شدن کشتی، همگی نجات یافته اند.سبک تصویری فیلم نیز خیره کننده است. رنگ قرمز، فیلم را اشباع کرده است: از رنگ لباس والنتین گرفته تا رنگ پوستر تبلیغاتی او بر روی بیلبورد تا نور چراغ راهنمای خیابان و تابلوی نئون سردر کافه ها. حتی گوی بازی بولینگ و صندلی ها نیز قرمز انتخاب شد ه اند. به علا وه کیشلوفسکی با تکرار نمایش مکان ها و اشیاء (غالبا از یک زاویه) و تاکید بر آنها، به تماشاگر یادآوری می کند که آنها را قبلا نیز دیده است و حال باید به کشف رابطه بین آنها بپردازد.

شاید تماشاگر در برخورد اول این رابطه ها را دریافت نکند; اما کیشلوفسکی از بس نما ها را تکرار می کند تا در ناخودآگاه او ثبت شود. الگو ها، فرم ها و موتیف های تکرارشونده، مهمترین عناصر فرمالیستی فیلم های کیشلوفسکی اند و همگی نشانه ها و دال هایی هستند که بر مفهوم تصادف و تقدیر دلا لت می کنند. پوستر تبلیغاتی قرمزرنگ عظیم والنتین بر دیوار های شهر که تصویر مشابه آن (اگر چه در پس زمین های کاملا متفاوت) در پایان فیلم در گزارش تلویزیونی دیده می شود، با تاکید بر اضطرابی که در نگاه والنتین است، جنبه ای کاملا پیش گویانه دارد.

داستان فیلم قرمز در شهر ژنو سوییس اتفاق می افتد. والنتین، مدل نیمه وقتی است که عاشق جوانی است به نام میشل که در انگلستان اقامت دارد و با تلفن مدام او را دنبال می کند. در طول فیلم ما هرگز میشل را نمی بینیم; ولی از طریق تلفن های او به والنتین، متوجه می شویم که آدم بسیار شکاکی است و تصور می کند والنتین در نبودش به او خیانت می کند. از این رو حرف های او را باور نمی کند و رفتاری تحقیرآمیز، مقتدرانه و سلطه جویانه نسبت به او دارد.موقعیت والنتین در قرمز شبیه موقعیت کارول در فیلم سفید است که از سوی دومینیک تحقیر می شد. این برخورد غیرانسانی، تحکم آمیز و سلطه جویانه بدون توجه به جنسیت آدم ها، راه را بر تفسیر فمینیستی آثار کیشلوفسکی خصوصا در این تریلوژی می بندد.

والنتین برحسب تصادف، سگی را در خیابان زیر می کند. سگ عاملی می شود تا او را به قاضی بازنشسته ای به نام جوزف کرن برساند که در خانه اش نشسته و با تلفن به مکالمات همسایگانش گوش می دهد.

قاضی جوزف، شخصیت مردم گریزی است و انسان ستیزی او از این اعتقاد ناشی می شود که انساانها دروغگو و خیانت کارند. او

با استراق سمع حرف های آنها و مکالمات تلفنی شان به این نتیجه فلسفی رسیده است.👇
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

او جایگاهی خدایی برای خودش درست کرده می تواند ناظر اعمال و قادر به شنیدن حرف های آدم ها و آگاهی از پنهان کاری و خیانت آنها باشد. او همه چیز را می بیند و می شنود و درباره آنها تفسیر و قضاوت می کند. نگاه او به جهان پیرامونش نگاهی عبوس و بدبینانه است. وقتی والنتین به کار خلا ف اخلا قی او اعتراض می کند می گوید: «در اینجا، زاویه دید من بهتر از صحنه دادگاه است. چون حداقل می دانم حقیقت کجاست.»تنها بعد از آشنایی با والنتین است که نگاه او به جهان تغییر می کند. والنتین کاتالیزوری است که روح سرد و منجمد او را بیدار کرده و عشق را در او زنده می کند. اگر چه این عشق بیشتر جنبه افلا طونی دارد تا زمینی. در طول فیلم دوستی و صمیمیتی بین این دو شکل می گیرد که هر دو از آن بهره می برند و به تحول شخصیت آنها کمک می کند. قاضی از جاسوسی در زندگی دیگران دست برمی دارد و والنتین به معنای تاز ه ای از عشق و خیانت در زندگی می رسد و می فهمد که باید به رابطه بی ثمرش با میشل پایان دهد.

