ادبیات سئونلر

کؤلگه/اسماعیل خرمی

هر گون اونو گؤروردوم. ائوده، یاتاقدا، کوچه ده، شهرده و بوتون گئتدییم یئرده منله قاراباقارا گلیردی. ائله بیل کی اونو منه، بیر توتقال لا یاپیشدیرمیشدیلار. ایکی کؤلگه یئرینه هرآن بیر کؤلگه بیزی ایزله ییردی. اوندان سوروشاندا نیه بیزیم بیر کؤلگه میز وار؟ دییه ردی کی بیزلر بیربیریمیزه او قدر یاخینیق کی باشقا کؤلگه میز گؤرسه نیلمیر. یادا بلکه بیز گؤره بیلمیریک. اولا بیلر کی باشقالاری بیزیم کؤلگه لری گؤره بیلسین. ائو ایشلرینی بیرلیکده گؤروردوک. یئمکلریمیزی بیر یئرده یئییردیک. لاپ بئله حامامادا بیرلیکده گئدیردیک. نه یاخشی کی بونو هئچ کس بیلمیردی. یوخسا دالیمیزجا آخماق آداملار دئدی قودو قالمازدی دانیشاردیلار. چوخلاری اؤز گؤزلرینده آغاجی گؤرمزدیلر، آنجاق باشقالارینین یاشاییشینا باشلاری قاریشیق بورونلاریندا سوخماقی باجاراردیلار. او همیشه منه دییه ردی کی؛ اونلاردا، چوخ سوچلو دئییلدیلر. ایش یوخ گوج یوخ. گزیب دولانماغادا دوز عمللی باشلی یئر یوخ. یئر اولسادا جیبین بوشلوغو هر کسه او ایذنی وئرمزدی. گوندن گونه ایش یئرلرینین چوخو باغلانیردی. ایش اولمایان یئرده دئدی قودو سهلیدیر، اوغورلوق، یول کسمه، ساواش و قانون پوزلوغوندان توت، باش کسمه یه قدر توش گلمک اولاردی. یادیما بیر عسگرین موحاریبه ده، باشچیا ندن دوشمن سیزه غالب گلدی سورقوسونا، جوابی دوشدو. عسگر دییه رکی ایگیرمی ندنلره گؤرا و باشلایار ندلری سایماغا؛ «بیرینجی سی قورشونوموز بیتمیشدی. ایکینجی سی ......». باشچی عسگرین سؤزونو کسر و دییه رکی: «داها سایما. بیرینجی سی بوتون باشاریسیزلیغا یئترلیدیر.». ایندی بو ایشسیزلیکده، بوتون شهرداشلاریمیزی ال آیاقدان سالیردی. منده بیرمکتب اوخویوب یونیوئرست قازانان ایش سیزین بیری ایدیم. واختلاریمی کوچه لرده بوش بوش کئچیره رک، وئیسل وئیسل دولانیردیم. سؤزو چوخ اوزاقلارا آپارماییم. بیزیم بوتون دویولاریمیز، دویغولاریمیز و هرنه ایمیز بیرایدی. هارا باخیردیم اونو گؤروردوم. کتابداکی شکیللر، کوچه لرده رئکلام بیلبوردلاری، و تلویزیوندا گؤستریلن آداملار، هامی سی او ایدی.
هر گئجه کیمی کئچن گئجه ده یاخشی یاتا بیلمه میشدیم. سحره دک یئریمده چوبالاییب گونشین یوخودان دوروب ال اوز یوماغینی گؤزله ییردیم. آخشامدان نارین نارین یاغیش، آیی، اولدوزلاری و گؤی اوزونو یویوب تمیزله میشدی. ایندی ده گونه شین یاغیشدا چیممک واختیدی. گؤزومو آچیب باجادان چؤله باخاندا، گونشی گؤرمه دیم. بلکه ده، منیم کیمی کئچن گئجه یاخشی یاتمامیشدی و یوخوسوندان اسگیگی واریدی. هئچ نه یئمه دن پالتاریمی گئییب کوچه یه چیخدیم. کوچه یه چیخدیم دئدیکده، کوچه یه چیخدیق. ال اله یاپیشیب یاغیشدا ایسلانا ایسلانا یورومه یه باشلادیق. تئز تئز دؤنوب اونون گؤزلرینه باخیردیم. گؤزلری زئیتونو، خزری، آلچانی و یاز یارپاقلارینی منه خاطیرلادیردی. سوروشاندا ندن سنین گؤزلرین بو قدر یاشیلدی دییه ردی آنام بونو آتامدان بورج آلیب. کوچه ده یورویرکن بیر نفر چوخ ماراقلا اونون گؤزلرینه باخیب دئدی: «بونون نه گؤزل گؤزلری وار؟». بونا دؤزمه ییب قیسقانجلیغیم توتدو. ایسته دیم اونا آغیر بیر جاواب وئریم آنجاق دؤنوب گئری یه باخاندا گؤرمه دیم. بو تئزلیکده چیخیب گئتمه ییندن چاشیب قالمیشدیم. اونا دئدیم: «او بیر نفر هارا گئتدی؟». دئدی: «هانسی بیر نفر؟ مگر بیزدن سونرا بوردا بیری ده وار؟». بو باره ده ایکیمیز چوخ دانیشدیق آنجاق من گؤردویومو و ائشیتدییمی نئچه کره سؤیله سمده اودا، بیرینی گؤرمه ییب و هئچ نه ائشیتمه دیینی تکرارلاییردی. بو دانیشیقدان اودا اینجیدی منده. باشماغینین باغی بوشالمیشدی، ائیلشدی اونو برکیتمه یه. من بیر ایکی آددیم آتاندان سونرا قاییدیب آرخاما باخدیم. کوچه بوم بوش ایدی. سانکی یاغیش بوتون گوجو ایله کوچه ده کیلری یویوب آپارمیشدی. بوم بوز دووارلار آغیز آچیب آدامی یئمک ایسته ییردی. قنوودان آخان یاغیش تؤرتؤکونتولری اوستومه اوستومه گلیردی. نئچه آددیم گئری یه قاییتدیم. کوچه ده دووارلادان و دووارلارا گیزلیجه تم تله سیک یازیلان یاساق یازیلاردان باشقا هئچ نه گؤرمه دیم. ساچیمدان یاغیش دامجیلاری سوزولوب اوز گؤزومه دولاشیردیلار. بعضی دوزلو و تورشا چالان دامجیلار دوداقلاریما قدر اؤزلرینی یئتیریردیلر. یاغیش، آدامی یویوب اؤزوله آپارماغی منه چوخ گولونج گلسه ده، ایشینی گؤرموشدو. من بئله سؤزلره هئچ اینامیمدا یوخیدی. بو باره ده اونونلا نئچه کره سؤزه گلمیشدیک. بیزی آییران تکی بو اینام سورونوایدی. من گؤردویومدن باشقا هئچ نه یی قبول ائده بیلمیردیم. او ایسه گؤرسنمه ین چوخلو ایشلره اینامی واریدی. بو دانیشیق منه آرتیق یوروجو اولدوقدا، چوخ درینه گئتمزدی. منده سؤز یونگوله سین دییه، دییه ردیم کی سن دییه ن اولسون. بو دانیشیق یئرینه اؤزموزدن، گؤزللیکدن، حیاتدان و سنون گوزلرینین یاشیللیغیندان دانیشماق منه داها چوخ ماراقلی ایدی.

بیرده من اؤزوم باشدان

233 views13:40