به موازات این داستان، داستان دیگری نیز در فیلم روایت می شود که مربوط به دانشجوی حقوق جوانی است به نام آگوست که در مسیر رفت و آمد روزانه اش، هر روز از کنار والنتین می گذرد; بدون این که همدیگر را بشناسند و از زندگی هم خبر داشته باشند در اغلب نما های P.O.V (زاویه دید(Point Of View : والنتین از پنجره، اگوست یا اتومبیل او را در کادر می بینیم. آگوست دوستی دارد به نام کارن که کارش ارائه اطلا عات هواشناسی از طریق تلفن و به صورت خصوصی به مردم است و هم اوست که وضع هوای کانال مانش را قبل از حرکت والنتین با کشتی آفتابی پیش بینی می کند که خلا ف آن اتفاق می افتد; یعنی هوا طوفانی شده و کشتی غرق می شود (عامل دیگری در فیلم برای اثبات نظر کیشلوفسکی در مورد عدم قطعیت قوانین فیزیکی و علمی و دخالت نیرو های فرابشری)آگوست و کارن از جمله کسانی اند که قاضی پیر به مکالمات تلفنی آنها گوش می دهد و از خیانت کارن به اگوست آگاهی دارد.تم خیانت در قرمز برجسته تر از فیلم های آبی و سفید است. خیانت در فیلم های کیشلوفسکی جنسیت نمی شناسد و تنها منحصر به مردان نیست. در آبی، شوهر ژولی به او خیانت می کند. در سفید دومینیک بلا فاصله بعد از جدایی از کارول با مرد دیگری رابطه بر قرار می کند و در قرمز دوست آگوست و زن قاضی به آنها خیانت می کنند. برادر والنتین نیز محصول خیانت مادر اوست.او نیز در سن ۱۵ سالگی می فهمد مردی که مادرش سال ها به عنوان پدر معرفی کرده، پدر واقعی او نبوده. قاضی نیز از خیانت همسرش در ۳۵ سال قبل حرف می زند و این که بعد از آن، هرگز به زنی عشق نورزیده است. آگوست نیز به تدریج به بر خیانت کارن آگاه می شود.

قرمز در یک سطح عمیق تر، فیلمی در باره ارتباطی است که زندگی های ما را به هم می پیوندد و این مفهوم به خوبی در نمای افتتاحیه فیلم بیان شده وقتی که دوربین سیم های تلفن را دنبال می کند که از فرستند های به گیرند های می رسد.والنتین گوشی تلفن را برمی دارد و شمار های می گیرد. پس از آن دوربین شبکه پیچید های از خطوط تلفنی را دنبال می کند که از تونل ها و اعماق دریا عبور کرده و به انگلستان و اتاق میشل می رسد.تلفن و پنجره از عناصر مهمی اند که کیشلوفسکی در قرمز بر آنها تاکید می کند. برای کیشلوفسکی رابطه هایی که از طریق ارتباطات تصنعی مثل خطوط تلفنی ایجاد می شود، به شکست می انجامد. تنها رابطه هایی که بر اساس برخورد های رودررو و فیزیکی یا حتی متافیزیکی شکل می گیرد، دوام می یابند. تلفن با این که به کاراکتر ها اجازه می دهد که بدون درگیری عاطفی و رودررو و بدون احساس درد، با هم رابطه و تعامل داشته باشند. اما از جهتی این رابطه ها را سطحی و کم عمق ساخته است; مثل رابطه سست و شکننده بین والنتین و میشل یا رابطه بین آگوست و کارن و یا علا قه قاضی پیر به استراق سمع مکالمات تلفنی همسایگانش.

پنجره نیز چنین نقشی در فیلم قرمز دارد و کاراکتر ها را از نظر عاطفی و حسی از رویداد های پیرامونشان جدا کرده است. نما های متعددی در فیلم وجود دارد که قاضی پیر و والنتین، هر دو از پنجره و از پشت شیشه به چشم انداز مقابلشان و آدم های خیابان نگاه می کنند.در یکی از صحنه های زیبای فیلم قاضی را می بینیم که درون اتومبیل نشسته و دستش را روی شیشه پنجره اتومبیل می گذارد و والنتین هم که بیرون اتومبیل ایستاده از بیرون و از پشت شیشه دستش را روی دست قاضی می گذارد. کاملا روشن است که آنها عمیقا عاشق اند اما به وسیله موانعی نامرئی جدا شد ه اند.

موسیقی فیلم قرمز همچون رنگ قرمز که رنگ گرم و بانشاطی است، موسیقی آرام، موقر، گرم و دل پذیری است. مثل همه کار های پریزنر، موسیقی قرمز نیز بر اساس یک تم اصلی ساخته شده و آن تم عشق یا والنتین است که بار ها در فیلم شنیده می شود و همانند رنگ قرمز بر آن تاکید می شود.👇
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نخستین بار آن را در سالن مدی که والنتین در آن جا نمایش می دهد، می شنویم. صحنه بسیار زیبایی است که دوربین متحرک کیشلوفسکی، حرکت والنتین زیبا را روی صحنه، در حالی که چهر ه اش زیر برق فلا ش ها می درخشد، دنبال می کند.

سبک آهنگ سازی و ارکستراسیون پریزنر کلا سیک است; اما وی از پیچیدگی تماتیک آهنگسازان قرن هیجدهمی یا نوزدهمی پرهیز می کند. تم ها بسیار ساده و در عین حال عمیق و تاثیرگذارند.
قطع های که پریزنر برای سکانس نهایی فیلم قرمز ساخته بر اساس همان تم اصلی یعنی عشق است و نشان دهنده قدرت آهنگ سازی او و درک درستش از مفهوم موسیقی فیلم است. سکانسی که در آن پیوند و ارتباط بین همه عناصر و شخصیت های به ظاهر بی ارتباط فیلم آشکار می شود. قاضی از طریق تلویزیون شاهد پخش گزارشی تصویری از کشتی غرق شده و مسافران نجات یافته است.تنها ۹ نفر از ۱۴۳۰ نفر سرنشینان کشتی نجات یافت هاند. از میان آنها قاضی تنها والنتین و آگوست را می شناسد; اما تماشاگر فیلم های کیشلوفسکی که قسمت های دیگر سه گانه را دنبال کرده می تواند ژولی، الیویه، کارول و دومینیک را نیز در میان آنها تشخیص دهد. اتفاقی که تنها در جهان تصادفی، تقدیرگرایانه و غینیستم
نی کیشلوفسکی می تواند روی دهد.موسیقی پریزنر با تاکید بر تم عشق به ما می گوید که در واقع این عشق است که آنها را نجات داده است. این قطعه با ساز های بادی شروع می شود و با ارکستر ساز های زهی و آواز کورال ادامه پیدا می کند. نوای ویولون سل در میانه قطعه، یادآور حضور نظاره گر و هشداردهنده قاضی است.همه این شخصیت ها آزمایشی سهم ناک و درد و رنج عظیمی را از سر گذراند ه اند و حال می روند که زندگی تاز ه ای را آغاز کنند. شاید شعری را که ژولی برای قطعه اتحاد اروپای همسر فقیدش در فیلم آبی سروده، به خوبی بیانگر مفهوم سکانس پایانی فیلم کیشلوفسکی باشد:

هرچند با ایمانی که دارم/می توانم کوه ها را جابه جا کنم/اما اگر عشق نداشته باشم/هیچ نیستم
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

زبیگنف پرایزنر Zbigniew Preisner
زبیگنِف پرایزنر (Zbigniew Antoni Kowalski) متولد مارس ۱۹۵۵، یکی از بزرگترین آهنگسازان لهستان است. شاید مهمترین عامل شهرت وی ساخت موسیقی فیلم برای کارگردان شهیر دنیای سینما کیشلوفسکی بود که توانست وی را به دنیا معرفی نماید، هر چند موسیقی جادویی ساخته شده توسط پرایزنر به قدری زیبا بود که یکی از عوامل بسیار تاثیر گذار بر آثاری چون سه گانه های کیشلوفسکی و دیگر آثار این فیلمساز فقید بود.

سبک و شیوه آهنگسازی وی را میتوان نئو رومانتیسیسم دانست؛ پاگانینی و سیبلیوس از جمله کسانی بودند که بر وی تاثیر بسیاری داشتند. بیشترین شهرت وی برای ساخت موسیقی متن فیلم سه گانه های کیشلوفسکی بود؛ یک سه گانه که بر اساس رنگ های پرچم فرانسه و با استفاده از شعار انقلاب فرانسه آزادی ، برابری، برادری بود و در ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۴ به نام های آبی، سفید،قرمز به تصویر در آمده است .
نخستین بار آن را در سالن مدی که والنتین در آن جا نمایش می دهد، می شنویم. صحنه بسیار زیبایی است که دوربین متحرک کیشلوفسکی، حرکت والنتین زیبا را روی صحنه، در حالی که چهر ه اش زیر برق فلا ش ها می درخشد، دنبال می کند.

سبک آهنگ سازی و ارکستراسیون پریزنر کلا سیک است; اما وی از پیچیدگی تماتیک آهنگسازان قرن هیجدهمی یا نوزدهمی پرهیز می کند. تم ها بسیار ساده و در عین حال عمیق و تاثیرگذارند.
قطع های که پریزنر برای سکانس نهایی فیلم قرمز ساخته بر اساس همان تم اصلی یعنی عشق است و نشان دهنده قدرت آهنگ سازی او و درک درستش از مفهوم موسیقی فیلم است. سکانسی که در آن پیوند و ارتباط بین همه عناصر و شخصیت های به ظاهر بی ارتباط فیلم آشکار می شود. قاضی از طریق تلویزیون شاهد پخش گزارشی تصویری از کشتی غرق شده و مسافران نجات یافته است.تنها ۹ نفر از ۱۴۳۰ نفر سرنشینان کشتی نجات یافت هاند. از میان آنها قاضی تنها والنتین و آگوست را می شناسد; اما تماشاگر فیلم های کیشلوفسکی که قسمت های دیگر سه گانه را دنبال کرده می تواند ژولی، الیویه، کارول و دومینیک را نیز در میان آنها تشخیص دهد. اتفاقی که تنها در جهان تصادفی، تقدیرگرایانه و غینیستم
نی کیشلوفسکی می تواند روی دهد.موسیقی پریزنر با تاکید بر تم عشق به ما می گوید که در واقع این عشق است که آنها را نجات داده است. این قطعه با ساز های بادی شروع می شود و با ارکستر ساز های زهی و آواز کورال ادامه پیدا می کند. نوای ویولون سل در میانه قطعه، یادآور حضور نظاره گر و هشداردهنده قاضی است.همه این شخصیت ها آزمایشی سهم ناک و درد و رنج عظیمی را از سر گذراند ه اند و حال می روند که زندگی تاز ه ای را آغاز کنند. شاید شعری را که ژولی برای قطعه اتحاد اروپای همسر فقیدش در فیلم آبی سروده، به خوبی بیانگر مفهوم سکانس پایانی فیلم کیشلوفسکی باشد:

هرچند با ایمانی که دارم/می توانم کوه ها را جابه جا کنم/اما اگر عشق نداشته باشم/هیچ نیستم
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

http://30nama.world/movies/0111495-three-colors-red-1994.html
دانلود فیلم قرمز با لینک مستقیم همراه با زیر نویس فارسی

http://nicesoundtracks.com/product.aspx?pid=10186&pname=%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%A2%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%82%D8%B1%D9%85%D8%B2-Three-Colors---Red

دانلود موسیقی متن فیلم قرمز اثر زیبگنئو پرایزنر

منده ایختیيار اولسا


من ایسته‌يیرم:
بولودلار آغلاسین
اوشاقلار آغلاماسین؛
آنالی يا آناسیز.
من ایسته‌يیرم:
گوللر آچیلسین،
گولله‌لر آچیلماسین،
آمانلی يا آمانسیز.
من ایسته‌يیرم:
قاپیلار قاپانسین
سويوق اولاندا هاوا.
گؤزلر قاپانماسین،
سؤزلر قاپانماسین.
من ایسته‌يیرم:
يانغینلار سؤنسون،
اومیدلر سؤنمه‌سین.
مئيوه‌لر ديَسین اؤز فصلینده.
اورکلره سؤز ديَمه‌سین.
بهردن بوداقلار ايیلسین.
اینسان باشینی ايمه‌سین،
خجالتدن يا گوجسوزلوکدن.
آخسین بولاقلار گؤز ياشی کیمی،
تورپاغین اوزرینده.
گؤز ياشی بولاق کیمی آخماسین
دونيانین هئچ بیر يئرینده.
هر شئي اینسانا باخسین.
اینسان اله باخماسین.
گئجه‌لر اولدوزلار اوياق اولسون.
اینسانلار ياتیب دینجلسین؛
قوت توپلاسین صاباحین
خئيیرلی ایشلرینه.
آچسین گؤزلرینی
گله‌جه‌يین اومیدلی سحرینه.
من ایسته‌يیرم:
سئوینج، سعادت بول اولسون.
اورکدن-اوره يه،
اؤلکه‌دن-اؤلکه‌يه،
آچیق يول اولسون.




رسول رضا
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ابراهیم صدری : یالان
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دونیانین ادبیات سئونلرینه تقدیم ائدیریک .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شعیر : مشفق
سس : امینه یوسف قیزی.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

دکلمه زیبای نامه خداحافظی گابریل گارسیا مارکز باصدای بی نظیر وجاودانه نصرالله مدقالچی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اردبیل لیواسی : ع .م .آغداشلی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ع.م. آغداشلی
اؤن سؤز
هر بیر خالقین تاریخینی اؤیرنمک اوچون بیرینجی نؤبه‌ده اونا عاید قایناقلاری معینلشدیرمک و اؤیرنمک لازیمدیر. بو، آذربایجان تاریخینی اؤیره‌نرکن داها دا اهمیتلی اولور، واجب و قاچیلماز بیر حقیقته چئوریلیر. چونکی:
1-آذربایجان تاریخی- ائله‌جه ده مدنیتی‌نین دیگر جهتلری عنعنه‌وی تاریخچیلیگین، عنعنه‌وی دیلچیلیگین و عنعنه‌وی مدنیت‌شوناسلیغین قوربانی اولموشدور. بو حاقدا بیر آز اطرافلی دانیشاق.
عنعنه‌وی تاریخچیلیک خالقلارین تاریخینه یاددیر، یالنیز ایمپئریلارین و کراللارین تاریخی ایله مشغول اولور. بوتون خالقلاری بو و یا دیگر ایمپئراتورلارین حاکیمیتی آلتیندا اولدوغو اوچون مستقل بیر خالق کیمی گؤرمور. حتی اونون مستقیللیک آتریبوتلارینی بئله انکار ائدیر. اونا دیل ساختالاشدیریر، تاریخ یونور، مدنیت‌سیزلیکده اتهام ائدیر. بونا ائله ایران تاریخچیلیگیندن بیر مثال گتیرک: معلومدور کی، ایراندا بیرینجی حؤکومت مئدیالیلارا (مادلارا) عائددیر. ماراقلیدیر کی، حتی ایرانین (اوخو؛ فارسلارین) دیلچیلیک ادبیاتیندا مئدیالیلار فارس دیللی حساب اولونورلار. هم ده مئدیالیلار زامانجا هخامنیشی‌لردن قاباقدیر. دئمک‌ اگر مئدیالیلار فارسدیرسا اوندا ایران (اوخو؛ فارس) شاهلیغی مئدیادان باشلانمالی و مئدیادان حسابلانمالیدیر. آمما بئله دئییل ایراندا شاهلیق «کوروش»دان حسابلانیر. نیه؟ چونکی مئدیالیلارین فارس اولمادیغینی اونلار بیزدن یاخشی بیلیرلر و اونلاردان زهله‌لری گئدیر.
باشقا بیر مثال: ایرانین اسلامدان قاباقکی تاریخچیلیگینده هخامنیشی‌لره و ساسانی‌لره لازیمی قدر یئر وئریلیر، اشکانی‌لره گلدیکده ایسه سانکی تاریخ تله‌سیر و بئش اون صحیفه ایله کفایتله‌نیر.
2-آذربایجان تاریخینه عاید قایناقلار یا آرخیولرین توز-تورپاغی رفلرینده بوغولموش، یا محو ائدیلمیشدیر. آذربایجان اراضی‌سی (زیرخاکی) تالانچیلارین آمانسیز هجومونا معروض قالاراق سیچانلارین داراشدیغی یئر کیمی دلیک-دئشیک اولموشدور.
3-آذربایجان توپونیم‌لری ده بو پروسئسدن کناردا قالمامیش مدنی سوی‌قیریما معروض قالاراق آدلار ده‌ییشدیریلمیش و ان یاخشی حاللاردا ایسه حرفی ترجمه‌سی وئریلمیشدیر.
بوتون بونلار قایناقلارین نه قدر اهمیتلی اولدوغونو گؤستریر. بو قایناقلاردان بیری ده صفوی دؤورونون سونوندا عثمانلیلارین آذربایجان اراضی‌لرینی اشغال ائتدیگی دؤورده آذربایجان ایالت و سانجاقلارینین آپاریلان قیدیاتیدیر. بونون اوچون اونلار آذربایجانی مختلف سانجاقلارا (لیوالارا) بؤلموش و وئرگی ایشلرینی نظاما سالماق اوچون مفصل تاپو دفترلری حاضیرلامیشلار. بو دفترلرین بیر ایکیسینی چیخماق شرطیله قالانی ایستامبولدا «باش باکانلیق آرخیوینده» ساخلانیلیر. بو لیوالاردان بیری ده اردبیل لیواسیدیر.
هر لیوا مختلف ناحیه‌لره بؤلونور. اردبیل لیواسینین ناحیه‌لری آشاغیداکیلاردان عبارتدیر:
1- اردبیل ناحیه‌سی
2- ساراب ناحیه‌سی
3- هشترود ناحیه‌سی
4- میانا ناحیه‌سی
5- پروانه ناحیه‌سی
6- کندیوان ناحیه‌سی
7- تابتاب ناحیه‌سی
8- کرم ناحیه‌سی
اردبیل ناحیه‌سینین ایکی شهری واردیر: اردبیل و ساراب. اولجه هر ناحیه‌نین فهرستی (لیوای اردبیل، فهرست ناحیه اردبیل)، سونرا شهرین اؤزونه (نفس اردبیل) عاید ماتئریاللار، او جمله‌ محله‌لر (محله نیار، محله نیاردبیل، محله گارزا کوچه، محله قومبالان، محله دروازه)، محله‌لرده یاشایان وئرگی مکلفیت‌لی آداملارین آدی، اوچ محله‌یه (گارزا کوچه، قومبالان و دروازه) عاید گبرلرین آدی (گبران محله مزبور) و محله‌لره عاید وئرگیلرین نؤعو و آغچا ایله ایللیک مبلغی وئریلمیشدیر. نهایت اردبیل ناحیه‌سینین کندلری (مقاطعات) و اورادا یاشایان و وئرگی مکلفیتی داشیان آداملارین آدی و صاحب اولدوغو تورپاقلارین مقداری (چیفت، نیم چیفت، بناک)، محصوللارینین مقداری (اکین محصوللاری، آریچیلیق، قویونچولوق)، قیز تویو و دول تویونون وئرگیسی (رسم عروسانه باکره و ثه‌ییبه)، ایتمیش و قاچمیش انسان و حیوان وئرگیسی، ده‌ییرمانلارین وئرگیسی هرکس اوچون آیریجا حسابلانمیشدیر.
بونلاردان علاوه و آیریجا اولاراق شیخ صفی‌یه وقف اولان بوتون دوکان، حامام، باغ، بازار، ائو، ده‌ییرمان (اوقاف شیخ صفی الدین اسحاق قدس سره العزیز در نفس اردبیل. اوقاف مزبوراسلوب اوقاف ماضیه اوزره مقرورالقلم و مقطوع الندم سربست اولوب عوارض دیوانیه و تکالیف عرفیه و شاقه‌دن وسایر سمرواتدن من کل الوجوه معاف و مسلم اولماق اوزره ثبت دفتر اولیندی) و نهایت وقف کندلرینین آدی و مکلفیت داشیان شخصلر و علاقه‌دار وئرگیلر قیده آلینمیشدیر (در ناحیه اردبیل).
بعضی تئرمینلرین ایضاحی:
چیفت: محصولدار تورپاقلاردا (سولو) 7، غیر محصولدار تورپاقلاردا (دئم) 15 هکتاردیر.
نیم: یاریم چیفت دئمکدیر (3.5-7.5 هکتار)
بناک: یاریم چیفتدن آز اولان تورپاغین مقداریدیر. «ک» حرفی ایله گؤستریلیشدیر.

جبه: تورپاغی اولمایان رعیتدیر.


مجرد: اکین ایشینده آتاسینا، یاخود عمی‌سینه، ویا بؤیوک قارداشینا کؤمک ائدن سوبایدیر و «م» حرفی ایله گؤسته‌ریلیر.
کیل: 25 کیلوقراما برابر اؤلچو واحدی اولوب.
قانطار: 56 کیلوقراما برابر اؤلچو واحدی اولوب.
فایلی ایندیکی یازی فورماسینا اویغونلاشدیرارکن خصوصیله او دؤور تلفظونه اساسلانمیشیق. لاکین بونو قبول ائتمه‌ینلر ده اولا بیلر. بو آدلارین اصلینی و دیرناق آراسیندا اؤز تلفظوموزو وئریریک:
فایل فورماسی تلفظوزو فایل فورماسی تلفظوزو فایل فورماسی تلفظوزو
عیسی عیسا مشان ماشان قربان قوربان
عابدین عابیدین جهانگیر جاهانگیر اولیا اؤولیا
بیرام بایرام میرزا میرزه ترتر تارتار
محمد ممد علی عالی طالب طالیب
صلاح صالاح علی مدد عالمدد طاهر طاهیر
آغابابا آغاببا محمد طاغی ممدتاغی حق ویردی حاقوئردی
زهراب زؤهراب اروج اوروج تنکری ویردی تاروئردی
خان محمد خانمد ده‌ده دده اسمعیل ایسماییل
قیا قایا ایلدار ائلدار فتاد فیتاد
شعبان شابان خضر خیدیر قاسم قاسیم
خداویردی خوداوئردی آله ویردی آللاوئردی خواجه خوجا
نقدی ناغدی یعقوب یاغوب مرشید مورشید
غلام قولام صادق صادیق سلطان سولطان
ملک ملیک محمد حسین ممدسئین آغا محمد آغاممد
عادل عادیل محمد علی ممدعالی برات بارات
مرتضی مورتوز بدر بدیر عبداله عابدوللا
قره قارا مولا مؤوله‌ دنکیز دنقیز/دهه‌ز
یوسف یوسوب بک به‌ی عباس عابباس/عاباس
اسلام ایسدام عاشر عاشیر نقی ناغی
طهماسب طهمز باغر باغیر مقصود ماقصود
اله قلی آللاهقولی معصوم منصوم یادگار یادیگار
قره خان قاراخان مراد موراد محب مؤوبی
کربلا علی کالباعالی هاشم هه‌شیم سف اله سئف اللا
سودم سؤودوم شاه بک شابه‌ی شاه حسین شاسئین
صولان ساوالان کمال کامال جمال جامال
مصطفی موصطافا اسحق ایساق علی اکبر علکبر
علی میرزا عالمیرزه رمضان راماضان مرسل مورسل
ایلیاس ائلیاس مسلم موسلیم
بونو دا قید ائدک کی، اردبیل لیواسی و عمومیتله بو لیوانین او دؤورده‌کی دورومو و خصوصیله اقتصادی و دئموقرافیک وضعیتی و ائله‌جه‌ده آذربایجان لیوالاری حاققیندا ارخان آریقلی‌نین شرحلری علمی، منطقی و هرطرفلی اولدوغونا گؤره واز کئچه بیلمه‌دیک و مقدمه آدی آلتیندا بعضی خیردالیقلاری چیخارماقلا وئردیک.
بو فایلین الده ائتمک ماجراسینا گلدیکده ایسه چوخ تاسف‌له قید ائتمه‌لی‌یم کی، تانیدیغیم و احتمال وئردیگیم بوتون آداملارا مراجعت ائتدیم، خیری اولمادی. اونلاردان بعضی‌لری حتی منیمله تحقیرآمیز داوراندیلار. فضولی دئمیشکن «سالام وئردیم، رشوت دئییلدیر –دئیه آلمادیلار». نهایت بیر گون عزیز دوستوم جناب شاه محمدی الده ائتمک یولونو تاپدی و منی حؤرمتلی پروفئسسور «علی سنان بیلگیلی» جنابلارینا جالادی. او، بو فایلی وئردی. دئمه‌لی رحمتلیک آکادئمیک بوداق بوداقوفدان سونرا ایکینجی عالیجناب بیر انسانا راست گلدیم.
البته من بو فایلی اونا گؤره الده ائتمک ایسته‌ییردیم کی، آذربایجان، خصوصیله اردبیل ایالتی توپونیملرینی ایشله‌یرکن استفاده ائدیم. لاکین فایلی الده ائتدیکدن و 4 آی عرضینده اوخوماغینی باجاردیقدان سونرا بئله قرارا گلدیم کی، اونون اؤزونو معاصیر الفبامیزدا بیر مقدمه ایله نشر ائدیم و تدقیقاتچیلارا بیر قاپی دا آچمیش اولوم. الینیزده‌کی کتاب همین فکرین و قرارین نتیجه‌سیدیر.
کتابین حاضیرلانماسیندا بیر سیرا آداملارین دا امه‌یی اولوب. اخلاق نامینه ده اولسا اونلارا تشکر ائتمه‌یی اؤزومه بورج بیلیرم:
عزیز دوستوم و تدقیقاتچی عالم شاه محمدی جنابلاری فایلین الده ائتمه‌سینده تعیین ائدیجی اولموش و بعضی مصلحتلرینی اسیرگه‌مه‌میشدیر.
عزیز دوستوم شاعر میهن کریمی خانیم متنین ییغیلماسیندا و دیگر علاقه‌دار خواهشلریمی یئرینه یئتیرمکده الیندن گله‌نی اسیرگه‌مه‌میشدیر.
رباب معزز خانیمین دا متنین ییغیلماسینداکی امه‌یی تقدیره لایقدیر.
همیشه دار گونده مراجعت ائدیگیم قیزیم مریم ده اؤز ایشینین چوخ اولماسینا باخمایاراق متین معین حصه‌سینی کامپوتئرده ییغمیشدیر.
دیزاین ایشلرینده ولی ارجمند، سعید شیخی و فریبرز اسمعیلی‌نین امه‌یی ده آز اولمامیشدیر.
نهایت کتابلاریمین، او جمله‌دن همین کتابین نشرینی تمناسیز اولاراق اؤز اوزه‌رینه گؤتورن و منیم خوشا گلمه‌ین خوی خصلتیمه دؤزون عالم دوستوم و «ساوالان ایگیدلری» نشریاتی‌نین باش رئداکتورو عمار احمدی جنابلارینا دا صمیمی تشکرومو بیلدیریرم.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar